Racisme penetreerde Westers christendom

God 13 augustus 2020 Steven Paas
Steven Paas

Protesten tegen racisme kunnen verzanden in uitingen van politieke correctheid en hypocrisie. Anti-racisme kan ook worden misbruikt als propaganda voor een revolutionaire ideologie, met een ander doel. We zien beelden van relschoppers die monumenten omverhalen, winkels plunderen, brand stichten en op andere manieren de gevestigde orde aanvallen.

Onlangs wees een Nederland parlementslid terecht op intellectuelen die zich ‘slaafs en kruiperig wentelen in schuldbesef’, om maar te laten zien hoe deugdzaam zij zich hebben bekeerd tot de nieuwe modieuze trend van anti-racisme, en op (zwarte) activisten die het gewelddadige marxisme aanhangen. De parlementariër geeft toe dat racisme ‘uit den boze’ is, maar hij haalt vooral uit naar het anti-racisme dat ‘vaak … uit den boze’ is.

Maar, in zulke geïsoleerde aanvallen op het anti-racisme mist de vereiste nuance. Zo blijft de vraag naar het onderscheid onbeantwoord: Wanneer deugt anti-racisme en wanneer niet? Om dat te weten, moeten we eerst kijken naar de aard van het racisme zelf. Want, lopen we anders niet het gevaar dat met het aan de kaak stellen van de onoprechtheid, de politieke kleur en de gewelddadigheid van sommige actievoerders tegen het racisme het wijd en diep verbreide euvel van het racisme zelf wordt gerelativeerd en veel verzet ertegen verdacht wordt gemaakt?

Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’.

Liefde voor alle volken
Racisme is namelijk een groot kwaad. Het is zonde tegen God. Racisten ‘vergoddelijken’ de natie van hun voorkeur (meestal hun eigen natie of ras) en zij ‘ontmenselijken’ andere groepen mensen of een bepaalde groep, die ze daardoor beroven van het beeld van God waarnaar Hij ze heeft gemaakt (Gen.1:26,27). Maar God niet wil dat het ene ras boven of onder het andere wordt geplaatst. Een van de ernstigste misvattingen in het verstaan van de Schrift is de gedachte dat God een particuliere positieve of negatieve discriminatie toepast op bepaalde categorieën mensen. Zo wordt Gods liefde voor Israël soms uitgespeeld tegen Zijn liefde voor de (andere) volken. Echter, vanaf het begin van de openbaringsgeschiedenis heeft God de hele mensheid lief. De hele schepping valt binnen de lichtkring van Zijn liefde.

Gods bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël als openbaringsmiddel is een uitdrukking van die liefde. Israëls verkiezing sluit Gods liefde voor de volken in (zie bijvoorbeeld de Psalmen 67 en 84 en het boek Jona). In Zijn handelen met Israël heeft God zijn liefde voor de wereld gedemonstreerd. Hetzelfde geldt overigens voor Zijn oordelen. Als Israël in het Oude Testament Gods liefde afwijst, volgen Zijn oordelen. Gods liefdevolle of genadige handelen en zijn straffende en oordelende handelen zijn demonstraties voor de wereld van alle tijden en plaatsen. Op die manier laat God ieder mens weten wie Hij is en wat Hij van ons verwacht.

Met bloed doordrenkt
Het racisme in de vanouds ‘christelijke’ Westerse wereld heeft zich op verschillende manieren geuit. Imperialisme, kolonialisme en extreem nationalisme traden op als bondgenoten ervan. Dichtbij op de eigen ‘blanke’ of ‘boreale’ continenten van Europa en Amerika en veraf op de continenten van de anders gekleurde rassen is de bodem doordrenkt van bloed door vele pogingen om volken te onderwerpen, uit te roeien of tot slavernij te brengen.

Antisemitisme en filosemitisme komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was.

Wie de geschiedenis kent, weet dat er niet maar één genocide tegen één volk is geweest, maar vele tegen vele volken.

Fatale loskoppeling
Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’. Daaronder versta ik elke poging om de bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël los te maken van Gods gerichtheid op de volken. Die loskoppeling is fataal, want zij leidt onvermijdelijk tot de veelbesproken maar weinig begrepen vervangingstheologie. Die religieuze theorie heeft zich naar twee schijnbaar tegengestelde kanten geuit: het verlagen of het verhogen van het Joodse volk ten opzichte van andere volken. Óf de volken vervangen Israël. Óf Israël vervangt de volken. Zo ontstaan de ideologieën van respectievelijk antisemitisme en filosemitisme.

Beide ideologieën komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was. Genoemde ideologieën zijn typerende aspecten ervan. Ze illustreren dat het Westerse racisme ten diepste religieus van aard is. De Schrift laat juist eenheid tussen de rassen zien (Ef. 2:14; Gal. 3:28). Het ontwaren van die samenhang doet ons beter begrijpen wie Christus is (Gal. 3:14-18) en geeft zicht op het geheim van de grootheid van God (Joh. 17:21; Ef. 3:6-10).

Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom.

Genezen
Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom. De onbijbelse gedachte dat een bepaald ras een exclusieve ‘goddelijke roeping’ zou bezitten, plaatst andere rassen lager op de ladder van Gods veronderstelde voorkeuren of prioriteiten. In feite is dit sociaal-Darwinisme in een christelijk jasje.

De schade die deze dwaling heeft aangericht is naar mijn overtuiging een belangrijke oorzaak van de terugval van kerk en geloof in het Westen. Wie als christen met de verlossende boodschap van Jezus Christus zijn of haar multiculturele wereld wil tegemoet treden, moet zich door Hem laten genezen van elke vorm van racisme.

Dr. Steven Paas sr is theoloog. Hij publiceert over kerkgeschiedenis, zending, Israëltheologieën en de lexicografie van het Chichewa, een veel gesproken taal in Centraal-Afrika.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Meerartikelen

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...