Waar komt de tomeloze haat tegen de God van Israël en Joden vandaan?

Verdieping 9 januari 2024 6 minuten Ton Stier
antisemitisme

De gruwelijke pogrom van Hamas op 7 oktober 2023 zal Israëls geschiedenis ingaan als de - tot dan toe - zwartste dag sinds haar oprichting in 1948. De Israëlische bevolking is nog steeds in shock, die ongetwijfeld voor velen in een levenslang trauma zal uitmonden. Wie had trouwens kunnen bevroeden dat de veilige thuishaven, waar het volk na de Sjoa zo naar hunkerde, in existentieel gevaar zou kunnen komen?

Anti-Israëlisme
Inmiddels breidt het anti-Israëlisme zich als een olievlek uit over de hele wereld. Kritische kanttekeningen bij het Israëlische regeringsbeleid zijn legitiem, maar het begrip anti-Israëlisme raakt aan Israëls bestaansrecht. Hoe vaak wordt bij protestdemonstraties niet de leus gescandeerd “From the river to the sea Palestine will be free”? Anders gezegd, Israël zou ‘Judenfrei’ gemaakt moeten worden.

En dat brengt ons bij de islamitische visie op het land, waar Joden hooguit kunnen worden gedoogd als dhimmi’s, een onderworpen status met verplichting tot belastingbetaling waarmee de niet-islamitische inwoner een zekere mate van bescherming koopt. De religieuze component van anti-Israëlisme, blijkt ook uit artikel 6 van de Hamas’ doelstellingen: “Hamas streeft ernaar Allahs vaandel te planten op elke centimeter van Palestina, want onder de vleugels van de islam kunnen de volgelingen van alle religies samenleven in veiligheid en geborgenheid.” Maar dan natuurlijk met dhimmi-status met beperkte houdbaarheidsdatum.

In artikel 7 citeert Hamas namelijk een overlevering van de profeet: “De Dag des Oordeels zal pas komen als de moslims de Joden bevechten en doden. Wanneer de Jood zich verschuilt achter stenen en bomen, zullen deze zeggen: “O dienaar van Allah, er zit een Jood achter mij. Kom, dood hem.” Was die ‘dag des oordeels’ tijdens de gruwelijke slachtpartij op 7 oktober in de perceptie van Hamasbeulen reeds aangebroken? Was het bedoeld om een mondiale chaos uit te lokken die de komst van de Mahdi moest bespoedigen? Deze sjiitische eindtijdverwachting van de Iraanse ayatollahs, waarin de Mahdi als messiasfiguur het wereldtoneel betreedt, behoort tot de apocalyptische ideeën die in het Midden-Oosten worden rondgepompt.

Antisemitisme is blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid.

Geheim van de wetteloosheid
Als Paulus waarschuwt dat het geheimenis van de wetteloosheid reeds werkzaam is en uitmondt in de openbaring van de wetteloze (2 Thess. 2:7,8), lijken enkele contouren daarvan al op te lichten. Daniël 11 gaat over een koning, die tegen de God der goden wonderlijke (lees: blasfemische) dingen zal spreken. Hij zal ook het sieraadland (aanduiding voor Israël) binnentrekken en “de tenten van zijn paleis tussen de zeeën opzetten, bij de berg van het heilig sieraad” (vs. 36, 41, 45). En ja, wellicht begeleid door een mondiaal scanderende massa: “From the river to the sea Palestine will be free”. Want Israëls profeten zijn er duidelijk over: alle heidenvolken zullen eens tegen Jeruzalem optrekken (zie o.a. Joël 3:2; Zach. 12:2,3,9; 14:2).

Antisemitisme
Antisemitisme heeft echter nog een dimensie. Want hoe kan het Israëlisch-Palestijns conflict wereldwijd de gemoederen, ongeacht religieus of politiek engagement, zo in beroering brengen? Laat zich dat verklaren als massaal medeleven met de Palestijnse bevolking in Gaza? Als dat zo was, wat heel terecht zou zijn, hoe verhoudt die intense betrokkenheid en vermeend gekrenkt rechtsgevoel zich dan tot andere conflicten in de wereld?

