Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#395 Jeffrey & ds. Bas van der Graaf over een stille opwekking: zijn kerken er klaar voor?
Of beluister op:

Meerartikelen

Heilige Grond
Podcast

Is er nog iets heiligs? Theologen in gesprek

Is het heilige verdwenen uit onze tijd, of zoeken we het simpelweg niet meer op de juiste plek? In de podcast Heilige Grond gaat Koos Tamminga in gesprek over de betekenis van het heilige in een moderne samenleving. Wat doet het heilige met mensen en

speelcafé
Persbericht

IZB stimuleert speelcafés in kerken

In Engeland openen wekelijks duizenden kerken hun deuren voor jonge ouders en peuters in zogeheten ‘moms and toddler groups’. De IZB verkent de mogelijkheden voor Nederlandse kerken en missionaire plekken in de nieuwe brochure ‘Speelcafé - Spelend di

Juda
Video

Jongere organiseert Alpha Youth op school: "Je leert staan voor je geloof"

Op steeds meer plekken zoeken jongeren naar manieren om hun geloof te delen met leeftijdsgenoten. Ook op school gebeurt dat. De zestienjarige Juda organiseert samen met anderen Alpha Youth op zijn middelbare school. In een video van Alpha Youth Neder

Logos Hope
Nieuws

Zendingsschip Logos Hope na 17 jaar terug in Scheveningen

Na zeventien jaar keert het zendingsschip Logos Hope terug naar Nederland. Van 20 tot en met 31 mei meert het 132 meter lange schip aan in de haven van Scheveningen, dezelfde plek vanwaar het in 2009 aan zijn wereldwijde missie begon. De Logos Hope,

Chris Verhagen
Opinie

Rechtse christenen zijn niet ongehoorzaam aan Jezus

Is links stemmen Bijbelser dan rechts? In het debat rond De Linkse Kerk klinkt steeds vaker de suggestie dat wie Mattheüs 25 serieus neemt, politiek links uitkomt. Maar daarmee wordt een cruciale stap gezet: van persoonlijke gehoorzaamheid naar overh

ds. Ton van der Wekken
Interview

Ds. Van der Wekken zag een doodgevroren baby'tje: “De armen van Jezus, dat zijn wij”

“Als Jezus nood ziet, grijpt het Hem aan tot in Zijn ingewanden. Dat voelde ik ook”, zegt ds. Ton van der Wekken, voorzitter van stichting Gipsy Mission, terwijl hij terugblikt op zijn recente reizen naar Oost-Europa. In januari stond hij oog in oog

Europese Unie
Nieuws

Brussel denkt na over EU-verbod op ‘conversietherapie’

De Europese Commissie wil verder kijken naar een mogelijk verbod op zogenaamde 'conversietherapie' in de hele Europese Unie. Dat zijn behandelingen die bedoeld zijn om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. 

Klaslokaal
Nieuws

Christelijke organisatie kritisch op idee dat jongens jurken mogen dragen op school

Een christelijke organisatie uit het Verenigd Koninkrijk spreekt zich uit tegen het idee dat jongens op de basisschool een jurk zouden moeten kunnen dragen. Deze uitspraak volgt kort na opmerkingen van minister van Onderwijs Bridget Phillipson. Phill

Meerartikelen

Koe
Nieuws

Deze Zwitserse kerk past tijdstip diensten aan op het werk van de boer

In het oosten van Zwitserland bestaat een bijzondere kerk die speciaal rekening houdt met het boerenbestaan. De zogeheten 'Boerenkerk', ontstaan in 2019, houdt haar diensten aan het einde van de zondagochtend waardoor meer boeren de dienst kunnen bij

Amerika-Iran-oorlog
Nieuws

Klachten over Bijbelse eindtijd-uitspraken van Amerikaanse legercommandanten

Binnen het Amerikaanse leger zijn zorgen ontstaan over religieuze uitspraken, met betrekking tot de Bijbelse eindtijd, van enkele commandanten in verband met de oorlog rond Iran. Volgens een organisatie die opkomt voor de rechten van militairen hebbe

