ETF Leuven start grote onderzoeksprojecten over technologie en hoop

Nieuws 2 april 2024 ETF Leuven
ETF Leuven

Deze week starten twee grote nieuwe onderzoeksprojecten aan de Evangelische Theologische Faculteit (ETF), Leuven. Het gaat om theologisch-ethisch onderzoek over de thema’s ‘technologie’ en ‘hoop’. De projecten worden uitgevoerd door het Institute of Leadership and Social Ethics (ILSE) van de ETF Leuven, in samenwerking met andere partners. In beide projecten speelt Bijbels-theologische reflectie een cruciale rol. De onderzoeken vinden plaats in de technologiesector, de sector gezondheidszorg en de sector landbouw.

Verantwoordelijkheidsethiek als vernieuwend moreel kompas voor ingenieurs
Ethiek van de technologie krijgt vaak de vorm van morele reflectie achteraf, als de 
technologie eenmaal ontwikkeld is. Belangrijk is echter om al tijdens de technologieontwikkeling zelf ethiek aan de orde te stellen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het ontwerp van Automated Driving Systems, in nieuwe auto’s. Het nieuwe onderzoeksproject over technologie wordt georganiseerd rond de morele vorming van ingenieurs. Doel van het project is het ontwikkelen van een vorm van verantwoordelijkheidsethiek, waarin wordt erkend dat morele beslissingen vaak onvolmaakte afwegingen zijn tussen gerechtvaardigde belangen die met elkaar botsen, maar waarin toch gekozen moet worden. In het vormen van een dergelijk moreel kompas zijn Bijbels-theologische inzichten cruciaal. Eén van de concrete uitkomsten van het project is vervolgens om ingenieurs toe te rusten in het hanteren van dit moreel kompas. 

Hoop als drijfveer, in de landbouw en de gezondheidszorg
‘Hoop’ is een cruciale motivatie voor het handelen van mensen; zowel individueel als in de samenleving als geheel. Het nieuwe onderzoeksproject draagt bij aan meer inzicht in de wijze waarop ‘hoop’ precies functioneert in twee concrete sectoren van de samenleving: die van de landbouw en die van de gezondheidszorg. Over beide sectoren wordt in het publieke debat gesproken in termen van crisis. Als je nauwkeurig kijkt spelen zowel hoop als wanhoop een prominente rol in praktijken in deze sectoren. Meer inzicht in hoe met name ‘hoop’ in deze contexten functioneert levert niet alleen belangrijke informatie op voor verantwoordelijken in deze sectoren maar ook voor een vernieuwende Bijbels-theologische exploratie van het christelijke thema van de hoop. 

Bijbels-theologische reflectie als dialogisch proces
De Bijbels-theologische reflectie in beide onderzoeksprojecten is een dialogisch proces: nieuwe inzichten over morele oordeelsvorming het functioneren van hoop kunnen leiden tot een nieuwe wijze van Bijbellezen. De beweging geldt ook andersom: de Bijbel en theologische tradities bevatten belangrijke en normerende inzichten voor de sectoren van technologie, landbouw en gezondheidszorg. 

Nieuwe groeimogelijkheden voor het ETF onderzoeksinstituut ILSE Beide projecten – die extern gefinancierd zijn – worden uitgevoerd door het Institute of Leadership and Social Ethics (ILSE) – één van de onderzoeksinstituten van de ETF Leuven; ILSE directeur dr. Steven C. van den Heuvel is projectleider van beide projecten. Van den
Heuvel: “Ik zie erg uit naar het vernieuwende onderzoek van deze twee projecten. We bouwen daarin welbewust voort op eerder onderzoek van ILSE rond de thema’s ‘hoop’ en ‘technologie’. Deze nieuwe projecten zijn grote onderzoeksprojecten waarbinnen diverse onderzoekers aan de slag zullen gaan. Dit is een belangrijke impuls voor de groei van ons onderzoeksinstituut.”

Meerjarig onderzoek in samenwerking met partners
De beide onderzoeksprojecten worden uitgevoerd in samenwerking met partners. In het technologie-project wordt samengewerkt met prof. dr. Michel Verhaegen, van de Technische Universiteit Delft. Ook stichting Christelijke Filosofie is een partner in dit project met het oog op valorisatie van de onderzoeksresultaten. In het kader van het hoop-project wordt samengewerkt met prof. dr. Erik Olsman, van de Protestantse Theologische Universiteit. 

