Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt tijdens preek hoe het met de avondmaalsgang in Uddel gesteld is

Ds. G. van Zanden deed eind augustus intrede in de hervormde gemeente te Uddel. De predikant kwam over vanuit Katwijk aan Zee en volgde in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op, die eerder naar Putten vertrok. Tijdens de voorbereidingsdienst...

Reinier van den Berg, Prof. dr. Arnold Huijgen, Prof. dr. David Onnekink
Interview

Minder vliegen en vlees eten? Drie christelijke deskundigen over rentmeesterschap

De vraag naar rentmeesterschap leidt onder christenen tot verschillende antwoorden. Hoe zwaar weegt de zorg voor de schepping en waar ligt de grens van onze verantwoordelijkheid? Cvandaag legde die vragen voor aan drie christelijke deskundigen:...

Mars tegen vrouwengeweld
Nieuws

Kerken Zuid-Afrika komen in actie na dood negen vrouwen: ‘Meer nodig dan woorden’

Kerken en christelijke leiders in Zuid-Afrika komen in actie tegen geweld tegen vrouwen. Aanleiding is de vondst van negen dode vrouwen in Ekurhuleni, in de provincie Gauteng. Sinds juli werden hun lichamen op verschillende plaatsen aangetroffen. Dat...

Kerk in Parijs
Nieuws

Katholicisme in Frankrijk ‘ingestort’, maar opvallend veel jongeren vinden weg naar de kerk

Het katholicisme in Frankrijk is de afgelopen decennia sterk teruggelopen. Toch zijn er ook opvallende tekenen van hoop. Vooral onder jongeren groeit de belangstelling voor het christelijk geloof. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het European...

schilderijenexpositie BibleBeeld
Nieuws

Schilderijenexpositie over Bijbelse thema’s in Zaltbommel verlengd na succes

De schilderijenexpositie BibleBeeld van kunstenaar Paul Boer in de Grote-Sint-Maartenskerk in Zaltbommel is vanwege de belangstelling verlengd tot 1 november. Met kleurrijke en expressieve doeken verbeeldt Boer verschillende verhalen en thema’s uit...

Jan van den Bosch en Annelies van Walsum
Nieuws

God bevrijdde Annelies van beklemming: zondag deelt ze haar verhaal in Hour of Power

Annelies van Walsum koos er in haar jeugd voor haar hart op slot te doen. Nu loopt ze door de straten van grote steden om mensen over Jezus te vertellen. Waar komt die verandering vandaan? "Als God je hart weer opent, en je bevrijdt van beklemming,...

Dokes
Column

Waarom we bij onbegrepen gedrag naar de hele mens moeten kijken

Mensen met ‘onbegrepen gedrag’ worden volgens ervaringsdeskundige Matthijn Doekes te vaak beoordeeld op wat aan de buitenkant zichtbaar is. Wie werkelijk wil helpen, moet volgens hem naar de hele mens kijken: naar lichamelijke en psychische...

Betty Krooneman
Interview

Ziekte zette Betty’s geloof onder druk: “Wordt het makkelijker als ik het geloof aan de kant zet?”

Al ruim twintig jaar leeft Betty Krooneman met een chronische ziekte. Haar leven werd kleiner, haar lichaam onbetrouwbaar en vanzelfsprekendheden vielen weg. Ook haar geloof kwam onder druk te staan. Toch ontdekte ze in die gebrokenheid steeds meer...

Meerartikelen

Willie Zeldenrust-ten Harkel
Persbericht

Nieuw boek geeft stem aan veertien moeders die hun kindje verloren

Schrijfster en spreker Willie Zeldenrust-ten Harkel presenteert vandaag (vrijdag 25 september) haar nieuwe boek Niet van voorbij. Daarin vertellen veertien moeders over het verlies van hun kindje en de weg die zij daarna gingen. Geloof, rouw,...

