Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Familie Klaassen
Positief nieuws

Grootvader neemt hele Bijbel op als blijvend geschenk voor kleinkinderen

Een 71 jarige grootvader uit de Amerikaanse staat Washington heeft een bijzonder cadeau gemaakt voor zijn kleinkinderen. Johann Klaassen nam in één jaar tijd de volledige Bijbel op als audiobestand, zodat zijn kleinkinderen altijd zijn stem kunnen ho

Zuid-Soedan
Nieuws

Christelijke bekeerling met de dood bedreigd in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Een Soedanese christen leeft in groot gevaar in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. Hij ontvangt doodsbedreigingen vanwege zijn recente bekering tot het christelijk geloof. Het gaat om de 31-jarige Mosab Haroon Ahmed. Twee jaar geleden sloeg hij op

Ds. C. W. Rentier
Video

Ds. Cees Rentier: 'Kerken kunnen beter niet meedoen aan organisatie iftar-maaltijden'

Steeds vaker vinden iftarmaaltijden plaats in kerkgebouwen. Soms wordt de ruimte alleen verhuurd, maar vaker draagt een kerk ook haar steentje bij aan de organisatie. Stichting Evangelie en Moslims stelt dat christenen zulke maaltijden niet zelf zoud

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt waarom God volgens hem van feestvieren houdt

"God houdt kennelijk van feestvieren en Gods kinderen hebben de Bijbelse opdracht om levensgenieters te zijn", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' vertelt de spreker en schrijver dat vrolijk zijn, pl

Makers podcast 'Ik zal er zijn'
Persbericht

Ontmoetingsdag in Wezep over leven met een onvervulde kinderwens

Op zaterdagmiddag 14 maart 2026 wordt in de Noorderlichtkerk in Wezep de ‘Ik zal er zijn’-dag georganiseerd. Deze ontmoetingsdag staat in het teken van leven met een onvervulde kinderwens en wil ruimte bieden voor erkenning, geloof, hoop en verbindin

Mannenzang Veen
Persbericht

Mannenzang Veen staat in teken van ‘Hoop en verlossing’

Op D.V. vrijdagavond 6 maart 2026 wordt in Veen voor de vierde keer de Mannenzang Veen gehouden. Het thema van de avond luidt: ‘Hoop en verlossing’. Na een succesvolle derde editie hopen de organisatoren opnieuw veel mannen te verwelkomen om samen Go

Verwoest flatgebouw na Russische raketaanval
Nieuws

Christelijke alliantie roept op tot gebed voor door oorlog verscheurd Oekraïne

Vier jaar na het begin van de verwoestende oorlog in Oekraïne roept de European Evangelical Alliance (EEA) christenen in heel Europa op om te blijven bidden. De organisatie deed die oproep eerder deze week via haar website. Inmiddels heeft de oorlog

Bikker Stoffer
Nieuws

Randstadkabinet en het belang van de zondag: Dit waren de bijdrages van CU en SGP

Tijdens het debat over de regeringsverklaring in de Tweede Kamer hebben de SGP en de ChristenUnie hun zorgen geuit en advies gegeven aan het nieuwe kabinet. De partijen benadrukten de noodzaak van een eerlijk beleid, aandacht voor kwetsbare groepen e

Meerartikelen

Jetten
Nieuws

Chris Stoffer geeft minister-president Rob Jetten Statenbijbel en een Bijbels advies

Het begint bijna een traditie te worden. Nadat SGP-leider Chris Stoffer vorig jaar een Statenbijbel overhandigde aan de destijds nieuwe premier Dick Schoof, gaf hij er woensdag ook één aan Rob Jetten. Die werd deze week beëdigd als minister-president

Leo Smits
Opinie

De Bijbel geeft geen tijdlijn voor de eindtijd

Veel christenen willen weten waar de wereld naartoe gaat en zoeken houvast in schema’s en tijdlijnen over de eindtijd. Maar doen we de Bijbel daarmee wel recht? In dit opiniestuk zet Leo Smits vraagtekens bij futuristische eindtijdvisies die proberen

