Genade voor Europa: Opmerkelijke tekenen van zegen en nieuw geestelijk leven in ons werelddeel

God 13 september 2022 Dr. Kees van Kralingen
God werkt in Europa

Hoe staat het met de voortgang van het Evangelie en de positie van de kerk in Europa in onze tijd? Is Europa een geestelijke woestijn geworden? Of zijn er tekenen van herstel en nieuw leven? Wat weten we daarvan?

Om te beginnen: we weten wel hoe het allemaal begon! Het is opvallend dat het boek Handelingen vooral de voortgang beschrijft van het Evangelie in wat we nu kennen als Europa. Vanuit Klein-Azië ging het Evangelie naar delen van Europa, die we nu aanduiden als Griekenland, Macedonië, Albanië/de Balkan (Illyricum, Rom.15:19) en Italië. We weten ook over Paulus’ plan richting Spanje te gaan (Rom.15:24). Dit is het resultaat van Gods soevereine genade.

Vooruitgang en neergang
Maar hoe ging het verder? Het Evangelie verspreidde zich in de loop van de eeuwen over een groot deel van Europa. Ondanks perioden van tijdelijk herstel hebben de laatste eeuwen echter een systematische achteruitgang laten zien. Je zou dan met recht kunnen denken dat God Europa nu verder aan zichzelf overlaat. We zien toch dat het Evangelie in deze tijd vooral vrucht draagt in andere delen van de wereld?

Je zou dan met recht kunnen denken dat God Europa nu verder aan zichzelf overlaat. We zien toch dat het Evangelie in deze tijd vooral vrucht draagt in andere delen van de wereld?

Samenwerking
In de Franstalige wereld ontstaan er veel nieuwe, nu vaak nog kleine gemeenten. Opleidingsinstituten zoals de universiteit in Aix-en-Provence, maar ook het Institut Biblique de Genève spelen hierin een rol. In laatstgenoemd instituut bereiden zich zo’n zeventig jonge mensen voor op het ondersteunen en stichten van gemeenten, terwijl er nog eens
ongeveer negentig jonge mensen dit onderwijs op afstand volgen. De conferenties van Evangile-21, de Franstalige tak van The Gospel Coalition (TGC), trekken honderden mensen, onder wie vele (jonge) voorgangers. Hetzelfde geldt voor jongerenconferenties en bijeenkomsten voor vrouwen.

In landen als Italië, Spanje en Portugal ontstaat er steeds meer samenwerking tussen een groeiende groep voorgangers die elkaar vinden op basis van het Evangelie en de gereformeerde leer, ondanks allerlei secundaire verschillen.

Iets dergelijks vindt plaats in Oost-Europa in landen zoals Polen en Slowakije. Recent is een begin gemaakt met eenzelfde ontwikkeling in Noord-Europa. In Kopenhagen kwamen zestig mensen, voornamelijk voorgangers uit Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland en IJsland, bijeen om verdere samenwerking te bespreken.

De Duitse organisatie Evangelium-21 is inmiddels al een aantal jaren actief met conferenties (nationaal en regionaal), het onderhouden van een grote website en het uitgeven van bijbelgetrouwe Evangeliecentrische en gereformeerde literatuur. Een aantal Nederlanders heeft daar al met dankbaarheid kennis van genomen en in geparticipeerd.

We mogen met dankbaarheid en verwondering constateren dat God ons werelddeel kennelijk nog niet heeft opgegeven. Dit bevestigt dat God doorgaat met Zijn werk.

Op de Balkan
Het meest opvallend zijn wellicht de ontwikkelingen in Zuidoost-Europa en met name op de Balkan. Dit deel van Europa is bij ons bekend als vakantiebestemming. Tegelijk kennen we dit gebied vooral als een verzameling van landen die het voortdurend met elkaar aan de stok hebben en ook na de Balkanoorlog nog steeds politiek diep verdeeld zijn. Door incidentele en individuele contacten weten we wel van het bestaan van kerken en gemeenten in dit deel van Europa. Er blijkt echter meer te zijn dan we zouden denken.

