Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Donald Trump
Nieuws

'Paasboodschap' president Donald Trump zorgt voor grote ophef onder christenen

Uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump hebben tijdens Eerste Paasdag voor grote ophef gezorgd. Trump richtte zich via zijn platform Truth Social rechtstreeks tot Iran en gebruikte daarbij zeer ruige taal. Zo schreef hij onder meer dat h

Jan Keuken
Persbericht

Jan Keuken nieuwe directeur van Stichting IRS

Per 1 april 2026 is Jan Keuken (links op de foto) door het bestuur benoemd als directeur van Stichting IRS in Apeldoorn. Hij volgt interim-directeur Hans van Hoof (rechts op de foto) op. Jan Keuken (37) heeft twintig jaar ervaring in commercie en man

doekes
Opinie

Waarom ideologie vervaagt en geloof versterkt door de jaren heen

Jonge mensen zijn vaak sterk ideologisch. Nog zeer overtuigd van het idee dat ze de wereld kunnen veranderen, radicaal in hun standpunten en vol energie. Opvallend is dat naarmate de jaren verstrijken, ideologie vaak minder sterk wordt, minder radica

Shah Ahmadi
Getuigenis

Iraanse evangelist: "Jezus verscheen aan mijn familie in dromen"

Een voormalige moslim uit Iran getuigt van een opmerkelijke geloofsreis waarin vervolging, vlucht en bovennatuurlijke ervaringen samenkomen. Volgens evangelist Shah Ahmadi kwamen meerdere familieleden tot geloof nadat Jezus aan hen verscheen in drome

Tass Saada
Nieuws

Tass Saada (1951-2026): een leven tussen haat en verzoening

In dit in memoriam van Gerhard Rijksen wordt het indrukwekkende levensverhaal van Tass Saada geschetst: van meedogenloze strijder in de kring van Yasser Arafat tot een toegewijde volgeling van Jezus en vredestichter tussen Joden en Palestijnen. Zijn

Jan Pool
Column

Wat als oude angsten opnieuw opduiken? Strijd in m'n hoofd en rust in m'n geloof

Goed nieuws en onzekerheid lopen soms dwars door elkaar heen. Jan Pool praat ons bij over zijn gezondheidssituatie, de impact van bijwerkingen en een onverwachte medische wending. Tegelijk wordt hij geconfronteerd met een oude angst die opnieuw de ko

Nigeria
Nieuws

Minimaal tien christenen omgekomen bij aanval Boko Haram in Nigeria

Leden van de islamitische terreurgroep Boko Haram hebben op maandag 30 maart ten minste tien christenen gedood bij een overval op een dorp in de Nigeriaanse deelstaat Borno. De aanval vond plaats in Kautikari, een overwegend christelijk dorp in Chibo

Saada
Nieuws

Tass Saada (75) overleden: sluipschutter van Arafat veranderde in volgeling van Jezus

Tass Saada is op 75-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de uitgever van zijn boek ‘Arafat was mijn held’ bekend. De Palestijnse Saada heeft een indrukwekkend levensverhaal waarin hij van moslim en sluipschutter van de PLO transformeerde tot een volg

Meerartikelen

Donald Trump
Video

Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit

De Amerikaanse president Donald Trump noemt Pasen het grootste wonder ooit. Dat zei Trump eerder deze week tijdens de paaslunch in het Witte Huis. De president wees op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ook op Zijn opstanding tijdens Pase

Ds. Oscar Lohuis
Video

Ds. Oscar Lohuis wijst op vijanden van Israël die één voor één ten onder gingen

Van het Egyptische rijk tot het Assyrische Rijk en van het Babylonische Rijk tot uiteindelijk nazi-Duitsland: allemaal stonden ze Joden naar het leven en gingen vervolgens één voor één ten onder. Daar wees ds. Oscar Lohuis op in een recente preek. Lo

Ds. G. van Zanden
Preekverslag

Ds. Van Zanden over Jezus’ intocht in Jeruzalem: “Op een ezel kwam Hij binnen"

