Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Studiedag EC
Persbericht

Studiedag over hel, genezing en Israël: hoe blijf je het Koninkrijk centraal stellen?

Hoe ga je als christen om met gevoelige onderwerpen als gebedsgenezing, de hel, alverzoening en de positie van Israël? Die vraag staat centraal tijdens de studiedag Tijd voor het Koninkrijk: heikele thema's en Koninkrijkstheologie, die op zaterdag 20

Elianne Lammers
Interview

Medair-coördinator Elianne ziet Gods voorzienigheid in rampgebied Madagaskar: "Gods kracht houdt nooit op"

Toen in februari een zware cycloon grote delen van Madagaskar verwoestte, ging bij hulporganisatie Medair de telefoon. Een collega viel uit, de nood was hoog en er moest snel iemand ingevlogen worden die het land kende. Binnen een week zat Elianne La

Amnazo
Nieuws

De vrouw van het goede nieuws in een vluchtelingenkamp in Malawi

Stel je voor: van het ene op het andere moment is je leven in gevaar. Je hebt geen tijd om na te denken, spullen te pakken of afscheid te nemen. Urenlang ren je, op de vlucht, op zoek naar veiligheid. Buiten adem bereik je de horizon – maar daar wach

Nienke
Nieuws

Ambulant woonbegeleider Nienke: "Waar onze armen te kort zijn, reiken Gods armen vele malen verder"

"Als hulpverlener wil ik er als mens echt zijn voor de ander, door mijn hart open te stellen en een relatie op te bouwen. De liefde en compassie die Jezus mij geeft, mag ik uitstralen door er te zijn voor de ander. Ik merk dat cliënten zich hierdoor

Honger naar Echtheid
Nieuws

Boekuitgave George Verwer: Honger naar echtheid

"Er is hoop voor christenen die honger hebben naar God. Die erop gebrand zijn om Hem te leren kennen", het is alsof deze woorden gisteren zijn opgeschreven, maar niets is minder waar. In de jaren ’80 maakte George Verwer, oprichter van wereldwijde ze

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Ds. J. R. Bulten ontvangt opnieuw beroep: CGK Scherpenzeel hoopt op zijn komst

Ds. J. R. Bulten (foto) heeft opnieuw een beroep ontvangen. De christelijke gereformeerde kerk te Scherpenzeel hoopt op de komst van de predikant. Vorige week ontving Bulten nog een beroep vanuit Kampen. In Scherpenzeel zoekt men naar een nieuwe geme

Don Ceder en Diederik van Dijk
Nieuws

CU en SGP stellen Kamervragen over bedreigingen christelijke asielzoekers in azc's

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder (links op de foto) en SGP-Kamerlid Diederik van Dijk (rechts op de foto) hebben Kamervragen gesteld over meldingen van bedreiging, intimidatie en geweld tegen christelijke asielzoekers in Nederlandse opvanglocaties. Aa

Overblijfselen synagoge Chorazin
Nieuws

12-jarige jongen vindt eeuwenoude edelsteen op Bijbelse locatie bij Meer van Galilea

Een 12-jarige jongen heeft een bijzondere archeologische vondst gedaan op een locatie die verbonden is met het optreden van Jezus in Galilea. Tijdens een opgraving in Korazim, in het noorden van Israël, vond hij een zeldzame blauwe edelsteen die moge

Meerartikelen

Stichting Hart van Homo's
Nieuws

Discussie over homoseksualiteit in reformatorische kring laait opnieuw op

Binnen de reformatorische gezindte is discussie ontstaan over de vraag hoe christenen moeten omgaan met homoseksuele gevoelens. Stichting Hart van Homo’s reageert in het Reformatorisch Dagblad op kritiek die eerder werd geuit naar aanleiding van een

Soedan
Nieuws

Ruim drie jaar burgeroorlog Soedan: Christenen "laatst in rij" voor hulp

Het voortdurende conflict in Soedan heeft geleid tot een van ‘s werelds ergste humanitaire crisissen. Naar schatting zijn tussen de 12 miljoen en 14 miljoen mensen ontheemd geraakt, terwijl ongeveer 20 miljoen mensen (meer dan een derde van de bevolk