Denk aan regeringsleiders als Bashar al-Assad en Vladimir Poetin die duizenden onschuldige burgers de dood injagen? Waar waren de mondiale protestacties toen steden als het Syrische Aleppo of het Oekraïense Marioepol grotendeels in de as werden gelegd? Werden in het buitenland woonachtige Syriërs of Russen op daden van deze regeringsslagers afgerekend?

“Zolang Joden slachtoffer zijn, kunnen mensen daar prima mee omgaan, maar zodra ze terugslaan, verdwijnt de sympathie”, aldus de Joodse historicus Simon Schama in NRC. Vanwaar dat meten met twee maten?

Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël.

Het antwoord op die vraag is dat antisemitisme zich niet beperkt tot protest tegen een bepaalde religie, ideologie of regeringsbeleid. Antisemitisme is de blinde haat tegen het volk, aan wie de God van de Bijbel Zich geopenbaard en verbonden heeft, met als dieptepunt: de openbaring van ‘de mens van de wetteloosheid, de zoon van het verderf, de tegenstander, die zich ook verheft boven al wat God genoemd of als God vereerd wordt, zodat hij als God in de tempel van God (in Jeruzalem) gaat zitten en zichzelf als God voordoet’ (2 Thess. 2:3-4). Dat verklaart in belangrijke mate de opmars van tomeloze haat tegen de God van Israël, het volk van Israël en het land van Israël.

De engelvorst van Perzië
Het is duidelijk dat voor anti-Israëlisme en antisemitisme geen logische verklaring te vinden is, tenzij we oog hebben voor de metafysische, oftewel de onzienlijke werkelijkheid achter de strijd. Hier en daar licht de Bijbel een tipje van de sluier op, zoals de strijd van Michaël, de grote (engel)vorst van Israël, die het volk in haar benauwde tijd zal bijstaan (Dan. 12:1), zoals hij ook een hemelse boodschapper in een 21 dagen durende strijd tegen de engelvorst van Perzië (het huidige Iran) bijstond (Dan. 10:13). En dat brengt ons wederom bij de intense verbondenheid tussen God en Israël.

De Naam
Die verbondenheid blijkt namelijk ook uit de vele beloften die God nog aan Zijn volk heeft uitstaan en in het land Israël hun vervulling gaan krijgen. Ook blijkt Zijn verbondenheid uit de eeuwige liefde Die Hij voor hen koestert (Jer. 31:3). Maar zeker zo belangrijk is het feit dat Hij Zich met Zijn Naam, en daarmee Zijn Wezen, aan Israël heeft verbonden. Behalve dat de Heere zo’n 200 keer in de Bijbel ‘de God van Israël’ wordt genoemd, krijgen Aäron en zijn zonen ook de opdracht om Zijn Naam op de Israëlieten te leggen (Num. 6:23-27; zie ook Dan. 9:19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen.

En dat brengt ons bij het begrip ‘antisemitisme’, dat in feite anti sem is. Sem, in de betekenis van ‘naam’. Niet zomaar een naam, maar de godsnaam, JHWH. Religieuze Joden zullen die nooit uitspreken, maar aanduiden als Hasjem, de Naam. Antisemitisme is dus meer dan alleen haat tegen het volk van Israël, het is bovenal haat tegen de God van Israël. Asaf onthult dat glashelder in Psalm 83, waarin Hij smeekt:

  • “…wees niet stil, o God! Want zie, Uw vijanden tieren, wie U haten, steken hun hoofd omhoog” (vs. 2-3).
  • Met als gevolg: “Zij beramen listig een heimelijke aanslag tegen Uw volk en beraadslagen tegen Uw beschermelingen” (vs. 4).
  • Met als doel: “Kom, zeiden zij, laten wij hen uitroeien, zodat zij geen volk meer zijn en aan de naam van Israël niet meer gedacht wordt” (vs. 5).
  • Met als beweegreden: “… dezen hebben een verbond tegen U gesloten…” (vs. 6).
  • En dan eindigt de psalmist met de woorden: “Laten zij beschaamd en door schrik overmand zijn tot in eeuwigheid, laten zij rood van schaamte worden en omkomen. Dan zullen zij weten, dat U – Uw Naam is HEERE! – U alleen de Allerhoogste bent over de hele aarde” (vs. 18-19).

