Van welke spullen in je huis weet je precies waar ze vandaan komen, wie ze gemaakt heeft of welke impact het maakproces op het milieu had? Inderdaad, waarschijnlijk bijna nergens van. Woord en Daad-projectleider Bewustwording Janneke Witzier is het gezicht van de campagne ‘Binnenstebuiten’. Ze pleit ervoor dat we als consument bewuster leren omgaan met onze spullen.

“Voor de gemiddelde Nederlander zijn het zijn spullen waar hij de meeste verborgen impact mee heeft op de schepping”, zegt Witzier. De organisatie voor ontwikkelingssamenwerking liet zich inspireren door het boek ‘Verborgen impact’ van Babette Porcelijn. Daarin beschrijft Porcelijn op welke terreinen de mens de grootste invloed heeft op het milieu. Ze geeft in haar boek veel handvatten om effectief te verduurzamen.

 “Al onze spullen zijn ergens en door iemand gemaakt,”, zegt Witzier. “Dat willen we benoemen in deze campagne en er mensen bewust van maken. De impact is vaak niet goed zichtbaar. Denk aan een koelkast met een ‘A-label’. Daarbij denken wij: dat is duurzaam, we maken een goede keus. Maar voor het maakproces is er geen label. Op de plekken waar die koelkast gemaakt wordt is de milieuwetgeving niet goed geregeld. Onder de radar hebben we het vaak niet door.”

Hoe we daar achter kunnen komen? “Er zijn websites als goodonyou.eco, die bijvoorbeeld voor kleding in kaart brengen waar producten vandaan komen. Met kleding is dat trouwens vaak best wel lastig: de stof heeft weer een andere herkomst dan de knoopjes of het garen. Maar alleen al de bewustwording van de productieketen is de eerste stap.”

En áls je dan een product wilt kopen, zegt Witzier, is het ook goed om te bedenken of je het wel nodig hebt. “Dat is de andere kant. Heb je het echt nodig? Een mooi verhaal is dat van partner Hector uit de Filipijnen: voor hem heeft bezit een andere dimensie. “Laten we genadegevers zijn”, zegt hij. ‘Waar je schat is daar zal ook je hart zijn’ is natuurlijk een mooie Bijbelse nadenker. Dan kijk je met een andere blik naar je spullen.”

Dat het consumptiegedrag van Nederlanders effect heeft, wordt wel duidelijk uit de verhalen van partners van Woord en Daad in het mondiale Zuiden. Zij hebben te maken met de gevolgen van onze consumptiedrang, vertelt Witzier. Waar vroeger boeren in Oeganda de klok gelijk konden zetten op hun oogst, is dat nu volledig uit balans. Extreme overstromingen zorgden ervoor dat er een heel Filipijns dorp verplaatst moest worden. De mijnindustrie koopt het land van boeren in Burkina Faso en vervuilt het: het zijn zomaar wat voorbeelden van het effect dat de mens op de aarde heeft. Het heeft tot gevolg dat mensen minder verdienen kinderen niet naar school kunnen en bepaalde gebieden onleefbaar worden.

Een Filipijns dorp is verplaatst vanwege de overstromingen - Beeld: Huibert van den Bos

Heeft ze andere tips voor duurzamer omgaan met spullen? “Ga eerst eens naar de kringloop, als je de spullen echt nodig hebt”, vindt Witzier. Zelf is ze daar fan van: ‘Als kind ging ik al op woensdagmiddag met mijn moeder gezellig naar de kringloop. Pas was mijn achtjarige dochter jarig. Zij vindt het niet gek dat we dan naar de kringloop gaan om te kijken voor een cadeautje, al krijgt ze daarnaast ook nog wel wat nieuws. Als je je kinderen jong meeneemt, is het heel normaal voor hen.” En als je iets echt nodig hebt: “Kan je het van iemand lenen? De jongere generatie vindt het heel normaal dat je in hartje stad geen auto meer hebt. Daar is dat heel onhandig. Waarom zou je iets in bezit hebben, als je er vooral last van hebt?” 

Woord en Daad gaat over dit thema graag in gesprek! Tijdens de campagne ‘Binnenstebuiten’ worden er onder andere verschillende workshops georganiseerd waarbij, na een korte introductie, deelnemers zelf aan de slag gaan met het upcyclen van kringloopartikelen.

Meer informatie vind je op de website van Woord en Daad.