Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Jan Pool
Column

Wat als oude angsten opnieuw opduiken? Strijd in m'n hoofd en rust in m'n geloof

Goed nieuws en onzekerheid lopen soms dwars door elkaar heen. Jan Pool praat ons bij over zijn gezondheidssituatie, de impact van bijwerkingen en een onverwachte medische wending. Tegelijk wordt hij geconfronteerd met een oude angst die opnieuw de ko

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Saada
Nieuws

Tass Saada (75) overleden: sluipschutter van Arafat veranderde in volgeling van Jezus

Tass Saada is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de uitgever van zijn boek ‘Arafat was mijn held’ bekend. De Palestijnse Saada heeft een indrukwekkend levensverhaal waarin hij van moslim en sluipschutter van de PLO transformeerde tot een volg

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo

Ds. G. van Zanden
Preekverslag

Ds. Van Zanden over Jezus’ intocht in Jeruzalem: “Op een ezel kwam Hij binnen"

De intocht van de Heere Jezus in Jeruzalem is voor velen een bekende geschiedenis, maar daarmee niet minder indringend. In een recente preek behandelde ds. G. Van Zanden Jezus’ intocht in Jeruzalem. In tegenstelling tot veel aardse vorsten, was Zijn

CVI
Nieuws

CVI strijdlustig na aanslag op pand: 'Wij hebben een Bijbelse boodschap van Gods trouw aan Zijn volk'

Op Goede Vrijdag heeft bij het Israëlcentrum in Nijkerk een explosie plaatsgevonden. Er raakte niemand gewond en ook de schade aan het pand van Christenen voor Israël (CVI) valt mee. De impact van de aanslag, zoals CVI het zelf noemt, is echter groot

Bijbelleeschallenge ‘Ik ben …’
Persbericht

Evangelisch College en Opwekking lanceren Bijbelleeschallenge ‘Ik ben…’

Tussen Pasen en Pinksteren organiseren het Evangelisch College en Opwekking een landelijke Bijbelleeschallenge. Het onderwerp, ‘Ik ben...’, is ook het thema van de Pinksterconferentie 2026. Deze challenge nodigt duizenden christenen uit om de maniere

Meerartikelen

Tussenjaar Pulse - 24-7 Prayer Rotterdam
Persbericht

Discipelschapsjaar ‘Pulse’ wil jongeren helpen geloof praktisch te leven

Voor jongeren die hun geloof niet willen beperken tot de zondag, is er een initiatief: Pulse. Dit discipelschapsjaar, verbonden aan 24-7 Prayer Rotterdam, richt zich op jongeren tussen de 17 en 28 jaar die verlangen naar verdieping, gemeenschap en pr

Dabar
Persbericht

Dabar 2026: honderden jongeren delen geloof op campings

De inschrijving voor Dabar, het missionaire campingwerk van de IZB, is geopend. Elk jaar zetten honderden jongeren zich tijdens hun vakantie in om het evangelie te delen op campings in heel Nederland. Ook deze zomer krijgen jongeren weer de kans om h

Uwicyeza Dalie
Getuigenis

Dalie uit Rwanda vond ware vergeving in Jezus Christus

Wat hebben deze donkerbruine, diepliggende ogen gezien? Ogen die een oceaan aan emoties lijken te bevatten – welke verschrikkingen dragen zij met zich mee? Dalie’s gezicht staat ernstig, bijna verdrietig. Ze glimlacht zelden; haar ogen lijken te zegg

Gerry Velema
Column

Genade is geen excuus om te blijven zondigen: hoe zit het met ons?

Door mijn slechthorendheid ben ik erg gehecht aan de liederen uit mijn jeugd. Die ken ik het beste en ze reizen al zo lang met me mee. Zoals deze: ‘Bereid mij, Heer, dat onberispelijk rein mijn leven nu zal zijn. Geen vlek of rimpel meer, wanneer U k

Maria - moeder van Jezus
Boekfragment

Aan de voet van het kruis: het zwijgen van Maria zegt alles

De religieuze leiders hebben Jezus niet laten kruisigen omdat Hij zieken genas en doden nieuw leven gaf. Ze kruisigden Hem omdat Hij zich aan God gelijkstelde. Omdat Hij zei: ‘Ik en de Vader zijn één! Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien!’ Dat

Kerkbanken
Persbericht

Onderzoek: heiligheid verschuift van kerk naar natuur en cultuur

Hoewel Nederland in hoog tempo ontkerkelijkt, verdwijnt de behoefte aan zingeving, rust en verbondenheid niet. Die verplaatst zich. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek naar ‘heiligheid in de leefomgeving’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse tv-evangeliste vergelijkt Trump met Jezus tijdens paaslunch in Witte Huis

De Amerikaanse tv-evangeliste en predikante Paula White-Cain heeft president Donald Trump met Jezus vergeleken. Dat gebeurde tijdens de paaslunch die eerder deze week in het Witte Huis plaatsvond. Volgens White-Cain heeft Trump net zoals Jezus 'veel

IS
Nieuws

ISIS roept op tot brandstichting kerken en synagogen in VS en Europa

De Islamitische Staat (ISIS) roept moslims wereldwijd op om kerken en synagogen in brand te steken. De oproep, die als een dreigement kan worden gezien, is specifiek gericht op de Verenigde Staten en Europa en valt samen met de paasdagen. Dit bericht

President Donald Trump
Nieuws

Pro-life leiders uiten kritiek op Trump-regering na subsidies aan grootste abortusaanbieder

Er is kritiek ontstaan onder pro-life leiders na een besluit van de regering van Donald Trump. De regering heeft besloten om nog één jaar geld uit het zogeheten Title X-program te laten gaan naar Planned Parenthood. Deze organisatie is de grootste ab

Congo
Nieuws

Dit jaar al tientallen doden door terreur ADF in D.R. Congo

Sinds de Allied Democratic Forces (ADF) in het oosten van de Democratische Republiek Congo (D.R. Congo) actief zijn, zaait de terreurgroep daar dood en verderf. In het eerste kwartaal van 2026 vermoordden zij al meer dan honderd mensen. Bij de meest

Artemis II-crew
Nieuws

Artemis II met christelijke piloot aan boord onderweg naar de maan

De maanmissie Artemis II van NASA is onderweg. Woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds 1972 reist de mens weer zo ver de ruimte in. Onder de uit vier astronauten bestaande bemanning bevindt zich ook christen Victor

Ajax-voetballer Djarno Hofland en voorganger Patrick van der Laan
Video

Ajax-voetballer Djarno Hofland en dominee Patrick van der Laan te gast in Hour of Power

Hij wilde bewijzen dat God niet bestond en volgde daarom de Alpha-cursus. Dat veranderde alles. Aanstaande zondag in Hour of Power vertelt voorganger Patrick van der Laan van De Meerkerk in Hoofddorp zijn verhaal. Onlangs doopte hij daar ook Ajax-voe