Laten we bidden dat die dag spoedig mag aanbreken en Israël als volk de Naam van de HEERE in hun benauwdheid zal aanroepen. Dan zal Joëls heerlijke profetie in vervulling gaan: “Het zal geschieden dat ieder die de Naam van de HEERE zal aanroepen, behouden zal worden. Want op de berg Sion en in Jeruzalem zal ontkoming zijn, zoals de HEERE gezegd heeft, namelijk bij hen die ontkomen zijn, die de HEERE roepen zal” (Joël 2:32).

Bovenstaand artikel verscheen eerder in het magazine van Stichting Israël en de Bijbel en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om het magazine te ontvangen.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Jordaanse stad Karak
Nieuws

Schutters openen vuur in kerk Jordanië: zeker zeven doden en tien gewonden

Bij een schietpartij in een kerk in de Jordaanse stad Karak zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen en raakten tien anderen gewond. Dat meldt de Jordaanse televisiezender Al-Mamlaka. Twee gewapende mannen zouden tijdens een uitvaart het vuur...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

De band Abrupt Demise, die ook optreedt
Nieuws

SGP ontstemd over 'godslasterend' metalfestival in jongerencentrum: “Dit doet pijn”

Het metalfestival Disciples of Blasphemy zorgt voor discussie in Bodegraven. De plaatselijke SGP heeft bezwaar tegen het evenement, dat op 7 november wordt gehouden in jongerencentrum De Zon. Fractievoorzitter Jacob Biemond vindt het ongepast dat een...

Geld
Nieuws

Man berooft bank 'in de naam van Jezus' en belt daarna zijn voorganger op

Een 37-jarige man uit de Amerikaanse staat Alaska heeft schuld bekend aan een opmerkelijke bankoverval. Dat schrijft The Christian Post. Deshalon Bosha Jelks beroofde in februari dit jaar een bank in Anchorage. Daarbij overhandigde hij een briefje...

Vrouw in bed met arts
Nieuws

Tienduizenden Nederlanders steunen voorstel voor ruimere euthanasiewet: Tweede Kamer gaat in debat

Moet iemand zelf kunnen bepalen wanneer zijn leven eindigt, ook als hij volgens de wet niet in aanmerking komt voor euthanasie? Die vraag komt opnieuw op tafel in de Tweede Kamer. Tienduizenden Nederlanders tekenden een burgerinitiatief dat hiertoe...

Pro-abortusdemonstranten in Krakau
Nieuws

Pools parlement stemt voor versoepeling abortuswet, bisschop waarschuwt voor gevolgen

Het Poolse parlement heeft ingestemd met twee voorstellen om de abortuswet te versoepelen. Dat schrijven diverse media. Als het aan een kleine meerderheid ligt, moet abortus weer mogelijk worden als een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft....

Amin Ismail
Nieuws

Soedanese christen vrijgelaten uit beruchte gevangenis, maar loopt nog gevaar

De Soedanese christen Amin Ismail is na ruim een jaar gevangenschap vrijgelaten uit de beruchte Kobar-gevangenis in Khartoem. Dat meldt mensenrechtenorganisatie International Christian Concern (ICC). Hoewel Ismail inmiddels op een veilige plek in...

Tiktok
Nieuws

Zes jonge christenen vast in Egypte na TikTok-parodie op biddende moslimgevangenen

Zes jonge christenen zitten in Egypte vast vanwege een video op TikTok. Dat schrijft Alliance Defending Freedom (ADF). De jongeren, van wie er één minderjarig is, speelden een scène na uit de Egyptische komediefilm Khalawis. Daarin proberen...

Meerartikelen

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. C. R. van der Toorn

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. R. van der Toorn (foto). De predikant moet in de Laankerk ds. F. van Binsbergen opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Christelijke arts over levenseinde: "Als christen houd je in het sterven ook hoop"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...

