De Geest tegenover het vlees
Zoals gezegd treedt de Vader op de voorgrond in Jakobus 1 en de Zoon in Jakobus 2-3, en zo is de Heilige Geest prominent in Jakobus 4-5. Hoofdstuk 4 begint met het gebed. De toestand onder Gods volk was er één van oorlog en twist, die voortkwamen uit de (zondige) hartstochten (oftewel de ‘wijsheid van beneden’; vgl. 3:15-17). Bij een wedergeboren gelovige is dit de innerlijke strijd tussen het vlees en de Geest (vgl. Gal. 5:16-18); waar het vlees de overhand krijgt, is er moord, twist en jaloersheid. Wat is er met je aan de hand? Misschien wel dit: je begeert wel, maar je krijgt niet; je zou het kúnnen krijgen (als het werkelijk goed voor je is) als je erom zou bidden. Of dit is je probleem: je bidt wel, maar je krijgt toch niet, en dat komt doordat je zondig bidt, uit verkeerd motief, namelijk om het gevraagde alleen voor jezelf te gebruiken en er niet God mee te dienen.

‘Overspeligen!’ roept Jakobus uit. Hij gebruikt de vrouwelijke vorm van het Griekse woord, blijkbaar omdat hij de beeldspraak van de bruid van God voor ogen heeft (vgl. Ezech. 16; Hos. 2; 2 Kor. 11:2-3; Ef. 5:25-32; Openb. 19:7; 21:2,9,17). ‘Overspel’ betekent hier: intimiteit met ‘de wereld’ als het bestel dat beheerst wordt door zonde en duivel, en dus vijandig tegenover God staat. Christenen behoren nu al tot een andere wereld, die eens in heerlijkheid openbaar zal worden. De twee werelden zijn onverenigbaar; als je de verkeerde liefhebt, kan de liefde van de Vader niet in je wonen (1 Joh. 2:15).