Beide projecten hebben een looptijd van vier jaar. Voor beide projecten wordt een aantal promovendi aangeworven om het onderzoek vorm te geven.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Arthur Alderliesten
Column

Pro-life in mineur en majeur: leren zingen met Maria, ook in 2026

Vanuit pro-life perspectief gaf 2025 aanleiding voor een mineurstemming, schrijft Arthur Alderliesten, directeur van Schreeuw om leven. Zou de moed je niet in de pro-life schoenen zinken? Maria geeft het voorbeeld, als zij de kerstboodschap hoort. Ee

Nigeria
Nieuws

Moeten christenen in Nigeria vrezen voor meer geweld? Rapport zegt dat extremisme kan verdubbelen

Hoewel Nigeria al het land is waar de meeste dodelijke slachtoffers onder christenen vallen, kan dit aantal zelfs verdubbelen in 2026, zegt het Annual Persecution Trends Report van Release International. Essentieel wordt de vraag of het extremisme de

Dankbare vrouw
God

Jongvolwassenen in Groot-Brittannië zijn God dankbaarder, laat onderzoek zien

In Groot-Brittannië zijn 18 tot 34-jarigen vaker dankbaar ten opzichte van God, laat het onderzoek Greatful Britain? zien. In het onderzoek dat door onderzoeksbureau Opinium werd uitgevoerd in opdracht van het King's College in Londen, werden 2050 me

Bram Hofland
Podcast

Cvandaag podcast: CGK-predikant wijst op doopverwarring onder jongeren

Predikant Bram Hofland ziet een groeiende noodzaak voor kerken om opnieuw na te denken over de manier waarop zij onderwijs geven over de doop en hoe zij daarin geestelijke eenheid bewaren. In de Cvandaag podcast vertelt hij hoe jonge gelovigen steeds

Ruben Flach
Video

Zondag is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast in Hour of Power

In de eerste Hour of Power uitzending van het nieuwe jaar is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast. Hij vertelt over THE SEND, een beweging die gelovige jongeren in actie zet om hun generatie te bereiken met het goede nieuws. Volgens

Ds. A. D. Fokkema
Video

CGK-predikant: "Wees op het gebied van seksualiteit net zo zuiver en wijs als Maria"

"Maria gaat met seksualiteit om zoals God dat bedoeld heeft: alleen op die veilige en zuivere plek binnen het huwelijk", aldus ds. A. D. Fokkema. De CGK-predikant preekte onlangs over Lukas 1 vers 34. In dat vers reageert Maria op de boodschap van de

Hans Alblas
Podcast

Wat de genezing van de melaatse ons vandaag leert

Deze podcast van het Evangelisch College laat op een indringende manier zien hoe Jezus omgaat met mensen die aan de rand van de samenleving staan. De genezing van de melaatse uit het evangelie van Marcus is geen gewoon wonder. Het raakt aan sociale u

Guinee-Bissau
Interview

Ondernemen met God in Guinee-Bissau

Marianne woont en werkt al 21 jaar in Guinee-Bissau, samen met Gerda Klaver-Natchende. Sinds een jaar is zij met lokale medewerkers een bijenproject gestart. Inmiddels staan er 40 bevolkte bijenkasten in de omliggende bossen en is de eerste honing is

Meerartikelen

Josiane Umulinga
Interview

Familie Josiane werd vermoord tijdens Rwandese genocide: "Een snelle dood was een daad van genade"

Tijdens de genocide van de Tutsi’s in 1994 in Rwanda verloor Josiane Umulinga haar moeder, drie broers en twee zussen. Kun je als overlevende van een genocide loskomen van wrok en bitterheid? Ja, uit ervaring weet Josiane dat dit kan. Het uitdragen v

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De opname van de Gemeente: Bijbelse werkelijkheid of een sprookje?

