Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #3: Dominee David bezocht Nigeria
Of beluister op:

Meerartikelen

Donald Trump in een speech
Nieuws

Trump haalt in speech over geloof uit naar 'goddeloze' Democraten

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech deze week verklaard dat de Verenigde Staten altijd een "natie onder God" zullen blijven. Hij waarschuwde ook voor de dreiging van Democraten, "goddeloze communisten", voor de toekomst van het

oegandese vlag
Nieuws

Oegandese evangelist toegetakeld na evangelisatie

In de Oost-Oegandese plaats Mayuge is twee weken geleden een christen zwaar toegetakeld nadat ze meededen met een evangelisatieactiviteit. De 37-jarige David Musobya, die er samen met zijn echtgenote was, wordt nog steeds medisch behandeld voor zijn

De aanval in Sadrapal op 31 mei
Nieuws

Aangevallen Indiase christenen komen thuis en treffen het geplunderd aan

Negen mensen in India zijn twee weken na een vergrijp op borgtocht vrijgelaten. Ze verwondden dertien christenen zozeer dat ze naar het ziekenhuis moesten. De christelijke families durfden pas na de vrijlating terug te keren naar hun huizen in het do

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt waar echte zekerheid te vinden is als we zalig willen worden

"Onze tekst wil zeggen dat in die ene Naam onder de hemel gegeven, door welke wij zalig moeten worden, volkomen zekerheid ligt voor een ieder die Hem aanroept", aldus ds. V. S. van der Meer. De hersteld hervormde predikant vertelde tijdens een recent

vluchtelingenkamp
Persbericht

ZOA: miljoenen vluchtelingen blijven buiten beeld in Nederlandse media

Terwijl de oorlog in Oekraïne dagelijks het nieuws haalt, krijgen andere grote vluchtelingencrises nauwelijks aandacht in Nederlandse media. Dat blijkt uit de nieuwe editie van De Vergeten Lijst van christelijke hulporganisatie ZOA. Volgens het onder

Internationaal Orgelfestival Haarlem
Persbericht

Blinde oud-organist van Notre-Dame hoofdgast op Internationaal Orgelfestival Haarlem

De wereldberoemde Franse organist Jean-Pierre Leguay komt deze zomer naar Nederland als een van de hoofdgasten van het Internationaal Orgelfestival Haarlem. De 87-jarige musicus, voormalig organist van de Notre-Dame in Parijs, verzorgt tijdens het fe

Centraal-Java
Nieuws

Opnieuw protest tegen bouw van kerk in Indonesië: vrees voor evangelisatie

In de Indonesische provincie Centraal-Java is opnieuw protest ontstaan tegen de geplande bouw van een christelijke kerk. Een groep moslims demonstreerde op 11 juni in het dorp Banyuanyar, nabij de stad Solo, uit onvrede over de plannen van de Java Ch

Prof. dr. W.A. Zondag
Persbericht

Prof. W.A. Zondag benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan TUA

Prof. dr. W.A. Zondag is per 1 september benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA). Met de aanstelling bereidt de universiteit zich voor op het toekomstige emeritaat van prof. dr. H.J. Selderhuis en wordt tegel

Meerartikelen

Reddingswerkers in Venezuela
Nieuws

ZOA in actie voor slachtoffers aardbeving Venezuela

Venezuela is getroffen door twee zware aardbevingen kort na elkaar. Vooral de hoofdstad Caracas is zwaar geraakt. Gebouwen zijn ingestort, wegen beschadigd en de stroomvoorziening is op veel plaatsen uitgevallen. Hulpdiensten zoeken naar overlevenden

Ghana voetbalteam
Verdieping

Van gebed tot Bijbelteksten: WK-spelers Ghana maken hun geloof zichtbaar

Wanneer Ghana vandaag op het WK tegenover Kroatië staat, gaat het niet alleen om voetbal. De Black Stars vertegenwoordigen een land waar het christelijk geloof diep verweven is met het dagelijks leven. In Ghana komt het geloofsleven tot uiting op str

Bidden voor de overheid
Opinie

Bidden voor de overheid, doen we dat ook echt?

