Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Doerksen
Nieuws

Aanbiddingsleider Brian Doerksen overleden: 'Hij was tot het allerlaatst een baken van licht'

De Canadese aanbiddingsleider en liedschrijver Brian Doerksen is overleden. Hij stierf dinsdag op 61-jarige leeftijd in zijn woning, omringd door zijn gezin, nadat eerder dit jaar bekend werd dat hij ernstig zoek was.. Dat maakte zijn familie bekend.

Ron van der Spoel
Preekverslag

Ron van der Spoel: “Heb je mensen lief die het bloed onder je nagels vandaan halen?”

“Mijn vrede geef Ik jullie.” Voor dominee Ron van der Spoel vormen die woorden uit Johannes 14 de kern van Jezus’ boodschap. Tijdens de New Wine Zomerconferentie sprak hij over de vrede die Christus als erfenis nalaat. Die vrede betekent niet dat all

Nigeria
Nieuws

Vrouw en drie kinderen van Nigeriaanse predikant ontvoerd door islamitische extremisten

De vrouw en drie kinderen van een Nigeriaanse predikant zijn ontvoerd door vermoedelijk Boko Haram- of ISWAP-strijders. De ontvoering vond plaats op 19 juli op de weg tussen Maiduguri en Damasak in de noordoostelijke deelstaat Borno. Dat meldt Intern

Ilse
Levensverhaal

Ilse worstelde jarenlang met depressies en vond rust bij God

Jarenlang kampte Ilse met zware depressies. Een belangrijke verandering kwam toen ze besefte dat ze haar leven niet zelf in de hand hoefde te houden, maar mocht vertrouwen op God. In het KRO-NCRV-programma Petrus in het land vertelt ze hoe haar geloo

Evert Adams
Opinie

Is Gods Koninkrijk de sluitpost op onze begroting geworden?

In deze periode verschijnen in kerkelijke dorpen de aankondigingen voor rommelmarkten en kerkpleinmarkten. Evert Adams begrijpt daar weinig van. Waarom zamelen christenen oud papier, afgedankte meubels en andere spullen in om daarmee jongerenwerk, ev

Fausto Tumolo
Opinie

De onvergeeflijke zonde: blus de Heilige Geest niet uit

Jezus sprak over één zonde die niet vergeven zal worden: de lastering tegen de Heilige Geest. Volgens Fausto Tumolo is die waarschuwing nog altijd actueel. Hij roept christenen op om het werk van de Heilige Geest niet te snel af te wijzen of als demo

Ds. K. H. Bogerd & prof. dr. Marten van Willigen
Persbericht

De hoop van Gods Koninkrijk in de prediking: bekijk vijfde editie Preektocht terug

Wat gebeurt er wanneer een Bijbeltekst niet alleen historisch wordt uitgelegd of toegepast op het christelijke leven, maar ook wordt gelezen vanuit het perspectief van Gods komende Koninkrijk? Die vraag stond centraal tijdens de vijfde editie van de

Genève
Nieuws

Politici in Genève mogen niet zichtbaar religieuze symbolen dragen, christenen naar rechter

Drie christenen hebben een rechtszaak aangespannen tegen een nieuw verbod op zichtbare religieuze symbolen voor politici in het Zwitserse kanton Genève. Volgens hen beperkt de maatregel de godsdienstvrijheid en kan die gevolgen hebben voor alle geloo

Meerartikelen

Philip North
Nieuws

Bisschop waarschuwt voor "ontvlambaar document": "Antisemitisme wakkert verder aan"

De beslissing van de generale synode van de Church of England om het omstreden document Kairos Palestine II officieel te bespreken, zal het groeiende antisemitisme in Groot-Brittannië verder aanwakkeren. Daarvoor waarschuwt de Anglicaanse bisschop va

trouwen
Nieuws

Trouwen met z'n drieën? SGP eist uitleg na opvallende ceremonie

Het opvallende nieuws dat drie personen afgelopen week met elkaar in het huwelijk traden in Lopikerkapel leidt tot gefronste wenkbrauwen bij SGP-Kamerlid Diederik van Dijk. Hij stelt Kamervragen over de situatie omdat het tegen de Nederlandse wet ing

