Klimaatverandering? Klopt het wel wat ze ons vertellen?

Dagelijks leven 7 januari 2020 Henk Herbold
klimaatverandering

Wat veel mensen zal bijblijven, is de recente uitspraak van een rechter, inzake broeikasgassen in het algemeen en de zogenaamde stikstof- en PFAS-crisis, waar we in vorig jaar volkomen onverwacht in terechtgekomen zijn. Tot verbazing van velen in ons land, stelde de rechter tijdens een proces, de linkse milieu-organisatie (die het proces had aangespannen), in het gelijk en sommeerde(?) de overheid op straffe van een dwangsom(?), om maatregelingen te nemen teneinde in 2020 een kwart minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990.

Veel mensen vragen zich terecht af, wie er in dit land nu feitelijk regeert. Is het de rechterlijke macht of is het onze democratisch gekozen overheid? Als het in uiterste instantie de rechter is die de politiek kan dwingen, zijn we dan niet langzaam op weg naar een soort dictatuur? Overigens, een rechter kan kennelijk allerlei zaken dwangmatig opleggen, maar hij of zij zal in de meeste gevallen maar matig rekening hoeven te houden, met de bijkomende gevolgen van zo’n beslissing. Dat ligt voor politici heel anders, zij zijn ook verantwoordelijk voor de gevolgen. Je kunt bijvoorbeeld wel in allerijl maatregelen gaan verzinnen, om maar aan de gestelde norm te kunnen voldoen, maar als het gevolg is grote economische schade voor ons land, dan is het maar de vraag of dit verstandig is. In ieder geval hebben we gezien, waar ondoordachte maatregelingen toe kunnen leiden en… wat ons mogelijk in de toekomst nog te wachten staat. Vorig jaar werd zelfs het bestaan van veel ondernemingen ernstig in gevaar gebracht. In ons hele land werden tijdelijk alle bouwactiviteiten platgelegd en veel bouwbedrijven zijn de schade nog lang niet te boven.

Veel mensen vragen zich terecht af, wie er in dit land nu feitelijk regeert. Is het de rechterlijke macht of is het onze democratisch gekozen overheid?

Aan het eind van dit bewogen jaar, vraag je je af wat er in 2020 ons nog meer staat te wachten. Veel uitspraken van onze regering inzake ons milieu, die onder druk van allerlei milieu organisaties gedaan zijn, voorspellen niet veel goeds. Ze leiden nu al tot veel stress en slapeloze nachten van mensen, die vrezen het in de toekomst niet meer te kunnen betalen.

Maar… hoe zit dat nu met ons klimaat?
Wat we nu ga schrijven is erg gevaarlijk. Mogelijk zullen hierdoor zelfs mensen boos gaan worden, maar helaas kunnen we niet anders. We willen zo graag waarschuwen voor de te eenzijdige belichting van het onderwerp ‘klimaatverandering’ en we willen vooral waarschuwen voor de gedachte dat de mens zelf in staat zou zijn om de aarde van de ondergang te redden. Mensen die denken dat we het allemaal zelf in de hand hebben, gaan vaak volkomen voorbij aan wat de Bijbel voorspelt, over de toekomst van onze aarde.

Men ziet het op de volgende manier: de mens op aarde is schuldig aan de klimaatverandering die waarschijnlijk op dit moment plaatsvindt. De verandering van het klimaat zou voornamelijk veroorzaakt worden door een sterke toename van de zogenaamde CO2-uitstoot en in het afgelopen jaar kwam daar ook nog de uitstoot van stikstof en de zogenaamde PFAS-vervuiling bij. Wie weet wat nog zal volgen in het komende jaar. In ieder geval wordt de mens gezien als de belangrijkste schuldige, wij consumeren te veel en op de verkeerde manier. Nu is het nog maar de vraag of de uitstoot van broeikasgassen werkelijk de enige oorzaak is voor de verandering van het klimaat. Maar los daarvan gaat men ook volledig voorbij aan het feit, dat het grootste deel van de CO2- en stikstof-uitstoot veroorzaakt wordt door de aarde zelf, waar dus de mens helemaal geen invloed op heeft. Bijvoorbeeld de uitstoot van moerasgebieden, vulkaanuitbarstingen, bosbranden, etc..

Mensen die denken dat we het allemaal zelf in de hand hebben, gaan vaak volkomen voorbij aan wat de Bijbel voorspelt, over de toekomst van onze aarde.

