Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Martin Mans - ds. K. H. Bogerd - ds. E. Boogert
Video

Zangmiddag voor Jeruzalem met Martin Mans en ds. Bogerd trekt volle kerk in Jaarsveld

Begin deze maand vond in de hervormde kerk van Jaarsveld een zangmiddag plaats voor jong en oud. Tijdens de middag stond het thema 'De vrede van Jeruzalem/Jaarsveld' centraal. Ds. E. Boogert vertelde over zijn werkzaamheden voor de CAMA Zending in Is

Donald Trump
Nieuws

Trump aangespoord tot actie nu Armeense regering druk op Apostolische Kerk opvoert

Internationale mensenrechtenorganisaties roepen president Donald Trump en zijn regering op om in actie te komen tegen de Armeense regering. Zij maken zich zorgen over de toenemende druk op de Armeens-Apostolische Kerk en waarschuwen dat Armenië een a

Jonathan (HVC)
Video

Terugkijken: HVC-medewerker Jonathan over de actie 'Plant een Bijbel'

Ondanks alle fysieke en digitale evangelisatie zijn er nog altijd miljoenen mensen die nog nooit van het evangelie gehoord hebben. Daarom organiseert Stichting Hulp Vervolgde Christenen de actie 'Plant een Bijbel'. Met deze actie worden Bijbels versp

Ds. D. J. Diepenbroek
Video

Ds. Diepenbroek (HHK) vraagt toehoorders of ze een groot ego hebben

Mensen met grote ego's kunnen soms enorme schade aanrichten, zo stelde ds. D. J. Diepenbroek (HHK) in een preek over Richteren 12. Aan de hand van de botsing tussen Jefta en de stam van Efraïm waarschuwde hij voor de gevolgen van gekrenkte eer en tro

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel wijst in gebedsvlog op de aanwezigheid van engelen in ons leven

In deze gebedsvlog behandelt Ron van der Spoel Psalm 91. Deze psalm typeert hij 'als een lied voor onderweg.' De predikant vertelt onder meer dat zijn vader de psalm altijd las voordat het gezin op vakantie ging en hoe de woorden uit diezelfde psalm

Psalm 13
Video

Luister naar deze prachtige pianobewerking van Psalm 13 door Gerrit Koele

'Neen, 't zal zich in Uw heil verblijden. Ik zal den HEER mijn lofzang wij - den, Die mij genadig bijstand biedt.' Deze woorden zijn afkomstig uit het vijfde vers van Psalm 13. Organist, pianist en componist Gerrit Koele deelde onlangs op zijn YouTub

Arida Nelemans
Video

Arida Nelemans zoomt in op Bijbels voor kinderen en jongeren

Welke Bijbel past bij een kind of jongere van vandaag? In een extra aflevering van het Family7-programma Uitgelicht! schuift boekenrecensent Arida Nelemans aan om te praten over kinder en jongerenbijbels. Ze laat zien hoe verschillende uitgaven kunne

Seminar Holocaust
Persbericht

Seminar March of Life in Zwolle wil ‘sluier van stilte’ doorbreken

Op zaterdag 14 maart 2026 organiseert March of Life NL in samenwerking met Weg uit Babylon en ICEJ Nederland een seminar in Zwolle onder de titel Breaking the Veil of Silence. Het evenement vindt plaats van 10.00 tot 17.30 uur en staat in het teken v

Meerartikelen

Joël Voordewind - Mariecke van den Berg - ds. Marco Hofland
Interview

Christenen lanceren platform de Linkse Kerk: polariserend of broodnodig tegenwicht?

Onlangs lanceerde een groep linkse en politiek betrokken groep christenen het platform de Linkse Kerk. Volgens de initiatiefnemers worden christelijke waarden gekaapt voor een politieke agenda waarin uitsluiting, individualisme en profiteren ten kost

Dr. C. A. van der Sluijs
Opinie

Tussen orthodoxie en evangelisch activisme: secularisatie in eigen huis

Het lijkt erop dat de secularisatie ook in reformatorische kring toeslaat. Dat wordt zichtbaar in de vele verborgen Franca Treurs. Ik stel dat de ontkerstening van Nederland mede aan de kerk te wijten is, omdat deze vaak geen zoutend zout meer is. Ik

