Wat blijkt: millennials zijn meer naar binnen gericht dan eerdere generaties. Hun focus ligt primair op hun eigen kerk en minder op de buitenwereld. Missionaire bevlogenheid en betrokkenheid op de buurt krijgen dus minder aandacht. Ze zijn door-de-week al genoeg in de seculiere maatschappij bezig. De kerk moet er vooral voor hén zijn, als een wekelijks rustpunt in hun drukke leven.

Vluchtheuvel
Terwijl de secularisatie doorzet - ook onder millennials - was de belangrijkste vraag van dit onderzoek: wat drijft de millennials die wél in de kerk gebleven zijn? Uit de resultaten blijkt dat voor hen de kerk nadrukkelijk een vluchtheuvel is voor de hectiek van de rest van de week. Zonder kerk kunnen ze het moeilijk geloven. Daar vinden ze de groep met wie ze hun geloof samen kunnen beleven, op wie ze kunnen steunen ook als hun eigen geloof dunner is. Juist omdat ze via werk en vriendschappen volop deelnemen aan een seculiere maatschappij, zoeken ze een plaatselijke kerk waarin ze leeftijdgenoten kunnen ontmoeten, samen kunnen zingen, bidden en door een preek kunnen worden uitgedaagd in hun geloof. Daarbij maken kerkgrenzen weinig uit.

In de kerk zoeken ze een plek van verbondenheid en inhoudelijke bezinning. Zeker sinds corona is dit besef sterk aanwezig. Het heeft millennials opnieuw doen ervaren hoezeer ze een kerk nodig hebben om het vol te houden. Tweederde van deze generatie heeft na de crisis bewust gekozen om in de kerk te blijven. Ze hebben in vergelijking met oudere generaties dan ook vaker een oordeel over mensen die de kerk wel verlaten.

Een ander deel dat opvalt is dat veel millennials zeggen dat ze missionaire activiteiten en betrokkenheid op de buurt belangrijk vinden, maar tegelijk lukt het ze niet om daar ook daadwerkelijk tijd in te steken.

Het onderzoek
Voor het onderzoek is uitgebreid gesproken met een groep ‘kerkblijvers’ uit de millennialgeneratie: 20 vrouwen en mannen tussen de 25 en 35 die relatief sterk betrokken zijn bij hun kerk. Daarnaast hebben 485 leden van het EO-Panel op dezelfde onderwerpen een online enquête ingevuld. De deelnemers kwamen uit vijf verschillende kerkelijke denominaties en tradities die gezamenlijk een vertegenwoordiging vormen van de achterban van de EO: de Protestantse Kerk Nederland (PKN), de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK), de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), de Unie-ABC en evangelische gemeenschappen.

Heilige huisjes
Waarom zou je eigenlijk nog naar de kerk gaan? Met deze vraag is muzikant en EO-presentator Elbert Smelt gaan rondkijken in zijn nieuwe woonplaats Zalk. Net verhuisd kerk-shopt hij in de omgeving, op zoek naar houvast. Maar hoe kies je? En kan hij het commitment nog opbrengen? Na zijn EO-podcast Kerk en ik was het tijd voor een logisch vervolg getiteld Heilige huisjes, waarin deze zoektocht doorgaat. Want als veel generatiegenoten weggaan, of het niet meer weten te vinden - zoals Elbert - waarom blíjven anderen dan toch?

Dat het passen en meten is met tijd en commitment blijkt uit de zoektocht van Elbert en z’n gezin. Hij pakt zichzelf bij de lurven en gaat actief op zoek naar de waardevolle schatten van de kerk die het herontdekken waard zijn. Hij gaat in gesprek met stemmen die hem daarop bevragen en uitdagen zoals: Willem Maarten Dekker, Elsbeth Gruteke, Corjan Matsinger en de tot bekering oproepende ds. Wim Dekker.