Moeilijkheden in 'probleemgezin' predikant waren bekend binnen Hersteld Hervormde Kerk

Nieuws 30 maart 2023 Hendrina de Graaf
rechter

Zes kinderen van de Hersteld Hervormde predikant Henk J. en zijn vrouw klaagden deze week hun ouders aan voor mishandeling. Binnen de Hersteld Hervormde Kerk (HHK) waren al langer signalen over moeilijkheden in het gezin. "Er zijn gesprekken met hem gevoerd waar we verwachting van hadden, maar daar is niets uitgekomen", vertelt woordvoerder ds. D. J. Diepenbroek namens de kerk.

De zes kinderen - jonge mannen en vrouwen in de leeftijd van 20 tot 34 jaar - klagen beide ouders aan voor mishandeling. De aanklacht tegen de vader behelst het slaan met houten kleerhanger en pantoffel, evenals het duwen van een kind waardoor die met de nek tegen de tafel viel. In de aanklacht wordt eveneens vermeld dat de predikant één van zijn kinderen langdurig met het hoofd onder water heeft gehouden.

"Er is een traject met hem gelopen waar we verwachting van hadden, maar dat is niet uitgekomen."

De aanklacht tegen zijn vrouw spreekt over slaan met houten kleerhanger, stofzuigerstang, hapjespan, hak van een schoen, slaan - al dan niet met broodmes - tegen het hoofd en het knijpen in de armen. De periode van de mishandeling waarvoor aangifte is gedaan is tussen 1992 en 2007. De leeftijden die de kinderen destijds hadden, lag tussen de drie en achttien jaar. De mishandelingen vonden geregeld plaats, bij sommigen waren ze aan de orde van de dag.

Predikant Henk J. stond afgelopen zondag nog op de kansel en is ook de komende weken nog volop ingepland. Binnen de HHK was er al geruime tijd contact met ds. Henk J. over moeilijkheden in het gezin, laat dominee Diepenbroek, woordvoerder van de Hersteld Hervormde Kerk desgevraagd weten. "Er zijn gesprekken met hem gevoerd waar we verwachting van hadden, maar daar is niets uitgekomen." Op de vraag of de HHK heeft overwogen de predikant op non-actief te zetten, stelt Diepenbroek dat dit niet aan de orde is geweest. Over de inhoud van de gesprekken wil de woordvoerder geen mededelingen doen.

Een lopende aangifte was niet bij de landelijke kerk bekend, zegt Diepenbroek. "Na publicatie in de pers is het orgaan opzicht dinsdagavond direct bijeengekomen om te overleggen of de predikant de komende weken al dan niet voor kan gaan." Daar is nog geen uitslag van, meldt Diepenbroek. "We verwachten deze wel voor aankomende zondag aan de betrokkenen mee te delen." Een eventueel verzoek vanuit de predikant voor een time-out heeft Diepenbroek niet vernomen. "Dat kan wellicht via informele weg, maar niet via de officiële kanalen."

De reden waarom pas 2021 aangifte is gedaan, kwam doordat het jongste zusje op soortgelijke wijze slachtoffer werd van het handelen van de ouders, meldt Niels Dekker, als woordvoerder van de stichting Namens de Familie, namens de zes kinderen die aangifte deden. "Dat was het keerpunt voor vijf van de kinderen. De geschiedenis herhaalde zich en daar moest een einde aan worden gebracht. In tientallen jaren zijn de zes kinderen allemaal van jongs af aan slachtoffer geworden van gruwelijke fysieke en ook psychische mishandelingen door hun vader en moeder."

Op de vraag of de HHK heeft overwogen de predikant op non-actief te zetten, stelt Diepenbroek dat dit niet aan de orde is geweest.

