Vietnam haalt tegenover kerken de teugels strakker aan. Zo heeft de Vietnamese regering een wet aangenomen die kerken verplicht activiteiten te laten registreren. Zonder vergunning zijn samenkomsten illegaal en kan de overheid ingrijpen.

Dat ondervond ook een rooms-katholieke priester die in maart een mis opdroeg in de centrale hooglanden van Vietnam. Lokale politieagenten en autoriteiten zetten hem onder druk om de viering te beëindigen. Het dorpshoofd waarschuwde de kerkgangers geen foto’s of video’s van het voorval te maken.

Facebook
Toch kwamen onlangs beelden naar buiten. In een video op Facebook is te zien hoe het dorpshoofd met zes politieagenten tijdens de communie opdook. Een vrouwelijke politieagent nam de priesterbijbel die op het altaar lag weg. Hoewel de priester het dorpshoofd vroeg om hem tien minuten de tijd te geven om de viering af te ronden, kreeg hij het bevel onmiddellijk te stoppen. De priester bleef desondanks de mis opdragen, tot woede van het dorpshoofd.

Thien Nhi*, een lokale partner van Open Doors in Vietnam, vertelde dat de virale video op een katholieke website in Vietnam was geplaatst. “Het dorpshoofd schreeuwde dat de plek niet geregistreerd stond als locatie voor religieuze bijeenkomsten en dat de priester ook niet herkend werd in het dorp.”

Nhi bevestigde dat het dorpshoofd herhaaldelijk tegen de priester zei dat hij moest stoppen en hen moest volgen naar het politiebureau. De priester zette de mis voort, terwijl politieagenten en enkele kerkleden met elkaar in discussie waren. Ook toen een agent het licht uitdeed, bleef de priester onverstoorbaar de mis opdragen.

Na afloop zei het dorpshoofd tegen de priester: “Jij doet jouw werk, ik doe het mijne.” Hij waarschuwde de kerkgangers: “Wie zonder mijn toestemming foto’s en video’s maakt, zal ik de gevolgen laten merken. Het is verboden op deze plek religieuze activiteiten uit te voeren.”

Vergunning nodig
Zonder registratie is het voor Vietnamese christenen verboden samenkomsten te organiseren. Het krijgen van een vergunning is een moeizaam proces en soms bijna onmogelijk. “Er zijn veel barrières opgeworpen om te voorkomen dat een kerk zich registreert”, licht Nhi toe. “Het ledental bijvoorbeeld is niet groot genoeg. Of de grond is zogenaamd niet geschikt voor bebouwing. Of land- of huiseigenaren worden onder druk gezet om hun eigendommen niet aan kerken uit te lenen of te verhuren. Hoewel de lokale overheid zegt dat ze geregistreerde kerken niet sluit, zijn nieuwe religieuze of niet-geregistreerde lokaliteiten niet welkom; zij vormen een doelwit van repressie.”

Minder krantenlezers
Vietnam perkt de vrijheid van meningsuiting steeds verder in. Later dit jaar wordt een wijziging in de Telecommunicatiewet van kracht, waarbij een verplichte identiteitsverificatie voor gebruikers van sociale media wordt ingevoerd. Dat heeft, aldus onderzoeker Thomas Muller van Open Doors, te maken met het feit dat veel Vietnamezen social mediasites bezoeken. Die hebben andere informatiekanalen zoals kranten min of meer vervangen.

Vietnam is inderdaad het land met het zevende grootste aantal Facebook-gebruikers ter wereld en het zesde grootste aantal TikTok-gebruikers. Als gevolg hiervan zijn oplichting en internetfraude een zeer ernstig probleem geworden, zowel voor het land als voor de rest van de regio. De verscherpte wetgeving kan echter tegelijkertijd worden gebruikt om kritiek en oppositie te smoren.

En, zoals het ministerie van Informatie verklaarde bij de aankondiging van een onderzoek naar TikTok, “tegen alles wat giftig, beledigend, vals en bijgelovig is en wat een bedreiging vormt voor de jeugd, cultuur en traditie van het land.” Christelijke inhoud kan heel gemakkelijk onder deze brede classificatie worden ondergebracht.

“Bovendien hebben katholieken en, in mindere mate, protestanten een geschiedenis van activisme dat zich bezighoudt met sociale rechtvaardigheid en milieukwesties”, legt Muller uit. “De nieuwe regelgeving maakt het voor de autoriteiten makkelijker om christelijke activisten en andere dissidenten aan te pakken.” Vietnam staat op de plek 25 van de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors.

* Schuilnaam