Hoe staat het met de voortgang van het Evangelie en de positie van de kerk in Europa in onze tijd? Is Europa een geestelijke woestijn geworden? Of zijn er tekenen van herstel en nieuw leven? Wat weten we daarvan?

Om te beginnen: we weten wel hoe het allemaal begon! Het is opvallend dat het boek Handelingen vooral de voortgang beschrijft van het Evangelie in wat we nu kennen als Europa. Vanuit Klein-Azië ging het Evangelie naar delen van Europa, die we nu aanduiden als Griekenland, Macedonië, Albanië/de Balkan (Illyricum, Rom.15:19) en Italië. We weten ook over Paulus’ plan richting Spanje te gaan (Rom.15:24). Dit is het resultaat van Gods soevereine genade.

Vooruitgang en neergang
Maar hoe ging het verder? Het Evangelie verspreidde zich in de loop van de eeuwen over een groot deel van Europa. Ondanks perioden van tijdelijk herstel hebben de laatste eeuwen echter een systematische achteruitgang laten zien. Je zou dan met recht kunnen denken dat God Europa nu verder aan zichzelf overlaat. We zien toch dat het Evangelie in deze tijd vooral vrucht draagt in andere delen van de wereld?

Samenwerking
In de Franstalige wereld ontstaan er veel nieuwe, nu vaak nog kleine gemeenten. Opleidingsinstituten zoals de universiteit in Aix-en-Provence, maar ook het Institut Biblique de Genève spelen hierin een rol. In laatstgenoemd instituut bereiden zich zo’n zeventig jonge mensen voor op het ondersteunen en stichten van gemeenten, terwijl er nog eens
ongeveer negentig jonge mensen dit onderwijs op afstand volgen. De conferenties van Evangile-21, de Franstalige tak van The Gospel Coalition (TGC), trekken honderden mensen, onder wie vele (jonge) voorgangers. Hetzelfde geldt voor jongerenconferenties en bijeenkomsten voor vrouwen.

In landen als Italië, Spanje en Portugal ontstaat er steeds meer samenwerking tussen een groeiende groep voorgangers die elkaar vinden op basis van het Evangelie en de gereformeerde leer, ondanks allerlei secundaire verschillen.

Iets dergelijks vindt plaats in Oost-Europa in landen zoals Polen en Slowakije. Recent is een begin gemaakt met eenzelfde ontwikkeling in Noord-Europa. In Kopenhagen kwamen zestig mensen, voornamelijk voorgangers uit Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland en IJsland, bijeen om verdere samenwerking te bespreken.

De Duitse organisatie Evangelium-21 is inmiddels al een aantal jaren actief met conferenties (nationaal en regionaal), het onderhouden van een grote website en het uitgeven van bijbelgetrouwe Evangeliecentrische en gereformeerde literatuur. Een aantal Nederlanders heeft daar al met dankbaarheid kennis van genomen en in geparticipeerd.

Op de Balkan
Het meest opvallend zijn wellicht de ontwikkelingen in Zuidoost-Europa en met name op de Balkan. Dit deel van Europa is bij ons bekend als vakantiebestemming. Tegelijk kennen we dit gebied vooral als een verzameling van landen die het voortdurend met elkaar aan de stok hebben en ook na de Balkanoorlog nog steeds politiek diep verdeeld zijn. Door incidentele en individuele contacten weten we wel van het bestaan van kerken en gemeenten in dit deel van Europa. Er blijkt echter meer te zijn dan we zouden denken.

Het volgende getuigenis uit Bosnië-Hercegovina spreekt boekdelen: ‘Uit een dorp kwam een opmerkelijk verhaal, een verhaal waarvan alleen God de Auteur kan zijn. Recent werden drie vrouwen gedoopt in een kerk in Mostar. Het waren moslimvrouwen. Tien jaar eerder waren zij begonnen elkaar in het geheim elke week te ontmoeten om samen de Bijbel te lezen op het internet. Na verloop van tijd raakten ze aangetrokken tot de persoon van Jezus Christus. Hevig verlangend om meer over Hem te weten te komen, verzamelden ze de moed om van hun bergdorp, waar geen kerk was, naar de stad Mostar te rijden, vijfenveertig minuten verderop. Daar zochten zij naar een voorganger, van wie gezegd werd dat hij Jezus kende. Toen ze hem vonden, stelden ze hem vragen en hij vertelde hen over Jezus. Ze reageerden enthousiast: ‘Hij is Degene Die we willen ontmoeten!’ Vandaag behoren zij bij Christus. In een land waar minder dan 0,2 procent de Heere persoonlijk kent, is God aan het werk.’

Niet opgegeven
Het bovenstaande geeft een beeld van zegenrijke nieuwe ontwikkelingen. Het gaat nu nog om een klein begin. Tegelijk zijn het opmerkelijke ontwikkelingen die we wellicht niet meer voor mogelijk hadden gehouden. We mogen met dankbaarheid en verwondering constateren dat God ons werelddeel kennelijk nog niet heeft opgegeven. Dit bevestigt dat God doorgaat met Zijn werk, zoals het laatste woord in het boek Handelingen zegt: ‘onverhinderd!’ Laten we blijven bidden en werken voor de voortgang van het Evangelie tot eer van onze Heere Jezus Christus.

Dr. Kees van Kralingen is bestuurslid van TGC Nederland en Vlaanderen en van TGC Europa. Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 17 maart 2022. Neem een jaarabonnement (€ 49,95). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!