Ds. L. A. den Butter
Video

CGK-predikant doet in preek oproep aan moeders: "Maak geen misbruik van uw kinderen"

"Moeders, u kunt ook misbruik maken van uw kinderen en een sta-in-de-weg zijn. Als dat het geval is onder moeders hier, dan heb ik dezelfde oproep: breek en stop daarmee", aldus ds. L. A. den Butter. De CGK-predikant uit Rijnsburg waarschuwde in een

Bijbel
God

20-jarige vrouw deelt worsteling met zonde en uitverkiezing via Refoweb

Een 20-jarige vrouw deelt op Refoweb haar indringende geloofsworsteling. Ze beschrijft hoe ze werd geconfronteerd met haar zonden, hoe angst voor de wederkomst haar drijft en hoe ze vastloopt in schuldgevoel, onwil en verwarring. “Wat moet je dan doe

D-Day in Almere
Nieuws

D-Day in Almere: dag vol toerusting en aanbidding rond discipelschap

Op zaterdag 14 maart staat Almere in het teken van discipelschap. Verschillende christelijke organisaties slaan de handen ineen voor een zogeheten D-Day (een Discipleship Day) waarin ontmoeting, toerusting en aanbidding centraal staan. De initiatiefn

Wietse van der Hoek
Column

Woelen in de nacht? Psalm 4 wijst de weg

‘Mama, ik kan niet slapen!’ Het is een herkenbaar zinnetje voor menig ouder als hun jonge kroost in pyjama voor de zoveelste keer onder aan de trap staat op een zomerse avond. De warmte, een mug of dorst zijn meestal de aanleiding voor onrustige nach

Oscar Lohuis
Preekverslag

Ds. Oscar Lohuis duidt aanval op Iran: "Alle Hamans zullen roemloos ten onder gaan"

Tijdens een recente samenkomst sprak dominee Oscar Lohuis over de Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran. Volgens hem zijn de gebeurtenissen van de afgelopen dagen niet los te zien van Bijbelse lijnen die al in Genesis beginnen. “Er zijn momenten”, ze

Ds. John de Groot
Opinie

Huiskerken: vernieuwing of versmalling? Gooi het kind niet met het badwater weg

Huiskerken winnen terrein in Nederland. Maar betekent dat ook dat traditionele kerkvormen hun tijd gehad hebben? In deze bijdrage reflecteert dominee John de Groot vanuit eigen ervaring in zowel kleine als grote gemeenten op de kracht van huiskerken

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast: "Ik gun iedereen een woestijnperiode"

Martin Koornstra vertelt in de Cvandaag podcast over een jaar waarin hij en zijn gezin geen vaste woonplek hadden en heen en weer reisden tussen België en Nederland. Ze woonden tijdelijk in een leegstaand kerkje, vrijwel zonder voorzieningen. “Het wa

Politie
Nieuws

Verdachte van brandstichting bij drie Edese kerken langer vast

De 27-jarige man die vorige week op verdenking van brandstichting bij drie kerken in Ede werd aangehouden, blijft langer vastzitten. Het Openbaar Ministerie meldt dat het voorarrest van de man met twee weken verlengd is. Intussen wordt het onderzoek

Arabische voorganger Saleem Shalash
Video

Voorganger uit Israël over raketaanvallen Iran: "We moeten rennen naar de schuilkelders"

Sinds zaterdag zijn Amerika en Israël in oorlog met Iran. Beide landen voerden luchtaanvallen uit op verschillende militaire en leiderschapsdoelen in het land. Daarbij werd onder meer de Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei in zijn hoofdkwartier uit

Alkmaar
Nieuws

Opvallende draai Grote Kerk Alkmaar na ophef over niet verhuren kerk voor Paasdienst

Er is geen sprake van het categorisch uitsluiten van religieuze bijeenkomsten in de Grote Kerk van Alkmaar. Dat stelde de Alkmaarse wethouder Jan Hoekzema maandag tijdens een debat in de gemeenteraad van die stad. ChristenUnie trok aan de bel nadat e