De PKN bestaat 20 jaar: reden voor een feestje?

Verdieping 5 augustus 2024 4 minuten PKN
Piet Vergunst

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) bestaat twintig jaar. Als algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond maakte Piet Vergunst (64) de eenwording van de kerk van dichtbij mee. Twintig jaar Protestantse Kerk vindt hij reden voor de kerk om zich te bezinnen op haar identiteit vandaag de dag. “God zorgt er zelf voor dat zijn werk in ons land en in de kerk doorgaat.”

De Protestantse Kerk bestaat 20 jaar. Reden voor een feestje?
“In het licht van de kerk der eeuwen is 20 jaar slechts een voetnoot, en dus geen reden tot een feestje. Het twintigjarig bestaan kan wel een reden zijn voor de kerk om zich af te vragen wat haar identiteit vandaag is, wat ze belijdt in het algemeen maar vooral ten aanzien van Jezus Christus, die het fundament is van de kerk. Daarnaast kan terugkijken een reden zijn om je te bezinnen op wat er de afgelopen 20 jaar gebeurd is. De krimp van de kerk is aangrijpend en blijft een reden om waakzaam te zijn, te volharden in het geloof en te blijven in hetgeen ons geleerd is.”

Hoe keek je zelf aan tegen de eenwording 20 jaar geleden? 
“Als eerste denk ik terug aan de spanning die er jarenlang was op weg naar de kerkvereniging. Het onderwerp stond vanaf de jaren negentig altijd hoog op onze agenda tijdens vergaderingen van het bestuur van de Gereformeerde Bond. Ik ben sinds mijn aantreden als algemeen secretaris naar talloze gemeenteavonden geweest om voorlichting te geven. Je voelde dan dat het om het belijden van de kerk ging. Mensen waren daar hartstochtelijk op betrokken. Het is goed dat men de belijdende grondslag van de kerk zo wezenlijk vindt. 

Ook was het lutherse belijden toen steeds onderwerp van gesprek en waar dit afweek van de gereformeerde belijdenis. We spraken over de Augsburgse Confessie als een van de grondleggers van de kerk. Nu we twintig jaar verder zijn denkt de synode in ‘Duurzaam luthers’ na over hoe er voor de lutherse gemeenten toekomst is. Dus wat toen heel relevant was, staat nu in een ander perspectief. 

Als gemeentelid heeft de kerkvereniging voor mij niet veel verandering gebracht, maar in veel hervormde gemeenten leidde de landelijke eenwording tot een plaatselijke scheuring. Die trok door gemeenten, door families en door gezinnen, tot op de dag van vandaag. Dat blijft verdrietig en in Bijbelse zin is scheuring en verdeeldheid zonde."

We zijn 20 jaar verder. De Protestantse Kerk verliest jaarlijks tienduizenden leden en kerksluiting is bijna aan de orde van de dag. Waarom zou een mens nog lid worden van de kerk?
“Omdat een mens ook vandaag de dag moet weten wat het eigene van de kerk is. Voor de overheid worden we op één lijn gezet met allerlei maatschappelijke organisaties. Maar het unieke van de kerk is dat het de plaats is waar Christus samenwoont met zondaren, waar in de verkondiging het kruis van de Here Jezus omhoog geheven wordt als middel tot bevrijding en tot vergeving van onze schuld voor God. De maatschappij kan - in onze prestatiecultuur - vaak hard en genadeloos zijn, maar de kerk is dé plaats waar vergeving, genade en liefde gevonden mogen worden, waar we als broeders en zusters mogen samenleven en omzien naar elkaar.”

Veel kerken willen met hun tijd meegaan en proberen allerlei nieuwe vormen uit om mensen te binden, maar het lijkt vechten tegen de bierkaai. Moeten kerken ophouden met experimenteren?
“Enerzijds is het evangelie inhoudelijk te heilig om ermee te experimenteren, anderzijds zijn de vorm en de verwoording niet in beton gegoten. Je moet nadenken hoe je in deze tijd op een goede manier de boodschap doorgeeft. Ik denk dat we ons daarin moeten blijven focussen op de essenties van kerk-zijn: het gezag van de Bijbel, het eigene van de eredienst en de prediking, de betekenis van het ambt en het huwelijk als een instelling die heilig gehouden moet worden. Vernieuwing gaat de kerk niet redden, als we de inhoud niet voorop blijven zetten.”

Hoe kijk je aan tegen de komende 20 jaar Protestantse Kerk? Wat verwacht je en wat hoop je?
“Belangrijk is dat we niet naar aantallen kijken of ons erdoor laten verlammen, maar dat we zien naar onze roeping. In Openbaring 3 wordt Johannes opgeroepen om aan de gemeente van Filadelfia te schrijven ‘want u hebt weinig kracht en toch hebt u Mijn woord in acht genomen en Mijn Naam niet verloochend’. Daar gaat het om in de kerk, ook nu. Statistisch is het te verwachten dat de neergang verdergaat, tegelijk zie je op veel plaatsen de heilige Geest aan het werk. Komend jaar starten er meer studenten theologie aan hun opleiding dan vorig jaar. Er is vurig voor gebeden in veel gemeenten. Ook hierin gaat God verder met de realisering van zijn Koninkrijk.

Psalm 90 begint met de woorden ‘U bent ons een toevlucht geweest van generatie op generatie’. We mogen ook met de komende generatie de toevlucht tot God nemen. Hij zorgt er zelf voor dat zijn werk in ons land en in onze kerk doorgaat. We hebben daar wel een verantwoordelijkheid in, denk aan catechese in de gemeenten maar ook in huisgodsdienst en geloofsopvoeding, belangrijke dingen in deze tijd." 

Dit artikel is overgenomen van de website van de Protestants Kerk in Nederland (PKN)

Wij vragen ons af...

Vindt u 20 jaar PKN reden voor een feestje?

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die gericht waren...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Verdieping

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Meerartikelen

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

kerk
Nieuws

Pastoor laat Onze Vader opnieuw bidden omdat het te zacht klinkt

De Oostenrijkse pastoor Marek Ciesielski heeft tijdens een Sint-Maartensviering in Innsbruck het Onze Vader laten herhalen, omdat de aanwezigen nauwelijks hoorbaar meebaden. Volgens een moeder dreigde hij daarbij de kerk op slot te laten doen. De...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...