Christelijke ontspannenheid in coronatijd is broodnodig

God 24 juni 2020 Wilfred Boele
corona

Het coronavirus is – hoewel bepaald niet onschuldig – qua ernst onvergelijkbaar met bijvoorbeeld de pest. Dit betreft het aantal overlijdens, en dus ook het risico op overlijden: niet iedereen loopt risico, maar alleen mensen van 70 jaar en ouder, of mensen met bepaalde aandoeningen. De filosofen Ad Verbrugge en Marli Huijer merkten treffend op dat het virus eind 19e eeuw niet eens opgemerkt zou worden.

Het rondgaan van het virus heeft niettemin geleid tot het nemen van zeer verstrekkende maatregelen, die zich niet tot de risicogroepen beperken. Opleidingsinstellingen zijn gesloten, mensen mogen elkaar niet aanraken, er wordt veel informatie over mensen verzameld, het Nederlandse begrotingstekort zal dit jaar een enorme hoogte bereiken, en er staat ons vermoedelijk een langdurige en ingrijpende economische crisis te wachten.

Als ik het goed zie heeft deze reactie iets destructiefs. De crisis bestaat wellicht meer uit wat wij doen naar aanleiding van het rondwaren van het virus, dan uit het virus zelf. Zo lopen kinderen leerachterstanden op, hebben veel jongeren te maken met eenzaamheid, en nemen stress en depressie toe, zeker ook bij een deel van de mensen die al ernstige psychische klachten hebben. De financiële gevolgen vallen voor veel huishoudens nog mee, maar het is de vraag of dat zo blijft. Het is moeilijk voorstelbaar dat de overheid, zoals ze nu doet, lange tijd grote delen van de economie kan blijven overnemen. Ook op de langere termijn zullen de gevolgen waarschijnlijk ingrijpend zijn. De financiële tekorten moeten immers opgevangen worden. Bovendien kunnen de verstrekkende maatregelen ondermijnend zijn voor de sociale cohesie. Om het ingrijpende van de maatregelen te verantwoorden dient immers uitgestraald te worden dat het heel gevaarlijk is, en leren we als het ware de ander te zien als een dreigend coronavirus. Dat is bepaald niet bevorderlijk voor de onderlinge ontmoeting.

Een christen kan – juist omdat hij weet dat God het leven leidt – al het aardse gewoel tegelijk ook met een zekere ontspannenheid beschouwen. Het is de vraag of we dat ook werkelijk doen. 

De vraag dringt zich dan ook op waarom de maatregelen die worden genomen zo ingrijpend zijn, en ook nog eens breed worden aanvaard. Het valt volgens mij niet los te zien van de enorme waardering voor het menselijk leven, of beter, van de angst om de controle over dat leven te verliezen. Het boeiende is dat deze angst wordt gefaciliteerd en versterkt door de moderne wereld, waarin we veel risico’s – mede door een uitgebreid zorgsysteem, dat voor iedereen toegankelijk is – vergaand hebben kunnen reduceren. Onze bereidheid risico’s te aanvaarden, en onze verwachtingen van goede zorg, zijn daardoor gestegeven. Het heeft als gevolg dat de weinige risico’s die zich nu toch nog voordoen, met man en macht worden ingedamd.

De mens is, om met de woorden van Ilja Pfeijffer (de Standaard van 14 april) te spreken, een kwetsbaar mechaniekje geworden, dat is gereduceerd tot zijn biologie. Het volle leven wordt opgeofferd om het vege lijf te redden, want het vege lijf is het enige dat de mens nog kenmerkt.

Dat brengt me bij het leven van een christen. Een christen is, als het goed is, minder angstig voor controleverlies. Hij weet immers dat God het leven bestuurt, wat hem een onuitsprekelijke troost biedt (Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 13). Een christen voelt zich betrokken op de wereld, en handelt daarnaar, maar kan – juist omdat hij weet dat God het leven leidt – al het aardse gewoel tegelijk ook met een zekere ontspannenheid beschouwen.

Het is maar goed dat vervolgde christenen niet op deze manier met risico’s zijn omgegaan en omgaan.

Het is de vraag of we dat ook werkelijk doen. Zijn we in onze angst voor het coronavirus hetzelfde als de seculiere medemens, of onderscheiden we ons? Er is gelukkig moedgevend nieuws. Zo berichtte het RD van zaterdag 30 mei dat reformatorische zorgverleners te hulp schoten omdat, vanwege het coronagevaar, wijkverplegingsorganisaties geen zorg wilden verlenen. En anderen zouden opgemerkt hebben dat christelijke zorgmedewerkers een zekere rust en kalmte uitstraalden.

Maar in de wijze waarop we omgaan met kerkgang in deze crisistijd lijkt de heilige ontspanning ver weg. Gemeenteleden zijn al maanden niet in de kerk geweest. Dit komt mede omdat veel kerken zelfs de ruimte om 30 personen toe te laten niet hebben benut – ook kerken in gebieden waar het virus niet sterk heeft toegeslagen. Er zijn ook verschillende gemeenten waar ook nu nog geen leden toegelaten worden. Het is maar goed dat vervolgde christenen niet op deze manier met risico’s zijn omgegaan en omgaan. Het had de ontwikkeling van de kerk ernstige schade toegebracht.

Laten we nu dan ook pleiten voor ruimte voor de kerkdiensten, en volop gebruikmaken van de mogelijkheden die worden geboden. Natuurlijk met verstandige maatregelen, want we brengen elkaar niet moedwillig in gevaar. Maar ook in de blijde en ontspannen wetenschap dat God het leven leidt.

Wilfred Boele is diaken in de Augustijnenkerk (PKN) te Dordrecht.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...