Racisme penetreerde Westers christendom

God 13 augustus 2020 Steven Paas
Steven Paas

Protesten tegen racisme kunnen verzanden in uitingen van politieke correctheid en hypocrisie. Anti-racisme kan ook worden misbruikt als propaganda voor een revolutionaire ideologie, met een ander doel. We zien beelden van relschoppers die monumenten omverhalen, winkels plunderen, brand stichten en op andere manieren de gevestigde orde aanvallen.

Onlangs wees een Nederland parlementslid terecht op intellectuelen die zich ‘slaafs en kruiperig wentelen in schuldbesef’, om maar te laten zien hoe deugdzaam zij zich hebben bekeerd tot de nieuwe modieuze trend van anti-racisme, en op (zwarte) activisten die het gewelddadige marxisme aanhangen. De parlementariër geeft toe dat racisme ‘uit den boze’ is, maar hij haalt vooral uit naar het anti-racisme dat ‘vaak … uit den boze’ is.

Maar, in zulke geïsoleerde aanvallen op het anti-racisme mist de vereiste nuance. Zo blijft de vraag naar het onderscheid onbeantwoord: Wanneer deugt anti-racisme en wanneer niet? Om dat te weten, moeten we eerst kijken naar de aard van het racisme zelf. Want, lopen we anders niet het gevaar dat met het aan de kaak stellen van de onoprechtheid, de politieke kleur en de gewelddadigheid van sommige actievoerders tegen het racisme het wijd en diep verbreide euvel van het racisme zelf wordt gerelativeerd en veel verzet ertegen verdacht wordt gemaakt?

Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’.

Liefde voor alle volken
Racisme is namelijk een groot kwaad. Het is zonde tegen God. Racisten ‘vergoddelijken’ de natie van hun voorkeur (meestal hun eigen natie of ras) en zij ‘ontmenselijken’ andere groepen mensen of een bepaalde groep, die ze daardoor beroven van het beeld van God waarnaar Hij ze heeft gemaakt (Gen.1:26,27). Maar God niet wil dat het ene ras boven of onder het andere wordt geplaatst. Een van de ernstigste misvattingen in het verstaan van de Schrift is de gedachte dat God een particuliere positieve of negatieve discriminatie toepast op bepaalde categorieën mensen. Zo wordt Gods liefde voor Israël soms uitgespeeld tegen Zijn liefde voor de (andere) volken. Echter, vanaf het begin van de openbaringsgeschiedenis heeft God de hele mensheid lief. De hele schepping valt binnen de lichtkring van Zijn liefde.

Gods bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël als openbaringsmiddel is een uitdrukking van die liefde. Israëls verkiezing sluit Gods liefde voor de volken in (zie bijvoorbeeld de Psalmen 67 en 84 en het boek Jona). In Zijn handelen met Israël heeft God zijn liefde voor de wereld gedemonstreerd. Hetzelfde geldt overigens voor Zijn oordelen. Als Israël in het Oude Testament Gods liefde afwijst, volgen Zijn oordelen. Gods liefdevolle of genadige handelen en zijn straffende en oordelende handelen zijn demonstraties voor de wereld van alle tijden en plaatsen. Op die manier laat God ieder mens weten wie Hij is en wat Hij van ons verwacht.

Met bloed doordrenkt
Het racisme in de vanouds ‘christelijke’ Westerse wereld heeft zich op verschillende manieren geuit. Imperialisme, kolonialisme en extreem nationalisme traden op als bondgenoten ervan. Dichtbij op de eigen ‘blanke’ of ‘boreale’ continenten van Europa en Amerika en veraf op de continenten van de anders gekleurde rassen is de bodem doordrenkt van bloed door vele pogingen om volken te onderwerpen, uit te roeien of tot slavernij te brengen.

Antisemitisme en filosemitisme komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was.

Wie de geschiedenis kent, weet dat er niet maar één genocide tegen één volk is geweest, maar vele tegen vele volken.

Fatale loskoppeling
Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’. Daaronder versta ik elke poging om de bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël los te maken van Gods gerichtheid op de volken. Die loskoppeling is fataal, want zij leidt onvermijdelijk tot de veelbesproken maar weinig begrepen vervangingstheologie. Die religieuze theorie heeft zich naar twee schijnbaar tegengestelde kanten geuit: het verlagen of het verhogen van het Joodse volk ten opzichte van andere volken. Óf de volken vervangen Israël. Óf Israël vervangt de volken. Zo ontstaan de ideologieën van respectievelijk antisemitisme en filosemitisme.

Beide ideologieën komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was. Genoemde ideologieën zijn typerende aspecten ervan. Ze illustreren dat het Westerse racisme ten diepste religieus van aard is. De Schrift laat juist eenheid tussen de rassen zien (Ef. 2:14; Gal. 3:28). Het ontwaren van die samenhang doet ons beter begrijpen wie Christus is (Gal. 3:14-18) en geeft zicht op het geheim van de grootheid van God (Joh. 17:21; Ef. 3:6-10).

Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom.

Genezen
Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom. De onbijbelse gedachte dat een bepaald ras een exclusieve ‘goddelijke roeping’ zou bezitten, plaatst andere rassen lager op de ladder van Gods veronderstelde voorkeuren of prioriteiten. In feite is dit sociaal-Darwinisme in een christelijk jasje.

De schade die deze dwaling heeft aangericht is naar mijn overtuiging een belangrijke oorzaak van de terugval van kerk en geloof in het Westen. Wie als christen met de verlossende boodschap van Jezus Christus zijn of haar multiculturele wereld wil tegemoet treden, moet zich door Hem laten genezen van elke vorm van racisme.

Dr. Steven Paas sr is theoloog. Hij publiceert over kerkgeschiedenis, zending, Israëltheologieën en de lexicografie van het Chichewa, een veel gesproken taal in Centraal-Afrika.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun aan het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw aan...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Silvan Bruinstroop
Opinie

Zou ik de Heere Jezus blijven belijden als het zelfs mijn leven zou kosten?

Zou ik de Heere Jezus blijven belijden als er een pistool op mijn hoofd wordt gericht? Als ik voor de keuze word gesteld: mijn leven behouden of mijn Heiland verloochenen? Het is een vraag die mij sinds afgelopen zaterdag bezighoudt. Tijdens de...

Hans Hamoen
Podcast

Bijbelsmokkelaar Hans Hamoen beleeft wonderlijke ontmoeting bij Roemeense douane

Met een koffer vol Johannesevangeliën reist Hans Hamoen in de jaren tachtig naar het communistische Roemenië. Bij aankomst op het vliegveld van Boekarest ontdekt een douanebeambte tien Bijbelboekjes in zijn binnenzak. Wat volgt, kan Hans tientallen...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...