De vernietigde gebouwen herbergen honderden schatten van potten en munten tot wapens en andere spullen uit de oudheid. "Al deze spullen komen uit de tweede eeuw voor Christus", aldus argeoloog Achinoam Montagu. "We geloven dat de Macabeeën de gebouwen hebben vernield als onderdeel van hun opstand in 112 voor Christus."

De laag van vernieling is ongeveer een halve meter dik. "We vinden stukken van het dak. We geloven dat het dak instortte, gevolgd door de muren en de andere delen van het gebouw. We moesten honderden stenen verwijderen tot we bij de schatten kwamen", vertelt Montagu over het bewijs voor het wonderlijke verhaal bij de Joodse feestdag.

Bekijk het hele verslag van de opgraving in onderstaande video. Onder de video leggen we meer uit over de achtergrond van Hanukkah.

Met Hanukkah vieren joden dat God zich niet stilhoudt. Na een lange tijd van stilte en zonder wonderen, bevond Israël zich in een donkere tijd van onderdrukking door Grieken die de synagogen ontheiligden met afgodsbeelden. De Macabeeën kwamen in opstand en tot verbazing van iedereen wonnen ze veel veldslagen. Was God toch met hen? Bij het overwinnen van de synagogen staken de strijders de menora aan, met maar weinig olie. De kaarsen bleven wel acht dagen branden, het was het eerste wonder sinds jaren stilte van God. Joden vieren met Hanukkah dat God niet stil blijft en dat Hij het licht is in het duister. Om dit te symboliseren steken zij ook een menora aan, die ze bij het raam plaatsen om het licht door te geven. Dit jaar begon het achtdaagse feest op 28 november. Tot 6 december wordt het feest van licht gevierd.

Bekijk in de onderstaande video hoe Hanukkah is ontstaan.