Tijdens de inleidende zitting van afgelopen dinsdag deed predikant Henk J. een verzoek om met een mediator rond de tafel te gaan en de rechtszaak op de lange baan te schuiven. Henk J. gaf aan te lijden onder de situatie en vroeg - mede namens zijn vrouw - of "het contact met de kinderen hersteld kon worden". De kinderen vonden deze uitspraak typerend en manipulatief, zegt Dekker. "Net als de poging van diens advocaat om de rechtszaak achter gesloten deuren te laten plaatsvinden. De afgelopen tientallen jaren heeft het onrecht achter gesloten deuren kunnen plaatsvinden. Al die tijd hebben ze daarmee moeten leven. De kinderen hebben echter niets te verbergen. Rechtspraak is openbaar en de kinderen hechten aan die openbaarheid. Zij willen dat de waarheid eindelijk (in)gezien en gehoord wordt. Ze waren dan ook blij dat de rechtbank het verzoek daarom resoluut afwees."

Tijdens de rechtszitting bleek dat de ouders voor elk kind een brief hadden meegenomen. De inhoud van de brief was niet anders dan de voorgelezen tekst in de rechtszaal en was voor elk kind hetzelfde, vertelt Dekker. "Alleen de naam verschilde." Ze hebben de brieven daarop aan hun slachtofferadvocaat Nelleke Stolk gegeven.

De rechtszaak en mediabelangstelling voelen voor de kinderen onwerkelijk, vertelt hun woordvoerder. "Het is nogal wat om als zoons en dochters aangifte te doen tegen je eigen ouders en die in de rechtbank in het verdachtenbankje zien zitten. Voor het zestal was het echter wel een noodzakelijke stap, omdat het geweld thuis moest stoppen en ze erkenning en gerechtigheid zoeken voor het enorme leed wat hen is aangedaan", zegt Dekker.

De inhoudelijke zitting was gepland op 23 juli, maar wordt verplaatst omdat niet alle betrokkenen op deze datum kunnen, vertelt de woordvoerder. "Tot die tijd zullen de kinderen zich vooralsnog onthouden van elk commentaar dan datgene dat hierboven is gezegd. Verzoek aan iedereen is ook om die privacy van deze zes slachtoffers te respecteren."

Aan de predikant en zijn advocaat zijn een aantal vragen over deze situatie voorgelegd. Zij wilden niet reageren in verband met privacy.

Naar aanleiding van de eerste versie van bovenstaand artikel werd door lezers ten onrechte de conclusie getrokken dat de Hersteld Hervormde Kerk op de hoogte was van de mishandeling in het predikantengezin. Om die reden is het nieuwsartikel gewijzigd. De zinsnede 'signalen over de situatie in het gezin' is veranderd in 'signalen over moeilijkheden in het gezin'.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Ds. John de Groot
Opinie

Huiskerken: vernieuwing of versmalling? Gooi het kind niet met het badwater weg

Huiskerken winnen terrein in Nederland. Maar betekent dat ook dat traditionele kerkvormen hun tijd gehad hebben? In deze bijdrage reflecteert dominee John de Groot vanuit eigen ervaring in zowel kleine als grote gemeenten op de kracht van huiskerken

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: "Ik gun iedereen een woestijnperiode"

Martin Koornstra vertelt in de Cvandaag podcast over een jaar waarin hij en zijn gezin geen vaste woonplek hadden en heen en weer reisden tussen België en Nederland. Ze woonden tijdelijk in een leegstaand kerkje, vrijwel zonder voorzieningen. “Het wa

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e

Rode lijn-protest
Nieuws

Gaza-oorlog: Kritische kerkleden trekken opnieuw ‘rode lijn’ bij PKN

Een groep predikanten, gemeenteleden en theologen binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) organiseert op vrijdag 20 maart opnieuw een zogenoemde ‘Rode Lijn’-actie bij het dienstencentrum in Utrecht. Met de oproep 'Sta op, doe recht: luister ec

Meerartikelen

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis heeft lovende woorden voor Iraanse schrijver na tv-optreden

De Verenigde Staten en Israël begonnen zaterdag een grootschalige militaire operatie tegen Iran. De landen voerden luchtaanvallen uit op diverse militaire en leiderschapsdoelen in Iran en schakelden onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei

