Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Frank van Oordt
Nieuws

CvI-directeur over explosie Israëlcentrum: "We zijn gespaard, maar dit is een stap verder"

Bij het gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk heeft in de nacht van Goede Vrijdag op zaterdag een explosie plaatsgevonden. Volgens directeur Frank van Oordt was de knal zo krachtig dat deze tot in Putten te horen was. Dit vertelt hij in de uit

Don Ceder-Chris Stoffer
Nieuws

Reuring over ‘Jij-dag’ in taalgids OCW: christelijke politici uiten kritiek

Een taalgids van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zorgt voor politieke ophef. In de gids wordt onder meer geadviseerd om termen als Vaderdag en Moederdag te vervangen door ‘Jij-dag’. Christelijke politici reageren kritisch en

Matthieu Rougé
Positief nieuws

Steeds meer volwassenen laten zich dopen in Frankrijk: “Weg naar geloof is vaak verrassend”

In Frankrijk groeit het aantal volwassenen dat zich laat dopen. Tijdens de paasnacht van 2026 werden meer dan 21.000 jongeren en volwassenen gedoopt. Volgens bisschop Matthieu Rougé (foto) laat dit zien dat het geloof nog steeds mensen raakt, zo stel

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad ziet inkomsten groeien, maar armoede en onrecht toenemen

De noodzaak om zich tegen armoede en onrecht in te zetten, ziet Woord en Daad toenemen. Tegelijk blijft de verbondenheid vanuit de christelijke achterban onverminderd groot. Nooit eerder ontving de stichting zoveel inkomsten als afgelopen jaar. Dat e

Nigeria vlag
Nieuws

Bloedige paasdag in Nigeria: tientallen christenen gedood tijdens kerkdiensten

Op paaszondag zijn in Nigeria zeker 29 christenen gedood bij gewelddadige aanvallen op kerkdiensten. De aanvallen vonden plaats in de staten Kaduna en Benue en zijn volgens lokale bronnen uitgevoerd door gewapende Fulani-militanten. In de plaats Arik

Ds. H. B. van der Knijff
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente IJsselmuiden/Grafhorst: Ds. H. B. van der Knijff

De hervormde gemeente te IJsselmuiden/Grafhorst mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. B. van der Knijff nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Dorpskerk volgt de predikant de eerder naar Amersfoort vertrokken ds. M. van Dam o

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) vermist in Pakistan: familie vreest gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan vraagt om hulp nadat hun 16-jarige dochter, Neha Bibi, is verdwenen. Volgens haar vader is ze ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en mogelijk uitgehuwelijkt aan een islamitische gebedsleider, zo laat Morning

Bemanning
Nieuws

Christelijke astronaut Victor Glover deelt paasboodschap tijdens maanmissie

Terwijl de bemanning van de Artemis II-missie momenteel rond de maan reist, klonk er vanuit het ruimteschip ook een bijzondere paasboodschap. De christelijke astronaut Victor Glover sprak openlijk over zijn geloof in God en de Bijbel. Dat meldt CBN N

Meerartikelen

Patrick van der Laan en Djarno Hofland
Interview

Voetballer Djarno Hofland over zijn bekering: "Ik werd als christen voor gek verklaard"

Succes, status en een leven in de voetbal en artiestenwereld, Djarno Hofland leek alles te hebben. Hij was neef en voormalig manager van André Hazes jr, maar van binnen worstelde hij met angst en donkere gedachten. Afgelopen paaszondag sprak hij daar

Carlino Bus
Nieuws

Pinksterconferentie bijna van start: Opwekking-directeur Carlino Bus deelt updates

Over een kleine twee maanden start de 56e editie van de jaarlijkse Pinksterconferentie Opwekking. Daarom is Stichting Opwekking inmiddels al volop bezig met de voorbereidingen op het event dat jaarlijks door tienduizenden christenen bezocht wordt. Vo

Syrische christenen
Nieuws

Syrische kerken annuleerden uit angst voor geweld paasactiviteiten

Syrische christenen hebben Pasen dit jaar op sobere wijze moeten vieren. Kerkleiders zagen zich genoodzaakt om de vieringen alleen binnen de kerkmuren plaats te vinden. Ook door verschillende openbare activiteiten werd een streep gezet. Deze beslissi

Jan Keuken en Hans van Hoof
Persbericht

Jan Keuken nieuwe directeur van Stichting IRS

Per 1 april 2026 is Jan Keuken (links op de foto) door het bestuur benoemd als directeur van Stichting IRS in Apeldoorn. Hij volgt interim-directeur Hans van Hoof (rechts op de foto) op. Jan Keuken (37) heeft twintig jaar ervaring in commercie en man

Jack Esselink en Maaike Harmsen
Interview

Hoe betrouwbaar kan AI de Bijbel uitleggen? Twee theologen reageren

Stel dat je als predikant, pastoraal werker of individuele gelovige een Bijbeltekst door het AI-programma ChatGPT laat uitleggen. Hoe betrouwbaar is die uitleg en op welke manier moet je je er toe verhouden? Daarnaast: welk ‘gezag’ moet je daaraan he

doekes
Opinie

Waarom ideologie vervaagt en geloof versterkt door de jaren heen

Jonge mensen zijn vaak sterk ideologisch. Nog zeer overtuigd van het idee dat ze de wereld kunnen veranderen, radicaal in hun standpunten en vol energie. Opvallend is dat naarmate de jaren verstrijken, ideologie vaak minder sterk wordt, minder radica

Tass Saada
Nieuws

Tass Saada (1951-2026): een leven tussen haat en verzoening

In dit in memoriam van Gerhard Rijksen wordt het indrukwekkende levensverhaal van Tass Saada geschetst: van meedogenloze strijder in de kring van Yasser Arafat tot een toegewijde volgeling van Jezus en vredestichter tussen Joden en Palestijnen. Zijn

Jan Pool
Column

Wat als oude angsten opnieuw opduiken? Strijd in m'n hoofd en rust in m'n geloof

Goed nieuws en onzekerheid lopen soms dwars door elkaar heen. Jan Pool praat ons bij over zijn gezondheidssituatie, de impact van bijwerkingen en een onverwachte medische wending. Tegelijk wordt hij geconfronteerd met een oude angst die opnieuw de ko

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Saada
Nieuws

Tass Saada (75) overleden: sluipschutter van Arafat veranderde in volgeling van Jezus

Tass Saada is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de uitgever van zijn boek ‘Arafat was mijn held’ bekend. De Palestijnse Saada heeft een indrukwekkend levensverhaal waarin hij van moslim en sluipschutter van de PLO transformeerde tot een volg

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo