Keti Koti 2024: Zijn we klaar met herdenken?

Verdieping 26 juni 2024 3 minuten Ds. René de Reuver
Rene de Reuver

Vanaf 1 juli 2023 is extra aandacht besteed aan de afschaffing van de slavernij tijdens het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Op 1 juli is het nationale herdenkingsjaar ten einde. Zijn we nu klaar met herdenken?

Wanneer we werkelijk willen stilstaan bij onrecht dat heeft plaatsgevonden, kunnen we er volgens de beroemde Zwitserse theoloog Karl Barth (1886-1968) maar het beste de tijd voor nemen en ons (diep) laten raken. Als mensen zijn we al snel geneigd om ‘sorry’ te zeggen, om vervolgens over te gaan tot de orde van de dag. We vallen daarmee door de mand. Want we staan dan niet werkelijk stil, maar lopen snel weer door en ontlopen de stem en de blik van de ander, die zegt: ‘Het onrecht staat nog tussen jou en mij in.’ We hebben ons dan nog niet werkelijk verdiept in wat er is gebeurd en wat voor impact dit heeft voor de ander tot op de dag van vandaag. Het heeft ons nog niet echt geraakt.

Lastige vraag
In de Bijbel lezen we over een ongemakkelijk confronterende en tegelijk prachtige dialoog tussen Jezus en Petrus. Tot driemaal toe vraagt Jezus: ‘Petrus, houd je van Mij - houd je werkelijk van Mij?’ Jezus weet dat het onrecht van het verraad door Petrus nog tussen hen in staat. Juist met het oog op Petrus, en met het oog op hun gezamenlijke toekomst, stelt Jezus deze lastige vraag. Een vraag die nodig is om samen weer verder te kunnen. Het stemt Petrus in eerste instantie verdrietig. Hij moet eerst stilstaan bij het verdriet dat hij heeft veroorzaakt bij Jezus en bij zichzelf. Maar het is een heilzaam verdriet: het opent een nieuwe weg. Gelouterd kan hij verder. Wat er nog tussen hen in stond, is weggenomen.

Laten aanspreken
Het einde van het herdenkingsjaar van de daadwerkelijke afschaffing van de slavernij, Keti Koti 2024, roept ons allen op om ons te laten aanspreken, om werkelijk te kijken naar wat er nog tussen ons mensen in stond en staat - als individuen en bevolkingsgroepen. Hebben wij het verleden echt onder ogen gezien en ons diep laten raken? We kunnen ons niet onttrekken aan het verleden. Onze geschiedenis begint niet bij onze geboorte. We staan, om het Bijbels te zeggen, in de lijn van de geslachten. Dit geldt ook voor onze samenleving. Het verleden dragen we met ons mee en bepaalt ons voor een groot deel. Laten we de tijd nemen om ons er diep door te laten raken. Opdat er ruimte komt om als nieuw verder te gaan en om achterstelling en discriminatie vanwege huidskleur, achternaam of afkomst scherper te doorzien en aan de kaak te stellen.

Huiswerk
De Britten en Fransen gingen ons meer dan een eeuw geleden al voor. Zij hadden een veel groter besef dat het systeem van slavernij onverenigbaar is met menselijke vrijheid en waardigheid. Onder grote Britse druk, én vanwege het gegeven dat de Nederlandse plantages niet meer rendabel waren, is ons land ook tot afschaffing van de slavernij overgegaan. Maar zwichten voor internationale druk en voor financiële afwegingen is iets anders dan onder ogen zien dat er fundamenteel iets moet veranderen. Er is nog veel huiswerk te doen. 

Opluchting
Petrus deed zijn huiswerk niet uit zichzelf. Daarvoor was het te pijnlijk en te ongemakkelijk. Maar liefdevol werd hij er door Jezus op gewezen dat dit wél nodig was. De opluchting was groot toen hij de confrontatie met zichzelf was aangegaan en schoon schip had gemaakt. Hij kon weer verder. De verantwoordelijkheid om ons te laten aanspreken, om zaken onder ogen te zien, ligt in de eerste plaats bij onszelf. En daar waar we in gebreke blijven, mogen we ons laten aanspreken en aansporen door anderen. We kunnen in ons gebed vragen of God ons de ogen wil openen, ons hart ontvankelijk wil maken.

Herdenken houdt nooit op
Te lang heeft het slavernijverleden geen of weinig aandacht gekregen. Het herdenkingsjaar heeft eraan bijgedragen dat we onze geschiedenis beter hebben leren kennen. Het heeft ons ook in de gelegenheid gesteld om de pijn, de strijd en de gevolgen te herdenken. Het schonk ons de tijd om ons te laten aanspreken en te laten raken. Zodat we kunnen erkennen dat dit nooit meer mag gebeuren. Herdenken houdt nooit op.

Ds. René de Reuver is scriba generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland. Deze bijdrage verscheen eerder op de website van de PKN. 

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

John
Nieuws

Ex-moslim slaat alarm over "digitale islamitische sharia" en waarschuwt Westen

Evangelist John Ghanim zegt dat zijn video’s in Pakistan niet meer te bekijken zijn nadat de regering zijn inhoud bij Meta heeft gemeld. Dat vertelt de voormalige moslim uit Jemen in een interview met CBN News. Ghanim, die vorige week zaterdag op...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Meerartikelen

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...