Oog voor de provincie: Verkiezingen brengen ons tot voorbede voor de noden in onze regio

Nieuws 14 maart 2023 Piet Vergunst, De Waarheidsvriend
Piet Vergunst

Wat moet ik vandaag met Calvijns visie dat ‘er geen burgerlijke regering gevormd kan worden als men niet eerst zorgt voor de vroomheid’? Het brengt ons tot nadenken over de roeping van de kerk voor het geheel van de samenleving, nu we deze week onze stem uitbrengen voor de Provinciale Staten, en ook voor de waterschappen.

Van de preekstoel naar het stemhokje loopt een kwetsbare lijn. Sowieso zijn mensen voldoende geïnformeerd of mondig genoeg om hun levensovertuiging of maatschappijvisie te vertalen naar een stem op een politieke partij. De pastoor in het rooms-katholieke zuiden of de dominee in of buiten de Biblebelt is hiervoor niet (meer) nodig. Tevens beseffen we dat het Evangelie niet vereenzelvigd moet worden met het programma van welke politieke partij dan ook. In de verkondiging van het Woord gaat het om rechtvaardiging en heiliging, om vergeving en vernieuwing, de eer van God en het leven naar Zijn geboden.

Vroomheid en regering
Tegelijk is waar dat er vanuit het Woord van God veel licht valt over allerlei sociale vraagstukken, over de ordening van onze samenleving. In het onderscheiden tussen goed en kwaad kan de overheid niet zonder geloof. Stadhouders van God, zo noemt Calvijn in de Institutie de overheid, mensen die regeren in Zijn Naam en door Zijn weldaad. Ik lees bij Calvijn ook ‘dat er geen burgerlijke regering kan worden ingericht als men niet eerst zorgt voor de vroomheid en dat alle wetten verkeerd zijn die met verwaarlozing van het recht van God slechts voor de mensen zorgen.’

In het profetische spreken van de kerk tot overheid en samenleving weet ze zich voor het volk verantwoordelijk.

Het spanningsveld met de politieke werkelijkheid vandaag is groot - en toch laten we de woorden uit de Institutie staan. Ook vandaag is gezag van de Schepper afgeleid gezag. En dan zijn we op het punt waarop er wél een lijn loopt van de preekstoel naar het stemhokje, althans van het Evangelie naar de inrichting van onze samenleving, een lijn die in de eredienst zeker aandacht mag hebben. De profetische stem van de kerk mag niet verstommen, ook niet in onze dagen, in een tijd dat velen nauwelijks beseffen wat een kerk is en wat er in de kerk gebeurt. Juist nu mag de getuigende stem van de kerk klinken.

‘Doe recht’
De profetische stem, dat is het appèl vanuit het Woord op de overheid, een appèl waarin Jeremia ons voorgaat als hij aan overheid én onderdanen het Woord van God doorgeeft: ‘Doe recht en gerechtigheid. Red wie beroofd is uit de hand van wie onderdrukt. Buit een vreemdeling, een wees en een weduwe niet uit.’ (Jer.22:3) Hier raken we de noties (gerechtigheid en barmhartigheid) die de kerk in de richting van de overheid mag en moet benoemen. We leren van Jeremia dat gerechtigheid nauw verbonden moet blijven met het recht van God.

Politieke prediking is dit niet. We zien in de verkondiging van de apostelen evenmin dat er sterk gefocust wordt op de maatschappelijke thema’s. Hun vermaningen hebben een persoonlijk karakter, richten zich op de gemeente van Christus, op het hart van de hoorder, een hart dat als vrucht van de Geest de handen en voeten in beweging zet.

Priesterlijk
In het profetische spreken van de kerk tot overheid en samenleving weet ze zich voor het volk verantwoordelijk. Het voorkomt het gevaar dat de christelijke gemeente vooral met zichzelf bezig is en zo haar roeping in de wereld verzaakt. In lijn hiermee ligt haar priesterlijke roeping, die het sterkst tot uiting komt in de voorbede. In haar roepen tot God, in het gebed om ontferming en om recht, draagt de kerk de nood in de wereld.

Gelden deze bijbelse denklijnen nu ook voor de provincie, voor het bestuur van een regio? Ja, omdat de opdracht tot ‘bouwen en bewaren’ thema’s raakt die provinciebestuurders bezighouden.

