Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. H. Vlijm
Nieuws

Hervormde gemeente Nijkerk hoopt op komst ds. G. H. Vlijm

De hervormde gemeente te Nijkerk (Wijk 3) hoopt op de komst van ds. G. H. Vlijm (foto). Op de predikant werd eerder deze week een beroep uitgebracht. In Nijkerk moet Vlijm ds. E. van den Noort opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar een ber

Kerk Israël
Nieuws

Rooms-Katholieke Kerk in Israël waarschuwt tegen nieuwe doodstraf-wet

De Rooms-Katholieke Kerk in Israël spreekt zich duidelijk uit tegen een nieuwe wet in Israël die de doodstraf mogelijk maakt voor Palestijnse gevangenen. Kerkleiders roepen op tot respect voor het leven en barmhartigheid. De Israëlische Knesset nam d

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen roept na veroordeling op tot afschaffing ‘hate speech’-wetten

De Finse politica Päivi Räsänen heeft opgeroepen tot afschaffing van Europese ‘hate speech’-wetten, nadat zij onlangs door het Finse Hooggerechtshof werd veroordeeld. Volgens haar staat de vrijheid van meningsuiting in Europa onder druk en is er spra

Demonstreren tegen conversietherapie
Nieuws

Hooggerechtshof VS: 'Verbod op conversietherapie in strijd met vrijheid van meningsuiting'

Het Amerikaans Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat een wet uit de staat Colorado in strijd is met de vrijheid van meningsuiting. Het ging om een verbod op zogenoemde conversietherapie en vergelijkbare begeleiding voor minderjarigen. Daaronder vallen

Nigeria
Nieuws

Britse parlementsleden willen dat premier christenvervolging bespreekt met Nigeriaans president

De Nigeriaanse president Bola Tinubu bracht op 18 en 19 maart een staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk, het eerste in bijna veertig jaar. Dit bezoek had als doel de economische en diplomatieke banden aan te halen. Britse christelijke organisaties

Kati Piri
Nieuws

Kati Piri (GroenLinks/PvdA) doet poging debat over christenvervolging andere kant op te sturen

GroenLinks/PvdA ziet weinig nut in een debat over de 388 miljoen vervolgde christenen in de wereld. Dat liet Kamerlid Kati Piri al meermaals duidelijk merken. Toch vindt dat debat vandaag plaats. Dinsdag deed Piri echter een opvallende poging om het

Robbert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vrij na zes maanden celstraf voor misbruik

Robbert Morris, Amerikaans predikant en oprichter van de Amerikaanse megakerk Gateway Church, is eerder deze week vrijgelaten uit de gevangenis in Oklahoma. Hij zat daar een straf uit van zes maanden. Morris was veroordeeld voor seksueel misbruik van

Ds. A. T. Vergunst
Video

GerGem-predikant wijst op wonderlijke bekering van de moordenaar aan het kruis

Deze week gedenken we dat de Heere Jezus aan het kruishout van Golgotha de zonden van de wereld op Zich nam. Dit zodat zondige mensen niet voor eeuwig verloren gaan, maar juist eeuwig leven ontvangen. Iemand die eeuwig leven ontving, was de moordenaa

Meerartikelen

praktijkboek
Persbericht

Nieuw praktijkboek wil ambtsdragers toerusten voor leiderschap in de kerk

Op 4 februari promoveerde onderzoeker Dick Both op een studie naar ambtstheologie en leiderschap binnen reformatorische kerken. Op 22 april verschijnt een publieksversie van dit onderzoek in de vorm van een praktijkboek, bedoeld voor ambtsdragers en

Ds. Bram Beute
Interview

Amsterdamse kerk heeft met voorstelling ‘De Derde Dag’ eigen Passion: ds. Bram Beute vertelt

In de Stille Week bereiden veel christenen zich voor op Goede Vrijdag en Pasen. In de Amsterdamse wijk Nieuw-West krijgen bewoners extra gelegenheid om zich met het lijdensevangelie bezig te houden. In buurtkerk Oase/De Bron vindt namelijk vanavond d

Maryam Rostampour Keller
Getuigenis

Voormalig gevangene uit Iran is hoopvol: “Veel Iraniërs staan open voor Jezus”

Terwijl de spanningen rond Iran oplopen en militaire aanvallen het regime verzwakken, heeft Maryam Rostampour Keller, een voormalige gevangene en christen, hoop voor haar land. Ze gelooft dat veel Iraniërs zich zullen afkeren van opgelegde religie en

Erik-Jan Verbruggen
Column

Vergeten we als christenen de plegers van seksueel misbruik?