Voor sommigen is het redden van de aarde inmiddels zelfs een soort religie geworden. Jongeren protesteren en geloven heilig dat zij de generatie zijn die de aarde zou moeten redden. Uit een interview met een aantal van die demonstrerende jongeren, bleek dat men nauwelijks in de gaten had, wat de gevolgen kunnen zijn van strengere milieu-eisen. In ieder geval zullen juist onze jongeren de rekening straks moeten betalen, bijvoorbeeld door nog duurdere woningen vanwege de steeds toenemende strenge milieu-eisen, maar ook doordat bouwgrond steeds schaarser wordt. Veel grond kan niet meer gebruikt worden voor bouwgrond, vanwege natuurbescherming en natuurbeheer. Het vliegverkeer zal in de toekomst ernstig beperkt worden en in ieder geval heel veel duurder worden, energie wordt bijkans onbetaalbaar, omdat het relatief goedkope gas verdwijnt en energie uit andere bronnen of uit het buitenland veel duurder zal zijn. Ons voedsel wordt duurder, boerenbedrijven verdwijnen nu al en zullen in de toekomst nog meer verdwijnen. Het gevolg is dat we zullen moeten importeren in plaats van exporteren wat we nu doen. Ons vervoer wordt duurder en ga zo maar door.

Over milieuzaken worden we wekelijks door de media geïnformeerd en ook onze regering is er volop mee bezig. De ene vergadering na de ander, door allerlei commissies en organisaties die met het klimaat bezig zijn, volgen elkaar op. De woorden verduurzamen of vergroenen, zijn inmiddels voor iedereen bekende begrippen geworden. Het begon eerst allemaal heel eenvoudig en begrijpelijk, zoals: energiezuinige apparatuur, korter douchen, een dagje minder vlees, minder suiker, allemaal dingen die we snappen en relatief weinig kosten. Maar dan volgen er stappen die veel meer geld gaan kosten, zoals: je huis steeds opnieuw isoleren, zonnepanelen op je dak en nog even en we moeten massaal aan de elektrische auto. In ieder geval, om het klimaat te redden gaat Nederland in de komende tijd zijn best doen om door middel van zon- en windenergie de benodigde energie op te wekken. Het is echter te betwijfelen of al onze dappere pogingen, wereldwijd ook maar iets gaan betekenen voor de klimaatverandering.

Maar, volgens het klimaatevangelie (?) dat door een groeiend aantal voorstanders verkondigd wordt, zal het vrijwel zeker nooit genoeg zijn. Want men zegt tevens: “om de mensheid te redden mag de temperatuurstijging tot 2050 niet hoger zijn dan 1,5 graden celsius”. Afgezien van het feit dat de wetenschappelijke basis voor deze termijn tot 2050, helemaal ontbreekt, vragen veel mensen zich terecht af wat het feitelijke nut hiervan is. Al is het beslist ook weer niet verkeerd om tot op zeker hoogte schoner en zuiniger te leven.

Enorm veel mensen sterven op dit moment nog van honger en armoede in de wereld. Maar ja, zeggen klimaatfanatici, als het gaat om de ondergang van de aarde te voorkomen, dan is elke maatregel om dit te voorkomen geoorloofd.

Een ding is echter heel zeker, de maatregelen die nu worden voorgesteld om deze opwarming tegen te gaan, kosten ongelooflijk veel geld en hebben een verwaarloosbaar resultaat. Geld dat ook gebruikt zou kunnen worden voor armoedebestrijding. Enorm veel mensen sterven op dit moment nog van honger en armoede in de wereld. Maar ja, zeggen klimaatfanatici, als het gaat om de ondergang van de aarde te voorkomen, dan is elke maatregel om dit te voorkomen geoorloofd. Het mag dus best wat kosten, er wordt zelfs niet op enkele honderden miljarden gekeken om die CO2-uitstoot terug te dringen, waardoor men de aarde voor haar ondergang kan worden behoed. Maar kunnen wij de aarde wel voor haar ondergang behoeden?

De Bijbel
Een belangrijke vraag voor een christen is of de Bijbel iets zegt over veranderingen in het klimaat of in de natuur in het algemeen. In de eerste plaats is God de Schepper van het klimaat, Hij schiep immers het uitspansel (Gen. 1:6) en daarmee dus het klimaat. God is de Schepper van alles en heeft ook macht over alles. Dat bewees later Jezus optreden tijdens de storm op het meer. Hij bleek macht over wolken, lucht en winden te hebben (Luc. 8:22-25).

In de Bijbel vinden we in ieder geval ook profetieën over veranderingen in de natuur die in de toekomst zullen gaan plaats vinden. Denk even wat beschreven staat in het boek Openbaring, bijvoorbeeld in hoofdstuk 8:7-10.

