Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Indi
Nieuws

Twintig christenen gegijzeld in Indiase deelstaat Manipur

In India worden momenteel nog twintig christenen vastgehouden als gijzelaars. Dit gebeurt in de deelstaat Manipur, enkele dagen na de moord op drie predikanten die terugkeerden van een vredesconferentie. Gewapende groepen zijn begonnen met het ontvoe

Mijn Botswana
Nieuws

Afrikaanse kerken roepen op tot eerlijke mijnbouw

Kerken en christelijke organisaties in Afrika roepen op tot meer rechtvaardigheid rond mijnbouwprojecten op het continent. Volgens hen profiteren grote bedrijven en buitenlandse landen van Afrikaanse grondstoffen, terwijl lokale gemeenschappen vaak a

Ihab Shlayan
Nieuws

Israëlische christen wil meer erkenning voor medegelovigen in Israël

De Israëlische christen Ihab Shlayan vraagt de Israëlische overheid om christenen als aparte gemeenschap officieel als aparte gemeenschap te erkennen. Volgens Shlayan voelen veel christenen in Israël zich onvoldoende vertegenwoordigd in de politiek e

Vicky López
Getuigenis

Voetbalster Vicky López getuigt: “God betekent alles voor mij”

De Spaanse voetbalster Vicky López spreekt openlijk over haar christelijke geloof. De 19-jarige middenveldster van FC Barcelona Femení zegt dat haar relatie met God haar leven heeft veranderd. “God betekent alles voor mij”, vertelt López in een inter

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de zondeval: "Adam en Eva gaven God de schuld"

Het is een van de meest verdrietige en ingrijpende gebeurtenissen die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Nadat Adam en Eva een vrucht van de verboden boom aten, moesten ze het paradijs uit. Tegelijkertijd kwam met hun daad de zonde de wereld binnen

Preekstoel
Nieuws

CGK Leeuwarden mag nieuwe dominee verwelkomen: evangelist D. van Beek

De christelijke gereformeerde kerk te Leeuwarden (Friesland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Evangelist D. van Beek (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Bethelkerk krijgt Van Beek ds. M. B. Visser als zijn directe col

Jonge Generaties Dag
Persbericht

MissieNederland presenteert Jeugdtrends 2026 tijdens eerste Jonge Generaties Dag

MissieNederland organiseert op vrijdag 29 mei voor het eerst de Jonge Generaties Dag. Tijdens deze bijeenkomst in Veenendaal worden ook de Jeugdtrends 2026 gepresenteerd: een nieuw onderzoeksrapport over ontwikkelingen onder christelijke jongeren in

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Een persoon van vrede herkennen: wat bedoelt de Bijbel daarmee?

Hoe bereik je mensen met het evangelie? Volgens David en Paul Watson begint dat vaak bij een ‘persoon van vrede’: iemand die door God is voorbereid om het evangelie te ontvangen en door te geven binnen zijn of haar gemeenschap. In dit fragment uit Di

Meerartikelen

Wilfred Kols
Interview

Wilfred Kols over zijn bekering in de isoleercel: “Ik wilde een einde maken aan mijn leven”

Hij groeide op in de schaduw van Kamp Vught. Later belandde Wilfred Kols in een wereld van drugs, geweld en criminaliteit. Wat begon met het Molukse verlangen naar een eigen staat, eindigde in een jarenlange coke-verslaving, 110 delicten op zijn naam

Shutterstock
Analyse

Hoe Nederlandse overheid en media religieus geweld in Nigeria onderschatten

In Nigeria zijn christenen veel vaker doelwit van geweld dan moslims. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het International Institute for Religious Freedom (IIRF) en de Observatory of Religious Freedom in Africa (ORFA). Voor verreweg de meeste doden

Trouw en Historische Jezus
Nieuws

VU-professor haalt uit naar Trouw om boek ‘historische Jezus’: 'Dit kan écht niet'

Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit Amsterdam, heeft fel uitgehaald naar dagblad Trouw vanwege aandacht voor het boek De historische Jezus - De vergoddelijking van een filosoof van Jos Stollman. Vooral d

Pakistan
Nieuws

Christelijke leiders Pakistan willen wijziging Grondwet en gelijke rechten

Christelijke leiders en belangenorganisaties in Pakistan dringen aan op grondwetswijzigingen om religieuze minderheden beter te beschermen. Zij vragen specifieke aanpassingen om discriminatie te bestrijden en gelijke vertegenwoordiging in te voeren.

Rose Docherty
Nieuws

Schotse grootmoeder vrijgesproken na vervolging om stilteprotest bij abortuskliniek

De Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is opgelucht dat justitie geen hoger beroep instelt tegen haar vrijspraak. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het ‘beïnvloeden’ van personen binnen de

Kerk beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Evangelische kerk in Oekraïne zwaar getroffen door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense stad Balakliya is zwaar beschadigd geraakt door een Russische luchtaanval. Dat schrijft Evangelical Focus. Bij de aanval vloog het kerkgebouw in brand en werd het dak volledig verwoest. Balakliya ligt ten zuiden

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder

De hersteld hervormde gemeente te Urk (Elim) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). Ds. Mulder moet op Urk ds. P. J. T. van den Herik opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin dit jaar naar Garderen. Mulder is op zijn beurt s

Bijbelgenootschappen 80 jaar
Persbericht

Bijbelgenootschappen vieren 80 jaar wereldwijde samenwerking

De United Bible Societies (UBS), het wereldwijde samenwerkingsverband van Bijbelgenootschappen, bestaat deze maand tachtig jaar. Het jubileum wordt vandaag gevierd in Jakarta, Indonesië. Volgens het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) laat de g

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Henk Jochemsen: 'Queertheologie heeft een duidelijke agenda'

Queertheologie draait niet om winnen of verliezen, maar om emancipatie en ruimte voor meerdere interpretaties van Bijbelteksten, zo stelde dr. Willien van Wieringen in haar vorige brief. In deze slotbrief reageert prof. dr. Henk Jochemsen op haar vis

Draagmoederschap en christenen
Analyse

Draagmoederschap en christenen: vijf belangrijke vragen en antwoorden

Met een nieuw wetsvoorstel wil het kabinet draagmoederschap juridisch beter regelen. Onder christenen roept dat fundamentele vragen op. Want wat gebeurt er wanneer zwangerschap, ouderschap en technologie steeds meer georganiseerd kunnen worden? Dreig

Rick
Getuigenis

Rick deelde Jezus' boodschap in bergdorpen Azië: “God is eigenaar van mijn leven”

Rick groeide op in een kerkelijke omgeving, maar geloof stond lange tijd niet op de eerste plaats. In de podcast van Ichthus Alive vertelt hij hoe een DTS-traject van Jeugd met een Opdracht zijn leven veranderde en hem uiteindelijk naar Centraal-Azië

Dina-Perla Portnaar
Column

Lopen op eieren: de pijnlijke gevolgen van een narcistische opvoeding

In het tweede deel van haar serie over opgroeien in een narcistisch gezinssysteem gaat Dina-Perla Portnaar dieper in op de blijvende gevolgen van emotionele aanpassing en onveiligheid. Ze beschrijft hoe perfectionisme, hyperalertheid, verstrengeling