Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

ChristenvervolgingIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Taybeh
Nieuws

Kerkleiders bezorgd over vermeende aanvallen Israëlische kolonisten op christelijk dorp

Kerkleiders in Jeruzalem hebben hun zorgen uitgesproken over recente berichten over aanvallen op inwoners van het overwegend christelijke dorp Taybeh, op de Westelijke Jordaanoever. Volgens de berichtgeving zouden Israëlische kolonisten bij de...

Park Tae-Yeon
Persbericht

Rusland veroordeelt zendeling Park Tae-Yeon tot bijna zes jaar cel

De Koreaanse zendeling Park Tae-Yeon (70) is deze maand door de rechtbank in het Russische Chabarovsk veroordeeld tot vijf jaar en acht maanden gevangenisstraf. Zij werd schuldig bevonden aan twee zaken die verband houden met immigratie. Park, die op...

Franse rapper Rilès
Positief nieuws

Franse rapper Rilès schrijft volledige Bijbel met de hand over

De Franse rapper Rilès is begonnen aan een opvallend project: hij wil de volledige Bijbel met de hand overschrijven. De 30-jarige artiest, die zegt geen religie aan te hangen, is op 5 oktober in een galerie in Londen aan de omvangrijke klus begonnen....

Gevouwen handen - Oegandees christen
Nieuws

Christelijke leraar vermoord in Oeganda nadat hij onderdak bood aan moslimbekeerlingen

De 45-jarige christelijke leraar Benjamin Kule Mayani is in West-Oeganda vermoord nadat hij onderdak bood aan voormalige moslims die christen waren geworden. Volgens lokale bronnen vielen drie moslimmannen hem aan. Een van hen zou boos zijn geweest...

Ds. W. L. van der Staaij
Video

CGK-predikant deelt anekdote over jongeman met grote toekomstplannen: "En dan?"

Een opleiding afronden, carrière maken, een gezin stichten en later van de oude dag genieten. Maar wat volgt daarna? Ds. W. L. van der Staaij stond tijdens een preek bij die vraag stil aan de hand van een gesprek tussen een grootvader en zijn...

ChatGPT
Nieuws

Miljoenen geloofsvragen aan ChatGPT: christenen gebruiken AI vooral om Bijbel te begrijpen

Steeds meer mensen gebruiken ChatGPT om antwoorden te vinden op vragen over het geloof. Wekelijks krijgt de chatbot zo'n zeventig miljoen geloofsvragen. Ook christenen maken veel gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Vooral om Bijbelteksten...

Colombiaanse politieagent
Nieuws

Colombiaanse voorganger doodgeslagen door bendeleden die hij over Jezus vertelde

De Colombiaanse voorganger Jesús Alberto Puerta Pérez is doodgeslagen door leden van een criminele bende aan wie hij regelmatig het evangelie verkondigde. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De bende zou hem...

Soldaten leger Myanmar
Nieuws

Leger Myanmar bombardeert kerk en steekt andere kerk in brand: 'Doelbewuste aanvallen'

Het leger van Myanmar heeft opnieuw twee kerken verwoest in gebieden waar veel christenen wonen. Een presbyteriaanse kerk werd getroffen door een bombardement, terwijl militairen een baptistenkerk in brand staken. Mensenrechtenorganisatie Christian...

Meerartikelen

Stephen Clayton & gezin
Nieuws

Amerikaanse voorganger en driejarig zoontje omgekomen bij tragisch verkeersongeluk

Een tragisch verkeersongeluk in de Amerikaanse staat South Dakota heeft het leven gekost aan de 31-jarige voorganger Stephen Clayton en zijn driejarige zoontje David. Dat schrijft The Christian Post. Een losgeraakte band van een aanhanger raakte...

Stadhuis Limoges
Nieuws

Frankrijk geschokt door geweld en vernielingen: kardinaal roept op tot gebed en vrede

Na een weekend vol geweld en plunderingen in Frankrijk roept de katholieke kerk op tot vrede. In verschillende steden werden winkels geplunderd, gebouwen vernield en zelfs kerken aangevallen. Kardinaal Jean-Marc Aveline veroordeelt het geweld en...

