Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Bobby Gruenewald
Nieuws

YouVersion waarschuwt voor gebruik van AI bij vragen over de Bijbel

De oprichter van de populaire Bijbelapp YouVersion waarschuwt voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij geloofsvragen. Volgens Bobby Gruenewald (foto) is de technologie nog niet betrouwbaar genoeg om antwoorden te geven over de Bijbel, meldt

Cuba vlag
Nieuws

Pastor opgepakt na delen van Bijbelvideo in Cuba

Een voorganger in Cuba is opgepakt nadat hij een Bijbelvideo op internet had geplaatst. Het gaat om pastor Rolando Pérez Lora uit de regio Matanzas. Hij zegt dat de autoriteiten hem al jaren onder druk zetten vanwege zijn geloof en bediening, meldt C

Britse Hogerhuis
Nieuws

Britse Hogerhuis verwerpt voorstellen rond abortuswet: christenen teleurgesteld

Christelijke en pro-life organisaties reageren teleurgesteld op een besluit van het Britse Hogerhuis. Leden stemden tegen voorstellen die wijzigingen in de abortuswet hadden moeten terugdraaien. Het gaat om een bepaling in een nieuwe wet die strafrec

Oude Kerk Ede
Nieuws

Verdachte brandstichtingen bij Edese kerken blijft langer vast

De 27-jarige man die wordt verdacht van brandstichtingen bij drie kerken in Ede blijft voorlopig in hechtenis. Het Openbaar Ministerie heeft zijn voorarrest met negentig dagen verlengd. De verlenging ging op 13 maart in, terwijl het onderzoek naar de

John Kluge
Nieuws

Amerikaanse docent krijgt schadevergoeding na conflict over geloof

Een voormalige docent uit de Amerikaanse staat Indiana heeft een grote schadevergoeding gekregen na een conflict over zijn christelijke overtuiging. De school waar muziekdocent John Kluge werkte moet hem 650.000 dollar betalen. Hij weigerde leerlinge

Iran-VS
Nieuws

Kerk dankt God: Iraanse christen vrij na maanden in detentie

Een Iraanse christen die zich tot het geloof bekeerde, is na negen maanden vrijgelaten uit vreemdelingendetentie in de Verenigde Staten. Reza zat in totaal 267 dagen vast. Zijn vrijlating zorgt volgens Christianity Today voor blijdschap in zijn kerk

Zwolle
Persbericht

Interkerkelijke evangelisatiedag ‘Take The City’ in Zwolle

Christenen uit verschillende kerken en delen van Nederland komen op zaterdag 28 maart samen in Zwolle voor Take The City Zwolle, een interkerkelijke dag van aanbidding, toerusting en evangelisatie. Het initiatief wordt georganiseerd door Evangelist N

SGP
Nieuws

SGP groeit en breekt voor het eerst door in vijf nieuwe gemeenten

De SGP heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen fors gewonnen. De partij, die in 68 gemeenten meedeed, behaalde in totaal circa 30 zetels winst in 27 gemeenten. Naast winst in traditionele bolwerken, zoals Putten, Urk en Reimerswaal, is er vooral aanda

Meerartikelen

Bryce Crawford
Getuigenis

Jonge christen ziet groeiende honger naar geloof: “Alleen Jezus vervult echt”

Steeds meer jonge Amerikanen keren terug naar het christelijk geloof. Dat zegt de 22-jarige christelijke influencer Bryce Crawford tegenover FOX News. Volgens hem zijn jongeren moe van oppervlakkigheid en zoeken zij naar een echt betekenisvol leven.