We worden opgeroepen om te bidden voor de overheid, maar doen we dat ook echt? HGJB-jongerenwerker Bert, bibliotheekvrijwilliger Jolanda en gepensioneerd leraar Albert geven hun mening over de volgende stelling: We worden opgeroepen om te bidden voor

Arnold Huijgen
Video

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen komende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is theoloog der Nederlanden en predikant Arnold Huijgen te gast in Hour of Power. Hij wil mensen vooral met elkaar in gesprek brengen over de grote vragen van het leven. "Dat mensen het gaan hebben over waar ze hun hoop vandaan hale

Preekstoel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente in Nederland in Kootwijkerbroek: kandidaat H. van Asselt

De gereformeerde gemeente in Nederland (GGiN) in Kootwijkerbroek mag binnenkort een nieuwe dominee verwelkomen. Kandidaat H. van Asselt uit Barneveld nam het onlangs op hem uitgebracht beroep aan. Zodoende gaat Van Asselt voor het eerst als gemeentep

Don Ceder
Nieuws

Don Ceder fel over Utrechts prostitutiebeleid: 'Moderne slavernij wordt gefaciliteerd'

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft scherpe kritiek geuit op het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Utrecht. Volgens hem presenteert het stadsbestuur prostitutie als een normale vorm van werk en wordt sekswerk zelfs behandeld als een basisvoorz

Besmeurde Israël-vlag
Nieuws

OM eist boete na bekladden Israëlische vlag tijdens Chanoekaviering

Tijdens een Chanoekamanifestatie op de Dam werden in december 2025 Israëlische vlaggen met rode verf besmeurd. De 27-jarige Al-B, die voor het bekladden terechtstaat, ontkent dat hij de verf gooide. Camerabeelden en verklaringen van agenten lijken ec

aardbeving Venezuela
Nieuws

Kerken roepen op tot gebed na zware aardbevingen in Venezuela

Twee zware aardbevingen hebben woensdag grote delen van Venezuela getroffen. Volgens de laatste officiële cijfers zijn minstens 180 mensen omgekomen en raakten meer dan 1.500 mensen gewond. Deskundigen vrezen dat het uiteindelijke dodental kan oplope

ZERA Worship
Persbericht

ZERA worship festival verhuist naar Zeewolde

Het ZERA Worship Festival verhuist deze zomer van Renswoude naar Zeewolde. Dat heeft de organisatie bekendgemaakt. Het festival blijft plaatsvinden van 21 tot en met 23 augustus en alle reeds gekochte tickets blijven geldig. Volgens de organisatie ka

kinderkamer
Nieuws

Zweedse zaak rond christelijk gezin leidt tot internationale ophef

De zaak van de Roemeense zussen Sara en Tiana Samson zorgt voor groeiende spanningen tussen Roemenië en Zweden. De twee meisjes werden ruim drieënhalf jaar geleden door de Zweedse jeugdzorg uit huis geplaatst. Ondanks het intrekken van de oorspronkel

abortus
Nieuws

Evangelische Alliantie Duitsland waarschuwt voor versoepeling abortuswet

De Evangelische Alliantie in Duitsland waarschuwt dat plannen om abortus uit het Duitse strafrecht te halen ten koste kunnen gaan van de bescherming van zowel ongeboren kinderen als zwangere vrouwen. Volgens directeur Reinhardt Schink staat de mensel

Nigeria
Nieuws

Fulani-herders slaan weer toe in Nigeria: 28 christenen gedood

Bij een nachtelijke aanval van Fulani-extremisten op een christelijk dorp in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn 28 christenen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook predikant Markus Nyam van de Church of Christ in Nations (COCIN). Volg