Chris Stoffer
Nieuws

SGP kritisch op kabinet Jetten: “Te weinig oog voor kwetsbaar leven en gezinnen”

SGP-leider Chris Stoffer is kritisch op het nieuwe kabinet onder leiding van premier Rob Jetten. In aanloop naar het debat over de regeringsverklaring spreekt hij van te drastische bezuinigingen en blinde vlekken in het beleid. “Er is te weinig oog v

Britse agenten in gesprek met omstanders
Nieuws

Lof voor Britse politieagente die straatprediker beschermt na protest van moslims

Een politieagente in Londen krijgt veel waardering nadat zij het onlangs opnam voor een straatprediker. Tijdens een evangelisatieactie in de wijk Whitechapel ontstond een gespannen situatie nadat een groep moslims op het vertrek van de straatprediker

Mexicaans leger
Nieuws

Mexicaanse kerken hopen op verlichting na dood beruchte kartelleider

De dood van een belangrijke Mexicaanse drugsleider raakt ook direct het leven van honderden kerken. Het Mexicaanse leger doodde onlangs Rubén Oseguera, leider van het Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Deze criminele organisatie staat bekend om ge

Grote Kerk Alkmaar
Video

Terugkijken: CU Alkmaar wil spoeddebat vanwege geweigerde kerkdienst in Grote Kerk

Vorige maand werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde zowel binnen als buiten Alkmaar tot veel verontwaardiging. Nadat de CU-fractie van Alkmaar hier eerder al

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen in Amerika vreest uitzetting: ‘Terugkeer kan mijn dood betekenen’

Een christelijke vrouw die als kind uit Iran werd geadopteerd en in Amerika opgroeide, dreigt te worden uitgezet. De vrouw zou namelijk nooit beschikt hebben over een Amerikaans staatsburgerschap. Later kwam er een wet die veel adoptiekinderen automa

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant vraagt tijdens preek of zijn glas opnieuw gevuld kan worden

In een recente preek gebruikte ds. W. J. C. van Blijderveen (HHK) een levensecht voorbeeld om zijn boodschap te verduidelijken. De predikant vroeg namelijk aan een jongen uit de kerk of hij zijn lege glas kon vullen. Daarmee wilde hij het verschil la

Lars Gerfen en Mirjam Kerkhof
Interview

Zo beleven Sela-zangers de lijdenstijd: "Als gezin vieren we het avondmaal"

Tientallen keren staan ze voor volle kerken met hun paasconcerten. Hoe leeft de lijdenstijd bij Sela-zangers Lars Gerfen en Mirjam Kerkhof persoonlijk? “Ik vind het bijna oneerbiedig om in de lijdenstijd veertig dagen geen suiker te eten. God vraagt

De Leidsche Hoeven
Opinie

Reformatorische zorginstelling laat cliënten en hun ouders in de steek

Toen de brand uitbrak op de zorgboerderij waar ons kind zijn dagbesteding had, overheerste één gevoel: dankbaarheid dat iedereen veilig was. Gebouwen kun je herbouwen. Spullen kun je vervangen. Dat was op dat moment bijzaak. Daarna nam de zorgorganis

Reinier Blijleven
Boekfragment

De voorjaarsschoonmaak van je ziel: vasten als verbintenis met God

Vasten kost ons doorgaans ‘iets’. Dat is niet per definitie slecht; we kiezen ervoor om iets wat op zich goed is, bijvoorbeeld eten, op te offeren voor iets anders wat ook goed is, zoals gebed of geven. We moeten vasten dus niet verwarren met onthoud

Arman Kaymakcian
Getuigenis

Na een suïcidepoging werd Arman geraakt door Psalm 88: "Ik brak volledig"

In een wereld vol verdriet en uitzichtloosheid, is het verhaal van Arman Kaymakcian een baken van hoop. Zijn levensverhaal is een rauw en eerlijk verslag van diep lijden en de kracht van het Evangelie. Kaymakcian, wiens leven jarenlang werd beheerst