Ds. M. M. van Campen
Nieuws

Hervormde gemeente Ermelo hoopt op komst ds. M. M. van Campen

De hervormde gemeente Ermelo hoopt op de komst van ds. M. M. van Campen. De predikant ontving eerder deze week een beroep en moet in de Nieuwe Kerk ds. J. Bogerd opvolgen. Bogerd is sinds vorig jaar maart verbonden aan de hervormde gemeente te Renswo

jimmy
Nieuws

Prominente katholiek in Hongkong wint rechtszaak maar blijft alsnog vastzitten

Jimmy Lai, een prominente pro-democratische mediamagnaat en katholiek uit Hongkong, heeft deze week beroep gewonnen tegen een veroordeling wegens fraude uit 2022. Lai zat hiervoor een celstraf van zes jaar uit, maar deze uitslag verandert weinig aan

Jongeren aanbidden God
Nieuws

Stijgt Brits kerkbezoek echt? Nieuwe meting moet duidelijkheid geven

Peilbureau YouGov gaat later dit jaar opnieuw onderzoek doen naar kerkbezoek in Engeland en Wales. Dat meldt Christian Today. Dat gebeurt na veel discussie over eerdere cijfers die zelfs spraken van een stille opwekking onder Britse jongeren. Verschi

India
Nieuws

Christenen in India mogen hun doden niet begraven ondanks ingrijpen rechter

Inheemse dorpelingen in India hebben christenen de begrafenis van een vrouw belet sinds haar overlijden op 24 februari. Zij stellen dat een christelijke begrafenis hun land en goden zou bezoedelen. Het lichaam van Sambai Mandavi, een inheemse christe

Dushi Eisden
Interview

Dushi Eisden over haar overleden pleegzoon Jerryson: "Voor mij was hij een Godsgeschenk"

Een schietincident bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel kostte het leven aan de 15-jarige Jerryson, de pleegzoon van Dushi Eisden. In Hour of Power vertelde zij hoe zijn plotselinge dood haar leven op zijn kop zette en hoe haar geloof haar he

Jan Bor
Persbericht

Dankdienst en boekpresentatie markeren afscheid Jan Bor bij Stichting HVC

Hoe werkt God door gewone mensen, juist onder druk en vervolging? Die vraag staat centraal tijdens een event op woensdag 4 maart in de Grote Kerk te Vianen. Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC) organiseert deze avond ter gelegenheid van het afsc

Israël, Iran en Esther
Verdieping

Waarom dit Bijbelse feest alles te maken heeft met de oorlog tussen Israël en Iran

Deze week vieren Joden wereldwijd Poerim. Op het eerste gezicht lijkt het een kleurrijk, bijna carnavalesk feest. Kinderen verkleden zich, er wordt hardop gelachen tijdens de lezing van het Bijbelboek Esther, de naam van de schurk wordt overstemd met

Willien van Wieringen
Interview

Volgens theoloog Willien van Wieringen is de Bijbel inclusiever dan veel christenen denken

Queer theologie lijkt voor velen een nieuwe en spannende ontwikkeling. Volgens theoloog Willien van Wieringen gaat het om een manier van Bijbellezen die al veel langer bestaat. De co-auteur van Beelddrager van God gezocht (m/v/x) pleit voor wat zij n

Erik Bakker
Opinie

Vijf redenen waarom in Nederland huiskerken hard nodig zijn

Huiskerken zijn geen nieuw idee. In het Nieuwe Testament kwamen gelovigen gewoon samen in huizen. Geen kathedraal, uitgebreide organisatie of professionele lichtinstallatie. Gewoon mensen rond een tafel om samen te eten, te bidden en voor elkaar te z

YouVersion - Bijbelapp
Nieuws

Meest gedownloade Bijbelapp ter wereld opent centrum in Kenia

YouVersion, de meest gedownloade Bijbelapp ter wereld, opende afgelopen maand een regionaal centrum in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Dat meldt Christian Daily. Het doel is om meer lokale inhoud te maken voor de Bijbel-app en deze beter aan te sluit

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Oosterland: ds. M. G. van Middendorp

De gereformeerde gemeente te Oosterland mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. G. van Middendorp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. In de Zeeuwse gemeente volgt hij ds. J. van Belzen op. Laatstgenoemde predikant overlee