Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Lize en Noor
Getuigenis

Drie kinderen uit één gezin laten zich samen dopen: "Dit was de juiste stap"

Voor Lize, Noor en hun broer Benne uit Nijkerk werd Pasen een dag die ze niet snel zullen vergeten. De drie lieten zich gezamenlijk dopen tijdens een doopdienst in de buitenlucht, omringd door familie en vrienden. Extra bijzonder was dat zij werden g

Dominee Oscar Lohuis
Opinie

Laat je als christen niet meesleuren door het antizionisme

Volgens ds. Ernst Leeftink krijgen Palestijnse christenen te weinig aandacht en wordt Israël vaak te kritiekloos gesteund. Dominee Oscar Lohuis herkent zich niet in dat beeld. In deze reactie betoogt hij dat Leeftink op meerdere punten een onvolledig

Daan Lensink
Opinie

Neutraal onderwijs bestaat niet: thuisonderwijs verdient erkenning

Met een recente uitspraak heeft de Hoge Raad de mogelijkheden voor ouders beperkt om bezwaar te maken tegen plaatsing van hun kind op een openbare school. Volgens Daan Lensink raakt deze beslissing aan fundamentele vragen over vrijheid van onderwijs,

rechtspraak
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen uitgesteld vanwege wrakingsprocedure

Het kort geding dat acht voormalige diakenen van de Gereformeerde Gemeente (GG) Tricht-Geldermalsen hebben aangespannen, is uitgesteld. Eerst moet een wrakingsverzoek worden behandeld tegen de rechter die de zaak zou behandelen. Dat meldt het Reforma

Boko Haram
Nieuws

Honderden ontvoerden bevrijd uit Boko Haram-kamp in Nigeria

Meer dan 360 Nigerianen die maandenlang gevangen werden gehouden door de islamitische terreurbeweging Boko Haram, zijn vrijgekomen uit een afgelegen berggebied in het noordoosten van Nigeria. Lokale leiders spreken zelfs van meer dan 400 vrijgelaten

India gebed
Nieuws

Zeker 25 christenen gewond bij aanval op kerkdienst in India

Minstens 25 christenen zijn gewond geraakt nadat een groep hindoe-nationalisten een gebedsdienst aanviel in het dorp Sadrapal, in de Indiase deelstaat Chhattisgarh. Onder de slachtoffers bevinden volgens International Christian Concern zich de zwange

WK 2026
Nieuws

Kerken zien WK voetbal als unieke kans om Evangelie te delen met de wereld

Terwijl miljoenen voetbalfans zich opmaken voor het WK voetbal van 2026 in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, bereiden duizenden christenen zich voor op een andere missie: het delen van het Evangelie. Dit laat Christian Daily International weten.

Ds. C. J. Rijsdijk
Nieuws

Hervormde gemeente Boven-Hardinxveld brengt beroep uit op ds. C. J. Rijsdijk

De hervormde gemeente te Boven-Hardinxveld heeft een beroep uitgebracht op ds. C. J. Rijsdijk (foto). De predikant moet in Boven-Hardinxveld ds. J. C. Breugem opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds maart 2023 verbonden aan de hervormde gemeente

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt hoe kleinzoon van satanspriester tot geloof kwam

"Soms sprong Willem halverwege de dienst op om de kerk acuut te verlaten. Toen het weer eens zover was, sprak ik hem na de dienst. Ik vroeg hem waarom hij er telkens vandoor ging. Ik zei: je bent bang voor Gods liefde, hè? Ik zag hoe zijn ogen vochti

ds. T. Schakel
Dagelijks leven

Ds. Schakel beantwoordt Refoweb-vraag: ‘Spui geen azijn over jonge bekeerlingen’

Binnen reformatorische kring wordt soms met scepsis gekeken naar de groeiende stroom getuigenissen van jongeren die tot geloof komen. Volgens ds. T. Schakel (foto) uit Yerseke is die houding niet altijd terecht. In een antwoord op Refoweb roept hij c

Evangelische Hogeschool
Persbericht

Evangelische Hogeschool houdt open dag voor jongeren die christelijk tussenjaar overwegen

