Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Logos Conferentie
Persbericht

Logos Conferentie buigt zich over schepping en evolutie: ‘Wat geloof jij?’

Hoe verhouden de Bijbel en wetenschap zich tot elkaar als het gaat over het ontstaan van de aarde en het leven? Die vraag staat zaterdag 26 september centraal tijdens de Logos Conferentie over Schepping & Evolutie in Hardinxveld-Giessendam....

 Diederik van Dijk
Nieuws

Tweede Kamer wijst opnieuw verzoek SGP om abortusdebat af

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag opnieuw vergeefs geprobeerd een plenair debat af te dwingen over de plannen om abortus bij 22 en 23 weken zwangerschap op meer plaatsen in Nederlandse ziekenhuizen mogelijk te maken. Samen met...

India
Nieuws

Lokale autoriteiten in India slopen kerk vlak voor rechtszaak

Een kerkgebouw in de Indiase deelstaat Maharashtra is midden in de nacht gesloopt, enkele uren voordat een rechter zich over de zaak zou buigen. De gemeente stelt dat het gebouw illegaal in een overstromingsgevoelig gebied stond. De kerk vermoedt...

Abortus
Nieuws

Draagmoeder weigert abortus van baby met hartafwijking, maar krijgt geen gezag

Een Amerikaanse draagmoeder die weigerde haar zwangerschap af te breken vanwege een ernstige hartafwijking bij het ongeboren kind, krijgt voorlopig geen gezag over de baby. Het Amerikaanse Hooggerechtshof besloot dinsdag niet in te grijpen in de...

Herman van Wijngaarden
Nieuws

Homo-acceptatie onder Nederlandse jongeren daalt sterk: Herman van Wijngaarden reageert

Nederlandse jongeren zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dat blijkt uit het nieuwste HBSC-onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht. Iedere vier jaar onderzoeken zij de gezondheid en het...

Euthanasie
Nieuws

Christelijke oma verzette zich tegen euthanasie: politie onderzoekt haar dood

"Ik wil die dodelijke injectie niet.” Dat zou de 83-jarige Brigitte Stegemann uit Canada hebben geroepen. Volgens haar familie verzette de christelijke oma zich meerdere keren tegen euthanasie. Toch overleed ze in juli rond het moment waarop...

Ds. N. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Opheusden beroept ds. N. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Opheusden heeft een beroep uitgebracht op ds. N. den Ouden (foto). De predikant moet in de dorpskerk ds. R. van de Kamp opvolgen. Van de Kamp is sinds augustus dit jaar predikant van de hersteld hervormde gemeente te...

Present Doe-weken
Persbericht

Bekende Nederlanders steken handen uit de mouwen tijdens Present Doe-weken

Stichting Present organiseert van 24 september tot en met 9 oktober door heel Nederland de Present Doe-weken. Vrijwilligers zetten zich in voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Ook verschillende bekende Nederlanders uit de politiek...

Meerartikelen

Hoogleraar Ard Louis
Interview

Oxford-hoogleraar Ard Louis: “Christenen mogen veel relaxter zijn over evolutie”

“Vragen rondom schepping en evolutie zijn niet eenvoudig. Tegelijkertijd zijn het onderwerpen waar christenen veel relaxter over zouden mogen zijn.” Dat vindt Ard Louis, hoogleraar Theorethische Fysica aan de Universiteit van Oxford. Hij spreekt...

Jongere kerk
Verdieping

Kan Gen Z het geloof opnieuw omarmen?

‘Het geloof is weer ‘hot’ onder jongeren’, kopten diverse media na het recente onderzoek ‘God in Nederland’. Is er onder de jonge generatie inderdaad weer nieuwe interesse in geloof? En wat merken kerken daar eigenlijk van? Het was een opvallend...

