Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Lemon
Nieuws

Mediabekendheid vergelijkt verstoorde kerkdienst met tempelreiniging Jezus

Zondag legden activisten een kerkdienst van de Cities Church in St. Paul (Minnesota) plat. De actie was gericht tegen een van de voorgangers van de kerk, David Easterwood. Volgens de actievoerders vervult hij een leidinggevende rol bij de Amerikaanse

Jennifer Melle
Nieuws

Ziekenhuis laat zaak tegen christelijke verpleegkundige na maanden vallen

De christelijke verpleegkundige Jennifer Melle kan na maanden eindelijk weer aan het werk. Dat meldt Christian Today. Haar werkgever schorste Melle na een conflict over het aanspreken van een transgenderpatiënt. Melle weigerde namelijk een door de pa

Yuval Noah Harari
Nieuws

Israëlische historicus: kunstmatige intelligentie neemt religie over

De Israëlische historicus en schrijver Yuval Noah Harari (foto) heeft opnieuw gezegd dat kunstmatige intelligentie religie kan overnemen. Deze week sprak hij daarover tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos. Volgens Harari zal AI uiteindelijk

Tom
Nieuws

Arrestatie Tom de Wal: zo reageert de minister op Kamervragen CU en SGP

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Raymond Rijkaart, benadrukt in antwoord op Kamervragen van SGP en ChristenUnie dat de overheid een terughoudende houding moet aannemen bij religieuze bijeenkomsten. Dit geldt specifiek voor s

Mike Huckabee
Nieuws

Amerikaanse ambassadeur verwerpt kritiek van kerkleiders op christenzionisme

De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, heeft scherp gereageerd op een gezamenlijke verklaring van kerkleiders in Jeruzalem. In die verklaring noemden zij het christenzionisme een schadelijke ideologie die de eenheid van christenen in he

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over de verlamde man: "God vergaf eerst zijn zonden"

"De Heere reinigt de ziel van deze man van al zijn zonden. Dat betekent dat de schuld voor altijd is weggedaan. De gebroken verhouding tussen God en deze man is hersteld", aldus ds. A. T. Vergunst. De GerGem-predikant legde in een recente preek, aan

Peter van der Weerd
Video

'Wat houdt Gods Naam überhaupt in?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om in de voetstappen van Jezus te treden

"Als wij op Jezus lijken, zullen wij ons net als Hem onder de mensen begeven. Dan mogen wij door onze woorden en daden Jezus zichtbaar maken aan een wereld die Hem nog niet kent. Doe je mee?", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de

Meerartikelen

Ds. B. A. Zuiddam
Recensie

Hoe genderideologie kerk en wetenschap in haar greep kreeg

Vorig jaar verscheen een kritische doordenking van de genderwaanzin in wetenschap en kerk. Het komt uit een onverwachte hoek. Jantine Nierop is predikante in de Evangelische Kerk in Duitsland en noemt zich feministe. Tot voor kort stond ze aan het ho

Ds. Dinand Krol
Interview

Ds. Krol over rol gebed tijdens fusie NGK en GKv: 'Eenheid begint op de knieën"

Deze week vindt de jaarlijkse Week van Gebed plaats. Tijdens deze week bidden christenen onder meer voor eenheid. Die eenheid werd uiterst concreet zichtbaar in de fusie tussen de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) en de Gereformeerde Kerken vrijg

Marijn Burkunk
Column

Een geloofsparabel: Durf jij de Piloot de leiding te geven?

In een beeldende parabel neemt Marijn Burkunk de lezer mee langs eenden, herten, zeeleeuwen en uiteindelijk een vliegtuig dat nooit echt opstijgt. Het verhaal is een spiegel voor christenen. Wat gebeurt er wanneer we proberen met middelen voor de weg

Nienke Struik
Getuigenis

Nienke Struik: "God zei dat ik mijn baan moest opzeggen"

In deze aflevering van de podcast Ichthus Alive vertelt Nienke Struik openhartig over een ingrijpende keuze in haar leven. Tijdens een kerkdienst voelde zij zich diep geraakt door een preek. De woorden die zij hoorde, ervoer ze als een directe oproep

Trump
Nieuws

Trump over presidentschap: "Ik denk dat God trots op ons is"

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is God "trots" op wat de Amerikaanse regering het afgelopen jaar heeft bereikt. Hij benadrukte zijn inspanningen voor Amerikaanse christenen en christenen wereldwijd. Dat zei hij tijdens een persmoment in

Christenzionisme
Nieuws

Kerkleiders Israël waarschuwen voor christenzionisme; ICEJ verwerpt kritiek

De International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ) heeft fel gereageerd op een gezamenlijke verklaring van verschillende kerkleiders in Israël. In die verklaring werd het christenzionisme omschreven als een schadelijke ideologie, laat All Israel New

Timothy Broglio
Nieuws

Oorlogspolitiek Trump: aartsbisschop roept militairen op tot verzet

De Amerikaanse rooms-katholieke aartsbisschop Timothy Broglio (foto) heeft zich uitgesproken tegen mogelijke militaire plannen van president Donald Trump rond Groenland. Volgens Broglio mogen katholieke militairen een bevel weigeren als het gaat om e

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse overheid erkent alsnog massale ontvoering uit kerken na eerdere ontkenning

De Nigeriaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zondag talloze christenen zijn ontvoerd uit kerken in de staat Kaduna, nadat zij eerdere berichten daarover hadden ontkend. Lokale bewoners en kerkleiders spraken al kort na de aanvallen over een groot

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vertelt hoe God de prediking van zijn collega's tot zegen wil gebruiken

"Wat heeft de Heere soms ook op wonderlijke wijze onder de prediking van ds. Smits, ds. Tanis, ds. Boiten, Ds. Van der Zwan, zonder dat die dienaren het wisten, antwoord gegeven op gebeden die in de stilte van de binnenkamer voor Gods aangezicht werd

tilburg
Nieuws

Gemeente onderzoekt 'illegale' kerkdiensten Praise Tilburg: "Geen heksenjacht op kerken"

De kerk Praise Tilburg organiseert al geruime tijd 'illegaal' samenkomsten in een gebouw aan de Apennijnenweg in Tilburg. Volgens de gemeente Tilburg is dat namelijk in strijd met het omgevingsplan. De kwestie kreeg landelijke aandacht na de arrestat

Hans Maat
Opinie

Discussieer niet over Frontrunners, maar kom op voor onze vrijheid

Wat mij vorige week misschien nog wel het meest heeft geraakt, is niet eens de arrestatie van Tom de Wal. Het raakte mij vooral dat het blijkbaar mogelijk is dat de politie een religieuze samenkomst binnenvalt en dat gebed op straat vervolgens de aan

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om