Henri Nowak - Vickrum Singh Dingwa
Nieuws

Met vijf messteken vermoorde Brit (18) had Bijbeltekst over opstanding op achtergrond telefoon

Vorig jaar werd de 18-jarige Henry Nowak op tragische wijze vermoord in de Engelse stad Southampton. Vlak voor zijn overlijden, had de student een Bijbeltekst over de opstanding als schermachtergrond op zijn telefoon staan. Dat zegt priester Paschal

Jacques Brunt
Video

Hoe de Oranjegekte rond het komende WK Jacques Brunt aan het denken zette

Morgen begint het wereldkampioenschap voetbal (WK) in Mexico, Canada en Amerika. Ook het Nederlands elftal maakt deel uit van de 48 landen die aan het prestigieuze voetbaltoernooi deelnemen. In ons land wordt de zogeheten 'Oranjegekte' steeds beter z

Ds. A. Simons
Video

Volgens ds. Simons is 7 oktober een stipje van de beproeving die over Israël komt

"Ik geloof dat wat op 7 oktober (2023, red.) gebeurd is, dat dat een stipje van de beproeving en loutering is die over Israël komt", dat zei ds. A. Simons tijdens een recente bidstond voor Israël. Tijdens deze bidstond verzorgde de hervormde predikan

PowerParent
Persbericht

PowerParent Dag biedt alleenstaande ouders een dag van rust en bemoediging

Alleenstaande ouders krijgen op zaterdag 20 juni de gelegenheid om even op adem te komen tijdens de PowerParent Dag in Kockengen. De dag is speciaal bedoeld voor ouders die na het verlies van een partner of door andere omstandigheden alleen de zorg v

Lize en Noor
Getuigenis

Drie kinderen uit één gezin laten zich samen dopen: "Dit was de juiste stap"

Voor Lize, Noor en hun broer Benne uit Nijkerk werd Pasen een dag die ze niet snel zullen vergeten. De drie lieten zich gezamenlijk dopen tijdens een doopdienst in de buitenlucht, omringd door familie en vrienden. Extra bijzonder was dat zij werden g

Annelijn de Gier
Opinie

ChristenUnie gevangen in hermeneutische strijd: wie bepaalt de koers?

In de afgelopen vijf jaar zijn de partijcongressen van de ChristenUnie verworden tot een strijdtoneel. Het 54e partijcongres van 6 juni 2026 was daarop geen uitzondering. Dit keer hadden enkele leden van de progressieve flank politieke moties ingedie

Davey van Zon
Interview

Davey van Zon: “Gods plan draait niet om je bestemming, maar om je relatie met Hem”

Wat als Gods plan voor je leven minder draait om een einddoel en meer om de weg ernaartoe? Die vraag houdt auteur Davey van Zon al jarenlang bezig. In zijn onlangs verschenen boek ‘Gods plan, jouw leven’ schrijft hij over Gods leiding, keuzes maken e

rechtspraak
Nieuws

Kort geding GerGem Tricht-Geldermalsen uitgesteld vanwege wrakingsprocedure

Het kort geding dat acht voormalige diakenen van de Gereformeerde Gemeente (GG) Tricht-Geldermalsen hebben aangespannen, is uitgesteld. Eerst moet een wrakingsverzoek worden behandeld tegen de rechter die de zaak zou behandelen. Dat meldt het Reforma

Boko Haram
Nieuws

Honderden ontvoerden bevrijd uit Boko Haram-kamp in Nigeria

Meer dan 360 Nigerianen die maandenlang gevangen werden gehouden door de islamitische terreurbeweging Boko Haram, zijn vrijgekomen uit een afgelegen berggebied in het noordoosten van Nigeria. Lokale leiders spreken zelfs van meer dan 400 vrijgelaten

India gebed
Nieuws

Zeker 25 christenen gewond bij aanval op kerkdienst in India

Minstens 25 christenen zijn gewond geraakt nadat een groep hindoe-nationalisten een gebedsdienst aanviel in het dorp Sadrapal, in de Indiase deelstaat Chhattisgarh. Onder de slachtoffers bevinden volgens International Christian Concern zich de zwange