De intocht van de Heere Jezus in Jeruzalem is voor velen een bekende geschiedenis, maar daarmee niet minder indringend. In een recente preek behandelde ds. G. Van Zanden Jezus’ intocht in Jeruzalem. In tegenstelling tot veel aardse vorsten, was Zijn

Bijbelleeschallenge ‘Ik ben …’
Persbericht

Evangelisch College en Opwekking lanceren Bijbelleeschallenge ‘Ik ben…’

Tussen Pasen en Pinksteren organiseren het Evangelisch College en Opwekking een landelijke Bijbelleeschallenge. Het onderwerp, ‘Ik ben...’, is ook het thema van de Pinksterconferentie 2026. Deze challenge nodigt duizenden christenen uit om de maniere

Tussenjaar Pulse - 24-7 Prayer Rotterdam
Persbericht

Discipelschapsjaar ‘Pulse’ wil jongeren helpen geloof praktisch te leven

Voor jongeren die hun geloof niet willen beperken tot de zondag, is er een initiatief: Pulse. Dit discipelschapsjaar, verbonden aan 24-7 Prayer Rotterdam, richt zich op jongeren tussen de 17 en 28 jaar die verlangen naar verdieping, gemeenschap en pr

Dabar
Persbericht

Dabar 2026: honderden jongeren delen geloof op campings

De inschrijving voor Dabar, het missionaire campingwerk van de IZB, is geopend. Elk jaar zetten honderden jongeren zich tijdens hun vakantie in om het evangelie te delen op campings in heel Nederland. Ook deze zomer krijgen jongeren weer de kans om h

Uwicyeza Dalie
Getuigenis

Dalie uit Rwanda vond ware vergeving in Jezus Christus

Wat hebben deze donkerbruine, diepliggende ogen gezien? Ogen die een oceaan aan emoties lijken te bevatten – welke verschrikkingen dragen zij met zich mee? Dalie’s gezicht staat ernstig, bijna verdrietig. Ze glimlacht zelden; haar ogen lijken te zegg

Gerry Velema
Column

Genade is geen excuus om te blijven zondigen: hoe zit het met ons?

Door mijn slechthorendheid ben ik erg gehecht aan de liederen uit mijn jeugd. Die ken ik het beste en ze reizen al zo lang met me mee. Zoals deze: ‘Bereid mij, Heer, dat onberispelijk rein mijn leven nu zal zijn. Geen vlek of rimpel meer, wanneer U k

Maria - moeder van Jezus
Boekfragment

Aan de voet van het kruis: het zwijgen van Maria zegt alles

De religieuze leiders hebben Jezus niet laten kruisigen omdat Hij zieken genas en doden nieuw leven gaf. Ze kruisigden Hem omdat Hij zich aan God gelijkstelde. Omdat Hij zei: ‘Ik en de Vader zijn één! Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien!’ Dat

Kerkbanken
Persbericht

Onderzoek: heiligheid verschuift van kerk naar natuur en cultuur

Hoewel Nederland in hoog tempo ontkerkelijkt, verdwijnt de behoefte aan zingeving, rust en verbondenheid niet. Die verplaatst zich. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek naar ‘heiligheid in de leefomgeving’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse tv-evangeliste vergelijkt Trump met Jezus tijdens paaslunch in Witte Huis

De Amerikaanse tv-evangeliste en predikante Paula White-Cain heeft president Donald Trump met Jezus vergeleken. Dat gebeurde tijdens de paaslunch die eerder deze week in het Witte Huis plaatsvond. Volgens White-Cain heeft Trump net zoals Jezus 'veel

IS
Nieuws

ISIS roept op tot brandstichting kerken en synagogen in VS en Europa

De Islamitische Staat (ISIS) roept moslims wereldwijd op om kerken en synagogen in brand te steken. De oproep, die als een dreigement kan worden gezien, is specifiek gericht op de Verenigde Staten en Europa en valt samen met de paasdagen. Dit bericht