Wat bedoelt de Bijbel werkelijk met de ‘opname’ van de Gemeente? In dit artikel zet Willem J. Ouweneel de relevante Schriftplaatsen op een rij en beschrijft hij stap voor stap wat het Nieuwe Testament hierover zegt. Hij plaatst kritische kanttekening

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten hoopt dat Israëlische premier tot bekering komt

"Ik zou met Netanyahu (Benjamin, red.) niet durven meereizen naar de grote eeuwigheid, want die man kent de Heere Jezus niet. Ik hoop dat hij bij het lezen van de Thora-rollen, of wat dan ook, toch de naam van de Messias mag leren spellen", aldus ds.

Portland
Nieuws

Rechter buigt zich over vraag of Amerikaanse moeder haar dochter (12) mee naar de kerk mag nemen

Het Hooggerechtshof in de Amerikaanse staat Maine buigt zich de komende weken over de vraag of een moeder haar 12-jarige dochter mee naar de kerk mag nemen en haar mag laten omgaan met haar vrienden uit de kerk. Het was de vraag in december 2024: mag

Kerk in Perth
Positief nieuws

Kerk groeit sinds corona: miljoen Australiërs gaan wekelijks naar de kerk

Uit een onderzoek van de Church Pulse Check Panel blijkt dat 1,35 miljoen Australiërs wekelijks naar de kerk gaan. Het is een effect wat sinds de coronatijd zichtbaar wordt: steeds meer Australiërs gaan wekelijks naar de kerk. Onderzoekers bevroegen

Ds. W. Visscher
Video

Is gehoorzaamheid aan God een leven zonder vreugde? Ds. Visscher antwoordt

Vaak leeft de gedachte dat gehoorzaamheid aan God het plezier uit het leven wegneemt. Alsof Gods wil ons bestaan kleiner en somberder maakt. Maar legt deze gedachte niet iets bloots van ons eigen vermaak? En is die wel verbonden aan wat God goed noem

Erika Kirk bij de herdenkingsdienst
God

Erika Kirk over relatie met God na moord op Charlie: "Ik bid: God, gebruik mij"

Erika Kirk heeft na de moord op haar man Charlie Kirk in september verteld hoe de aanslag haar relatie met God vormde. "Ik heb altijd geweten dat mijn leven niet alleen voor mezelf bedoeld was." In 2021 trouwde Erika met haar man Charlie Kirk. Samen

Nieuws scrollen
Redactie

Onderzoek: veel Nederlanders mijden oorlogsnieuws, maar betrokkenheid blijft groot

Bijna de helft van de Nederlanders klikt nieuws over oorlogen en rampen liever weg. Dat blijkt uit onderzoek van noodhulporganisatie ZOA, uitgevoerd door PanelWizard. Vooral onder jongvolwassenen is de neiging groot om oorlogsberichtgeving te vermijd

De Bron
Persbericht

Nieuwe Protestantse gemeente ‘De Goede Herder’ van start in Assen: “Een teken van hoop”

Terwijl in Nederland veel kerken te maken hebben met krimp en sluiting, klinkt er in Assen een hoopvol tegengeluid. Per 1 januari 2026 krijgt de geloofsgemeenschap De Goede Herder de officiële status van Protestantse Kerk in Nederland (PKN) gemeente

Kinderen uit Guinee-Bissau
Interview

Veldwerker Ria Hogendoorn: "Met Gods hulp kun je meer doen dan gedacht"

Ria Hogendoorn bereidt zich voor op haar uitzending naar Guinee-Bissau, waar ze gaat werken op project Jedidja. Op dit moment is Ria weer terug in Nederland, na een vrijwilligersperiode van anderhalf jaar in Afrika. Ze hoopt over enkele maanden als v

opstanding Jezus
Boekfragment

De opstanding van Jezus: feit of fictie? De wetenschap weegt mee

Nadat Jezus ter dood veroordeeld was, werd Hij volgens de Romeinse gebruiken van zijn kleding ontdaan en gegeseld, voor Hij gekruisigd werd. Gezien de wreedheid van de geseling en ook de daaropvolgende kruisiging en het doorstoken worden met een spee

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

Hoe Lucifer viel: de oorsprong van strijd in de geestelijke wereld

‘U, toonbeeld van volkomenheid, vol wijsheid en volmaakt van schoonheid, u was in Eden, de hof van God. Allerlei edelgesteente was uw sieraad… Het werk van uw tamboerijnen en uw fluiten was bij u. Op de dag dat u geschapen werd, waren ze gereed’, zo