Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Jacobs
Column

Hoe op bijzondere wijze een ontmoeting tot stand kwam met de Telegraaf-hoofdredacteur

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs onder meer over het ziekenbezoek dat hij aflegde en zijn ontmoeting met de hoofdredacteur van De Telegraaf. Die afspraak kwam overigens op een bijzondere manier tot stand. 'Hoe we ook plannen, alles

congo
Nieuws

Opnieuw bloedbad in Congo: tientallen christenen vermoord

In de Democratische Republiek Congo (DRC) is de oostelijke provincie Ituri opnieuw het toneel geweest van brute aanvallen, waarbij meer dan 30 burgers om het leven zijn gekomen. Rebellen van de Allied Democratic Forces (ADF) voerden dodelijke aanvall

Annelijn de Gier
Opinie

Kan Protestants Nederland vernieuwen zonder te verwateren?

Tijdens de eerste algemene ledenvergadering van het vernieuwde Protestants Nederland werden plannen voor nieuwe campagnes en maatschappelijke betrokkenheid gedeeld. Toch bleef bestuurskundige en religiewetenschapper Annelijn de Gier achter met fundam

Kees Postma
Column

Ieder-heeft-iets dienst: een evangelisatieavond om nooit te vergeten

Wat begint als een goedbedoelde evangelisatieavond, eindigt in totale chaos. Kees Postma neemt je in deze column mee naar een bijzondere kerkdienst waarin iedereen iets mag bijdragen. Wanneer een act mislukt en de stilte valt, grijpt een onverwachte

Stoffer
Nieuws

Chris Stoffer wil geen extra controle op particuliere scholen

De Tweede Kamer behandelde woensdag een wetsvoorstel om voorafgaand toezicht in te voeren op particuliere scholen. SGP-voorman Stoffer ziet geen enkele aanleiding om deze scholen al bij voorbaat te wantrouwen en wil het voorstel daarom aanpassen. “Na

Ruissen
Nieuws

SGP haalt hard uit naar EU-burgerinitiatief conversiepraktijken

De Europese Commissie komt met een aanbeveling richting lidstaten om conversiepraktijken te verbieden. Dit maakte Eurocommissaris Hadja Lahbib vandaag bekend als reactie op burgerinitiatief 'Voor een verbod op conversiepraktijken in de Europese Unie'

Andrew Brunson
Video

Andrew Brunson: “Ik danste elke dag vijf minuten in de gevangenis”

De Amerikaanse predikant Andrew Brunson vertelde op een recent SDOK-event hoe hij tijdens zijn gevangenschap in Turkije bewust elke dag vijf minuten danste om God te gehoorzamen. Niet omdat hij vreugde voelde, maar omdat hij Jezus’ oproep om te juich

Ds. W. J. van de Velde
Video

CGK-predikant spoort jongeren aan om uit de Bijbel te lezen en kerkdiensten te bezoeken

Veel jongeren vinden het moeilijk om de Bijbel te lezen en daarmee kan het zomaar gebeuren dat die Bijbel dichtgaat. Ds. W. J. van de Velde, CGK-predikant te Doetinchem, riep jongeren in een recente preek op om hun Bijbel te blijven lezen, ook als ze

Meerartikelen

Lineke Blijdorp
Video

Asieladvocaat Lineke Blijdorp geschokt door AZC-rellen: “Dit is niet wie wij zijn”

De recente rellen rond demonstraties tegen asielzoekerscentra (AZC’s) zorgen voor grote zorgen bij asieladvocaat Lineke Blijdorp. In het programma Uitgelicht! van Family7 noemt zij het geweld tegen politie en asielzoekers “schokkend” en waarschuwt ze

Bangladesh
Nieuws

Priester gewond bij overval kerk Bangladesh; kerkleden bezorgd

Afgelopen 27 april drong een groep aanvallers een katholieke kerk in de Bengaalse hoofdstad Dhaka binnen. Het incident vond plaats in de St. Eugene de Mazenod Katholieke Kerk rond 3:00 uur ‘s nachts, toen een groep personen het kerkterrein binnendron