Het volgende getuigenis uit Bosnië-Hercegovina spreekt boekdelen: ‘Uit een dorp kwam een opmerkelijk verhaal, een verhaal waarvan alleen God de Auteur kan zijn. Recent werden drie vrouwen gedoopt in een kerk in Mostar. Het waren moslimvrouwen. Tien jaar eerder waren zij begonnen elkaar in het geheim elke week te ontmoeten om samen de Bijbel te lezen op het internet. Na verloop van tijd raakten ze aangetrokken tot de persoon van Jezus Christus. Hevig verlangend om meer over Hem te weten te komen, verzamelden ze de moed om van hun bergdorp, waar geen kerk was, naar de stad Mostar te rijden, vijfenveertig minuten verderop. Daar zochten zij naar een voorganger, van wie gezegd werd dat hij Jezus kende. Toen ze hem vonden, stelden ze hem vragen en hij vertelde hen over Jezus. Ze reageerden enthousiast: ‘Hij is Degene Die we willen ontmoeten!’ Vandaag behoren zij bij Christus. In een land waar minder dan 0,2 procent de Heere persoonlijk kent, is God aan het werk.’

Niet opgegeven
Het bovenstaande geeft een beeld van zegenrijke nieuwe ontwikkelingen. Het gaat nu nog om een klein begin. Tegelijk zijn het opmerkelijke ontwikkelingen die we wellicht niet meer voor mogelijk hadden gehouden. We mogen met dankbaarheid en verwondering constateren dat God ons werelddeel kennelijk nog niet heeft opgegeven. Dit bevestigt dat God doorgaat met Zijn werk, zoals het laatste woord in het boek Handelingen zegt: ‘onverhinderd!’ Laten we blijven bidden en werken voor de voortgang van het Evangelie tot eer van onze Heere Jezus Christus.

Dr. Kees van Kralingen is bestuurslid van TGC Nederland en Vlaanderen en van TGC Europa. Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 17 maart 2022. Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Mariët
Getuigenis

Mariët (22) deelt getuigenis: “Ik was zes toen ik God ontmoette”

Toen Mariët zes jaar oud was, bad ze een eenvoudig gebed: of Jezus in haar hart wilde komen wonen. Wat er daarna gebeurde, zou haar leven blijvend vormen. “Ik ervaarde echt dat God mij vulde, van top tot teen”, vertelt ze. “Voor mij was dat het momen

Eric van den Berg
Interview

Hoe maakt een kerk goed gebruik van AI? "Experimenteer, wees niet bang"

Kunnen kerken kunstmatige intelligentie gebruiken om te evangeliseren? “Er liggen grote kansen”, zegt communicatieadviseur voor kerken Eric van den Berg. Resoluut: “Maar AI is geen vervanging van de Heilige Geest.” “De rooms-katholieke visie op techn

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit

Meerartikelen

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Ondergrondse kerk
Boekfragment

Christenen herontdekken in Iran de grote opdracht zonder zondaarsgebed

Sommige christenen geloven dat vervolging opwindend is, zelfs aantrekkelijk, en dat het leidt tot een snelle groei van de kerk. Maar dat is een mythe. Als je in het Iran van na de fatwa had geleefd, zou je weten dat dit niet klopt. Vervolging is verw

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De antichrist: wie is hij en wanneer komt hij?

Te midden van alle tegenwoordige politieke overwegingen komt de vraag op: wie en waar is de antichrist? Maar wat zegt de Bijbel daar eigenlijk over? In het Nieuwe Testament wordt de antichrist slechts op enkele plaatsen expliciet genoemd. Toch geven

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e

Francis Chan
Nieuws

Predikant biedt excuses aan na steun aan kerkleiders die bij misstanden betrokken waren

Predikant en auteur Francis Chan heeft excuses aangeboden voor zijn eerdere steun aan kerkleiders die later betrokken bleken bij ernstige misstanden in de kerk. Eén van hen is Mike Bickle, oprichter van International House of Prayer Kansas City, tege

David Harper
Getuigenis

BBC-presentator David Harper: “Het was Jezus die mijn dochter redde”

De Britse televisiepersoonlijkheid David Harper, bekend als antiekexpert bij de BBC, beschouwde zichzelf jarenlang als agnost. God speelde geen rol in zijn leven. Toch gaf hij zijn leven aan Jezus Christus. Wat begon als een intellectueel onderzoek n

Ds. P. den Ouden
Video

HHK-predikant wijst op mensen die twijfelen over het stichten van een gezin

"Is het verantwoord om in deze tijd nog kinderen te krijgen?", het is een vraag die zowel binnen christelijke als niet-christelijke kringen leeft. Waar christenen zich zorgen maken om een steeds meer seculariserende maatschappij, zijn niet-christenen