Jongeren die nadenken over een christelijk tussenjaar kunnen op vrijdag 12 juni terecht bij de open dag van de Evangelische Hogeschool (EH) in Amersfoort. Bezoekers krijgen daar de gelegenheid om kennis te maken met het EH-Basisjaar en het EH-Traject

Kirill en Poetin
Nieuws

Oekraïense functionaris wil Russisch-Orthodoxe Kerk uit Wereldraad van Kerken

Een hoge Oekraïense regeringsfunctionaris heeft opgeroepen om de Russisch-Orthodoxe Kerk uit de Wereldraad van Kerken (WCC) te zetten. Dat meldt The Christian Post. Volgens hem handelt de kerk in strijd met de basisprincipes van het christelijk geloo

Bobby en Hannah Schuller
Interview

Bobby Schuller verwacht opwekking in Europa: "Het begint in Nederland"

Voor Bobby en Hannah Schuller voelde hun recente bezoek aan Nederland als thuiskomen. Niet alleen vanwege hun Nederlandse wortels, maar ook vanwege wat zij hier geestelijk ervaren. In Hour of Power vertellen zij over hun liefde voor Nederland, hun ve

Daniël Roukema
Interview

Pride in hartje Biblebelt: "Juist daar zouden christenen moeten zijn"

Deze maand staat Nunspeet, in het hart van de Biblebelt, in het teken van de Pride. Met activiteiten als een dragbingo, een ontmoetingsavond en een expositie wil stichting True Colors bijdragen aan de zichtbaarheid en acceptatie van LHBTI'ers. Cvanda

Ds. Ernst Leeftink
Opinie

Waar blijft de solidariteit met Palestijnse christenen?

Veel Nederlandse christenen voelen zich sterk verbonden met Israël. Maar wat betekent die betrokkenheid wanneer Palestijnse christenen te maken krijgen met geweld, intimidatie en discriminatie? Dominee Ernst Leeftink vraagt zich af waarom deze groep

Arie-Jan Mulder
Column

Hoe Gods Koninkrijk zichtbaar wordt: Jezus wilde geen vuur uit de hemel

Wat bedoelde Jezus toen Hij Zijn leerlingen eropuit stuurde met de woorden: "Vrede voor dit huis"? Volgens Arie-Jan Mulder ligt daarin de kern van Gods Koninkrijk besloten. Hij laat zien waarom het zoeken van vrede een opdracht is voor iedere volgeli

Hildebrand Bijleveld
Opinie

Mirjam Bikker ziet het goed: we leven in nieuwe migratietijden

Er klonk zaterdag op het ChristenUnie-congres voor het eerst echt een ander geluid ten aanzien van migratie, in navolging van een eerder aangekondigde koerswijziging van de partij in De Telegraaf. Mirjam Bikker zei in haar speech op het congres dat d

Preekstoel
Nieuws

Student B. Teunissen aanvaardt beroep van oud gereformeerde gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Student B. Teunissen uit Ede heeft het beroep van de oud gereformeerde gemeente (ogg) te Hendrik-Ido-Ambacht als lerend ouderling aangenomen. De kerkelijke gemeente te Hendrik-Ido-Ambacht was vanwege het emeritaat van ds. J. van Prooijen in 2017 al b

Tom Berendsen
Nieuws

SGP teleurgesteld over reactie kabinet op sluiting protestantse kerken in Algerije

De SGP is teleurgesteld over de reactie van minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (foto) op Kamervragen over de positie van christenen in Algerije. Volgens SGP-Kamerlid Diederik van Dijk blijkt uit de antwoorden te weinig urgentie, terwijl al

AZC Bergschenhoek
Nieuws

Iraans christelijk gezin voelt zich onveilig in AZC Bergschenhoek

Een Iraans christelijk gezin dat verblijft in de opvanglocatie van het COA in Bergschenhoek zegt zich al langere tijd onveilig te voelen vanwege hun geloofsovertuiging. Volgens vader Farhad, een schuilnaam, wordt zijn jonge dochter aangesproken op ha