Hoe de kerk hoopvol kan blijven in de strijd tegen klimaatverandering

Interview 6 december 2023 6 minuten Christel Stelpstra, Tearfund
Theodoor Meedendorp

Last van schuldgevoel als het gaat over jouw duurzame keuzes? Volgens voorganger Theodoor Meedendorp kan de kerk een tegenhanger zijn in dat sentiment. "Er zit veel meer kracht en motivatie in zorg voor de schepping vanuit hoop en vreugde."

Spreek je wel eens over het klimaat in de kerk?
Theodoor: “Als ik over klimaat in de kerk spreek, gebruik ik liever het begrip ‘schepping’. Dit begrip vind ik vaak een stuk toepasselijker omdat het een heel duidelijke link legt met de manier waarop onze wereld is ontstaan. Als je gelooft dat er achter het bestaan een Schepper zit dan geeft dat je (zo hoop ik) een positieve motivatie om je voor Hem in te zetten. En dus ook voor Zijn schepping. Een Schepper wil je eren, je dankbaarheid tonen omdat Hij al jouw vreugde en aanbidding waard is. 

Ik preekte naar aanleiding van de Apostolische geloofsbelijdenis waarin het volgende staat: Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper van hemel en aarde. Ook hier komt de Schepper weer naar voren. En dus de vraag wat het voor gevolgen heeft voor je dagelijks leven als je dat belijdt. Als we het in de kerk wat vaker over de schepping hebben, in plaats van over het klimaat, zien mensen misschien wel makkelijker de waarde ervan." 

"Het begrip ‘schepping’ vind ik toepasselijker."

Wat is die waarde precies?
"Voor mij zijn de liefde voor God en de medemens en de liefde voor de schepping onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ik vind dat jullie dat in de petitie waarin jullie de kerken van Nederland oproepen om het wat vaker over het klimaat te hebben, erg mooi verwoorden. Tijdens het houden van mijn preek las ik dan ook het citaat van Reinier van den Berg voor: We kunnen niet met de ene hand collecteren voor arme mensen en hen met de andere hand – al consumerend – verder in de problemen brengen. Dat vind ik een hele sterke." 

Wat leert de Bijbel ons nog meer?
"In onder andere de viering van het Heilig Avondmaal krijgen we met de schepping te maken. Tijdens deze viering gedenken we niet zozeer een geestelijke Jezus, maar we gedenken een God die zélf mens is geworden. Zijn lichaam is gebroken en Zijn bloed is vergoten. In andere woorden: God zelf werd één met de schepping. De Schepper is een schepsel geworden om de schepping te kunnen herstellen. Als je dat hele plaatje voor je ziet, dan kan je niet anders dan de cruciale rol van de schepping erkennen. Het verhaal van God is een verhaal van herstel, met alles erop en eraan." 

Soms wordt het als hoogmoedig gezien wanneer je denkt te kunnen bijdragen aan herstel.
"Dat is het zeker niet. Psalm 8 vertelt dat de mens is gekroond met glans en glorie en het werk van Gods handen hem toevertrouwd wordt. Het is dus helemaal niet hoogmoedig om te denken dat wij invloed kunnen uitoefenen. Sterker nog: God zelf geeft ons die opdracht. We hebben dus een hele grote verantwoordelijkheid. Eigenlijk denk ik dat er maar één reden is dat mensen dit semi-vrome argument gebruiken. Het zal ons, westerse mensen, namelijk wel wat gaan kosten. We zullen er wat voor moeten opgeven." 

"Juist de kerk kan met een hoopvolle boodschap komen."

Je inzetten voor een groenere wereld is zo leuk dus niet?
"Dat ligt eraan hoe je het bekijkt. Ja, jezelf beperken, consuminderen, dingen opgeven, doet ook pijn. Maar als jouw en mijn ‘offer’ bijdraagt aan een betere wereld voor mijn naasten, en voor planten en dieren, dan verandert er iets. Als de wereld om ons heen, hoe klein ook, ten goede verandert, is dat al een voorproefje van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Dat geeft mij de energie om me ten volle in te zetten. Wat ik vaak zie in de klimaatdiscussie is dat mensen bijdragen vanuit angst of vanuit een schuldgevoel. Daarin denk ik dat de kerk een ander geluid kan laten horen. Juist de kerk kan met een hoopvolle boodschap komen. 

