Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Henk Poot en Bert Noteboom
Persbericht

Henk Poot en Bert Noteboom duiken voor nieuwe Family7-serie in de Psalmen

Ds. Henk Poot en Bert Noteboom gaan in een nieuwe Bijbelstudieserie van Family7 samen op zoek naar de betekenis van de Psalmen. In de dertiendelige serie De schatkamer behandelen ze zestien psalmen en bespreken ze wat deze zeggen over Israël, God...

LHBTI-vlag
Nieuws

Australische schooldirecteur neemt ontslag na conflict over LHBTI-dag op basisschool

Een Australische schooldirecteur heeft ontslag genomen na een conflict over de Wear It Purple Day, een jaarlijkse actiedag rond LHBTI-acceptatie. Janelle Rowe wilde haar basisschool niet aan de dag laten deelnemen. Ze vond dat onderwerpen rond...

Evangelist H. Bor
Video

CGK-evangelist waarschuwt voor seksuele zonden: "Bewaar je ziel én je lichaam"

Wie lichamelijk niet over de schreef gaat, kan toch in gedachten en begeerten ontrouw zijn. Daarvoor waarschuwde CGK-evangelist H. Bor onlangs. Zoals Eva al terrein prijsgaf toen ze naar de slang luisterde, kan seksuele zonde beginnen met...

Indi
Nieuws

Christelijk gezin gedwongen India tot hindoeïstische uitvaart en ‘reinigingsritueel’

Een christelijk gezin in India heeft onder druk van dorpsgenoten een overleden familielid volgens hindoeïstisch gebruik moeten cremeren. Daarna moest de familie bij een tempel een reinigingsritueel ondergaan dat haar moest terugbrengen tot de...

Jacobs
Column

Het nieuwe Joodse jaar is begonnen!

Het nieuwe Joodse jaar is ingegaan en opperrabbijn Jacobs blikt in zijn onderstaande nieuwe dagboek terug op de afgelopen dagen. Ook was hij aanwezig bij de jaarlijkse herdenking van de eerste razzia in Twente en daar voelde hij zich even schuldig...

Kloens
Nieuws

Politieke onrust over komst gebedsgenezer naar kerk in Maassluis

De komst van evangelist en gebedsgenezer Jelthe Kloens naar Maassluis leidt tot politieke onrust. D66 en Pro Maassluis vrezen dat zieke en kwetsbare mensen tijdens de aangekondigde genezingsdienst valse hoop wordt geboden. Beide partijen hebben...

Kerstboom
Nieuws

Gemeente vervangt kerstboom: "Willen openstaan voor alle religies”

De traditionele kerstboom bij het gemeentehuis in Groesbeek maakt op termijn plaats voor een lichtsculptuur. De gemeente Berg en Dal wil daarmee feestelijke verlichting die niet aan één godsdienst of traditie is verbonden, zo stelt men.  "Een...

Stephen van der Leij
Interview

Stephen van der Leij over jongeren in de kerk: “'Dit is hoe het zit' werkt niet meer voor deze generatie”

‘Geef Gen Z gewoon haar zin’ is de prikkelende stelling van het boek van Stephen van der Leij. Als schoolpastor ontmoette hij dagelijks jongeren die het liefst niet met anderen praatten, maar wel met hem. Zijn geheim? “Besluit eens om jongeren niet...

Meerartikelen

walk of hope
Dagelijks leven

5 redenen om als christen de Walk of Hope te lopen

Wereldwijd verliezen honderden miljoenen christenenhun baan, worden uit hun familie verstoten, belanden in de gevangenis, worden geconfronteerd met (seksueel) geweld en moeten zelfs vrezen voor hun leven. Op zaterdag 26 september kunnen Nederlandse...

Algerije
Nieuws

Politie valt kerkdienst binnen en arresteert twaalf christenen in Algerije

De Algerijnse politie is een christelijke samenkomst in een opvanghuis bij de stad Oran binnengevallen. Alle twaalf aanwezige christenen werden gearresteerd. Zij worden mogelijk vervolgd voor het houden van een niet-goedgekeurde eredienst. De inval...