Trump
Nieuws

Trump ontmoet Xi: dringende oproep om vrijlating gevangen christenen klinkt

De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt de Chinese president Xi Jinping deze week in het Witte Huis. Handel, Taiwan en kunstmatige intelligentie zullen waarschijnlijk veel aandacht krijgen, maar mensenrechtenorganisaties en tien Amerikaanse...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Hervormde gemeente Oud-Beijerland beroept voor de tweede keer ds. D. J. W. Kok

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) heeft opnieuw een beroep uitgebracht op ds. D. J. W. Kok (foto). De predikant uit Stolwijk moet in het dorp uit de Hoeksche Waard de opvolger worden van ds. J. J. ten Brinke, die sinds september...

Ds. H. Peet
Video

CGK-predikant vertelt waarom hij tijdens de afkondigingen de slappe lach kreeg

Ds. H. Peet, predikant van de CGK (Eben-Haëzergemeente) te Sliedrecht, ging drie jaar geleden plotseling viraal nadat hij tijdens de afkondigingen in de lach schoot. De predikant moest afkondigen dat de ouderen van CGK Vlaardingen zich konden...

Andy Beshear
Nieuws

Amerikaanse gouverneur haalt uit naar Trump en JD Vance: ‘Gebruiken geloof als politiek wapen’

De Amerikaanse gouverneur Andy Beshear heeft scherpe kritiek geuit op vicepresident JD Vance en president Donald Trump. Volgens de Democraat gebruiken zij het christelijk geloof om politieke keuzes te rechtvaardigen die kwetsbare mensen raken. Zelf...

monument militairen
Nieuws

Israël krijgt eerste monument voor gesneuvelde christelijke militairen

In het noorden van Israël komt voor het eerst een monument dat speciaal is gewijd aan christelijke militairen die tijdens hun dienst in het Israëlische leger (IDF) zijn omgekomen. Premier Benjamin Netanyahu woonde op 16 september de...

sri lanka
Nieuws

Vijftien moslims krijgen ieder 220 jaar cel voor bloedige aanslagen op kerken tijdens Pasen

Een rechtbank in Sri Lanka heeft vijftien islamitische mannen veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de bloedige aanslagen op Eerste Paasdag 2019. Zij krijgen ieder 220 jaar gevangenisstraf. Bij de aanslagen op drie kerken en drie hotels kwamen 279...

Andrea IJsselstein
Video

Andrea IJsselstein wil miljoen mensen bereiken met ‘Jij bent waardevol’

Wat begon met 250 kaartjes met de boodschap ‘Jij bent waardevol’, is uitgegroeid tot een landelijke evangelisatieactie. Via stichting Yes and Amen zijn inmiddels ruim 300.000 exemplaren aangevraagd om te worden verspreid. Initiatiefnemer Andrea...

Trump
Nieuws

Trump spreekt bij VN over vervolgde christenen en noemt Mensenrechtenraad "laffe huichelaars"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak bij de Verenigde Naties (VN) aandacht gevraagd voor de vervolging van christenen. Volgens hem is de VN-Mensenrechtenraad daar veel te stil over terwijl ze zich wel voortdurend...

Reenen
Opinie

Het lijkt alsof we niets geleerd hebben van de coronacrisis

Twee weken geleden was de laatste verhoorweek van de Parlementaire enquêtecommissie Corona. Afgelopen vrijdag blikte Groot Nieuws Radio terug met enkele bestuurders over vragen rondom kerken. Mijn gevoel zegt dat er maar weinig geleerd is. Laat ik...

Jafeth Bekx
Interview

Jafeth Bekx: “God vraagt niet of wij alles begrijpen, maar of wij Hem vertrouwen”

Na achttien jaar InSalvation voelde Jafeth Bekx dat het tijd was voor een nieuw seizoen. De overstap naar ZERA worship bracht ook onzekerheid en lastige vragen met zich mee. In gesprek met Cvandaag vertelt hij wat de lente, zomer, herfst en winter...

jongere
Boekfragment

Waarom identiteitsvorming voor jongeren steeds ingewikkelder wordt

Jongeren staan tijdens de puberteit voor een belangrijke opgave: ontdekken wie ze zijn en welke plaats ze innemen in de wereld. Volgens Roelien den Ouden is die zoektocht ingewikkelder geworden door sociale media, de overvloed aan keuzes en...