Nu we deze week onze stem uitbrengen voor de verkiezingen, is het waardevol als in de voorbede op zondag de noden in onze regio bij de Heere gebracht worden. Juist de diakenen mogen zich geroepen weten de voorbede voor te bereiden, de dienaar van het Woord hiervoor het nodige aan te reiken. Gelden deze bijbelse denklijnen nu ook voor de provincie, voor het bestuur van een regio? Ja, omdat de opdracht tot ‘bouwen en bewaren’ thema’s raakt die provinciebestuurders bezighouden.

Betekenis van de provincie
Al denken we niet vaak na over de betekenis van de provincie in het openbaar bestuur, ze is een invloedrijke laag. Voor zaken die het belang van een enkele gemeente te boven gaan en waarvoor uniform beleid nodig is, komen we bij de provincie.

Daar komen de waterschappen bij, waarvoor we ook stemmen. Terwijl ons land twaalf provincies kent, zijn er 21 waterschappen, omdat ze aan elkaar grenzen op plaatsen die logisch zijn voor het waterbeheer, zoals bij een rivier, aan het einde van een polder. Juist nu klimaatverandering ook in Nederland gevolgen heeft, neemt de verantwoordelijkheid van waterschappen toe, doet ze meer dan ons beschermen tegen te veel water. Vandaag hebben deze bestuurders als opgaven de effecten van bodemdaling te neutraliseren, een teveel of een tekort aan neerslag te reguleren, alert te zijn op schadelijke stoffen. De afgelopen zomers hebben we gezien hoe belangrijk het vasthouden van water voor droge periodes is. Naast de keuze in het stemhokje doet waterbeheer een beroep op mijn eigen verantwoordelijkheid. Dat raakt onder meer aan kleine dingen zoals wat we door de gootsteen laten lopen. Ja, dan heeft christenzijn ook te maken met het niet doorspoelen van medicijnresten.

Tegengestelde belangen
Terug naar de provincie, de bestuurlijke laag die zich bezighoudt met natuurbeleid, met toezicht op bedrijven met gevaarlijke stoffen, met de uitbreiding van steden en dorpen of de vestiging van kantoorparken en bedrijventerreinen, ook met provinciale wegen en waterwegen. Kortom, de provincie zit dicht op het leven van de burger.

Bestuurlijke wijsheid is nodig in een afweging van tegengestelde belangen, waarvoor het ‘stikstofbeleid’ veelzeggend is. Woningbouw, en daarmee een economische impuls, conflicteert zomaar met de agrarische of toeristische functie van een gebied. Juist in een gepolariseerd land kunnen christenbestuurders verschil maken, als ze dienend leiderschap praktiseren, als ze in zachtmoedige wijsheid besturen, als ze zichzelf omringen met wijze adviseurs.

Randstad en provincie
Die wijsheid is nodig, omdat de verkiezingen van 15 maart in het licht van tegenstellingen staan. Meer dan de controverse tussen liberaal rechts en socialistisch links is er de spanning tussen stad en platteland. ‘Logisch dat het verbeteren van een weg in de Randstad meer filereductie oplevert, maar hier wonen ook mensen die een leefbare provincie willen,’ las ik van een gedeputeerde uit Overijssel. Provinciale wegen die onveilig zijn, krijgen namelijk niet de aandacht die economisch belangrijke snelwegen ontvangen.

De CU wilde geen SGP’er op haar lijst, de SGP wilde dat wel. Is dit een klein voorbeeld van toegenomen tegenstellingen in ons land?

Een en ander maakt dat de ene partij (CU) ‘Ruimte voor elkaar’ als slogan heeft, terwijl de andere (CDA) ‘Voor heel Nederland’ bedacht, een poging zich te profileren tegen Randstad-partijen als D66, VVD en GroenLinks. De SGP koos in Zuid-Holland voor ‘Koersvast’ en wil tussen alle vragen rond duurzaamheid, wonen, verkeer, voedsel en natuur op haar oude kompas verder.