Bas van Renswoude
Opinie

Vertel over Jezus in plaats van expliciete abortusbeelden te tonen

Expliciete beelden van geaborteerde kinderen worden soms gebruikt tijdens demonstraties tegen abortus. Bas van Renswoude begrijpt het doel, maar vindt de methode verkeerd. Volgens hem verdient het ongeboren leven bescherming zonder beelden van...

Doop Britse zee
Positief nieuws

Meer dan 170 mensen gedoopt in Britse zee na oproep via sociale media

Meer dan 170 mensen hebben zich begin september laten dopen in zee bij Bigbury-on-Sea in het zuiden van Engeland. De bijzondere doopdag ontstond nadat Merlin Kraft via zijn christelijke socialmediakanaal BibleLadUK berichten kreeg van mensen die...

Bible League
Levensverhaal

Deepika (14) droomt van een nieuwe toekomst: "We moeten God in iedere situatie vertrouwen"

Deepika is 14 jaar en zit in de negende klas van Hope Academy Mission School in India. Ze woont inmiddels vier jaar op de school. Haar vader verdient de kost als chauffeur van een auto-riksja in de drukke straten van Visakhapatnam. Voor het gezin...

Noodlijst Tearfund
Persbericht

Afghanistan bovenaan nieuwe Noodlijst van Tearfund

Afghanistan staat bovenaan de nieuwe Noodlijst 2026 van Tearfund. De christelijke hulp- en ontwikkelingsorganisatie brengt met de ranglijst 25 landen in kaart waar inwoners te maken hebben met de zwaarste combinatie van problemen. Soedan, Niger,...

Ds. J. W. Sparreboom
Nieuws

Hervormde gemeente Katwijk aan Zee brengt beroep uit op ds. J. W. Sparreboom

De hervormde gemeente te Katwijk aan Zee heeft een beroep uitgebracht op ds. J. W. Sparreboom (foto). De predikant moet in wijkgemeente Rehoboth ds. D. M. Heikoop opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in juni 2024 naar Urk waar hij sindsdien...

Sarah Mullally
Nieuws

Duizenden ondertekenen petitie voor vertrek aartsbisschop Sarah Mullally na omstreden onderscheiding

Een petitie die oproept tot het aftreden van aartsbisschop van Canterbury Sarah Mullally heeft in enkele dagen duizenden nieuwe ondertekenaars gekregen. De directe aanleiding voor de hernieuwde aandacht is een onderscheiding die Mullally op 11...

Xander van Loon bij Hour of Power
Interview

Europees kampioen taekwondo ontdekte wat echt belangrijk is: "Schatten op aarde zijn vergankelijk"

Dit jaar werd hij vijfvoudig Europees kampioen taekwondo. Eerder veroverde de 25-jarige Xander van Loon al een wereldtitel. Toch wil hij zichzelf niet te belangrijk maken. Het overlijden van zijn oma bepaalde hem opnieuw bij de vraag wat werkelijk...

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Nieuws

Christelijke vader stapt naar Europees Hof na verbod op geloofsopvoeding zoon

Een christelijke vader uit Spanje is naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) gestapt. Spaanse rechters hebben hem verboden om zijn jonge zoon mee te nemen naar de kerk en hem actief over het christelijk geloof te onderwijzen. De...

iftar
Nieuws

Politie stopt met religieuze vieringen en past de nieuwe regels ook toe op Kerst

De politie organiseert vanaf 1 januari 2027 geen bijeenkomsten met een religieus karakter meer voor mensen van buiten het korps. Dat betekent dat de politie niet alleen stopt met publieke bijeenkomsten rondom de islamitische Ramadan, maar ook geen...

LHBTI-vlag
Nieuws

Christelijke ouders mogen kinderen na rechtszaak weghouden van LHBTI-lessen

Een openbaar schooldistrict in Californië gaat ouders vooraf informeren over lessen rond seksuele gerichtheid en genderidentiteit. Ouders mogen hun kinderen ook van bepaalde lessen vrijstellen. De maatregel volgt op een rechtszaak van twee...