Oeganda
Nieuws

Oegandese bekeerling ernstig toegetakeld door moslimfamilie

Een Oegandese christelijke man raakte op 2 mei zwaargewond na een aanval door familieleden van zijn vrouw. Ochora Awali, een 28-jarige man en vader van één kind bekeerde zich vanuit de islam tot het christendom. Dit leidde uiteindelijk tot de aanval

Janine Beijer
Podcast

Waar is God in je verdriet? In gesprek met Janine Beijer

Wat als je leven anders loopt dan je had gehoopt en je God niet meer lijkt te voelen? In deze aflevering van Stronglife de Podcast gaat het over rouw en geloof. Lennart spreekt met Janine Beijer en Chantal over het Bijbelverhaal van Naomi en Ruth. Hu

Johan Vink
Column

Zonder wortels geen groei: Opwekking vraagt meer dan gebed alleen

Gebed om opwekking is belangrijk, maar volgens Tim Keller is dat niet genoeg. In een verwarrende tijd hebben christenen volgens schrijver Johan Vink behoefte aan goed onderwijs en een helder zicht op het grote verhaal van de Bijbel. Alleen een doorda

Jerusalem String Quartet
Nieuws

Jerusalem String Quartet treedt op in Waalse Kerk na afwijzing Concertgebouw

Het wereldberoemde Jerusalem String Quartet geeft op donderdag 28 mei een concert in de Waalse Kerk in Amsterdam. Het optreden vormt de afsluiting van de Jewish Music Concerts Series, een concertreeks die Joodse musici en muziek centraal stelt. Tijde

Willien van Wieringen en Henk Jochemsen
Briefwisseling

Openingsbrief Willien van Wieringen: 'Geen mens leest de Bijbel zonder context'

'Jezus stond open voor iedereen, maar liet niemand ongemoeid in het leven dat hij of zij leidde', stelde prof. dr. Henk Jochemsen eerder deze week in zijn openingsbrief. Via Cvandaag gaat hij de komende weken in gesprek met collega-theoloog dr. Willi

Evert Leeflang
Interview

Zowel refo's als evo's missen wat met Hemelvaart: "Belangrijker feest dan christenen denken"

Hemelvaart is een belangrijker Bijbels feest dan veel christenen denken, ontdekte theoloog Evert Leeflang. Hij ontwikkelde voor het Evangelisch College de Bijbelleeschallenge tussen Pasen en Pinksteren. “Denk aan het voetbal: Pasen kan je vergelijken

Hemelvaart
Boekfragment

Hemelvaart: de glorieuze huldiging van Jezus in de hemel

Hemelvaart komt er vaak bekaaid vanaf. Het lijkt het ondergeschoven kindje van alle kerkelijke feestdagen. Maar Hemelvaart is een juichfeest. Op het moment dat Jezus de hemel binnenkwam begonnen engelen te spelen op hun instrumenten en begon de hemel

Mirjam Bikker
Nieuws

CU steunt strengere asielmaatregelen alsnog: “Wij willen onderdeel zijn van de oplossing”

De ChristenUnie gaat alsnog meerdere strengere asielmaatregelen van het kabinet steunen. Dat bevestigde fractievoorzitter Mirjam Bikker dinsdag tegenover De Telegraaf en het Nederlands Dagblad. Daarmee scherpt de partij haar asielkoers verder aan, na

Ds. C. Brouwer
Nieuws

CGK Nijkerk brengt beroep uit op ds. W. A. Capellen

De christelijke gereformeerde kerk (cgk) te Nijkerk (De Kandelaar) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. A. Capellen (foto). In Nijkerk moet Capellen Ds. J. J. G. den Boer opvolgen. Den Boer nam vorig jaar een beroep aan van de christelijke gereform

Marien Kollenstaart (NEM)
Video

Terugkijken: NEM organiseert voor de tweede keer speciale hemelvaartconferentie

Morgen is het Hemelvaartsdag. Tijdens deze dag gedenken miljoenen christenen Jezus' terugkeer naar de hemel. NEM (Near East Ministry) organiseert in Nederland voor de tweede keer een speciale hemelvaartconferentie. Tijdens deze conferentie ontmoeten