Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Oeganda
Nieuws

Oegandese vader steekt 33-jarige zoon dood na bekering tot christendom

In het Oegandese district Iganga is de 33-jarige Hamba Juma op 28 januari om het leven gebracht, vermoedelijk door zijn vader, Hamba Ahammada (62). Het incident gebeurde langs de Kaliro-Iganga weg, ongeveer vijf kilometer buiten Iganga stad. De echtg

Amerikaanse jeugdconferentie
Nieuws

Amerikaanse jeugdconferentie trekt recordaantal bezoekers: 'De Heer is aan het werk’

In de Amerikaanse staat Kentucky heeft een tweedaagse jeugdconferentie een recordaantal bezoekers getrokken. Meer dan 1.300 jongeren en jeugdleiders kwamen samen om God groot te maken, toegerust te worden en elkaar te ontmoeten. Dat schrijft The Chri

Iran
Nieuws

Alarmerend rapport: Iran veroordeelde christenen tot meer dan 280 jaar cel in 2025

Iraanse rechtbanken hebben christenen in 2025 gezamenlijk tot meer dan 280 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Dit blijkt uit een recent rapport van vier mensenrechtenorganisaties. Volgens belangenbehartigers maakt Iran in toenemende mate gebruik van n

Liberty University
Nieuws

Amerikaanse universiteit daagt studenten uit tot 28-daagse socialmediapauze

De christelijke Liberty University uit Virginia (Amerika) daagt haar studenten uit om 28 dagen lang hun social media gebruik sterk te verminderen. Dat meldt The Christian Post. De school hoopt dat haar studenten de uitdaging durven aan te gaan en uit

Erdogan
Nieuws

Europees Parlement spreekt zich unaniem uit tegen Turkse uitzetting christenen

Het Europees Parlement heeft zich unaniem uitgesproken tegen het uitzettingsbeleid van Turkije dat gericht is op buitenlandse christenen, een kwestie die de relaties tussen Ankara en de Europese Unie onder druk zet. Turkije reageerde afwijzend op de

Jemen
Nieuws

Majed koos in Jemen te blijven en zit nu gevangen

“Ik wil een wandelende Bijbel zijn, zodat ik overal waar ze mij naartoe brengen over Jezus kan vertellen. Wij mogen spiegels zijn van onze Redder, in hoe we spreken en handelen.” Dit vertelde Majed* uit Jemen een paar maanden geleden. Hij wist dat hi

Donald Trump
Nieuws

VS kan legale vluchtelingen zonder permanente verblijfsvergunning langer vasthouden

De regering-Trump heeft de Amerikaanse immigratiedienst Immigration and Customs Enforcement (ICE) nieuwe bevoegdheden toegekend. Hierdoor kan het ICE legaal toegelaten vluchtelingen, die nog geen permanente verblijfsvergunning bezitten, voor onbepaal

Mariam Emers-Atya
Video

Komende zondag is Mariam Emers-Atya te gast in Hour of Power

Mariam Emers-Atya groeide op als moslim, maar voelde dat er iets ontbrak en ging op zoek. Zo kwam ze in aanraking met het christelijk geloof en maakte ze een keuze die ingrijpend was, en niet zonder gevolgen. "Het was een zware weg", vertelt ze in Ho

Meerartikelen

Ds. J. P. Bredenhoff
Video

Ds. Bredenhoff (hervormd Urk) kwam als adoptiekind in Nederlands gezin terecht

Ds. J. P. Bredenhoff is sinds vorig jaar predikant van de hervormde gemeente te Urk (De Ark). En dat hij dat is, beschouwt hij als Gods voorzienigheid. Bredenhoff werd namelijk geboren in India, bracht zelfs enige tijd door in een weeshuis in Bombay

Peter van der Weerd
Video

'Is geloven alleen maar voor zwakke mensen?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Kind protesteert tegen abortus
Persbericht

Schreeuw om Leven deelt petitie tegen gesubsidieerd abortustoerisme

De Europese Commissie staat op het punt een beslissing te nemen over het burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dit initiatief heeft handtekeningen verzameld en roept Brussel op om abortus in alle lidstaten financieel te ondersteunen, onder andere doo

ontwikkelingshulp
Persbericht

Onderzoek: Christenen geven massaal aan nood- en ontwikkelingshulp

Protestants-christelijke donateurs geven het vaakst aan goede doelen die zich richten op ontwikkelingshulp en noodhulp. Maar liefst 65 procent doneert aan organisaties binnen deze thema’s. De bezuinigingen van de overheid op ontwikkelingssamenwerking

Teun van der Leer
Boekfragment

Wat er écht gebeurt wanneer je als christen wordt gedoopt

Als je (recent) bent gedoopt, is dat een felicitatie waard. De doop is immers niet iets wat je zomaar even tussendoor doet. Het is een ingrijpende gebeurtenis waarbij je letterlijk van top tot teen betrokken bent. Je geeft je met je hele hebben en ho

Bangladesh
Nieuws

15 christelijke families werden in aanloop naar verkiezingen Bangladesh bedreigd

Vorige week behaalde een centrumrechtse partij de overwinning bij de verkiezingen in Bangladesh. Desondanks groeide de invloed van islamitische partijen, die een recordaantal zetels in de wacht sleepten. Dit resultaat wekt zowel optimisme als bezorgd

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo wijst deelname aan 'Gaza-plan' van Trump af

Het Vaticaan zal niet deelnemen aan een Amerikaans plan waarin de wederopbouw en het toekomstig bestuur van Gaza wordt besproken. Dat heeft kardinaal Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, dinsdag in Rome bevestigd. Daarmee wijst paus

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op gebrek aan kennis over de rechtvaardiging

"Kennis en vertrouwen zijn een tweeling die je niet van elkaar kunt losmaken. Er is geen kinderlijk vertrouwen zonder kennis. Daarom is dit één van de struikelblokken in het leven van de gelovigen", aldus ds. Simons. In een preek over Zondag 23 van d

Sela
Video

Sela deelt wederom nieuwe single van onlangs verschenen paasalbum

'Vergeef ons', zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind vorige maand verscheen. 'Vergeef ons' gaat specifiek in op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ste

Trump
Nieuws

Rechter fluit Trump terug en verbiedt ICE-invallen in bepaalde kerken

Een Amerikaanse federale rechter, Dennis Saylor IV, heeft een voorlopig bevel uitgevaardigd dat de immigratiedienst (ICE) verbiedt om invallen uit te voeren in bepaalde kerken. De rechter noemde het beleid van de overheid dat dergelijke invallen toes

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast over bidden en zorgen voor zijn dochter

Martin Koornstra's dochter leeft al 28 jaar met een ernstige beperking. Tot op de dag van vandaag is er geen duidelijke medische diagnose. “Artsen kennen de symptomen, maar het heeft geen naam”, zegt Koornstra. Met Jan Pool vertelt de oprichter van R