Braziliaanse presidentscampagne intensiveert: "Charismatisch christelijke 'first lady' geheim wapen"

Nieuws 28 september 2022
Bolsonaro

De rol van evangelicals bij de op handen zijnde presidentsverkiezingen in Brazilië lijkt groter te worden dan ooit. Hun aantal is namelijk in de afgelopen twintig jaar verdubbeld en betreft nu een derde van de totale bevolking. De katholieke president Bolsonaro hoopt dan ook op "een religieuze oorlog" tijdens de verkiezingscampgne meldt Religion News. Niet alleen omdat zijn tegenstander scheiding van kerk en staat predikt, maar ook omdat zijn vrouw de taal van de populaire pinksterbeweging spreekt.

Michelle Bolsonaro vermeed de schijnwerpers tijdens het grootste deel van het presidentschap van haar man, hoewel er op één moment een glimp van haar geloof te zien was. Een video toonde hoe ze herhaaldelijk "eer aan God" bad, in tongen sprak en vreugdevol dansde, nadat de Senaat een orthodox protestantse rechter die Bolsonaro had voorgedragen goedkeurde.

In de afgelopen twee maanden is ze echter de leidende evangelische stem uit het kamp van Bolsonaro geworden. Ze heeft gezegd dat ze bidt op de presidentsstoel van Bolsonaro en dat het paleis vóór zijn presidentschap aan demonen toebehoorde.

De populariteit van de president nam de laatste tijd wat af in de peilingen omdat vooral sommige gematigde evangelicals het idee hadden dat ze gebruikt werden door de president. Sommigen denken dat hij geen echte christen is.

Volgens Esther Solano, een socioloog aan de Federale Universiteit van Sao Paulo, die peilingen houdt onder Bolsonaro-kiezers en evangelicals, herinneren veel arme evangelicals zich ook de regeringsperiode van 2003-2010 van da Silva nog maar al te goed. Met een gevoel van weemoed kijken ze terug op de tijd dat ze hun rekeningen konden betalen en vlees konden kopen. 

Sinds mei hebben verschillende peilingen echter uitgewezen dat veel evangelicals weer van da Silva naar Bolsonaro zijn overgestapt. Het betreft een verschuiving die wordt toegeschreven aan de campagne van de zittende president om Brazilië af te schilderen als 'geestelijk ziek'. Ook beweert de president dat alleen hij het christelijk geloof kan beschermen. Over het algemeen leidt da Silva wel nog steeds alle peilingen, maar ook zijn partij heeft nu toegegeven dat hij stemmen aan het verliezen is.

Reden voor president Bolsonaro om zijn vrouw optimaal in te zetten. Tijdens een recente 'Mars voor Jezus' in Rio pompte ze een menigte op die bruiste van de energie. Ze bracht gospelliederen uit, maakte hartjesgebaren en blies mensen kusjes toe. "We zullen de aanwezigheid van de Heere Jezus naar de regering brengen en verklaren dat deze natie de Heer toebehoort", zei ze. "De deuren van de hel zullen onze familie, de Braziliaanse kerk of ons Brazilië niet overwinnen."

Dat soort vurige uitingen van haar geloof resoneren bij veel evangelicals. Politicoloog Bruno Carazza ziet de inzet van Michelle Bolsonaro dan ook als een 'geheim wapen'. "Ze communiceert heel goed met het publiek omdat ze authentiek evangelisch is, in tegenstelling tot Bolsonaro die zegt dat hij katholiek is en het evangelicalisme omarmt vanwege politiek opportunisme", aldus Carazza. “Ze spreekt letterlijk de taal van de evangelicals.”

Demograaf José Eustáquio Diniz Alves, een voormalig onderzoeker aan de nationale school voor statistische wetenschappen, voorspelt dat tegen 2032 40 procent van de totale bevolking zal bestaan uit evangelicals, waarmee ze de katholieken overtreffen.

Volgens Religion News spelen de 'toetsenbord kruisvaarders' onder de evangelicals daarom ook een belangrijke rol in deze verkiezingscampagne. Conservatieve evangelicals gebruikten sociale media om opmerkingen van presidentskandidaat da Silva namelijk af te schilderen als een aanval op christelijke kerken.

Da Silva vertelde eerder deze maand tijdens een grote bijeenkomst met evangelicals dat zijn weg van armoede tot president een bewijs is van Gods bestaan, maar hij ging niet verder op zijn eigen spiritualiteit in. Hij zei dat hij alle religies met respect wil behandelen, inclusief Afro-Braziliaanse religies, en hij verwerpt religieuze rivaliteit of iets dat lijkt op een heilige oorlog. Dat wekt achterdocht op bij sommige evangelicals. 

“Ik heb geleerd dat de staat geen religie mag hebben, de staat is geen kerk. Het moet wel de vrijheid en mogelijkheid garanderen van het organiseren van welke kerk dan ook”, aldus da Silva.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Stoffer
Opinie

Stijgende christenvervolging vraagt om actie

De nieuwste ranglijst over christenvervolging van Open Doors laat geen ruimte voor vrijblijvendheid. Wereldwijd worden meer dan 388 miljoen christenen vervolgd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Dat is geen statistiek, maar een harde werkelijkhei

Ds. P. W. J. van der Toorn
Nieuws

CGK Doornspijk hoopt op komst ds. P. W. J. van der Toorn

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk heeft een beroep uitgebracht op ds. P. W. J. van der Toorn (foto). De predikant moet in het Veluwse dorp ds. B. L. C. Aarnoudse opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging eind 2023 met emeritaat. Va

Sela
Video

Sela brengt in paar dagen tijd tweede single van nieuw album uit: 'Leve de Koning'

