Twee scholen door elkaar
De minister deed zijn uitspraken naar aanleiding van Kamervragen die gesteld werden door Peter Kwint (SP), Lisa Westerveld (GroenLinks) en Habtamu de Hoop (PvdA). Zij maakten in de Kamervragen echter twee pijnlijke fouten. Allereerst werd de Reformatorische scholengemeenschap het Gomarus College in Gorinchem en Zaltbommel verward met een gelijknamige Gereformeerde scholengemeenschap in het noorden van het land. Die scholengemeenschap heeft vestigingen in Groningen, Assen, Drachten en Leeuwarden. De bewuste Kamerleden koppelden een eerder incident bij het Gomarus College in Gorinchem aan een gedeelte uit de identiteitsverklaring van het Gomarus College in het noorden van het land. 

Foute interpretatie
Die fout werd door minister Dennis Wiersma van Onderwijs gezien en in de beantwoording van de vragen wees hij de Kamerleden er dan ook op dat het om twee verschillende scholen gaat. De Kamerleden maakten echter nog een pijnlijke fout in hun vragen. Ze citeerden een gedeelte uit de identiteitsverklaring. 'Omdat we beseffen dat ons veel vergeven is en moet worden, willen we aan de ene kant mild zijn tegenover leerlingen/studenten en collega’s. Tegelijk brengt de realiteit van het kwaad ons ertoe grenzen te stellen en tegen te gaan wat verkeerd is. (..) In een klimaat waarin geleefd wordt uit genadebesef, wordt kwaad kwaad genoemd en is altijd plaats voor vergeving. Deze houding verwachten wij van iedereen in de gemeenschap van onze scholen’, luidt het geciteerde gedeelte.

De bewuste Kamerleden koppelden dit vervolgens aan het standpunt dat de school volgens hen over (homo)seksualiteit en huwelijk heeft. Maar dat blijkt dus helemaal niet te kloppen. In een reactie geeft het Gomarus College uit het noorden van het land namelijk aan dat dit gedeelte helemaal niet over seksualiteit gaat. Tegenover de Leeuwarder Courant stelt een woordvoerder dat het gedeelte gaat over zonde: "Iedereen is zondig. Maar homoseksualiteit zien wij niet als een zonde. We leggen onze christelijke drijfveren uit, maar het is niet de bedoeling dat dit op deze manier wordt geïnterpreteerd." Ook benadrukt de woordvoerder dat ieder kind welkom is op de school, ongeacht zijn of haar seksualiteit: "Maar die twee zinnen zijn helemaal niet gerelateerd aan seksualiteit", verwijst ze naar het door de Kamerleden geciteerde gedeelte. 

Onwenselijk
Het pijnlijke is dat deze laatste fout niet is opgemerkt door de minister. Hij gaat in zijn beantwoording dan ook in op de vragen van de Kamerleden alsof het geciteerde gedeelte inderdaad over (homo)seksualiteit ging. ‘Ik vind het niet wenselijk dat scholen zich op deze wijze uitdrukken en toelating voorwaardelijk maken op het ondertekenen van zo’n verklaring. Hier schuren het recht op vrije meningsuiting en het recht op onderwijsvrijheid met het recht op gelijke behandeling', schrijft Wiersema onder meer in zijn reactie. 

‘Of een gemeenschap een specifieke overtuiging heeft is op zich niet relevant', vervolgt de minister. 'Het gaat erom dat scholen verplicht zijn om te zorgen voor de sociale veiligheid van leerlingen en medewerkers, en daarnaast vorm moeten geven aan burgerschapsonderwijs waarin de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, waaronder gelijkwaardigheid en tolerantie, centraal staan. Belangrijker nog, ook de schoolcultuur moet in overeenstemming zijn met de basiswaarden. Daar ziet de Inspectie op toe.’

Nieuwe Kamervragen
Maar het lijkt er dus op dat de uitspraken zijn gedaan op basis van een valse beschuldiging. In de identiteitsverklaring van de scholengemeenschap wordt zelfs helemaal niet over de LHBTI-gemeenschap gesproken en de woordvoerder stelde dat Gomarus een veilige plek wil zijn voor iedere leerling om zichzelf te kunnen zijn. 

Daarom besloten andere Kamerleden om nieuwe Kamervragen te stellen aan de minister. Nico Drost (ChristenUnie), Roelof Bisschop (SGP), René Peters (CDA), Caroline van der Plas (BBB), Harm Beertema (PVV) en Nicki Pouw-Verweij vragen daarin onder meer aan de minister of hij de volledige identiteitsverklaring van de scholengemeenschap in het noorden van het land heeft gelezen. Dan was hij namelijk tot de conclusie gekomen dat het gedeelte over 'het kwaad en het tegengaan van het kwaad nadrukkelijk niet over seksuele oriëntatie van jongeren gaat'. Vervolgens vragen ze de minister of hij ook vindt dat zorgvuldigheid boven inhoud moet gaan, daarmee impliciet stellend, dat er niet zorgvuldig gehandeld is.

Bovendien stellen de Kamerleden dat in de eerdere Kamervragen een gedeelte uit de identiteitsverklaring van het Gomarus College 'onjuist gekoppeld is aan opvattingen over het huwelijk, gelijke behandeling voor iedereen, de seksuele oriëntatie van jongeren en een veilig schoolklimaat'. 

Excuses en rectificatie
De Kamerleden van CU, SGP, CDA, BBB, PVV en JA21 vragen daarom de minister of hij bereid is om de dingen die hij heeft gezegd te rectificeren en toe te geven dat de bewuste passage niet over de seksuele oriëntatie van jongeren gaat. Ook vragen ze of Wiersma bereid is om zijn excuses aan te bieden.

Verbieden identiteitsverklaringen
In de eerdegenoemde beantwoording stelde de minister overigens ook dat hij aan het onderzoeken is op welke manier (bepaalde vormen van) identiteitsverklaringen verboden kunnen worden. Daarover komt later dit jaar meer duidelijkheid, zo stelde hij. Hij stelde daarbij onder meer dat scholen zich moeten houden aan de basiswaarden van de rechtsstaat.

De indieners van de nieuwe Kamervragen komen daar in hun laatste vraag op terug: 'Bent u het ermee eens dat de toetssteen voor een identiteitsverklaring de Grondwet is, met daarin zorgvuldig verwoorde en omkaderde rechten en vrijheden, en niet een naar politiek inzicht in te kleuren vaag begrip als 'basiswaarden van de rechtsstaat'? Bent u het in dat licht ermee eens dat scholen een verklaring mogen laten ondertekenen, mits het binnen de grenzen van de grondwet en de Algemene wet gelijke behandeling blijft?' 

Faliekant mis
CU-Kamerlid Nico Drost deelt de Kamervragen op Twitter en geeft daarbij een korte toelichting: 'Een school schrijft over haar christelijke identiteit, over kwaad en vergeving. De minister zegt daarover dat hij 'het niet wenselijk vindt dat scholen zich op deze wijze uitdrukken'. Hier gaat iets faliekant mis.'