Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Studio C: Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Yvonne Koopman
Video

Alarmerend onderzoek: bijna de helft van alle Nederlandse ouders ervaren stress

Bijna de helft van alle Nederlandse ouders zou stress ervaren. Dat blijkt uit de vijfde editie van het onderzoeksrapport Staat van Gezinnen. Ouders zouden zich 'voortdurend overweldigd' voelen en 'angst voor de toekomst' zou zwaar op het gezinsleven

Ds. W. P. Emaus
Video

Ds. Emaus: "Jezus zoekt mensen waar keurige kerkgangers de neus voor ophalen"

De Heere Jezus is gekomen voor zondaren, voor mensen waar wij als keurige kerkgangers misschien wel zelfs de neus voor ophalen. Dat zei ds. W. P. Emaus onlangs in een preek over Mattheüs 4. De hervormde predikant uit Oud-Beijerland wees erop dat de H

CU-leider Mirjam Bikker
Podcast

Terugkijken: Augustinus-expert Paul van Geest schuift aan tafel bij Mirjam Bikker

CU-leider Mirjam Bikker lanceerde begin deze maand een nieuwe podcast: Aan tafel met.. Daarin gaat de christelijke politica in gesprek met interessante gasten die op de fractiegang voorbijkomen. In de podcast worden deze gesprekken voortgezet én verd

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Constant van den Heuvel
Podcast

Terugluisteren: historicus Constant van den Heuvel over de opkomst van Nazi-Duitsland

Begin deze maand was het 81 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In deze oorlog kwamen naar schatting tussen de zeventig en 85 miljoen mensen om het leven, meer dan zes miljoen Joden werden op afschuwelijke wijze gedood in de nazi-

Hessel en Coby Visser
Video

Hessel en Coby Visser nemen na 35 jaar afscheid van zendingswerk Botswana

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben een bijzondere afscheidsvideo gepubliceerd van Hessel en Coby Visser, die na tientallen jaren zendingswerk afscheid namen van Botswana. Het echtpaar werkte sinds 1991 in het Afrikaanse land, waar zij

Kazachstan
Nieuws

Orthodoxe priester gedwongen opgenomen in inrichting in Kazachstan

Een geschorste orthodoxe priester uit Kazachstan werd begin dit jaar gearresteerd en isolement gevangen gehouden. Hij wordt beschuldigd van misdrijven, vermoedelijk vanwege zijn kritische houding tegenover de Russische inval in Oekraïne. Lokale media

indonesie
Nieuws

Moslims verstoren Indonesische kerkdienst en bedreigen kerkgangers

Een kerkdienst van de Prosperous Mission Church (GMS) in Indonesië is op zondag 24 mei verstoord door een groep boze moslims, waaronder leden van het Islamitische Jihad Front (FJI). Dat meldt Morning Star News. Het incident vond plaats in het nieuwe

Meerartikelen

Carla Dik-Faber
Interview

GroeneKerken lanceert Beginnersgids: "Duurzaamheid is geen bijzaak, maar de missie van de kerk"

Een kleine stap in de kerk kan een grote sprong zijn voor Gods schepping. Dat stelt Carla Dik-Faber, projectleider van GroeneKerken. Deze organisatie introduceert de Beginnersgids, een praktische handleiding om kerkgemeenschappen te mobiliseren voor

Dineke
Column

Wanneer 70 x 7 keer vergeven?

Vergeving is een krachtig begrip! Het is een groot geschenk, maar niet in elke relatie kan of mag dat geschenk op dezelfde manier gegeven worden. In sommige verhoudingen werkt het zelfs verstorend wanneer vergeving wordt gevraagd of verwacht, omdat h

Prop. dr. M. van Ittersum
Nieuws

Dr. M. van Ittersum treedt toe als krijgsmachtpredikant binnen PKN

Dr. M. (Matthijs) van Ittersum uit Markelo heeft een beroep aanvaard als krijgsmachtpredikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Van Ittersum is sinds 2021 verbonden aan de Twentse School voor Theologie, waar hij als voorzitter actief is

Gereformeerde Bond verhuist
Nieuws

Gereformeerde Bond verhuist komende maand van Voorthuizen naar Ede

De Gereformeerde Bond binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verhuist de komende maand van Voorthuizen naar Ede. Dat maakte de organisatie eerder deze week zelf bekend. De Gereformeerde Bond was sinds 2024 gevestigd in Voorthuizen, maar moet

Canada
Nieuws

Onderzoek stelt dat veel Canadese evangelicals afwijken van Bijbelse kernwaarheden

Veel Canadese evangelicals hebben opvattingen die niet overeenkomen met belangrijke Bijbelse leerstellingen. Dat zou blijken uit nieuw onderzoek van Ligonier Ministries Canada en Lifeway Research. Met de term evangelicals bedoelen de onderzoekers een

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant gaat in hoger beroep na veroordeling om preek bij ziekenhuis

De Noord-Ierse predikant Clive Johnston (78) werd begin deze maand veroordeeld vanwege een openluchtpreek die hij in 2024 hield binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Johnston werd veroordeeld op basis van de zogeheten

cairo
Nieuws

Egyptische regering erkent 191 kerken, maar zorgen over ongelijke behandeling blijven

De Egyptische regering heeft op 19 mei de status van 191 kerken en aanverwante christelijke gebouwen officieel erkend. Met dit besluit, genomen tijdens een kabinetsvergadering onder leiding van premier Mustafa Madbouli, komt het totale aantal gelegal

Oscar Lohuis
Video

Komende zondag is evangelist Oscar Lohuis te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power staat de Zondag van de Vervolgde Kerk centraal, een bijzondere dag waarop veel kerken in Nederland en Vlaanderen aandacht besteden aan christenvervolging. Wereldwijd worden 386 miljoen christenen vervolgd om hun gel

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en laten we daar

Mozambique
Nieuws

Christenen gedood en kerken verwoest bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij recente aanvallen, naar verluidt uitgevoerd door islamistische militanten in het noorden van Mozambique, zijn zeker negen mensen om het leven gekomen en diverse kerken vernield. Dit blijkt uit meldingen van kerkelijke groeperingen en hulporganisa

Bijbelstudie
Persbericht

Royal Mission organiseert discipelschapsconferentie in Veenendaal

De christelijke organisatie Royal Mission organiseert op 5 en 6 juni een tweedaagse conferentie over discipelschap in Veenendaal. Met het thema ‘Wij volgen Jezus’ willen de organisatoren christenen aansporen om geestelijk te groeien en anderen mee te

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Willien van Wieringen: 'Queertheologie kan oefening zijn in anders Bijbellezen'

In zijn slotbrief stelde prof. dr. Henk Jochemsen dat queertheologie een duidelijke agenda heeft en geen goede bijdrage vormt aan het bredere theologische gesprek. In deze laatste reactie blikt dr. Willien van Wieringen terug op de briefwisseling. Zi