Binyomin Jacobs
Column

Waarom een sjabbat op een cruiseschip mij aan Noach deed denken

Een solidariteitswandeling tegen antisemitisme in Groningen trok onverwacht bijna honderd deelnemers. Voor opperrabbijn Jacobs was het een bemoedigende ervaring, maar zijn zorgen over de toekomst van de Joodse gemeenschap blijven groot. In zijn...

Man in Laos
Interview

Zendingswerker David zag in Laos een beweging ontstaan: “Gebed is echt de grondslag”

Toen David* met zijn gezin naar Laos vertrok, had hij een duidelijk verlangen: het evangelie brengen op plekken waar nauwelijks christenen kwamen. Volgens de gegevens waarmee hij destijds werkte, waren 163 bevolkingsgroepen nog niet of nauwelijks...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een volle kerk is nog geen levende gemeente

Jarenlang kende onze zondagse samenkomst een vertrouwde volgorde. Een lied, mededelingen, lofprijs en aanbidding, een preek, opnieuw zingen, de collecte en een afsluitend gebed. Soms konden mensen tijdens het zingen naar voren komen voor...

Vluchtelingen
Nieuws

Duizenden kerken opgeroepen om statushouders tijdelijk onderdak te bieden

Duizenden kerken in heel Nederland worden opgeroepen om tijdelijk onderdak te bieden aan statushouders. Met de landelijke Actie Onderdak willen verschillende kerkgenootschappen en christelijke organisaties de druk op de asielopvang verlichten. De...

Opening ontmoetingscentrum
Persbericht

GZB-zendingswerkers openen ontmoetingscentrum in Oost-Duitsland: “Hier mogen mensen groeien”

In de Oost-Duitse stad Schwerin is zaterdag het nieuwe ontmoetingscentrum ‘Zum Gewächshaus’ feestelijk geopend. GZB-zendingswerkers Gerard en Janneke de Wit willen hier samen met lokale christenen een plek bieden waar buurtbewoners elkaar ontmoeten...

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Apeldoorn brengt beroep uit op ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Apeldoorn (Eben-Haëzerkerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. G. H. Vlijm (foto).  De predikant moet in wijk Oost ds. H. I. Methorst opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een beroep aan vanuit de hervormde...

Martijn en Kirsten Wijnen
Interview

Martijn wordt langzaam blind, maar noemt zijn oogziekte een zegen: “Gezegend die niet zien en toch geloven”

Jarenlang probeerde ondernemer Martijn Wijnen zijn ongeneeslijke oogziekte te bestrijden. Hij zocht zijn toevlucht tot alternatieve geneeswijzen en new age, maar verloor steeds meer zicht. Toen ook een veelbelovende gentherapie niet doorging,...

Reformierte Kirche Zürich
Nieuws

Zwitserse Gereformeerde Kerk nam onvoldoende verantwoordelijkheid na seksueel misbruik door predikant

De Gereformeerde Kerk in het Zwitserse kanton Zürich heeft ernstige fouten gemaakt bij de afhandeling van meldingen van seksueel misbruik door een predikant. Minstens tien vrouwen werden tussen 1992 en 2006 slachtoffer van seksueel, lichamelijk en...

Sekteleider Paul Mackenzie
Nieuws

Keniaanse sekteleider schuldig bevonden aan uithongeren van 190 kinderen: “Zo zouden ze Jezus ontmoeten”

De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie en tientallen van zijn volgelingen zijn schuldig bevonden aan de dood van 190 kinderen en één volwassene. Volgens de rechtbank dwongen zij volgelingen om hun kinderen te laten verhongeren, zodat ze eerder Jezus...

John Lennox
Nieuws

Apologeet John Lennox: “Christenen praten niet over hun geloof omdat ze bang zijn voor moeilijke vragen”

Christenen hoeven geen theoloog of Bijbelgeleerde te zijn om hun geloof met anderen te delen. Dat benadrukt de Britse wiskundige en christelijke apologeet John Lennox (81). Volgens hem laten veel gelovigen zich afschrikken door lastige vragen,...