God riep Dirk en Netty naar Groningen: "We zijn geen avonturiers"

Interview 26 februari 2024 6 minuten Nels Fahner, IZB
Dirk en Netty Toes
Dineke van der Wouden

Vier jaar geleden besloten Dirk en Netty Toes naar de provincie Groningen te verhuizen om daar een plaatselijke kerk te ondersteunen. Nu zijn zij actief bij pioniersplek ‘De Verbinding’ in Sebaldeburen.

‘Nu in de dorpsmoestuin: spinazie (zelf snijden), kroten/bietjes, bloemen. Gratis. Schroom niet!’. Het staat er uitnodigend, op een krijtbord bij gebouw ‘Irene’, naast de dorpskerk in het hart van het Groningse Sebaldeburen. Dit is het thuishonk van pioniersproject ‘De Verbinding’. 

In de deuropening staat Netty Toes, samen met haar man Dirk Toes actief bij deze pioniersplek. Zij als vrijwilligster, hij als ouderling-kerkrentmeester. De buurttuin is een idee van pionier Joost van den Berge, vertelt Dirk. Er zijn kippen, een pluktuin met bloemen en een uitdeelkast. "Sommige mensen komen hier elke week wel iets plukken."

Vier jaar geleden besloten Dirk en Netty Toes naar de provincie Groningen te verhuizen. Daar ging een bijzonder proces aan vooraf. "Al zo’n 30 jaar ga ik ’s zomers met een vriend naar Groningen om historische orgels te bespelen", vertelt Dirk. "Iedere keer dat we kwamen, was er weer een kerk gesloten of waren er diensten samengevoegd. Dat hield me bezig."

"We zijn geen avonturiers. Het stond niet op ons verlanglijstje om hiernaartoe te gaan."

Signaaltje
Op een van de momenten dat ze samen in Groningen waren, zaten ze op zondag in de dorpskerk van Saaksum. Netty: "De preek ging over het gebed van Abraham. De tijd daarna kwam telkens de roeping van Abraham naar ons toe, in preken, meditaties, dagboekteksten."

Dirk vertelt dat hij aanvankelijk twijfelde, ook vanwege de tegenwerpingen van de oudste kinderen. "Mijn oudste dochter zei: waarom heb je geen roeping gehad voor België?" Netty: "We zijn geen avonturiers. Het stond niet op ons verlanglijstje om hiernaartoe te gaan."

Toch bleef er iets aan hen trekken. Niet voor de eerste keer: ze verhuisden meer dan twintig jaar geleden vanuit de Hoeksche Waard naar Rotterdam, met het verlangen om iets te betekenen voor de kerk in de stad. Daar waren zij onder meer betrokken bij het begin van pioniersplek Licht op Zuid. 

Dirk vertelt hoe hij uiteindelijk over de streep getrokken werd. "Er zijn bijzondere dingen gebeurd. We woonden nog in Rotterdam toen ik bad om een signaaltje uit het noorden. Diezelfde avond kreeg ik een mailtje uit Siddeburen, van iemand die ik niet kende. Diegene schreef: we hebben gehoord dat jullie naar het noorden komen; we hebben jullie zo hard nodig."

"Ik had nog nooit kinderwerk gedaan; ik was ook meer op ouderen gericht. Dat voelde wel als een offertje."

Geen toevalligheid
De kinderen zijn in de loop van de tijd anders tegen de verhuizing gaan aankijken. Dirk: "We hebben verteld dat God op verschillende manieren tot ons kwam. En dat dit te veel aanwijzingen waren om het als toevalligheid af te doen. "Netty: "Een van onze zonen zei: als jullie ouder worden, kunnen wij jullie niet ondersteunen, zoals boodschappen voor jullie halen. Maar toen we hier woonden, zei hij: ik zie dat jullie hier zo op jullie plek zijn." Dirk: "De contacten zijn ook anders. Ze blijven een paar nachten. Dat biedt mogelijkheden om nader tot elkaar te komen."

Offertje
Het was een bijzondere start, maar de bevestiging die een roeping geeft, was ergens ook nodig, zegt Dirk. "Pas later heb ik begrepen waarom. Ik heb veel heimwee gehad. Ik houd van de dynamiek van de grote stad, van het multiculturele. Toen we hier twee maanden in Groningen waren, brak corona uit. Ik dacht: ik ken hier niemand en nu kan ik ook geen contacten leggen."

