Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Mexico
Nieuws

Evangelist al zes weken vermist na ontvoering in Mexico

Een christelijke mensenrechtenorganisatie uit het Verenigd Koninkrijk heeft de Mexicaanse autoriteiten opgeroepen om een onderzoek te starten naar de verdwijning van de 79-jarige protestantse evanglist Benito Guevara Arcos. De man is al ruim zes weke

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo waarschuwt in nieuwe encycliek voor gevaren van AI

Paus Leo XIV presenteert volgende week zijn eerste encycliek over kunstmatige intelligentie (AI). Het document krijgt de naam Magnifica Humanitas wat 'prachtige menselijkheid' betekent. Een encycliek is een belangrijke brief van de paus aan de kerk e

Syrie
Nieuws

Bom gevonden tijdens begrafenis in Syrië, tragedie voorkomen

In Aleppo, Syrië, werd op 13 mei 2026 op wonderlijke wijze een tragedie voorkomen toen een bom werd ontdekt tijdens een drukbezochte begrafenisdienst in een kerk van het Syrisch-Orthodoxe Aartsbisdom in Aleppo. Om 10:30 uur stond de kerk vol met mens

Kerk en slavernij
Nieuws

Kerk van Schotland biedt excuses aan voor historische banden met slavernij

De Kerk van Schotland heeft officieel excuses aangeboden voor haar historische betrokkenheid bij slavernij. Tijdens de generale vergadering van de kerk in Edinburgh werd uitgesproken dat de kerk 'diep bedroefd' is over het geleden leed. In de verklar

Daphne en Lucas Smit
Interview

Van topsport naar evangelisatie: "Voetbal en basketbal konden onze leegte niet vullen"

Als klein meisje sliep ze met een voetbal als kussen. Hij reisde met zijn basketbalteam het hele land door en zocht ondertussen zijn geluk in drank, vrouwen en drugs. Aan tafel bij Hour of Power vertellen Daphne en Lucas Smit hoe hun leven volledig v

Ds. G. T. van Appeldoorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Nieuwleusen beroept ds. G. T. van Appeldoorn

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen hoopt op de komst van ds. G. T. van Appeldoorn (foto). Afgelopen week werd een beroep op de predikant uitgebracht. In de Overijsselse plaats moet Van Appeldoorn ds. M. van Sligtenhorst opvolgen. Laatstgen

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA stelt bijzondere leerstoel ‘Waardengedreven Leiderschap’ in

De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) stelt een bijzondere leerstoel 'Waardengedreven Leiderschap' in. Met deze nieuwe leerstoel wil de universiteit bijdragen aan verdere bezinning op leiderschap binnen kerken, christelijke organisaties en de

Egi
Dagelijks leven

Elona's zorgen om Egi (11) zijn niet weg: "Maar er is iets belangrijks bijgekomen: hoop"

In sommige plaatsen lijkt het alsof de tijd stilstaat. Zo ook in het dorpje Shalës in Zuid-Albanië. In een oud, traditioneel Albanees huis woont de 11-jarige Egi. Egi heeft na jarenlange onzekerheid over zijn gedrag de diagnose autisme gekregen. Veel

Meerartikelen

Doekes
Column

Hoe God mij voorbereidt om te werken in Zijn koninkrijk

In deze nieuwe en eerlijke column laat Matthijn Doekes zich in zijn hart kijken. Hij vertelt onder meer hoe hij verdriet heeft gehad over het feit dat veel 'normale' dingen niet voor hem zijn weggelegd. Tegelijkertijd legt hij hij uit dat hij zich ju

Prof. dr. Henk Jochemsen
Briefwisseling

Vervolgbrief Henk Jochemsen: 'De Bijbel is meer dan een menselijk boek'

'Geen mens leest de Bijbel zonder context', zo stelde Willien van Wieringen vorige week in haar openingsbrief. Vorige week trapte prof. dr. Henk Jochemsen een briefwisseling af. Het onderwerp luidt: hermeneutiek, queertheologie en het gezag van de Bi

Glashouwer
Interview

Volgens Marianne Glashouwer is er hoop voor Joden: "Zij hebben de God van Israël"

