Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...

noorwegen
Nieuws

Krijgt nieuwe Noorse koning nog een kerkelijke inzegening? Paleis laat vraag onbeantwoord

Het Noorse koningshuis laat nog in het midden of koning Haakon VIII een kerkelijke inzegening krijgt. Zijn vader Harald en grootvader Olav ontvingen Gods zegen over hun koningschap tijdens een plechtigheid in de Nidarosdom in Trondheim. Of Haakon die...

koopzondag
Nieuws

GerGem-predikant over koopzondag: "Wie Gods wil niet doet krijgt met Zijn ongunst te maken"

Voor het eerst mogen winkels in Hendrik-Ido-Ambacht morgen op zondag hun deuren openen. Het besluit doet ds. M.H. Schot van de plaatselijke Gereformeerde Gemeente verdriet. “Grote droefheid, dat is de emotie”, zegt hij tegenover het Algemeen Dagblad....

Stoffer
Nieuws

Stoffer verdedigt ingreep SGP bij regenboogvlag: "Dan maak ik het maximaal politiek"

SGP-leider Chris Stoffer staat achter het besluit om Kamerleden donderdagavond laat terug te laten keren naar Den Haag om te stemmen over het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Zijn partij verzette zich tegen dat plan. Vooral de...

Reenen
Opinie

CU, regenboogvlag helpt niet voor ‘de mensen om wie het gaat’

De ChristenUnie stemde deze week voor het hijsen van de regenboogvlag bij het Tweede Kamergebouw. Kamerlid Pieter Grinwis stelde niet zoveel met de vlag te hebben, maar steunde de motie om zondag tijdens Coming-outday de vlag te hijsen toch....

Priester Edward Gallagher
Nieuws

Priester bekent 109 zedendelicten tegen minderjarige jongens

Een 59-jarige katholieke priester uit Ierland heeft bekend schuldig te zijn aan 109 zedendelicten waarbij minderjarige jongens betrokken waren. Dat meldt Premier Christian News. De strafbare feiten vonden voornamelijk online plaats. Priester Edward...

Dak Prescott
Nieuws

Americanfootballster Dak Prescott ziet geloof groeien binnen zijn team: 'We zijn hier dankzij God'

Het christelijk geloof krijgt een steeds grotere plaats binnen de Dallas Cowboys. Dat vertelt quarterback Dak Prescott na een heroïsche overwinning van zijn ploeg op de Houston Texans. Volgens de Amerikaanse footballspeler draait het leven om meer...

Meerartikelen

Ds. P. de Vries
Video

Steenrijke politicus verkocht na bekering landgoed: HHK-predikant over soberheid

Hoe matig leef je als christen wanneer je genoeg geld hebt voor veel luxe? Emerituspredikant ds. P. de Vries (HHK) wees in een preek op de steenrijke Britse politicus William Wilberforce, die na zijn bekering een landgoed verkocht. Volgens De Vries...

Isabel Vaughan-Spruce
Nieuws

Christelijke pro-life activiste opnieuw vervolgd na stil gebed bij abortuskliniek

De Britse christen Isabel Vaughan-Spruce moet opnieuw voor de rechter verschijnen. Dat meldt The Christian Post. De pro-life activiste werd al twee keer eerder gearresteerd vanwege stil gebed bij een abortuskliniek. Ondanks excuses van de politie...

Israël en de Bijbel
Podcast

Aren van Waarde weerlegt visie dat Christus al is teruggekomen en alle profetieën vervuld zijn

Volgens sommige christenen heeft de wederkomst van Christus al plaatsgevonden en zijn alle profetieën vervuld. Binnen deze visie, het preterisme, worden de Bijbelse profetieën gezien als gebeurtenissen die inmiddels achter ons liggen. Maar is dat wat...

Mart-Jan Paul
Nieuws

Mart-Jan Paul spreekt over rol van Heilige Geest in het Oude Testament

Bij de Heilige Geest denken christenen al snel aan Pinksteren en het Nieuwe Testament. Maar ook in het Oude Testament komt de Geest van God op verschillende plaatsen naar voren. Tijdens een online bijeenkomst op donderdagavond 15 oktober gaat...

Anne van der Bijl
Boekfragment

De belangrijkste taak van Nehemia begon pas toen de muur klaar was

Nehemia had de muren van Jeruzalem herbouwd en stond voor de moeilijke taak het volk te leiden. Toch moest zijn belangrijkste werk nog beginnen, schrijft Anne van der Bijl (1928-2022). Bij de Waterpoort bracht Nehemia het volk opnieuw onder het gezag...

Halloween-feest
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk: 'Zo ga je niet om met een godshuis'

Protestants Nederland is een petitie gestart tegen een 'XXL-Halloweenfeest' dat op 31 oktober in de Rotterdamse Laurenskerk moet plaatsvinden. De christelijke vereniging noemt het zeer ongepast dat het monumentale kerkgebouw wordt gebruikt voor een...

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant bekeek foto's op Instagram: "Ik werd er echt beroerd van"

Ds. P. den Ouden bekeek onlangs foto’s op Instagram, zo vertelde hij in een recente preek. Volgens Den Ouden gebruiken veel mensen sociale media om zichzelf in de etalage te zetten. "Kijk mij eens leuk zijn, kijk mij eens knap zijn”, zo typeerde...

Ezra Jin
Nieuws

Chinese voorganger krijgt mensenrechtenprijs na 266 dagen cel: "De Heilige Geest gaf mij kracht"

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri ontvangt een internationale mensenrechtenprijs nadat hij 266 dagen gevangen heeft gezeten. Tijdens zijn gevangenschap vond hij kracht in zijn geloof. Volgens Jin bracht de Heilige Geest hem steeds Bijbelteksten...

Anouk Schaap bij presentator Jan van den Bosch
Nieuws

Leiderschapsexpert Anouk Schaap zondag te gast bij Hour of Power

Anouk Schaap dacht haar bevestiging te bevinden in New Age, beschrijft ze in Hour of Power. Die bevestiging vond ze daar niet, maar kreeg ze wel bij Jezus. Dat en meer vertelt ze zondag, om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis steunt Narnia-regisseur na ophef over vrouwelijke Aslan

De familie van Narnia-schrijver C.S. Lewis spreekt haar steun uit voor regisseur Greta Gerwig, na de ophef over Meryl Streep als stem van Aslan. Eerder vertelde een familievriend dat de nabestaanden juist grote zorgen hadden over de nieuwe...

Ismail
Nieuws

Jezus verloochenen of sterven: Oegandese christen ontsnapt aan aanvallers

De Oegandese christen Mugambo Ismail is ternauwernood ontsnapt aan mannen die hem met zwaarden bedreigden en eisten dat hij Jezus verloochende. Ze grepen de voormalige moslim op 22 september toen hij na een gebedsbijeenkomst naar huis liep in...

Myanmar
Nieuws

Myanmar: moord op predikanten zaait angst onder christenen

Christelijke gemeenschappen in Myanmar maken zich steeds meer zorgen over de veiligheid van predikanten, kerkmedewerkers en gewone burgers die verstrikt zijn geraakt in het gewapende conflict dat nu al jaren voortduurt. De moorden op een aantal...