Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

Nieuwe hoop voor familie ontvoerd christelijk meisje in Pakistan: zaak tegen verdachte heropend

De familie van het christelijke meisje Maria Shahbaz krijgt opnieuw de kans om haar vermeende ontvoerder strafrechtelijk te laten vervolgen. Het gerechtshof in Lahore heeft donderdag bevolen de eerder geschrapte politiezaak te herstellen. De...

Jetten
Nieuws

Telegraaf-columnist haalt uit naar premier Jetten: 'Christenen treiteren'

Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe heeft hard uitgehaald naar minister-president Rob Jetten. Volgens haar is er een duidelijk verschil in de wijze waarop de premier met christenen en met moslims omgaat, zo betoogt ze in haar meest recente column....

Havana
Nieuws

Christelijke influencer op Cuba veroordeeld na filmen veiligheidsagent

De 21-jarige christelijke influencer Anna Sofía Benítez Silvente is samen met haar moeder veroordeeld door een rechtbank in Havana. De twee filmden een Cubaanse veiligheidsagent die bij hun woning langskwam en plaatsten de beelden online. Dat meldt...

Franklin Graham
Nieuws

Franklin Graham roept duizenden mensen op tot bekering: "Kom nu het nog kan"

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham heeft zaterdagavond duizenden mensen in Manchester opgeroepen zich tot Jezus Christus te bekeren. Aan de hand van het Bijbelse verhaal over Lot en Sodom sprak hij over zonde, bekering en Gods naderend...

Ds. A. C. Borsje
Video

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan: hervormde predikant legt uit

De scheidslijn tussen behouden worden en verloren gaan loopt dwars door het Nederlandse volk, kerkelijke gemeenten, families en zelfs huwelijken heen. Dat zei ds. A. C. Borsje, hervormd predikant in Wierden, in een preek. Volgens hem is daarbij één...

Ds. M. Maas
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Lunteren: ds. M. Maas

De hervormde gemeente te Lunteren mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. Maas (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant wordt in Lunteren een directe collega van ds. B. Jongeneel. Begin dit jaar is er in deze...

Peter en Guido
Video

Als God liefde is, waarom is er dan zoveel ellende in de wereld? Peter en Guido in gesprek

Als God goed en liefdevol is, waarom laat Hij dan zoveel ellende toe? En hoe kan een goede God mensen naar de hel sturen? Die indringende vragen staan centraal in de vierde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Peter en...

Joost Eerdmans / André Flach
Nieuws

SGP en JA21 willen einde aan versterkte islamitische gebedsoproep

“Ik getuig dat er geen godheid is dan Allah”, dit klinkt met groot volume in het Arabisch over steeds meer Nederlandse straten. SGP en JA21 vinden het onwenselijk dat de islam hiermee een veel dominantere plek in de publieke ruimte opeist dan...

Meerartikelen

Tini Hazenoot en Marcel van Dongen
Interview

“Nooit meer is nu”: Stichting roept christenen op naast Joden te staan

Joodse kinderen die extra beveiligd naar school gaan, gezinnen die zich onveiliger voelen en Joden die steeds vaker geconfronteerd worden met vijandigheid. Initiatiefnemer Tini Hazenoot (links op de foto) en penningmeester Marcel van Dongen (rechts...

Geert de Korte
Column

Hoe blijf je christen als geweld het laatste woord lijkt te hebben?

Hoe leef je als christen in een land dat verscheurd wordt door oorlog en geweld? Het is makkelijk, zelfs verleidelijk, om cynisch en bitter te worden, om een kant te kiezen en mee te doen in het verbale geweld als het gaat om Israël-Palestina....

Marijn Burkunk
Column

De Heilige Geest vraagt om meer dan ‘stille tijd’

Hoe krijgt de Heilige Geest werkelijk ruimte in ons leven? In het eerste deel van zijn serie schreef Marijn Burkunk over de Geest als Gods Koninkrijk in het mensenhart. Nu gaat hij een stap verder. Aan de hand van het beeld van een dorstige baby...

Jaap-Jan
Video

Boer Jaap-Jan zag zending als ‘hoogst haalbare’, maar ontdekte roeping op boerderij

Lange tijd dacht boer Jaap-Jan dat een christen die God werkelijk wilde volgen eigenlijk de zending in moest. Daarom legde hij zijn geliefde boerderij in gebed voor God neer. Uiteindelijk kwam hij tot een andere overtuiging: zijn plek is op het...

Gebroken kruis
Nieuws

Oorlog en digitale surveillance bemoeilijken strijd tegen christenvervolging

Oorlogen en toenemende digitale surveillance maken het steeds moeilijker om vervolgde christenen te helpen. Daarvoor waarschuwden deskundigen tijdens een internationale bijeenkomst in Dallas, schrijft de Christian Post. Ze pleitten voor meer...

De gevangenen na hun doop
Positief nieuws

Tientallen gevangenen laten zich dopen in Amerikaanse gevangenis: "Benader ze als mensen"

In een gevangenis in de Amerikaanse staat Florida laten tientallen gedetineerden zich dopen. Alleen al in juli werden 70 gevangenen gedoopt in de Walton County Jail. Volgens voorganger Jonathan King, die als vrijwillig gevangenispredikant betrokken...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de roeping van Amos: "Een boer die moet gaan preken"

In de dagen van de profeet Amos gaat het goed met Israël. De economie floreert, tegenstanders zijn verslagen en er ontstaat rijkdom. Maar dan roept de Heere de profeet Amos om in Israël een woord te spreken. Niet ter bemoediging of vertroosting, maar...

Ds. P. den Ouden
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente te Spijk beroept ds. P. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Spijk (Dorpskerk) heeft een beroep uitgebracht op ds. P. den Ouden (foto). De predikant moet daar ds. M. W. Muilwijk opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2017 naar Aalst. In deze plaats is Muilwijk overigens...

Wilma Veen
Persbericht

Eerste ‘Ik Wonder Jou Dag’ binnen één dag uitverkocht:

Het eerste live-evenement rond Ik Wonder Jou, de dagelijkse bemoediging van schrijfster en kunstenares Wilma Veen, was binnen één dag uitverkocht. Op 23 januari 2027 komen lezers voor het eerst samen in Barneveld. Voor Veen krijgt die ontmoeting...

Yohanes Tewodros en Torben Søndergaard
Persbericht

Kingdom Weekend in Huizen richt zich op leven als discipel van Jezus

Van vrijdag 30 oktober tot en met zondag 1 november vindt in Celebration Church Huizen het Kingdom Weekend plaats. Tijdens het driedaagse evenement staan onderwijs, aanbidding, gebed en praktische toerusting centraal. De organisatie wil christenen...

Yankui
Nieuws

Chinese voorganger opnieuw opgepakt om ‘illegale religieuze activiteiten’

De Chinese politie heeft de protestantse voorganger An Yankui opnieuw opgepakt. Agenten namen hem dinsdagmorgen 29 september mee vanuit zijn woning in Taiyuan. Hij blijft 15 dagen in de cel voor het 'organiseren van illegale religieuze...

Hannah Verweij
Preekverslag

Hannah Verweij: “Je bent nooit te jong om de Heer te dienen”

Je leeftijd, ervaring of omstandigheden hoeven God niet in de weg te staan om je te gebruiken. Hannah Verweij (rechts op de foto) weet uit haar jaren als zendeling in Portugal dat beschikbaar zijn soms belangrijker is dan jezelf bekwaam voelen....