Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Studio C: Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Gereformeerde Bond verhuist
Nieuws

Gereformeerde Bond verhuist komende maand van Voorthuizen naar Ede

De Gereformeerde Bond binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verhuist de komende maand van Voorthuizen naar Ede. Dat maakte de organisatie eerder deze week zelf bekend. De Gereformeerde Bond was sinds 2024 gevestigd in Voorthuizen, maar moet

Canada
Nieuws

Onderzoek stelt dat veel Canadese evangelicals afwijken van Bijbelse kernwaarheden

Veel Canadese evangelicals hebben opvattingen die niet overeenkomen met belangrijke Bijbelse leerstellingen. Dat zou blijken uit nieuw onderzoek van Ligonier Ministries Canada en Lifeway Research. Met de term evangelicals bedoelen de onderzoekers een

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant gaat in hoger beroep na veroordeling om preek bij ziekenhuis

De Noord-Ierse predikant Clive Johnston (78) werd begin deze maand veroordeeld vanwege een openluchtpreek die hij in 2024 hield binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Johnston werd veroordeeld op basis van de zogeheten

cairo
Nieuws

Egyptische regering erkent 191 kerken, maar zorgen over ongelijke behandeling blijven

De Egyptische regering heeft op 19 mei de status van 191 kerken en aanverwante christelijke gebouwen officieel erkend. Met dit besluit, genomen tijdens een kabinetsvergadering onder leiding van premier Mustafa Madbouli, komt het totale aantal gelegal

Oscar Lohuis
Video

Komende zondag is evangelist Oscar Lohuis te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power staat de Zondag van de Vervolgde Kerk centraal, een bijzondere dag waarop veel kerken in Nederland en Vlaanderen aandacht besteden aan christenvervolging. Wereldwijd worden 386 miljoen christenen vervolgd om hun gel

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en laten we daar

Mozambique
Nieuws

Christenen gedood en kerken verwoest bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij recente aanvallen, naar verluidt uitgevoerd door islamistische militanten in het noorden van Mozambique, zijn zeker negen mensen om het leven gekomen en diverse kerken vernield. Dit blijkt uit meldingen van kerkelijke groeperingen en hulporganisa

Bijbelstudie
Persbericht

Royal Mission organiseert discipelschapsconferentie in Veenendaal

De christelijke organisatie Royal Mission organiseert op 5 en 6 juni een tweedaagse conferentie over discipelschap in Veenendaal. Met het thema ‘Wij volgen Jezus’ willen de organisatoren christenen aansporen om geestelijk te groeien en anderen mee te

Meerartikelen

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Willien van Wieringen: 'Queertheologie kan oefening zijn in anders Bijbellezen'

In zijn slotbrief stelde prof. dr. Henk Jochemsen dat queertheologie een duidelijke agenda heeft en geen goede bijdrage vormt aan het bredere theologische gesprek. In deze laatste reactie blikt dr. Willien van Wieringen terug op de briefwisseling. Zi

Ruben Flach
Interview

Ruben Flach werd in elkaar geslagen vanwege zijn geloof: “Ik wilde Jezus niet achterlaten”

Voor Ruben Flach begon zijn discipelschap niet op een podium voor een grote menigte, maar toen hij als kind in Brazilië opgroeide. Zijn ouders waren zendeling en het gezin woonde in een klein dorp. Regelmatig leidde dat tot ongemakkelijke situaties v

India
Nieuws

Harde maatregelen tegen christenen in India: water en werk geweigerd

Honderden christelijke families in de Indiase deelstaat Chhattisgarh worden al drie weken lang toegang geweigerd tot waterbronnen en economische middelen. Dit omdat ze weigeren hun christelijke geloof af te zweren. Het gebeurt volgens International C

Belder
Column

Zeven hoofdzonden: de strijd tegen seksuele lust is actueler dan ooit

De seksuele revolutie heeft veel veranderd in onze samenleving. Grenzen vervaagden en seksualiteit werd steeds vrijer beleefd. Tegelijkertijd zien we de gevolgen daarvan steeds vaker terug in relaties, gezinnen en persoonlijke levens. In zijn zesde b

Jongerenzangavond in Katwijk
Persbericht

Jongerenzangavond in Katwijk vraagt aandacht voor vervolgde christenen in Azië

In de Nieuwe Kerk Katwijk wordt op vrijdag 29 mei opnieuw een jongerenzangavond gehouden rond zending en christenvervolging. De avond, georganiseerd door de Bonisa Youth Club, staat dit jaar in het teken van het thema: ‘Loof de HEER - wij in vrijheid

Mirjam Bikker
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over beperkingen voor anti-abortusdemonstranten

De ChristenUnie heeft schriftelijke vragen gesteld aan de ministers van Justitie en Veiligheid en Binnenlandse Zaken over gemeenten die volgens de Nationale ombudsman te ver zijn gegaan in hun aanpak van anti-abortusdemonstraties. Fractievoorzitter M

Indi
Nieuws

Twintig christenen gegijzeld in Indiase deelstaat Manipur

In India worden momenteel nog twintig christenen vastgehouden als gijzelaars. Dit gebeurt in de deelstaat Manipur, enkele dagen na de moord op drie predikanten die terugkeerden van een vredesconferentie. Gewapende groepen zijn begonnen met het ontvoe

Mijn Botswana
Nieuws

Afrikaanse kerken roepen op tot eerlijke mijnbouw

Kerken en christelijke organisaties in Afrika roepen op tot meer rechtvaardigheid rond mijnbouwprojecten op het continent. Volgens hen profiteren grote bedrijven en buitenlandse landen van Afrikaanse grondstoffen, terwijl lokale gemeenschappen vaak a

Ihab Shlayan
Nieuws

Israëlische christen wil meer erkenning voor medegelovigen in Israël

De Israëlische christen Ihab Shlayan vraagt de Israëlische overheid om christenen officieel als aparte gemeenschap te erkennen. Volgens Shlayan voelen veel christenen in Israël zich onvoldoende vertegenwoordigd in de politiek en samenleving. “Andere

Vicky López
Getuigenis

Voetbalster Vicky López getuigt: “God betekent alles voor mij”

De Spaanse voetbalster Vicky López spreekt openlijk over haar christelijke geloof. De 19-jarige middenveldster van FC Barcelona Femení zegt dat haar relatie met God haar leven heeft veranderd. “God betekent alles voor mij”, vertelt López in een inter

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de zondeval: "Adam en Eva gaven God de schuld"

Het is een van de meest verdrietige en ingrijpende gebeurtenissen die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Nadat Adam en Eva een vrucht van de verboden boom aten, moesten ze het paradijs uit. Tegelijkertijd kwam met hun daad de zonde de wereld binnen

Preekstoel
Nieuws

CGK Leeuwarden mag nieuwe dominee verwelkomen: evangelist D. van Beek

De christelijke gereformeerde kerk te Leeuwarden (Friesland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Evangelist D. van Beek nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Bethelkerk krijgt Van Beek ds. M. B. Visser als zijn directe collega. V