Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. A. Cappellen

De christelijke gereformeerde kerk (cgk) te Nijkerk (De Kandelaar) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. A. Capellen (foto). In Nijkerk moet Capellen Ds. J. J. G. den Boer opvolgen. Den Boer nam vorig jaar een beroep aan van de christelijke gereform

Marien Kollenstaart (NEM)
Video

Terugkijken: NEM organiseert voor de tweede keer speciale hemelvaartconferentie

Morgen is het Hemelvaartsdag. Tijdens deze dag gedenken miljoenen christenen Jezus' terugkeer naar de hemel. NEM (Near East Ministry) organiseert in Nederland voor de tweede keer een speciale hemelvaartconferentie. Tijdens deze conferentie ontmoeten

Statistieken NBG
Persbericht

Bijbel vorig jaar in 66 talen voor het eerst verschenen

32 miljoen mensen kunnen voor het eerst de Bijbel in hun eigen taal lezen. Zij spreken een van de 66 talen waarin de Bijbel of een deel ervan voor het eerst verscheen. Dat meldt het vertaalrapport over 2025 van United Bible Societies (UBS), het samen

Soldaat
Nieuws

Israëlische soldaat veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf na ontheiligen Mariabeeld

Een Israëlische militair is veroordeeld tot 21 dagen militaire gevangenisstraf wegens het ontheiligen van een Mariabeeld in Zuid-Libanon. Dit incident vond plaats tijdens militaire operaties van de IDF. Een foto van de soldaat die een sigaret tegen d

riool
Nieuws

Christen in Pakistan komt om het leven door gedwongen werk in riool

Een christelijke rioolwerker is op 7 mei overleden in de Pakistaanse stad Lahore na het inademen van giftige gassen tijdens zijn werk. Omstreeks 05:00 uur stierf Shabbir Masih (33) in een riool van ruim zeven meter diep, zo meldt de organisator van h

Nieck
Video

Nieck getuigt: “God bevrijdde mij van heroïne en leugens uit mijn jeugd”

Na 23 jaar van verslaving aan heroïne, cocaïne, alcohol en gokken zegt Nieck door God volledig bevrijd te zijn. In een getuigenis bij Xpedition Glory vertelt hij openhartig over zijn moeilijke jeugd, zijn diepe wanhoop en de ontmoeting met God die zi

Ds. Willem-Jan van de Velde
Dagelijks leven

Ds. Willem-Jan van de Velde: "Homo's zijn voor de gemeente geen opgave, maar een gave"

“Wat zou het mooi zijn als homojongeren over hun gemeente kunnen zeggen: ‘Hier voel ik me geliefd, gezien en thuis. Met deze mensen wil ik de HEERE God dienen.’” Deze woorden sprak ds. Willem-Jan van de Velde afgelopen vrijdag uit tijdens de studieda

Dina-Perla Portnaar
Column

Opgroeien zonder veilige emotionele basis: wat narcisme werkelijk doet

Dina-Perla Portnaar verkent de vaak onzichtbare impact van opgroeien in een narcistisch gezinssysteem. Zonder haar persoonlijke geschiedenis expliciet te delen, biedt ze een doorleefde analyse van patronen, schade en innerlijke verwarring. Zo geeft z

Meerartikelen

Jeep van der Schoot
Verdieping

De oorlog van Gog en Magog in Ezechiël 38 en 39: wat staat ons te wachten?

Bij het bestuderen van Bijbelse profetie over de eindtijd behoren Ezechiël 38 en 39 tot de moeilijkste hoofdstukken. Er kunnen vragen opkomen over wie of wat Gog nu precies is. En wat velen bezighoudt, is wanneer deze vreselijke oorlog nu daadwerkeli

Laurens van de Kraats en Luuk Burgler
Persbericht

Groot Nieuws Radio-presentatoren brengen christelijke versie van hitnummer uit

De presentatoren Laurens van de Kraats en Luuk Burgler van Groot Nieuws Radio hebben een opvallende eigen versie uitgebracht van het nummer Echte Liefde Is Te Koop van Samuel Welten. Hun boodschap wijkt bewust af van het origineel. De titel van hun v

