Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Schietpartij bij mormoonse kerk Salt Lake City eist twee levens

Bij een schietincident bij een mormoonse kerk in Salt Lake City, in de Amerikaanse staat Utah, zijn woensdag zeker twee mensen om het leven gekomen. Dat meldt onder meer persbureau Reuters. De schietpartij vond plaats bij een kerk die gebruikt wordt

sneeuwkerk
Nieuws

'Sneeuwkerk' in Tull en ’t Waal trekt aandacht

Terwijl grote delen van Nederland gebukt gaan onder sneeuw, gladheid en winterse kou, is er in het buitengebied van Houten iets bijzonders ontstaan. In het dorp Tull en ’t Waal bouwden Anton en Naomi van der Vlist een complete kerk van sneeuw. De zog

Ds. R. van Kooten
Video

Volgens ds. Van Kooten denken christenen te weinig vanuit Gods beloften

"Als de beloften weg zijn, dan is de ruggengraat van het geloof weg. Als mijn ruggengraat er nu uitgehaald wordt, dan zou ik als een pudding in elkaar zakken. Zonder de beloften geen geloof", aldus ds. R. van Kooten. Volgens de hersteld hervormde eme

Peter van der Weerd
Video

'Betekent christen zijn een leven vol regels of juist vrijheid?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Pro-life demonstranten bij Amerikaanse abortuskliniek
Nieuws

Pro-life organisaties boos na uitspraken Trump over abortusfinanciering: 'Dit is verraad’

De Amerikaanse president Donald Trump ligt onder vuur bij pro-life organisaties. Aanleiding zijn zijn recente uitspraken over de zogeheten Hyde Amendment. Die wet verbiedt dat belastinggeld gebruikt wordt voor het betalen van een abortus. Trump zei d

Jeugdleidersconferentie
Persbericht

Jeugdleidersconferentie over Gods rust in druk jongerenleven

Kerkpunt organiseert op 30 en 31 januari zijn jaarlijkse Jeugdleidersconferentie. Thema dit jaar is “Relaxed! Gods rust in een leven vol comfort.” Veel jongeren lijken een comfortabel leven te leiden: keuzemogelijkheden, vrije tijd en geld. Tegelijke

China
Nieuws

Grote politiemacht aanwezig bij christelijke kerk in China

De internationale christelijke mensenrechtenorganisatie ChinaAid waarschuwt voor een dreigende escalatie rond een grote kerk in de Chinese stad Wenzhou. Volgens de organisatie hebben Chinese autoriteiten het gebied rond de Yayang Christian Church afg

pastor
Nieuws

Moord op predikant schokt Colombia: oproep tot betere bescherming van kerkleiders

Christelijke organisaties luiden de noodklok over de veiligheid van religieuze leiders in Colombia. Aanleiding is de moord op de protestantse predikant José Otoniel Ortega. Hij werd op oudejaarsavond doodgeschoten terwijl hij met zijn familie het nie

Meerartikelen

Tecleab Habte
Interview

Tecleab liet vijf jaar lang de Bijbel dicht: "Biddend beleed ik mijn zonden"

Na een indrukwekkend bekeringsverhaal, kwam de in Ethiopië geboren Tecleab Habte op een dwaalspoor terecht. Op zijn dieptepunt gaf hij zich opnieuw over aan Jezus. Sindsdien zet hij zich met hart en ziel in voor het evangelie onder zijn landgenoten i

kerk
Nieuws

Bijbelse voornamen populair binnen de PKN

Sara en Lucas zijn de meest populaire kindernamen bij de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). In 2025 kregen tientallen kinderen deze namen of spellingsvarianten daarvan. Dat meldt de kerk op haar website.  Bij de meisjesnamen staan Sara(h)/Saar bov

Ivy Mayele
Getuigenis

Achter tralies vond ik vrijheid en bouwde God mijn leven op

Mijn leven kwam in een donkere periode terecht toen ik vastzat in een ongezonde en gewelddadige relatie. Ik probeerde sterk te blijven, maar langzaam verloor ik mezelf, mijn stem en mijn waarde. De situatie draaide volledig om toen mijn ex-partner mi

Gavin Ortlund
Boekfragment

Waarom conflicten zelden over het echte probleem gaan

Luisteren staat niet hoog op de waardenlijst van onze cultuur. Voor velen is het misschien zelfs helemaal geen waarde. Toch is luisteren in het boek Spreuken een belangrijk teken van wijsheid. Een dwaas denkt dat hij de juiste weg gaat,wie wijs is, l

Paulien Vervoorn
Column

Christenen uit alle kerken en generaties hebben elkaar nodig

Ik was achttien en zat op de jeugdvereniging van de Gereformeerde Gemeenten. We konden een ‘inleiding’ houden, zo heette dat toen. Ik koos Hosea. Waarom? Geen idee meer. Ik las het hele boek door, plus een paar boeken met uitleg en ook nog wat van Co

Louis Raphaël Sako
Nieuws

ChristenUnie stelt Kamervragen over bedreigingen kardinaal Sako in Irak

De ChristenUnie maakt zich grote zorgen over de veiligheid van kardinaal Louis Raphaël Sako, geestelijk leider van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Kamerlid Don Ceder heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de bedre

Tom
Nieuws

Frontrunners organiseert genezingsdiensten in Van der Valk Eindhoven

Aankomend weekend start Frontrunners Ministries met diensten in Eindhoven. ‘Goed Nieuws Eindhoven’, zoals de nieuwe kerk van Tom van de Wal heet, organiseert genezingsdiensten in het Van der Valk Hotel van de stad. Bij een andere locatie werden ze ge

Maduro
Nieuws

Zelfverklaarde profeet bad voorafgaand aan arrestatie voor Maduro

Een bekende Keniaanse zelfverklaarde profeet ligt onder vuur na de val van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. De man, David Edward Owuor, bad in november 2025 publiekelijk voor Maduro en voorspelde hem overwinning. Afgelopen weekend werd de pr

Raymond
Video

Van duisternis naar licht: achter de tralies vond Raymond God terug

Een aangrijpende nieuwe documentaire laat zien hoe diep duisternis kan zijn, maar ook hoe krachtig het licht van God daar kan doorbreken. In Licht in Duisternis, een korte YouTube-documentaire vertelt Raymond openhartig over zijn jarenlange strijd me

kerk
Nieuws

Bijbels verscheurd bij brute aanval op kerk in Pakistan

In de vroege ochtend van maandag 5 januari is een kerk in het plaatsje Raiwind, in de Pakistaanse provincie Punjab, het doelwit geworden van een gewelddadige aanval. Rond vier uur ’s nachts drong een man het kerkgebouw binnen en richtte daar grote ve

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden waarschuwt voor eigenwillige godsdienst en benadrukt belang kerkgang

"'Geloven doe ik op eigen manier. Dat betekent dat je me bijvoorbeeld nooit in de kerk zult zien. Ik doe mijn best en probeer een net mens te zijn.' Dat is eigenwillige godsdienst. De broeders van de kerkenraad krijgen het nog wel eens te horen als z

Nigeria
Nieuws

Pastor onder tientallen dodelijke slachtoffers bij bloedige aanval op markt in Nigeria

Bij een gewelddadige aanval op een drukbezochte markt in het noorden van Nigeria zijn dit weekend meer dan vijftig mensen om het leven gekomen. Onder de slachtoffers is ook dominee Ishaya Bamayi, een christelijke voorganger uit het Kwana-district. Oo