Netty: "Het eerste wat Joost [de pionier, red.] vroeg, was: wil je meedoen met de Vakantie Bijbel Club? Ik had nog nooit kinderwerk gedaan; ik was ook meer op ouderen gericht. Dat voelde wel als een offertje." Die eerste dag kwamen er twintig kinderen en al snel meer. Dirk: "Afgelopen zomer zaten we op bijna 60 kinderen per dag."

Hij vertelt hoe bijzonder het was om pas weer een doopdienst mee te maken. "De laatste doopdienst was 14 jaar geleden."

Sluiting
Zowel in de pioniersplek als de dorpskerk die ermee verbonden is, hebben ze de afgelopen jaren groei mogen meemaken. En dat terwijl de plaatselijke hervormde kerk gesloten zou worden. "Vijf jaar geleden zaten er nog circa acht mensen in de kerk, nu ongeveer veertig. De predikant ging met emeritaat en de kerk zou moeten sluiten. De toenmalige verantwoordelijke ouderling kon daar niet van slapen. Hij zei: we doen het niet. Toen is er contact gezocht met gemeenten uit de buurt en met de IZB. En toen zijn Joost en Boukje, de pioniers, gekomen."

De afgelopen jaren hebben zich enkele jonge stellen aangesloten, vertelt Dirk. Dat was heel belangrijk. Er zijn nu ook weer kinderen. Hij vertelt hoe bijzonder het was om pas weer een doopdienst mee te maken. "De laatste doopdienst was 14 jaar geleden."

Dorpskamer
Dirk legt een flyer van de pioniersplek op tafel. Hij vertelt dat die huis-aan-huis wordt verspreid. Er staan vier activiteiten op: de Dorpskamer, verbindingsdiensten, de Kinder Bijbel Club en de buurttuin. 

"De Dorpskamer is een van de dingen die we organiseren die niet per se christelijk zijn", legt Netty uit. Een keer in de twee weken wordt er een maaltijd geserveerd en wekelijks op vrijdag een kop koffie met iets lekkers erbij. De maaltijden zijn gratis. Op de achterkant staat het menu: de ene keer een hartige taart, de andere keer een winterstamppot of een oosters gerecht. 

Netty geniet van de bijeenkomsten op donderdag en vrijdag. "Ik genoot altijd van het inloophuis in Rotterdam. Zo vind ik het ook leuk om hier op vrijdagmiddag te zijn. Het is elke vrijdag anders. Dat maakt het leven boeiend."

Nee, missionair verhuizen is niet alleen maar een succesverhaal, zegt Dirk. "Het gaat ook over zelfverloochening."

Tegenkrachten
Zijn er ook tegenkrachten? Welke tips hebben Dirk en Netty voor anderen? Dirk: "Ik heb te lang vastgehouden aan onze oude gemeente door bijvoorbeeld in coronatijd diensten online mee te luisteren. Dat is niet handig geweest. Je moet niet in het verleden blijven hangen."

Missionair verhuizen brengt ook een zekere eenzaamheid met zich mee. Netty: "De eerst drie jaar voelde ik me hier als een vis in het water, maar het afgelopen jaar waren er verschillende dingen in het gezin waardoor we extra beseften dat de afstand wel groot is."

Nee, missionair verhuizen is niet alleen maar een succesverhaal, zegt Dirk. "Het gaat ook over zelfverloochening." Netty: "Maar God zorgt voor je. God laat je niet op een droogje staan; ik heb meer ontvangen dan ik heb gegeven. God gaat met je mee; zo mag je het echt wel zien."

Schakeltje
Ondanks dat ze eerlijk willen zijn over de schaduwkanten van missionair verhuizen, hopen ze toch dat meer christenen een dergelijke stap durven te zetten. "Een of twee gezinnen kunnen al het voortbestaan van een kerk betekenen", zegt Netty. Je hoeft het niet alleen te doen, benadrukt zij. "Je bent maar een schakeltje. Als God ermee verder wil, stuurt hij weer iemand anders."

Na het gesprek lopen we nog even naar buiten, naar de appelbomen in de moestuin. Er staan een paar paarse dahlia’s te bloeien. Boerenkool en rodekool zijn klaar om te oogsten. Een zonnebloem hangt scheef door de wind. De eieren van vier kippen gaan morgen weer in de uitdeelkast, vertelt Netty. "Dit stuk gras was ooit de moestuin van de dominee. Sommige oudere mensen weten dat nog. Zij vinden het prachtig dat dit nu weer een moestuin is."

Bovenstaand verhaal verscheen eerder op de website van de IZB en is met bronvermelding overgenomen door Cvandaag. Lees hier meer over pioniersproject ‘De Verbinding’.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...