‘Afgehaakt Nederland’
Andere partijen zetten in op de kloof tussen de gevestigde orde en ‘afgehaakt Nederland’. De boodschap van de laatste groep is ‘klaar zijn met Den Haag’, onder meer vanwege armoede, zich in kwetsbare regio’s in de periferie van ons land niet gezien weten. Dan gebeurt het dat D66-leider Kaag tijdens een bezoek aan Overijssel door boeren opgewacht wordt met brandende fakkels, een uiting van irritatie tegenover Nederlands bestuurlijke elite. Niet of op populistische partijen stemmen is de reactie van groepen als deze.

Zo ervaren we dat de context van het land het beleid in de Provinciale Staten raakt. Vier jaar geleden was ‘klimaat’ hét thema en wonnen de partijen die hierin extreme posities innamen: Forum voor Democratie en GroenLinks. Nu gaat het vooral over de verdeling van de ruimte.

Ambtsgebed
Los van een gepolariseerde context kent ons land een ontkerkelijkte context - en de gedachte of hiertussen een verband bestaat, lijkt me beslist geen onzinnige overweging. Teken hiervan is dat de Provinciale Staten van Limburg op vrijdag 17 februari besloten het gebed voor de Statenvergaderingen af te schaffen. Hiermee is ze de laatste provincie die dit besluit nam. Geen Statenvergaderingen meer waar om wijsheid gebeden wordt: het maakt dat de Calvijns gedachte dat eerst naar vroomheid gezocht moet worden voordat de burgerlijke overheid gevormd wordt, ver te zoeken is.

Een gezamenlijke christelijke basis, die hebben SGP en ChristenUnie. Omdat er geen rechtstreekse lijn van de Bijbel naar een partijpolitiek programma loopt, komen beide partijen momenteel verder dan ooit van elkaar uit. In de provincie Zuid-Holland betekende dit het einde van de gezamenlijke fractie die er voorheen was, ook al gingen de partijen met een eigen programma en kandidatenlijst de verkiezingen in. De visie op thema’s als klimaat en energie, wonen, natuur en stikstof loopt dermate uiteen dat één fractie niet meer reëel is.

CU en SGP
Omdat de CU in SGP-ogen te veel gericht is op natuur en te weinig op landbouw, sneuvelde ook in de provincie Groningen de onderlinge samenwerking. Twaalf jaar stemden SGP’ers op de CU, in ruil voor twee leden in de steunfractie. De CU wilde geen SGP’er op haar lijst, de SGP wilde dat wel. Is dit een klein voorbeeld van toegenomen tegenstellingen in ons land?

Ondertussen blijven voor de kerk de woorden uit Psalm 2 actueel, haar appèl tot elke overheid: ‘Nu dan, koningen, handel verstandig (kom tot inzicht), laat u onderwijzen, rechters van de aarde.’

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement. Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. J. W. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Meerartikelen

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

Negen mensen omgekomen tijdens schietpartij in kerk
Nieuws

Drie mannen ter dood veroordeeld na bloedbad in Jordaanse kerk

Drie mannen zijn in Jordanië ter dood veroordeeld voor de bloedige aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk in oktober. Bij de schietpartij tijdens een uitvaartdienst kwamen negen mensen om het leven. Daarnaast raakten tientallen mensen gewond. Dat...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...

Studiedag
Persbericht

Moet je als christen altijd vergeven? Studiedag onderzoekt Joodse en christelijke visie

Moet je iemand altijd vergeven, ook als diegene geen berouw toont? En wat betekent vergeving als iemand geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden? Tijdens een studiedag op maandag 23 november in Bilthoven staan deze vragen centraal. Drie...

Ds. A. J. Mensink
Interview

“Ze is er”, waren de eerste woorden die ds. Mensink na het sterven van zijn dochter Else zei

“Ze is er." Het waren de eerste woorden die ds. A. J. Mensink kon uitbrengen toen zijn dochter Else in december 2021 overleed. Ze werd 23 jaar oud. Haar ziekte en sterven veranderden het leven van haar ouders, broer, schoonzus en echtgenoot...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Johan Vink
Column

Mijn kapper stelde een vraag die iedere christen zichzelf zou moeten stellen

Wat heb ik eigenlijk aan mijn geloof? Volgens socioloog en schrijver Johan Vink stellen christenen zichzelf misschien te vaak die vraag. Een gesprek met zijn kapper zette hem aan het denken: zou de vraag niet moeten zijn wat God aan óns heeft? Ik...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...