Opperrabbijn
Interview

Opperrabbijn openhartig over groeiend antisemitisme en hypocrisie in de samenleving

Steeds meer Joodse Nederlanders vragen zich af of er voor hen nog toekomst is in Nederland. De recente golf van antisemitisme zorgt voor grote zorgen binnen de Joodse gemeenschap. Opperrabbijn Binyomin Jacobs spreekt daar openhartig over in een inter

René Millenaar
Nieuws

Evangelische gemeenten in Brabant en Limburg bouwen aan nieuw netwerk

Een aantal evangelische gemeenten in Brabant en Limburg werkt aan een nieuw netwerk om elkaar te versterken en te investeren in leiderschap en gemeenteontwikkeling. Initiatiefnemer is René Millenaar (foto), die al jarenlang betrokken is bij het gemee

Kees Postma
Column

Wat doen we bij kerkverlating: afwachten of werken aan wederopstanding?

Kerksluitingen zijn in Nederland geen uitzondering meer. In dorpen en steden verdwijnen kerkgebouwen of krijgen ze een nieuwe bestemming. Vaak klinkt de verzuchting dat het nu wachten is op een wonder. Maar is dat werkelijk de weg die de kerk moet ga

Hadja Lahbib
Nieuws

EU financierde organisatie achter abortusinitiatief: SGP stelt vragen

De Europese Commissie heeft financiële steun verleend aan de organisatie achter het omstreden burgerinitiatief My Voice, My Choice. Dat blijkt uit antwoorden van Eurocommissaris Hadja Lahbib (foto) op vragen van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruisse

Chris Stoffer
Opinie

De maat is vol: grijp in tegen Iraanse dreiging in Nederland

Iran is verwikkeld in een oorlog die de hele regio ontwricht. VS en Israël voeren oorlog tegen een radicaalislamitisch regime dat zijn bevolking hardhandig onderdrukt, een kernwapen nastreeft en volhardt in het steunen van terreurorganisaties als Hez

Duitsland kerk
Nieuws

Aantal kerkleden in Duitsland blijft dalen

Het aantal christenen in Duitsland is in 2025 opnieuw gedaald. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Evangelische Kerk in Duitsland (EKD). Eind 2025 waren ongeveer 17,4 miljoen mensen lid van een protestantse kerk. Dat is een daling van ruim drie proc

Schots parlement
Nieuws

Schotse christenen dankbaar: parlement verwerpt wet voor hulp bij zelfdoding

Het Schotse parlement heeft een voorstel voor hulp bij zelfdoding verworpen. Na een lang en emotioneel debat stemden 69 parlementsleden tegen en 57 voor. Eén lid onthield zich van stemming. Het wetsvoorstel was ingediend door politicus Liam McArthur.

Nigeria jihadisten
Nieuws

Predikant gedood en tientallen christenen ontvoerd in Nigeria

In de Nigeriaanse staat Kaduna is opnieuw een christelijke gemeenschap aangevallen. Daarbij werd een predikant gedood en zijn tientallen gelovigen ontvoerd. De aanval vond eind februari plaats in het dorp Dorowa, in het district Sanga. Volgens lokale

Ds. G. J. Baan
Video

Dit is wat GerGem-predikant G. J. Baan verbaast als hij op de Veluwe komt

Ds. G. J. Baan, predikant van de gereformeerde gemeente te Rotterdam-Zuidwijk, komt regelmatig op de Veluwe. De predikant verbaast zich dan over iets wat hij vaak tegenkomt wanneer hij een bezoekje brengt aan het onder Nederlanders populaire gebied.

Prestonwood Baptist Church
Nieuws

Onrust tijdens kerkdienst in Texas na verstoring door bezoeker

Een kerkdienst in een grote gemeente in de Amerikaanse staat Texas is afgelopen zondag verstoord. Een man begon luid te roepen tijdens de preek. Beveiligers hebben hem uiteindelijk uit de zaal verwijderd. Het incident vond volgens de Christian Post p

Ds. Alfred van de Weg
Column

Zoektocht van dj schudt christenen wakker

Wat gebeurt er wanneer een dominee en een dj samen op een podium staan? Tijdens een Jij daar-avond met dj Sefa en ds. G. van Zanden kwamen honderden jongeren samen om na te denken over muziek, geloof en levensvragen. De avond werd een inkijkje in een