Het leed van slachtoffers van seksueel misbruik is enorm. Vaak hebben ze levenslang te maken met de gevolgen van het onrecht dat hen is aangedaan. Toch bekruipt me, bij alle terechte aandacht voor slachtoffers van seksueel misbruik, soms de vraag: ve

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemie als machtsmiddel in het Westen: wie bepaalt wat beledigend is?

Er was een tijd waarin West-Europa dacht dat het de fase van blasfemiewetten definitief achter zich had gelaten. Religies konden worden bekritiseerd, bespot of tegengesproken, omdat vrijheid belangrijker was. De moderniteit berustte op een eenvoudig

Don Ceder
Interview

Don Ceder krijgt vandaag eindelijk felbegeerde debat over christenvervolging en blikt vooruit

Na talloze pogingen is het CU-Kamerlid Don Ceder eindelijk gelukt: vandaag debatteert de Tweede Kamer over christenvervolging wereldwijd. Ceder vindt het bijzonder dat dit debat juist in de Stille Week plaatsvindt en kijkt in gesprek met Cvandaag alv

Marina de Haan
Interview

Marina de Haan leeft met chronische ziekte: “Jezus wijst mij nooit af”

“Als ik ’s morgens in de spiegel kijk, denk ik: ik ben eigenlijk te moe.” In Hour of Power vertelde verhalenverteller en journalist Marina de Haan afgelopen zondag openhartig over haar leven met chronische ziekte. Al vanaf haar vroegste jeugd leeft z

Trump
Nieuws

Franklin Graham in brief aan Trump: 'U kunt uzelf niet redden, alleen Jezus Christus redt u van de hel'

President Donald Trump heeft op Palmzondag een brief gedeeld van evangelist Franklin Graham. In deze brief, die op 15 oktober 2025 werd verstuurd, roept Graham Trump op om zijn eeuwige bestemming serieus te overwegen, Jezus Christus als zijn redder t

taybeh
Nieuws

Priester in christelijk dorp op Westelijke Jordaanoever uit zorgen over kolonistenaanvallen

De Latijns-Amerikaanse parochiepriester van Taybeh, het enige volledig christelijke dorp op de Westelijke Jordaanoever, heeft een oproep gedaan aan christenen wereldwijd om de lokale bevolking te steunen. Dit na berichten over gewelddadige aanvallen

Mars voor Jezus
Persbericht

Mars voor Jezus 2026 naar Rotterdam: “Krachtig getuigenis van geloof en eenheid”

Op zaterdag 27 juni 2026 zal Rotterdam het decor vormen van de Mars voor Jezus, een landelijke geloofsmanifestatie waarbij christenen uit heel Nederland samenkomen. De dag staat in het teken van aanbidding, gebed, evangelisatie en zichtbare eenheid.

Stoffer
Nieuws

SGP verbijsterd: miljoenensteun omstreden Gaza-organisatie tegen Kamermeerderheid in

Nederland gaat de financiële hulp aan de omstreden VN-hulporganisatie UNRWA hervatten jaarlijks 19 miljoen euro overmaken aan de organisatie in Gaza. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag be

Iran
Nieuws

Grote zorgen om gedetineerde christenen in Iran

De situatie voor christelijke gevangenen en andere gedetineerden in Iran is de afgelopen maand drastisch verslechterd. Dit volgt op de oorlog die het islamitische regime in het land voert met de Verenigde Staten en Israël. Mensenrechtenorganisaties m