Jafeth en Sifra Bekx
Interview

Sifra Bekx: "Aanbidding draait niet om wat God geeft, maar om Wie Hij is"

God leerde Sifra Bekx dat aanbidding begint in Zijn aanwezigheid en niet bij bijzondere ervaringen. Aan de hand van de vier seizoenen van het leven spreekt ze over groei, loslaten, wachten en volhouden. Ook vertelt ze naar aanleiding van het...

Ds. H.G. Koekkoek
Opinie

Leg gescheiden mensen geen last op die de Bijbel niet oplegt

Mag een christen scheiden en daarna opnieuw trouwen? Over die vraag bestaan binnen kerken uiteenlopende opvattingen. Ds. H.G. Koekkoek stelt dat sommige strenge opvattingen niet uit de Bijbel zelf voortkomen, maar mede gevormd zijn door latere...

Raffic Osman
Video

Pinkstervoorganger Raffic Osman helpt mensen die buiten de voedselbank vallen

Pinkstervoorganger Raffic Osman zet zich in de Amsterdamse Bijlmer in voor mensen die moeite hebben om rond te komen. Hij deelt voedselpakketten uit aan onder anderen mensen met een laag inkomen en ongedocumenteerden die niet bij de reguliere...

Niek Tramper
Nieuws

Emeritus-predikant Niek Tramper (73) overleden

Ds. N.M. (Niek) Tramper, emeritus-predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), is zaterdag op 73-jarige leeftijd overleden. Tramper was jarenlang actief als predikant, docent en bestuurder en werkte onder meer voor IFES, De Wittenberg,...

EO-Jongerendag
Persbericht

EO wil half miljoen euro ophalen voor Jongerendag 2027

De EO is een inzamelingsactie gestart om de EO-Jongerendag in 2027 mogelijk te maken. De omroep wil 500.000 euro ophalen om opnieuw ongeveer 15.000 jongeren samen te brengen in Rotterdam Ahoy. De EO wil de ticketprijs bewust laag houden, maar zegt...

Mannenzang Jaarsveld
Nieuws

Terugkijken: goedbezochte mannenzang in Jaarsveld met ds. K. H. Bogerd en Martin Mans

Afgelopen zaterdag, op Monumentendag, was er in de hervormde kerk van Jaarsveld mannenzang te horen. Naast enkele geliefde psalmen klonken er liederen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding lag in handen van ds. K. H. Bogerd...

Nigeria
Nieuws

Bijna 300 christenen in één maand gedood in Nigeria, ruim 200 ontvoerd

In Nigeria zijn in juli minstens 299 christenen gedood en 213 ontvoerd. Dat stelt de Nigeriaanse mensenrechtenorganisatie International Society for Civil Liberties and Rule of Law (Intersociety) in een nieuw rapport. De organisatie bracht aanvallen...

Babeth van der Werf
Nieuws

Terugkijken: Wycliffe wil met Worship Events hoop van het Evangelie in elke taal delen

Miljoenen mensen wereldwijd wachten nog altijd op een Bijbel in hun eigen taal. Voor hen kan het lezen of horen van Gods Woord in de taal van hun hart een bijzondere betekenis hebben. Wycliffe Bijbelvertalers wil daar tijdens twee Worship Events...

Amerikaans predikantenechtpaar
Nieuws

Predikantenechtpaar met dood bedreigd na uitlekken woonadres, kerk wijst naar LHBTI-activisten

Een predikantenechtpaar uit Sydney zegt bij hun eigen huis te zijn aangevallen en met de dood te zijn bedreigd. Dat gebeurde enkele dagen nadat hun woonadres online was verspreid. Hun gemeente, Echo Church, wijst naar vier mannen die zij omschrijft...

 ds. T. Schakel
Nieuws

Ds. Schakel waarschuwt voor verwarren geloofservaringen met ware bekering

Hoe weet je of iemand werkelijk bekeerd is en niet te maken heeft met een religieuze psychose? Die vraag kreeg ds. T. Schakel (foto) voorgelegd op Refoweb. Zijn antwoord: 'Dat weten we niet. Want wij zien aan wat voor ogen is, maar de Heere ziet...