Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Bangladesh
Nieuws

15 christelijke families werden in aanloop naar verkiezingen Bangladesh bedreigd

Vorige week behaalde een centrumrechtse partij de overwinning bij de verkiezingen in Bangladesh. Desondanks groeide de invloed van islamitische partijen, die een recordaantal zetels in de wacht sleepten. Dit resultaat wekt zowel optimisme als bezorgd

Salomé Huijser
Video

Christelijk meisje (15) spreekt burgemeester toe tijdens azc-protest

In het Zuid-Hollandse dorp Nieuw-Lekkerland protesteerden vorige week zo'n 2000 mensen tegen de komst van een azc. De 15-jarige christen Salomé Huijser verzorgde een speech en richtte zich tot de burgemeester van het dorp, Theo Segers. Salomé merkte

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo wijst deelname aan 'Gaza-plan' van Trump af

Het Vaticaan zal niet deelnemen aan een Amerikaans plan waarin de wederopbouw en het toekomstig bestuur van Gaza wordt besproken. Dat heeft kardinaal Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, dinsdag in Rome bevestigd. Daarmee wijst paus

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op gebrek aan kennis over de rechtvaardiging

"Kennis en vertrouwen zijn een tweeling die je niet van elkaar kunt losmaken. Er is geen kinderlijk vertrouwen zonder kennis. Daarom is dit één van de struikelblokken in het leven van de gelovigen", aldus ds. Simons. In een preek over Zondag 23 van d

Sela
Video

Sela deelt wederom nieuwe single van onlangs verschenen paasalbum

'Vergeef ons', zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind vorige maand verscheen. 'Vergeef ons' gaat specifiek in op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ste

Trump
Nieuws

Rechter fluit Trump terug en verbiedt ICE-invallen in bepaalde kerken

Een Amerikaanse federale rechter, Dennis Saylor IV, heeft een voorlopig bevel uitgevaardigd dat de immigratiedienst (ICE) verbiedt om invallen uit te voeren in bepaalde kerken. De rechter noemde het beleid van de overheid dat dergelijke invallen toes

Kansel
Analyse

GerGem, GGiN en het ‘aanbod van genade’: vijf belangrijke vragen en antwoorden

Het nieuws dat de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) overeenstemming hebben bereikt over het zogeheten aanbod van genade is meer dan een nieuwsbericht. Het gaat over de kern van het Evangelie. Waar gaat

Marziyeh Amirizadeh
Column

Iran wordt geregeerd door demonen: het oordeel van God is aanstaande

De Iraans-Amerikaanse Marziyeh Amirizadeh noemt de Islamitische Revolutie van 1979 een demonische revolutie. Zij bidt om een geestelijke ommekeer in Iran, waarin het land wordt bevrijd van onderdrukking en religieuze dwang. Vanuit haar eigen ervaring

Meerartikelen

Eppo Bruins
Opinie

De kerk past niet in een links-rechts hokje

Ik houd er altijd van wanneer scheldwoorden zich ontwikkelen tot geuzennamen. Dat is een teken van emancipatie. Klimaatdrammer, wappie en natuurlijk de geuzen zelf, zijn mooie voorbeelden. Ik zag een nieuwe loot aan de stam: Bart Bolhuis (voormalig C

Vader en kind
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met motie CU en SGP: vaderbetrokkenheid prominent op agenda

De Tweede Kamer heeft een motie van Don Ceder (ChristenUnie) en Chris Stoffer (SGP) aangenomen die het kabinet oproept om actief werk te maken van het vergroten van vaderbetrokkenheid in de eerste 1000 dagen van een kind. Dat meldt het ChristenUnie-K

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel behandelt Psalm 93: "Een loflied dat Gods glorie bezingt"

In deze gebedsvlog van de IZB behandelt ds. Ron van der Spoel Psalm 93. Deze psalm bezingt Gods koningschap en heiligheid. De PKN-predikant benadrukt hoezeer God, door Zijn heiligheid, laat zien hoe anders en groter Hij is dan ons. Tegelijk komt God

Catholicos Karekin II
Nieuws

Armenië start rechtszaak tegen hoofd Armeens-Apostolische Kerk

In Armenië is een strafzaak gestart tegen Catholicos Karekin II, het hoofd en hoogste geestelijke leider van de Armeens-Apostolische Kerk. Dat schrijft The Christian Post. De stap vergroot de spanningen tussen de regering en de kerk. Mensenrechtenorg

Felix Ngole
Nieuws

Christen wint hoger beroep nadat werkgever baan introk om berichten op social media

Maatschappelijk werker en christen Felix Ngole heeft een belangrijke overwinning behaald in de rechtbank. Ngole zag een baanaanbod ingetrokken worden nadat hij via sociale media zijn visie op huwelijk en seksualiteit had uitgesproken. De rechtbank oo

Christelijk Koor Jigdaljahu
Video

Christelijk Koor Jigdaljahu zingt het prachtige 'Leid mij Heer, o machtig Heiland'

'Laat mij zijn een Godsgetuige, sprekend van U meer en meer. Leid mij steeds door Uwe liefde, groeiend naar Uw beeld, o Heer’, deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied Leid mij Heer, o machtig Heiland. Het lied, dat een vertaling is van het

Ds. M. Karens
Video

Terugkijken: Ds. Karens (GerGem) vertelt over zijn bijzondere route tot het ambt

Ds. M. Karens is sinds 1994 predikant binnen de Gereformeerde Gemeenten (GG). Waar sommige predikanten al van jongs af aan zich tot het ambt geroepen weten, ontstond dat bij Karens later. Voordat Karens zich geroepen wist om dominee te worden, had hi

kerk
Nieuws

Wantrouwen en onveiligheid: de lastige positie van bekeerlingen in Egypte

In Egypte staat iemands religie zwart op wit op de identiteitskaart. Dat gegeven heeft grote gevolgen voor christenen die zich vanuit de islam tot Christus hebben bekeerd. Kerken vragen bij de ingang vaak om een identiteitsbewijs. Niet uit wantrouwen

Samyn
Nieuws

Vlaams Belang wil dat België steviger optreedt tegen christenvervolging Iran

De Belgische politieke partij Het Vlaams Belang dringt aan op een steviger optreden van België tegen de vervolging van christenen in Iran. Kamerlid Ellen Samyn uit haar bezorgdheid over de gevangenschap van minstens 26 christenen die in Iran gevangen

Pro Life
Persbericht

Eerste Pro Life Dag in Putten: ‘Sta op voor het ongeboren leven’

Op zaterdag 28 februari vindt in Putten voor het eerst een Pro Life Dag plaats. De organisatie, stichting Powerful Woman, wil christenen inspireren en informeren over de bescherming van het ongeboren leven. Aanleiding is volgens de initiatiefnemers d

Jemen
Nieuws

Christenvervolging Jemen neem toe: tientallen christenen gearresteerd of verdwenen

In Jemen zijn de afgelopen maanden minstens twintig christenen aangehouden vanwege hun geloof. Deze recente arrestaties, die mensenrechtenorganisaties ook hebben opgemerkt in Houthi-gecontroleerde gebieden, tonen aan dat het christendom groeit in het

kerk
Persbericht

Groep linkse christenen lanceert vlak voor lokale verkiezingen nieuw initiatief: de Linkse Kerk

Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen lanceert een groep linkse, politiek betrokken christenen een nieuw initiatief: de Linkse Kerk. Met dit initiatief willen de initiatiefnemers christenen in Nederland uitdagen om linkse politiek met nieuwe ogen te