Christelijke ontspannenheid in coronatijd is broodnodig

God 24 juni 2020 Wilfred Boele
corona

Het coronavirus is – hoewel bepaald niet onschuldig – qua ernst onvergelijkbaar met bijvoorbeeld de pest. Dit betreft het aantal overlijdens, en dus ook het risico op overlijden: niet iedereen loopt risico, maar alleen mensen van 70 jaar en ouder, of mensen met bepaalde aandoeningen. De filosofen Ad Verbrugge en Marli Huijer merkten treffend op dat het virus eind 19e eeuw niet eens opgemerkt zou worden.

Het rondgaan van het virus heeft niettemin geleid tot het nemen van zeer verstrekkende maatregelen, die zich niet tot de risicogroepen beperken. Opleidingsinstellingen zijn gesloten, mensen mogen elkaar niet aanraken, er wordt veel informatie over mensen verzameld, het Nederlandse begrotingstekort zal dit jaar een enorme hoogte bereiken, en er staat ons vermoedelijk een langdurige en ingrijpende economische crisis te wachten.

Als ik het goed zie heeft deze reactie iets destructiefs. De crisis bestaat wellicht meer uit wat wij doen naar aanleiding van het rondwaren van het virus, dan uit het virus zelf. Zo lopen kinderen leerachterstanden op, hebben veel jongeren te maken met eenzaamheid, en nemen stress en depressie toe, zeker ook bij een deel van de mensen die al ernstige psychische klachten hebben. De financiële gevolgen vallen voor veel huishoudens nog mee, maar het is de vraag of dat zo blijft. Het is moeilijk voorstelbaar dat de overheid, zoals ze nu doet, lange tijd grote delen van de economie kan blijven overnemen. Ook op de langere termijn zullen de gevolgen waarschijnlijk ingrijpend zijn. De financiële tekorten moeten immers opgevangen worden. Bovendien kunnen de verstrekkende maatregelen ondermijnend zijn voor de sociale cohesie. Om het ingrijpende van de maatregelen te verantwoorden dient immers uitgestraald te worden dat het heel gevaarlijk is, en leren we als het ware de ander te zien als een dreigend coronavirus. Dat is bepaald niet bevorderlijk voor de onderlinge ontmoeting.

Een christen kan – juist omdat hij weet dat God het leven leidt – al het aardse gewoel tegelijk ook met een zekere ontspannenheid beschouwen. Het is de vraag of we dat ook werkelijk doen. 

De vraag dringt zich dan ook op waarom de maatregelen die worden genomen zo ingrijpend zijn, en ook nog eens breed worden aanvaard. Het valt volgens mij niet los te zien van de enorme waardering voor het menselijk leven, of beter, van de angst om de controle over dat leven te verliezen. Het boeiende is dat deze angst wordt gefaciliteerd en versterkt door de moderne wereld, waarin we veel risico’s – mede door een uitgebreid zorgsysteem, dat voor iedereen toegankelijk is – vergaand hebben kunnen reduceren. Onze bereidheid risico’s te aanvaarden, en onze verwachtingen van goede zorg, zijn daardoor gestegeven. Het heeft als gevolg dat de weinige risico’s die zich nu toch nog voordoen, met man en macht worden ingedamd.

De mens is, om met de woorden van Ilja Pfeijffer (de Standaard van 14 april) te spreken, een kwetsbaar mechaniekje geworden, dat is gereduceerd tot zijn biologie. Het volle leven wordt opgeofferd om het vege lijf te redden, want het vege lijf is het enige dat de mens nog kenmerkt.

Dat brengt me bij het leven van een christen. Een christen is, als het goed is, minder angstig voor controleverlies. Hij weet immers dat God het leven bestuurt, wat hem een onuitsprekelijke troost biedt (Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 13). Een christen voelt zich betrokken op de wereld, en handelt daarnaar, maar kan – juist omdat hij weet dat God het leven leidt – al het aardse gewoel tegelijk ook met een zekere ontspannenheid beschouwen.

Het is maar goed dat vervolgde christenen niet op deze manier met risico’s zijn omgegaan en omgaan.

Het is de vraag of we dat ook werkelijk doen. Zijn we in onze angst voor het coronavirus hetzelfde als de seculiere medemens, of onderscheiden we ons? Er is gelukkig moedgevend nieuws. Zo berichtte het RD van zaterdag 30 mei dat reformatorische zorgverleners te hulp schoten omdat, vanwege het coronagevaar, wijkverplegingsorganisaties geen zorg wilden verlenen. En anderen zouden opgemerkt hebben dat christelijke zorgmedewerkers een zekere rust en kalmte uitstraalden.

Maar in de wijze waarop we omgaan met kerkgang in deze crisistijd lijkt de heilige ontspanning ver weg. Gemeenteleden zijn al maanden niet in de kerk geweest. Dit komt mede omdat veel kerken zelfs de ruimte om 30 personen toe te laten niet hebben benut – ook kerken in gebieden waar het virus niet sterk heeft toegeslagen. Er zijn ook verschillende gemeenten waar ook nu nog geen leden toegelaten worden. Het is maar goed dat vervolgde christenen niet op deze manier met risico’s zijn omgegaan en omgaan. Het had de ontwikkeling van de kerk ernstige schade toegebracht.

Laten we nu dan ook pleiten voor ruimte voor de kerkdiensten, en volop gebruikmaken van de mogelijkheden die worden geboden. Natuurlijk met verstandige maatregelen, want we brengen elkaar niet moedwillig in gevaar. Maar ook in de blijde en ontspannen wetenschap dat God het leven leidt.

Wilfred Boele is diaken in de Augustijnenkerk (PKN) te Dordrecht.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

islam
Nieuws

'In 2035 wereldwijd meer moslims dan christenen in de wereld'

Wereldwijd zijn er tegen 2035 naar verwachting meer moslims dan christenen. Dat blijkt uit bevolkingsprognoses die het Amerikaanse Pew Research Center woensdag publiceerde. Tegelijk groeit het aantal christenen wereldwijd door tot bijna 3 miljard...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen slaat alarm over christenen in azc’s: "Kinderen worden in elkaar geslagen"

Johan Derksen heeft in de talkshow Vandaag Inside een boekje opengedaan over de positie van christenen in Nederlandse azc's. Hij stelde dat hun situatie op dit moment de grootste angst is binnen opvanglocaties. "Ze worden de hele dag geterroriseerd...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...