"Ik vind het beangstigend hoe wereldwijd de Jodenhaat toeneemt," zegt Marianne Glashouwer met een zucht. Maar direct daarna klinkt haar stem hoopvol: "Gelukkig is er hoop, want de Heere God staat aan hun kant. Zij hebben de God van Israël." De voorma

Kareem
Getuigenis

Ex-moslim Kareem droomde over Jezus: “Drie nachten achter elkaar riep Hij mij”

Een voormalige moslim, die zichzelf Kareem noemt, vertelt in een interview met The 700 Club van CBN News hoe een terugkerende droom over Jezus zijn leven volledig veranderde. Kareem groeide op met het verlangen om als martelaar voor Allah te sterven,

Sebastiaan van Wessem
Opinie

Lezen we de Bijbel of onze eigen overtuigingen?

Lezen we de Bijbel of lezen we vooral wat we al dachten? Het is een ongemakkelijke vraag. De meeste christenen gaan er namelijk van uit dat ze de Bijbel gewoon lezen zonder er iets in te leggen. Open, eerlijk en zonder vooroordelen. Maar in werkelijk

SGP-leider Chris Stoffer
Video

Terugkijken: bekende christenen spreken zich uit over waarde gezin en ouderschap

Afgelopen week was het de Week van het Gezin. Tijdens deze week, die jaarlijks georganiseerd wordt door GezinsPlatform.NL, wordt het gezin en het ouderschap onder de aandacht gebracht. Nu de druk op gezinnen toeneemt, is het hard nodig dat er nadrukk

DENK-lijsttrekker Stephan van Baarle
Video

SGP'er en DENK-lijsttrekker clashen hevig in debat over asielbeleid

Tijdens het commissiedebat over het vreemdelingen- en asielbeleid kwam het tot een stevige clash tussen SGP en DENK. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde dat asielzoekers onderling verschillen in hun religieuze en culturele afstand tot de Nederlands

Metro
Nieuws

Spaanse politicus uit kritiek op evangeliserende christenen in metro: 'Sekte intimideert reizigers'

In het regionale parlement van Madrid ontstond afgelopen week felle discussie over evangeliserende christenen in de metro. Vooral evangelische en pinksterchristenen kregen harde kritiek van een linkse oppositiepartij. Dat meldt Evangelical Focus. De

Dia Moodley
Nieuws

Britse predikant opgelucht nadat politie onderzoek naar straatprediking stopt

Een Britse predikant noemt het een “overwinning voor de vrijheid van meningsuiting” nadat de politie een strafrechtelijk onderzoek tegen hem heeft stopgezet. Predikant Dia Moodley werd vorig jaar in Bristol gearresteerd vanwege uitspraken die hij tij

Bijbel voor mensen met dementie
Nieuws

Duitse stichting brengt speciale Bijbel uit voor mensen met dementie

Een christelijke stichting in Duitsland heeft een speciale Bijbel uitgebracht voor mensen met dementie. Dat meldt Christian Daily International. Het boek bevat eenvoudige Bijbelverhalen, korte zinnen en kleurrijke illustraties. De uitgave moet dement

prof. dr. W.J. op ’t Hof
Nieuws

Gereformeerd Venster legt verband tussen telefoongesprek en overlijden ds. Op ’t Hof

Een artikel in de nieuwsbrief van Gereformeerd Venster leidt tot beroering binnen de Hersteld Hervormde Kerk (HHK). In de nieuwsbrief suggereert kerkrechtdeskundige dr. D. de Vos een verband tussen een telefoongesprek van het breed moderamen van de H

Ds. C. J. Rijsdijk
Video

Hoe werd de misdadiger aan het kruis zalig? Ds. Rijsdijk antwoordt in preekfragment

Een van de meest bijzondere bekeringen in de Bijbel is die van de misdadiger aan het kruis. Deze kwam, in tegenstelling tot de andere misdadiger aan het kruis, tot berouw en vroeg Jezus: 'Heere, denk aan mij, als U in Uw Koninkrijk gekomen bent.' Dez