Je hoeft je niet vanuit angst of met een schuldgevoel in te zetten voor een groenere wereld. Ga eens bij jezelf na: Zorg ik voor de schepping vanuit hoop en liefde of vanuit een schuldgevoel? Weet dan dat er in hoop en liefde veel meer kracht en motivatie zit. Nú al bijdragen aan een nieuwe wereld, zonder de last op je schouders dat het allemaal van jou afhangt. Als voorproefje van een hoopvolle toekomst. Namelijk een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, die niet door mensen gemaakt worden, maar die komen van God. Dat geef rust. Zonder dat je passief wordt. Integendeel. Je wordt juist enorm actief. En je eert er ook nog eens je Schepper mee." 

"Ik ben niet in de positie om te veroordelen dat leden één keer per jaar naar Suriname vliegen om familie te bezoeken."

Hoe kan je als kerk hoopvolle keuzes maken?
"Sinds een aantal jaar is Hoop voor Noord een groene kerk. We doen dan ook wat we kunnen om hier vorm aan te geven. Een tijdje geleden hebben we ingezet op zonnepanelen op het dak waarmee we nu het grootste deel van ons energieverbruik opwekken. Maar ik moet eerlijk zeggen: het is soms ook een zoektocht. Niet iedereen in onze kerk kan duurzamere producten kopen, tegen een hogere prijs. Daarnaast hebben we kerkleden die hun familie vaak ver weg hebben wonen. Ik ben niet in de positie om te veroordelen dat leden één keer per jaar naar Suriname vliegen om familie te bezoeken. Sterker nog, dat begrijp ik heel goed! 

Tegelijk kan ik wel mensen voor wie het normaal is regelmatig op vliegvakantie te gaan, uitdagen dat minder te doen. Dat maakt duurzame keuzes dan ook nooit zwart-wit. Je moet goed nagaan tot welk doel jij geroepen wordt en welke concrete stappen daarbij horen. Iets waar je elkaar als kerkleden in uit kunt dagen. En om terug te komen bij wat ik eerder noemde: ga dan bij jezelf na of je bepaalde keuzes maakt vanuit vreugde óf vanuit een schuldgevoel."

"Voor veel kerkleden is het tegengaan van voedselverspilling enorm belangrijk."

Wat is de impact op de wijk?
"Eén van de dingen die we doen is dat we ons kerkgebouw verhuren aan de Voedselbank. Voor veel kerkleden is voedselverspilling dan ook een hot topic. Hier wordt als het even kan niets weggegooid. Er zijn altijd bakjes in de kerk aanwezig om overgebleven eten mee naar huis te nemen.

Een ander project is de zorg voor de bloemenperken om ons kerkgebouw heen, die eigenlijk onder de verantwoordelijkheid van de burgerlijke gemeente vallen, maar waar leden en betrokkenen van Hoop voor Noord zich over ontfermd hebben. Voor ons een mooie manier om bij te dragen aan de biodiversiteit en meer groen in de stad.

Ook de weggeeftafel vind ik een mooi initiatief. Hiervoor brengt iedereen die spulllen over heeft en anders weg zou gooien, de spullen naar de kerk. Dan maken we daar op een zaterdag en zondag een soort gratis kringloopwinkel van. Iedere bezoeker mag dan hier tot een bepaald aantal spullen meenemen. Deze actie dient een diaconaal doel, maar geeft het ook aandacht aan het belang van consuminderen. Hoe mooi is het als we bruikbare spullen samen een tweede leven kunnen geven?"

Theodoor Meedendorp is theoloog en voorganger van de multiculturele kerk Hoop voor Noord in Amsterdam. Theodoor spreekt met zijn onderwijsachtergrond graag voor jongeren over bijvoorbeeld het inzetten van je talenten voor de wereld om je heen, dichtbij en ver weg. Ook spreekt hij graag voor kerken en groepen die het verlangen hebben om als kerk er meer te zijn voor de directe omgeving. Hij kan voor dit thema ook als trainer namens Tearfund ingeschakeld worden met het Programma: Met Beide Benen in de Buurt. 

Bovenstaand artikel verscheen op de website van Tearfund en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

Meerartikelen

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

kerk
Nieuws

Pastoor laat Onze Vader opnieuw bidden omdat het te zacht klinkt

De Oostenrijkse pastoor Marek Ciesielski heeft tijdens een Sint-Maartensviering in Innsbruck het Onze Vader laten herhalen, omdat de aanwezigen nauwelijks hoorbaar meebaden. Volgens een moeder dreigde hij daarbij de kerk op slot te laten doen. De...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...

Studiedag
Persbericht

Moet je als christen altijd vergeven? Studiedag onderzoekt Joodse en christelijke visie

Moet je iemand altijd vergeven, ook als diegene geen berouw toont? En wat betekent vergeving als iemand geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden? Tijdens een studiedag op maandag 23 november in Bilthoven staan deze vragen centraal. Drie...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...