Leve de Koning, zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind deze maand verschijnt. Eerder deze week verscheen ook al de eerste single van het album: Met Christus opgest

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant deelt onverwachte ontmoeting tussen Peter ten Boom en Joodse cardioloog

De meeste mensen kennen de Nederlandse verzetsheldin Corrie ten Boom wel, maar een stuk minder bekend is haar familielid Peter ten Boom. Peter hielp als jonge man mee om Joodse kinderen aan een onderduikplaats te helpen en dus uit de handen van de SS

Worstelende LHBTI'er
Dagelijks leven

Biseksuele gevoelens en geloof: Refoweb-vragensteller zoekt rust

Openheid over seksuele gevoelens groeit, ook binnen christelijke kringen. Toch blijven sommige thema’s moeilijk bespreekbaar. Dat blijkt uit een recente vraag op Refoweb van een jongeman die zich al sinds zijn tienertijd aangetrokken voelt tot zowel

Meerartikelen

Elise van Hoek
Nieuws

Sociologe Elise van Hoek waarschuwt in podcast voor normalisering van draagmoederschap

In een recente aflevering van De Podcast van je Leven! uit sociologe Elise van Hoek stevige zorgen over de praktijk van draagmoederschap, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleit ervoor om draagmoederschap niet wettelijk te regelen, omdat dit

Rafael en zijn vrouw
Nieuws

Een geestelijke noodsituatie: wereldwijd verlangen miljoenen naar de Bijbel

Afgelopen maand was voor veel christenen een maand van bezinning. Maar juist in die Adventperiode wordt het verschil pijnlijk duidelijk tussen mensen die vrij beschikken over Gods Woord… en miljoenen die dat níet kunnen. Uit de Bible Access List blee

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

Het kruis als keerpunt: Jezus herstelde de verloren glorie van de mens

Waarom werd Jezus mens en wat was het doel van Zijn komst naar de aarde? In dit boekfragment nemen Gerard en Lydia de Groot de lezer mee naar de kern van Jezus’ missie. Vanuit het paradijs tot aan het kruis laten zij zien hoe Jezus kwam om de gebroke

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal kondigt juridische stappen aan tegen gemeente Tilburg

Frontrunners Ministries-voorman Tom de Wal heeft juridische stappen aangekondigd tegen de gemeente Tilburg. Dat meldt Omroep Brabant. Waarnemend burgemeester Onno Hoes besloot vorige week vrijdag een genezingsdienst van De Wal in de kerk Praise te ve

ds. IJ.R. Bijl,
Nieuws

Ds. Bijl keert mogelijk als gemeentepredikant terug: twee beroepen voor HHK-dominee

Ds. IJ. R. Bijl (foto) mag de komende periode gaan nadenken over een terugkeer als gemeentepredikant. De predikant ontving namelijk onlangs twee beroepen. Eén van de hersteld hervormde gemeente te Waddinxveen (Dorpstraat), de ander van de hersteld he

Organist Martin Mans en ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Ds. Bogerd verzorgt solo als bariton tijdens zangmiddag in Jaarsveld

Op zaterdag 7 februari is er een zangmiddag in de hervormde kerk in Jaarsveld voor jong en oud rond het thema 'De vrede van Jeruzalem/Jaarsveld'. Ds. E. Boogert vertelt over zijn werk als werker voor Cama in Israël, er is samenzang onder de muzikale

Rudy Palacios
Nieuws

Nicaragua laat predikant na zes maanden vrij, maar legt hem direct huisarrest op

Een predikant in Nicaragua is na bijna zes maanden gevangenisstraf vrijgelaten. Het gaat om pastor Rudy Palacios Vargas. Hij zat al die tijd vast zonder contact met de buitenwereld. Dat schrijft Christian Today. Maar het betreft geen volledige vrijhe

Pakistan
Nieuws

Pakistan: Rechterlijk bevel voor opsporing christelijk meisje (13) na gedwongen bekering

Een federale rechtbank in Pakistan heeft de politie opgedragen een ontvoerde christelijke minderjarige op te sporen en in veiligheid aan de rechtbank te presenteren. Het gaat om de 13-jarige Maria Shahbaz uit Lahore, die volgens haar familie afgelope

Rose Docherty
Nieuws

Rechtszaak tegen bij abortuskliniek gearresteerde pro-life activiste (75) uitgesteld

De rechtszaak tegen de 75-jarige christelijke pro-life activiste Rose Docherty is tot 3 februari uitgesteld. Christian Today meldt dat de Schotse aanklager te laat was met het aanleveren van de stukken. Docherty werd in september vorig jaar gearreste

 Esther Vorsterman van Oijen
Video

Zondag is Esther Vorsterman van Oijen te gast in Hour of Power

Soms vraagt het leven om stil te staan en opnieuw te luisteren. In Hour of Power deelt Esther Vorsterman van Oijen hoe een recente sabbatical haar hielp om ruimte te maken voor nieuwe inzichten en een diepere verbondenheid met God. Ze vertelt openhar

Sela
Video

Luister naar het nieuwe 'Met Christus opgestaan' van Sela

'Met Christus gestorven, met Christus opgestaan, met Christus verborgen in God'. Deze woorden zijn afkomstig uit de nieuwe single van Sela 'Met Christus opgestaan'. De single verscheen begin deze week en is onderdeel van het nieuwe en gelijknamige pa

Ds. J. M. J. Kieviet
Video

CGK-predikant verbindt Belgische mijnramp aan Jezus' verlossingswerk op Golgotha

In de jaren dertig van de vorige eeuw stortte de steenkolenmijn in de Borinage (Zuid-België) in. Verschillende mijnwerkers kwamen daarbij ondergronds vast te zitten en de ontreddering bij hun gezinnen was enorm. In een recente preek trok ds. J. M. J.