India
Persbericht

Ultimatum voor christenen met hindoe-achtergrond in Indiase deelstaat

Een angstaanjagende waarschuwing achtervolgt christenen in de staat Chhattisgarh, India. De organisatie ‘Sava Adivasi Samaj’ hield een bijeenkomst in het dorp Chhotendongar met zo’n 800 dorpelingen, waarin een ultimatum werd gesteld: alle christenen

Oosterkerk Zwolle
Nieuws

Grote onrust binnen Protestantse Gemeente Zwolle om mogelijke verkoop Oosterkerk

Binnen de Protestantse Gemeente Zwolle (PGZ) is grote onrust ontstaan over de mogelijke verkoop van de monumentale Oosterkerk. Bestuursleden hebben hun taken neergelegd en tientallen gemeenteleden dreigen hun lidmaatschap op te zeggen als de verkoop

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) uit Pakistan verdwenen: familie vreest gedwongen bekering

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om hun 16-jarige dochter Jia Liaqat. Volgens de familie is het meisje ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en online uitgehuwelijkt aan een man in Dubai, zo meldt Morning Star News. Jia

WK voetbal
Positief nieuws

Christenen willen WK voetbal gebruiken om over Jezus te vertellen

Een christelijke organisatie in de Verenigde Staten wil het WK voetbal van 2026 gebruiken om mensen met het evangelie in aanraking te brengen. De organisatie Cru heeft daarvoor een groot initiatief gestart onder de naam Victory Beyond the Cup ('Overw

Vluchtelingen
Nieuws

Kerken waarschuwen voor nieuwe migratiecrisis in Europa

Kerken in Europa moeten zich voorbereiden op een nieuwe fase van hulp aan migranten en vluchtelingen. Die oproep klonk tijdens een bijeenkomst van christelijke leiders in de Roemeense hoofdstad Boekarest. De bijeenkomst werd georganiseerd door de Chu

Merith Koedood
Interview

Merith Koedood is ongewenst kinderloos: “Ik heb het uitgeschreeuwd naar God”

Moederdag was voor Merith Koedood-de Lange jarenlang geen feestelijke dag. Wat begon met de pijn van ongewenste kinderloosheid, werd later gevolgd door een mislukte adoptie en uiteindelijk ook het afscheid van twee pleegkinderen die jarenlang deel ui

Ds. G. H. Molenaar
Nieuws

Hervormde gemeente Bleskensgraaf beroept ds. G. H. Molenaar

De hervormde gemeente te Bleskensgraaf heeft een beroep uitgebracht op ds. G. H. Molenaar (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. J. Muller opvolgen. Muller nam vorig jaar in verband met emeritaat afscheid van de gemeente. Ds. Molen

Marc de Vries
Video

Tweede Kamer debatteert morgen over omstreden embryowet: SGP'er pleit voor ongeboren leven

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de omstreden Embryowet. Een meerderheid van de Tweede Kamer lijkt positief tegen het wetsvoorstel dat de definitie van het woord 'embryo' wil uitbreiden, te staan. SGP-Eerste Kamerlid Marc de Vries schoof afge

Duitse kerk
Nieuws

Pinksterkerken in Duitsland groeien sterk: 15.000 nieuwe leden in twee jaar tijd

De Bund Freikirchlicher Pfingstgemeinden (BFP), de federatie van vrije pinksterkerken in Duitsland, heeft de afgelopen twee jaar een sterke groei doorgemaakt. Het kerkverband kreeg er meer dan 15.000 leden bij. Dat schrijft Christian Daily Internatio

Alderliesten
Opinie

Dolle Mina’s: meer provocatie dan inhoud

Sinds 2025 duiken ze weer overal op: de Dolle Mina’s. Met spandoeken en luide kreten waren ze bij de laatste Mars voor het leven zichtbaarder dan ooit. Ook op andere terreinen laten ze zich gelden: bij acties tegen de loonkloof, maar ook bij pro-Pale