Hoe verderop in de Bijbel, hoe wonderlijker de boeken lijken te zijn. Schrijft Judas al over een strijd tussen de aartsengel Michaël en de duivel, en heeft Johannes het over de antichrist, het boek Openbaring staat vol met engelen, angstaanjagende beesten en vreemde gebeurtenissen. Wat kunnen we voor lessen halen uit dit boek, dat op ons in eerste instantie vreemd overkomt?

1. Wat voor beeld geven de eerste vijf hoofdstukken van Jezus Christus?
In het eerste hoofdstuk ziet Johannes Jezus Christus als verrezen Heer in al zijn goddelijk glorie, de vervulling van vele profetieën. Hij is betrokken bij zijn kerk (Hij staat te midden van de lampenstandaards, die de zeven gemeenten symboliseren, 1:12), en heeft het recht om elke gemeente te waarschuwen en andere profetische boodschappen te geven.
In het vijfde hoofdstuk lezen we dat Johannes over Jezus hoort als de leeuw uit de stam Juda, de telg van David. Alleen Hij kan de zeven zegels van de boekrol verbreken. Maar wat Johannes vervolgens ziet is een lam, dat eruitzag of het geslacht was. De combinatie van wat Johannes hoort en ziet vormt samen een nieuw symbool: Jezus, de krachtige Messiaanse heerser, heeft overwonnen door te worden als een lam, dat zich opoffert. Kortom, God overwint in Jezus niet door machtsvertoon, maar door opoffering en kwetsbaarheid.

2. Wat is de boodschap van de eerste vijf hoofdstukken van Openbaring?
Deze Jezus geeft Johannes boodschappen voor de kerk(en) (Opb. 2 en 3). Die boodschappen bevatten bijna allemaal zowel bemoediging als waarschuwing. Jezus complimenteert de christenen die veel te verdragen hebben om Hem, zoals gevangenschap, laster, en zelfs de dood. Daarnaast waarschuwt Jezus de christelijke gemeenschappen die compromissen sluiten en/of veel te tolerant in hun cultuur en maatschappij staan. Elke kerk moet goede keuzes maken in de strijd tussen goed en kwaad en Jezus belooft hen overwinning als zij zich radicaal blijven toewijden aan Hem.
Die overwinning kan Hij de kerken toezeggen, omdat Hij zelf de overwinning heeft behaald, zoals Opbaring 4 en 5 laten zien: God is de werkelijke heerser van de kosmos en Jezus heeft de dood en de duivel overwonnen. De eindbeslissing van de strijd die in Openbaring wordt beschreven, staat al vast: God heerst en heeft alle macht, ook al lijkt het misschien nog niet zo. Hij beschermt zijn kinderen. Voor alle hemelbewoners is dit aanleiding voor eindeloze aanbidding.

3. Hoe kunnen we Openbaring beter begrijpen?
We kunnen Openbaring beter begrijpen als we ons de volgende zaken voor ogen houden:
• Openbaring is een boek om te bestuderen met tijd en aandacht. Het boek is beter te begrijpen als je het in één keer achter elkaar uit leest: dan krijg je zicht op de thema’s en ontwikkelingen in het boek, en daarmee meer begrip.
• Openbaring wil zijn lezers gelukkig maken, dat staat tenminste in het begin van het boek: Gelukkig is wie dit voorleest, en gelukkig zijn zij die deze profetie horen en zich houden aan wat hier gezegd wordt (1:3). Vraag je bij het lezen af, hoe Openbaring die claim realiseert: welke boodschap komt in het boek naar voren, die ons als gelovigen gelukkig maakt?
• Openbaring is een hybride van genres. In het boek worden zowel het apocalyptisch als het profetisch genre gebruikt. En deze apocalyptische profetie wordt in de eerste eeuw ook nog eens als brief naar zeven concrete bestaande gemeenten gestuurd. Dit betekent onder andere dat de boodschap van Openbaring voor de kerk in die tijd actueel was. De kerk werd vervolgd, maar er stonden christenen nog ernstiger vervolgingen te wachten. Dit besef helpt om het boek beter te begrijpen.

Kortom, het boek Openbaring roept op om naar het Lam te kijken en te horen wat de Geest tot de gemeente zegt. Aanbid God en het Lam en getuig van hem in woord in daad. Ook als het je alles kost, is het vooruitzicht fantastisch: altijd bij God zijn en heersen met Hem in de nieuwe schepping!

Metta Wierenga is docent Nieuwe Testament bij het Evangelisch College. De ETS-Bijbelcursus van het Evangelisch College is een interkerkelijke Bijbelcursus die wordt aangeboden op 55 locaties in Nederland en online. Elke lesmaand behandelt de cursus één Bijbelboek uit het Oude Testament en één Bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Deze maand gaat de les Nieuwe Testament over het Bijbelboek Openbaring, hoofdstuk 1 t/m 5. Klik hier voor meer informatie.