Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

sollicitatie
Nieuws

Zichtbaar christelijk op je cv? Dan daalt de kans op een sollicitatiegesprek

Sollicitanten die op hun cv zichtbaar maken dat zij christen zijn, hebben minder kans om te worden uitgenodigd voor een gesprek. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent. De onderzoekers lieten professionele recruiters uit Vlaanderen,...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden tijdens intrededienst in Uddel: "Plaats mij niet op een voetstuk"

Ds. G. van Zanden deed onlangs intrede in de hervormde gemeente te Uddel. In de Veluwse gemeente volgt hij ds. A. Vonk Noordegraaf op. Laatstgenoemde predikant is sinds mei vorig jaar predikant in Putten. Van Zanden kwam over vanuit de hervormde...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan anderen met hun woorden op te bouwen

Een bemoedigend woord kan veel meer betekenen dan we soms beseffen. Toch blijven juist die woorden vaak onuitgesproken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' moedigt Wilkin van de Kamp christenen aan om niet alleen positief...

azc
Nieuws

Minister vraagt bedreigde christelijke asielzoekers vaker aangifte te doen

Christelijke asielzoekers die in een opvanglocatie worden bedreigd of geïntimideerd, moeten vaker naar de politie stappen. Dat zei minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie donderdag tijdens een commissiedebat over het asielbeleid....

Doop
Nieuws

Bijzonder tafereel op Engels strand: 170 mensen gedoopt

Op een strand in het Engelse graafschap Devon hebben 170 mensen zich laten dopen. Honderden belangstellenden waren getuige van de massale doopdienst in zee, die ontstond na een oproep op sociale media. Dat meldt Christian Today.  De doopdienst vond...

lagerhuis
Nieuws

Britse euthanasiewet van tafel: ‘Alle eer aan God’

Het Britse Lagerhuis heeft een wetsvoorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een urenlang debat stemden 286 parlementsleden tegen en 270 voor. Christelijke organisaties, die de afgelopen tijd intensief campagne voerden tegen het voorstel,...

911
Nieuws

Tientallen christenen delen Evangelie bij herdenking aanslagen 9/11

Tientallen christenen hebben tijdens de herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 in New York het Evangelie gedeeld. Rond het 9/11 Memorial deelden zij Bijbels en christelijke folders uit en gingen zij met voorbijgangers in gesprek over...

Heilige Grond
Podcast

Geeft het christelijk geloof ruimte om te klagen? Beluister deze podcast

De moeders van Bethlehem "wilden niet worden getroost". Dat aangrijpende Bijbelbeeld vormt het vertrekpunt van deze aflevering van de podcast Heilige Grond. Daarin gaan missioloog Berdine van den Toren-Lekkerkerker en predikant Pieter Kleingeld in...

Meerartikelen

Zen
Nieuws

Kardinaal Zen verliest beroep tegen veroordeling in Hongkong

Een panel van drie beroepsrechters in Hongkong heeft de veroordeling van kardinaal Joseph Zen en vier anderen bekrachtigd. Dat meldt EWTNNews. De zaak betreft vijf voorvechters van de democratie die het 612 Humanitarian Relief Fund beheerden. Het...

Russische uitgave Nieuw Testament
Nieuws

Rusland vernietigt Nieuwe Testamenten en zet christelijke organisatie op zwarte lijst

De Russische overheid heeft de christelijke organisatie Mission Eurasia bestempeld als een 'ongewenste organisatie'. Daardoor kunnen Russische christenen worden bestraft als zij met Mission Eurasia samenwerken of materiaal van de organisatie...

Ds. J. R. van Vugt
Video

HHK-predikant tijdens preek: "Het liefste wat ik doe is Jezus presenteren"

Wat komt een dominee eigenlijk doen? Die vraag stelde ds. J. R. van Vugt (HHK) zichzelf toen hij zich voorbereidde op een preek die hij onlangs hield. In de preek ging het over de verheerlijking van Jezus op de berg. Zijn antwoord luidde: "Wat ik het...

Pakistan
Nieuws

EU waarschuwt Pakistan: handelsvoordelen op het spel door schending mensenrechten

Pakistan moet de rechten van religieuze minderheden beter beschermen om zijn gunstige handelsstatus bij de Europese Unie te behouden. Vooral het grote aantal godslasteringszaken baart Brussel zorgen. Dat zegt EU-ambassadeur Raimundas Karoblis....

Zohran Mamdani
Nieuws

Nabestaanden 9/11 willen islamitische burgemeester weren van herdenking in New York

Een groep nabestaanden van slachtoffers van 9/11 wil niet dat de islamitische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, vrijdag aanwezig is bij de herdenking op Ground Zero. Een petitie met die oproep is inmiddels ruim 100.000 keer ondertekend. De...

Nepal overstroming
Nieuws

Veel christenen omgekomen en vermist na overstromingen Nepal

De zware overstromingen die Nepal eind augustus troffen, hebben ook onder christenen veel slachtoffers gemaakt. Tientallen gelovigen zouden zijn omgekomen en verschillende voorgangers en gemeenteleden worden nog vermist. Complete kerkgebouwen zijn...

Brits parlement
Nieuws

Britse christenen houden hun adem in bij nieuwe stemming over hulp bij zelfdoding

Britse christenen worden opgeroepen om te bidden nu het Lagerhuis vandaag opnieuw stemt over een wetsvoorstel rond hulp bij zelfdoding. Tegenstanders waarschuwen dat de wet, mocht deze doorgang vinden, grote gevolgen kan hebben voor ouderen, mensen...

Ds. D.M. Elsman
God

Ds. Elsman via Refoweb: ‘Wonderen bewijzen niet dat iemand Christus kent’

Een vraagsteller op Refoweb worstelt met een Bijbels spanningsveld: hoe kunnen mensen die niet werkelijk in Christus geloven toch demonen uitdrijven in Zijn naam? In Mattheüs 7 spreekt Jezus immers over mensen die zeggen dat zij in Zijn naam krachten...

Jan van den Bosch en Tainá Monteiro
Nieuws

Tainá Monteiro aanstaande zondag te gast bij Hour of Power

Ze worstelde, maar kwam boven. Tainá Monteiro vond haar weg in Jezus, vertelt ze komende zondag om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7 bij Hour of Power.

Alpha Nederland
Persbericht

Lunchmeeting richt zich op ontwikkelen van nieuwe leiders in kerken

In veel kerken en geloofsgemeenschappen komt een groot deel van het werk terecht bij een relatief kleine groep mensen. Hoe kunnen gemeenten meer gemeenteleden betrekken en hen helpen groeien in leiderschap? Die vraag staat centraal tijdens de...

Stefania Leão
Interview

Stefania schreef gebeden vanuit haar pijn: “Ze hielpen mij voordat ze iemand anders hielpen”

Haar gebeden vonden hun weg naar mensen in verschillende landen en belandden tijdens het WK voetbal uiteindelijk zelfs bij de Braziliaanse voetbaldelegatie. Toch schreef Stefania Leão ze ooit maar voor één persoon: zichzelf. In een periode vol...

Richard Groenenboom
Video

SDOK-woordvoerder Richard Groenenboom: "Situatie christenen in China sterk verslechterd"

Richard Groenenboom, woordvoerder van Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK), maakt zich grote zorgen over de situatie van christenen in China. In het programma Uitgelicht! van Family7 vertelt hij dat de druk op zowel geregistreerde als...