Voor miljoenen Syriërs zal 6 februari 2023 de geschiedenis ingaan als een inktzwarte dag. Zware aardbevingen richtten enorme verwoestingen aan in het noordwesten van Syrië en buurland Turkije. Steden als Aleppo, Homs en Latakia raakten zwaar beschadigd. De getallen liegen er niet om. “Bijna 9 miljoen Syriërs werden getroffen door de aardbeving”, vertelt Ghassan Chahine, programmadirecteur van de Middle East Council of Churches (MECC). “Er zijn 6.000 doden en meer dan 12.000 gewonden. Tienduizenden hebben geen dak meer boven hun hoofd.”

Ramp op ramp
“Voor Syriërs is deze verwoesting een ‘ramp op de ramp’”, zegt Dick Loendersloot, noodhulpcoördinator Midden-Oosten bij Kerk in Actie. Een week na de aardbeving reisde hij naar het getroffen gebied. “We zagen een ontredderd Aleppo. Talloze gebouwen waren verwoest of stonden half op instorten. Veel inwoners wisten niet of familieleden nog leefden.”

Ook vóór de aardbeving was de situatie in Syrië verre van rooskleurig. De jarenlange burgeroorlog heeft al veel verwoesting en ellende gebracht en een zware economische crisis veroorzaakt. Armoede en werkloosheid maken het leven van veel Syriërs onnoemelijk zwaar. “Door de internationale sancties en de hyperinflatie zijn de dagelijkse boodschappen en de gezondheidszorg bijna onbetaalbaar”, vertelt Ghassan Chahine. “Ons geld is bijna niets meer waard. Voor de oorlog kreeg je 50 Syrische pond voor 1 dollar, nu zijn dat er 8.000. Dat heeft enorme gevolgen.”

Een veilige plek
Al in de eerste uren na de ramp zetten kerken in het getroffen gebied de deuren open om mensen op te vangen die alles kwijt waren geraakt. “Het luiden van de kerkklokken was het teken voor mensen dat er een plek was om te schuilen”, aldus Dick Loendersloot. “Iedereen - christen, moslim of anderszins - was welkom en kreeg voedsel, drinken, medicijnen en warme dekens.”

Ook de kerk van dominee Harout Selimian in Aleppo ving honderden ontheemden op. “We voelen ons als kerk verantwoordelijk om er te zijn in tijden van nood.” Hij is dankbaar voor de hulp van Kerk in Actie. Hierdoor kan de kerk - ook maanden na de aardbeving - wekelijks honderden gezinnen van voedselpakketten voorzien. Nog altijd is de nood groot. “Tienduizenden gezinnen hebben geen plek meer om te wonen. Bouwmaterialen zijn enorm duur, mensen hebben geen geld om reparatiewerkzaamheden te betalen.”

Uitzicht
Kerk in Actie heeft al jarenlang een relatie met kerken in Syrië. Om hen te helpen bij de opbouw van verwoeste gebouwen is er het herstelfonds: een samenwerking van Kerk in Actie en MECC. De afgelopen jaren is hard gewerkt aan het opknappen van kapotgebombardeerde kerken, scholen, bejaardenhuizen en culturele centra. “Een aantal van deze herstelde kerken fungeerde na de aardbeving als schuilplaats voor ontheemden”, vertelt Dick Loendersloot. “De kerk heeft van oudsher een centrale rol in Syrië. In tijden van nood is ze een baken van hoop voor de hele gemeenschap, dat zien we ook nu.”

Ghassan Chahine vult aan: “De aanwezigheid van een kerkgebouw is erg belangrijk voor Syriërs. Daar ontmoeten ze elkaar, belijden ze hun geloof en kunnen ze hun zorgen in gebed bij God neerleggen. Door het weer opbouwen van hun kerken en kerkelijke gebouwen geef je mensen hun gemeenschap terug. Dat geeft uitzicht.”

Uitdaging
Inmiddels zijn 23 gebouwen met hulp van het herstelfonds in oude glorie hersteld. Van elk gebouw betaalt de eigenaar - bijvoorbeeld de plaatselijke kerkelijke gemeente - minstens 30 procent van de kosten. Hoewel het herstel vordert, zorgt de economische situatie ervoor dat de bouwwerkzaamheden langzamer gaan dan gehoopt. “Het is een enorme uitdaging om voor een acceptabele prijs aan bouwmaterialen te komen”, vertelt Ghassan Chahine. Ondanks de tegenslagen gaat het werk gestaag door. “Over twee jaar hopen we dat de teller op bijna 50 gebouwen staat.”

Niet alleen
Voor de mensen in Syrië is de steun uit Nederland een enorme bemoediging. “Jullie wonen in een land met veel zegeningen, maar delen daarvan met mensen die het nodig hebben”, zegt Harout Selimian, die ook voorzitter is van het herstelfonds. “We zijn dankbaar dat jullie ons helpen op de weg naar herstel. Dankzij jullie voelen we ons niet alleen.”

Wil je bijdragen aan het voortbestaan van de kerk in Syrië? Klik hier voor meer informatie. Bovenstaand verhaal verscheen eerder in het magazine Petrus van de Protestantse Kerk in Nederland en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Lees hier meer over Petrus.