Duitse soldaten
Nieuws

Tot Jezus bekeerde Jood hielp honderden volksgenoten ontsnappen aan naziterreur

De jonge Arnold Frank komt in Hamburg tot geloof in Jezus. Jarenlang zet hij zich daar in voor zijn Joodse volksgenoten. Wanneer de nazi’s aan de macht komen, blijft hij hen helpen, ook als dat steeds gevaarlijker wordt. Frank werd geboren op 6 maart...

Trouwringen
Nieuws

Onderzoek: getrouwde moeders gelukkiger dan ongetrouwde moeders

Getrouwde moeders blijken gemiddeld gelukkiger te zijn dan niet-getrouwde moeders. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Britse organisatie Marriage Foundation. Vooral vrouwen die getrouwd zijn en bij hun partner blijven, geven aan meer tevreden te...

Israëlische vlag
Persbericht

Online Opbodevent voor Israël op 28 oktober: bied mee voor verschillende actiedoelen

Op woensdagavond 28 oktober organiseren het Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ) en het Centrum voor Israëlstudies (CIS) het Online Opbodevent Israël vanuit de Botterschuur op Urk. Deelnemers kunnen vanaf 19.30 uur via de livestream op YouTube of via de...

Martin Edens
Persbericht

Martin Edens lanceert eerste solo single en kondigt album aan

Na vijftien jaar muziek te hebben gemaakt als artiest in hiphopformatie Damascus, brengt Martin Edens nu voor het eerst eigen muziek uit. De single ‘Tegen Beter Weten In’ is vanaf 23 oktober 2026, 9:00 uur voor iedereen te beluisteren. Een oproep...

Hans Reinders
Opinie

De verzengende hitte van de zon: klimaatcrisis of Gods oordeel?

Hittegolven, droogte en opwarmende oceanen: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Maar hoe moeten christenen deze ontwikkelingen duiden? Columnist Hans Reinders onderzoekt wat de Bijbel over de zon zegt. De zomer van 2026...

Een protest tegen ICE
Nieuws

Opgepakt tijdens kerkbezoek? Amerikaanse kerken winnen hoger beroep tegen immigratiecontroles

Amerikaanse kerken en Joodse organisaties hebben een juridische overwinning behaald in hun strijd tegen immigratiecontroles in gebedshuizen. De regering Trump schrapte vorig jaar de beperkingen op immigratieacties bij onder meer kerken, synagogen...

Bijbel
Nieuws

Britse evangelist: 'Kerken besteden veel te weinig geld en tijd aan evangelisatie'

Kerken besteden veel tijd en geld aan hun eigen gemeenteleden, maar nauwelijks aan het bereiken van mensen buiten de kerk. Dat stelt de Britse evangelist J. John. Volgens hem gaat meer dan 95 procent van de beschikbare middelen naar erediensten en...

Stephen Hubbard vrijgelaten
Nieuws

Vader van Amerikaanse priester na vier jaar vrijgelaten door Poetin: 'Geschenk van genade'

De 74-jarige Amerikaan Stephen Hubbard is na ruim vier jaar gevangenschap in Rusland vrijgelaten. Zijn zoon, de orthodoxe priester Joseph Coleman, is diep dankbaar. Hij spreekt van 'een geschenk van genade'. De vrijlating kwam mede door inmenging van...

*Musa
Persbericht

Christenvervolging in Nigeria komt dichtbij tijdens HVC Regiotour 2026

Musa* uit Nigeria komt naar de Regiotour 2026 van Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC). In november vertelt hij op verschillende locaties over de vervolgde Kerk in Nigeria. Van dichtbij ziet Musa wat er gebeurt wanneer christenen in Nigeria...

Ds. A. van der Zwan
Video

Ds. Van der Zwan tijdens nabetrachting avondmaal: "Geef u nou eens over, arme tobber"

"Bij de Zafnath Paaneah is genoeg te vinden om uw ziel mee te verzadigen, maar laat Hem dat dan ook doen. Uit welke stad of dorp u ook maar komt, u bent welkom bij de meerdere Jozef. Arme tobber in ons midden: geef u nou eens over en u zult leven",...