Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...

Wang Yi
Nieuws

Zorgen om gevangen Chinese voorganger Wang Yi: mogelijk vergevorderde leverkanker

De Chinese voorganger Wang Yi heeft mogelijk leverkanker in een vergevorderd stadium. Mensenrechtenorganisatie ChinaAid ontving daarover berichten uit China en vraagt dringend om medisch onderzoek en toegang voor zijn familie. De voorganger van de...

protest
Nieuws

Amerikaanse predikant gearresteerd bij gebedsprotest voor vervolgde christenen in China

De Amerikaanse predikant Patrick Mahoney moet voor de rechter verschijnen na zijn arrestatie bij een gebedsprotest buiten de Chinese ambassade in Washington. Hij bad daar christen die in China vervolgd worden. Toen agenten hem opdroegen te...

Meerartikelen

Graham
Nieuws

Franklin Graham wijst op Hollywood na ophef over openbare executie

Evangelist Franklin Graham vindt de verontwaardiging over een live uitgezonden executie moeilijk te rijmen met het geweld dat mensen in films accepteren. De Amerikaanse baptistenpredikant Robert Jeffress steunt openlijk het plan om de terechtstelling...

oldebroek
Nieuws

Regenboogvlag bij kerk in Oldebroek verdwenen, ook vlaggen bij inwoners gestolen en vernield

In de gemeente Oldebroek zijn afgelopen weekend meerdere regenboogvlaggen gestolen of vernield. Ook de vlag bij de Kruiskerk in Wezep verdween zaterdagavond, enkele uren nadat ds. Han Wilmink die in aanwezigheid van ongeveer tweehonderd mensen...

Paus
Nieuws

Paus moet geopereerd worden na ontdekking knobbeltje in long

Paus Leo XIV (71) ondergaat deze week een operatie om een knobbeltje in zijn long te verwijderen. Artsen ontdekten het tijdens recent medisch onderzoek. De paus maakte dat zondag zelf bekend na het Angelusgebed op het Sint-Pietersplein. Volgens Leo...

Oostenrijk
Nieuws

Jongeren verstoren kerkdienst in Wenen met ‘Allahu akbar’-kreten

Jongeren hebben een kerkdienst in het westen van Wenen verstoord door vanaf de ingang luid ‘Allahu akbar’ te roepen. De pastoor is geschrokken van het incident, maar benadrukt dat de kerkgangers geen gevaar liepen. Hij houdt de naam van zijn kerk...

kerk
Nieuws

Man in Duitsland voor rechter na fatale aanval op koster tijdens kerstpreek over Oekraïne

Een zestigjarige man staat woensdag in Hamburg terecht na een fatale aanval op een koster tijdens een kerstnachtdienst. Volgens de aanklacht ergerde de kerkbezoeker zich aan een preek over de oorlog in Oekraïne. Toen de koster hem probeerde te...

Ds. K. (Kees) Benard
Interview

Ds. Benard verruilde het notariaat voor de kansel: "Ik dacht: hier ligt mijn hart niet"

Wie de jonge Kees Benard had verteld dat hij ooit predikant zou worden, had waarschijnlijk op weinig herkenning kunnen rekenen. Het ambt stond in zijn jeugd juist op grote afstand. Inmiddels is hij 59 jaar en dient hij sinds juni de Protestantse...

Alexani
Nieuws

Vrouw van gevangengenomen Iraanse voorganger moet nu zelf acht jaar de cel in

De Iraanse christen Lida Alexani (58) moet zich melden om acht jaar gevangenisstraf uit te zitten. Haar man, voorganger Joseph Shahbazian, zit sinds februari 2025 vast vanwege zijn betrokkenheid bij een huiskerk. Nu dreigt ook zij jarenlang van...

Jacobs
Column

Ik vertrek niet, ik blijf!

Opperrabbijn Jacobs voelt zich steeds vaker een reisbureau.  Hij krijgt namelijk voortdurend de vraag of voor Joden nog wel veilig is om in Nederland te blijven. Sterker nog: in onderstaand nieuw dagboek vertelt hij dat hij wordt bestookt met...

Marijn Burkunk
Column

Wat staat de Heilige Geest in ons leven in de weg?

Hoe kan de rivier van Gods Geest vrij door ons leven stromen? In de eerste twee delen van zijn serie schreef Marijn Burkunk over de Heilige Geest als Gods Koninkrijk in het mensenhart en over ons hart als bedding voor die Geest. In dit derde deel...

azerbeidzjan
Nieuws

Advocaat: Armeense christenen krijgen geen Bijbel en worden gedwongen Koran te lezen

Armeense christenen in Azerbeidzjaanse gevangenissen krijgen geen Bijbel en worden in sommige gevallen gedwongen de Koran te lezen. Dat zegt mensenrechtenadvocaat Siranush Sahakyan, die gevangenen vertegenwoordigt bij het Europees Hof voor de Rechten...

bran
Nieuws

Huis en apotheek van christen in brand gestoken: tientallen gezinnen slaan op de vlucht

Een groep moslims heeft vrijdag in het Pakistaanse dorp Gharial Kalan het huis en de apotheek van christen Kamran Masih in brand gestoken. Meer dan 35 christelijke gezinnen vluchtten uit angst voor geweld. De veertigjarige vader van drie kinderen zat...

nigeria
Nieuws

Zwangere vrouw en moeder met baby ontvoerd bij aanval op christenen in Nigeria

Een zwangere vrouw en een moeder met haar baby van zes maanden zijn ontvoerd bij een aanval op een woonwijk bij de Nigeriaanse stad Kaduna. Gewapende mannen drongen op 6 oktober woningen binnen en namen verschillende christelijke bewoners mee. Dat...