Verkoolde balken
Nieuws

Verkoolde balken uit verwoesting eerste tempel gevonden in Jeruzalem

Archeologen hebben in Jeruzalem grote verkoolde houten balken gevonden die waarschijnlijk dateren uit de tijd dat de eerste tempel verwoest werd. Dat meldt The Jerusalem Post. De ontdekking werd enkele dagen voor Tisja Be'Av bekendgemaakt, de Joodse

Ds. A. M. Clement
Nieuws

Nieuwe predikant voor NGK Lelystad: ds. A. M. Clement

De Nederlands gereformeerde kerk (NGK) te Lelystad (Lichtbron) beschikt binnenkort over een nieuwe predikant. Ds. A. M. Clement (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in de Lichtbron de in 2024 naar Ermelo vertrokken ds. C.

David
Interview

Voormalig drugverslaafde David Diaz de la Cruz kwam tot geloof: "De drugs vervreemdden me van God"

“Het voelde alsof God zelf aan de deur stond met open armen en zei: ‘Nu ben je bij Mij. Ik ga met jou aan de slag’”, zegt David Diaz de la Cruz. Afgelopen zondag was in de zomerherhaling van Hour of Power opnieuw zijn verhaal te horen over de transfo

Handen
Nieuws

Rapport: kerk groeit wereldwijd, ondanks toenemende vervolging

Ondanks toenemende vervolging groeit de kerk wereldwijd nog altijd. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Center for the Study of Global Christianity, waarover The Christian Post bericht. Volgens de onderzoekers neemt het aantal christenen wereldw

kerk
Nieuws

Indonesische kerk wacht al acht jaar op toestemming om kerkgebouw te bouwen

Een protestantse gemeente in Indonesië wacht al acht jaar op toestemming om een eigen kerkgebouw te bouwen. Hoewel de gemeente naar eigen zeggen aan alle wettelijke voorwaarden heeft voldaan, blijft de benodigde vergunning uit door aanhoudende tegens

Somaliland
Nieuws

Christen in Somaliland sterft na vergiftiging vanwege bekering vanuit islam

Een 42-jarige christen is in Somaliland overleden nadat hij vermoedelijk door familieleden was vergiftigd vanwege zijn bekering tot het christelijk geloof. Dat meldt Morning Star News. De man, Sharif Ali, laat een vrouw en vijf kinderen achter. Volge

Jesse van Melle
Opinie

Vakantiegeld: Waar je schat is, daar zal ook je hart zijn

Waar geef je je vakantiegeld aan uit? Volgens Jesse van Melle, oprichter van Rapid Intervention, levert je bestedingspatroon een geestelijke diagnose op. 'Niet omdat vakantie verkeerd is, maar omdat ze iets blootlegt over onze prioriteiten.' Nog voor

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Geestelijke nood in refogezindte: soms is zwijgen geen optie

De groei van de Hersteld Hervormde Kerk ziet een predikant uit deze kerk niet als een succes, maar als een signaal van diepere problemen. Zijn woorden sluiten aan bij eerdere analyses van verschillende criticasters die soortgelijke zorgen uitten. Als

Danielle Strickland
Preekverslag

Danielle Strickland moedigt christenen aan: “Stop met zo hard je best doen”

“Bid, wacht en ontvang.” Met die drie woorden vatte Danielle Strickland tijdens de New Wine Zomerconferentie de uitnodiging van Jezus aan Zijn discipelen samen. De hoofdspreker merkt op dat Gods vrede niet ontstaat doordat mensen harder werken. Om de

Jerke
Interview

De indrukwekkende geloofsreis van Jerke: "Mijn moeder wilde nog één keer voor me bidden"

Hoewel hij opgroeide in een protestants gezin en al op jonge leeftijd belijdenis deed, voelde het geloof lange tijd leeg voor Jerke Setz (28). Toen hij op het punt stond het geloof definitief achter zich te laten, vroeg zijn moeder of ze nog één keer