Peter Schalk
Nieuws

Opnieuw wordt Peter Schalk voorgedragen als lijsttrekker voor Eerste Kamerfractie SGP

Het SGP-hoofdbestuur zet Peter Schalk bij de komende Eerste Kamerverkiezingen (2027) opnieuw boven aan de kandidatenlijst. Schalk (64) is sinds 2015 fractievoorzitter van de SGP in de Eerste Kamer. Op zaterdag 30 mei 2026 stemt het partijcongres over

Gender
Nieuws

'Gendergids' gepresenteerd: 'Verschillende visies op de werkelijkheid botsen'

Steeds meer jongeren en volwassenen ervaren onzekerheid, spanning of verwarring rondom genderidentiteit, realiseren NPV - Zorg voor het Leven en het Lindeboom Instituut zich. Vragen als 'wie ben ik eigenlijk?' en 'hoe geef ik mijn identiteit vorm?' z

abortus
Nieuws

SGP teleurgesteld over plan om abortussen te gaan betalen

De Europese Commissie wil abortussen gaan betalen voor vrouwen die in hun eigen EU-land geen abortus kunnen krijgen. Dat is het antwoord van de Commissie op burgerinitiatief My Voice, My Choice. Deze organisatie wil dat vrouwen op kosten van de EU da

 Willemijn de Weerd
Preekverslag

Willemijn de Weerd wijst op stilte in drukke tijden: “Hineni is een spannend gebed”

Soms is één woord genoeg om je hart te raken. Een woord dat blijft hangen, omdat het iets wakker maakt wat je al lang ergens voelt, maar moeilijk onder woorden kunt brengen. Voor Willemijn de Weerd is dat woord hineni: “hier ben ik”. Ze beschouwt dit

Willem Lingeman
Opinie

De angst regeert: klimaatcrisis of geloofscrisis?

Tja, het klimaat. We worden ermee om de oren geslagen. Elke dag weer. Als het niet gaat over de opwarming van de aarde, dan is het wel de stikstofdeken die over onze steden en landerijen zou zijn gelegd. En dat alles is, zo wordt gezegd, de schuld va

soedan
Nieuws

Opnieuw pastor vermoord in Zuid-Soedan: "Groot dienaar van God"

Een voorganger van een Pinksterkerk in Zuid-Soedan is ontvoerd en vermoord. Het levenloze lichaam van Lino Pasquale werd deze week ontdekt nadat hij tijdens het vissen bij de rivier Gondokoro verdween. Dat bevestigt een familielid tegenover Morning S

EH
Persbericht

De Evangelische Hogeschool organiseert symposium ‘Opwekking onder jongeren?’

Op donderdag 9 april 2026 organiseert de Evangelische Hogeschool (EH) een symposium met als thema ‘Opwekking onder jongeren?’. Hiermee sluit de EH aan op het rapport ‘God van Nederland 2025’, waar een trendbreuk in te zien is. Jongeren staan meer ope

Matthew Grech
Nieuws

Nog altijd geen uitspraak in zaak ex-LHBTI'er die op tv bekeringsverhaal deelde

De uitspraak in de rechtszaak tegen Matthew Grech, een Maltees christen, is voor de vierde keer uitgesteld. Dat meldt Christian Today. Grech wordt vervolgd omdat hij drie jaar terug in een tv-programma 'voor conversietherapie geadverteerd' zou hebben

pro life
Persbericht

Met vergoeding voor abortusreizen vergeet de Europese Commissie de meest kwetsbaren

Met het openstellen van een fonds voor abortustoerisme kiest de Europese Commissie voor een koers die moreel en politiek onacceptabel is. De EU gebruikt een sociaal fonds voor doelen waarvoor het nooit bedoeld is, cre?ert financi?le prikkels voor gre

Dushi Eisden
Video

Komende zondag in Hour of Power: Dushi Eisden over de dood van haar 15-jarige pleegzoon

Het leven van Dushi Eisden werd volledig op zijn kop gezet door de dood van haar 15-jarige pleegzoon Jerryson, die om het leven kwam bij een schietincident in een McDonald's in Capelle. Komende zondag vertelt ze in Hour of Power over zijn leven, haar