“En de eerste engel blies op de bazuin, en er kwam hagel en vuur, vermengd met bloed, en dat werd op de aarde geworpen. En het derde deel van de bomen verbrandde, en al het groene gras verbrandde. En de tweede engel blies op de bazuin, en er werd iets als een grote berg, die van vuur brandde, in de zee geworpen. En het derde deel van de zee werd bloed. En het derde deel van de schepselen in de zee, die leven hadden, stierf. En het derde deel van de schepen verging. En toen de derde engel op de bazuin blies, viel er een grote ster uit de hemel, die brandde als een fakkel. Hij viel op het derde deel van de rivieren en op de waterbronnen.“

Hier is sprake van ‘hagel, vuur, bloed’ uit de hemel. Maar ook bomen die verbranden, gras dat verbrand en er wordt een grote berg van vuur beschreven, welke in de zee werd geworpen, waardoor vissen in de zee sterven en schepen vergaan…’.

Zelfs al gaan we optimaal om met de schepping, dan nog zijn we zelf nog niet echt in staat de aarde en de mensheid te redden.

Maar onder andere ook in het Bijbelboek Jesaja profeteert de profeet dat ‘de aarde zal verslijten…’. Dat zijn opmerkelijke woorden van de profeet. Ook dat leert ons dat de aarde niet altijd zo zal blijven, maar de schepping als het ware verslijt. Dat de aarde dus warmer wordt, waardoor voor de mens de kwaliteit van leven mogelijk achteruit zal gaan, is ook weer niet zo vreemd. Maar gelukkig zegt de profeet ook, dat Gods heil, voor degenen die Hem liefhebben zal eeuwig blijven. Jesaja 51:6 zegt:

“Sla uw ogen op naar de hemel en aanschouw de aarde beneden, want de hemel zal verdwijnen als rook, de aarde zal verslijten als een kleed, evenzo zullen haar bewoners sterven. Maar Mijn heil zal voor eeuwig bestaan, Mijn gerechtigheid zal niet verbroken worden.”

Nieuw evangelie
Maar er schuilt een groot gevaar in het klimaatevangelie dat steeds luider wordt verkondigd. De boodschap is dat ‘global warming’ (= opwarming van de aarde) de grootste bedreiging voor de mensheid is. Het is als een totaal nieuw evangelie. Dit evangelie luidt, “de mensheid kan voor de ondergang worden gered als we deze opwarming een halt kunnen toeroepen. Doen we dat echter niet, dan heeft dat dramatische gevolgen voor ons nageslacht en voor de aarde in het algemeen”. Er zit ook een tijdsdruk achter en dat leidt tot dwang. Mensen moeten desnoods gedwongen worden, om zich aan te sluiten bij de zogenaamde klimaatactivisten of in ieder geval in te stemmen met de maatregelingen die men voorstelt.

Maar de boodschap van de Bijbel is toch totaal anders. Zelfs al gaan we optimaal om met de schepping, dan nog zijn we zelf nog niet echt in staat de aarde en de mensheid te redden. De Enige Die dat kan en ook zal doen, is Jezus. Want Hij zal terugkeren naar deze aarde en hier voor 1000 jaar regeren (Openb.1:7).

De nieuwe evangeliepredikers zijn onder andere de klimaatwetenschappers. Deze mensen hebben geleerd om zich alleen bezig te houden met berekeningen die hun computers produceren en zij geloven er heilig in. Zij gaan er volkomen aan voorbij dat computers alleen maar verwachtingen kunnen voorspellen op basis van berekeningen. Maar dat is nog iets anders als bewijs. En al zou blijken dat die berekeningen waar zijn of zelfs ook maar de waarheid benaderen. Dus dat de aarde werkelijk aan het opwarmen is ten gevolge van de CO2-uitstoot van de mens, dan kent niemand nog de exacte gevolgen van die stijging van de temperatuur. God weet het alleen en het is zelfs zeer onzeker of de mens, nu of in de toekomst in staat zal zijn om die opwarming van de aarde tegen te gaan. Zelfs al zou ook ons land tot het uiterste gaan, in haar inspanningen om de CO2-uitstoot in eigen land te beperken of zelfs tot nul te reduceren, dan nog is eenvoudig te begrijpen, dat de invloed daarvan wereldwijd te verwaarlozen zal zijn. Kijk eens op de wereldkaart hoe klein ons land is ten opzichte van de rest van de wereld.

Een andere klimaatverandering
Maar er is een andere klimaatverandering, die we om ons heen zien en waar we wel iets aan kunnen doen. De Bijbel spreekt ook over geestelijke verandering van klimaat, als teken van de spoedige wederkomst van de Here Jezus. De Bijbel leert namelijk dat in de eindtijd, de liefde van velen zal verkillen (Mat. 24:12). Verkillen is een synoniem van kouder worden. Dat wil zeggen: de liefde tot God, maar ook de haat, de oorlog, echtscheiding, liefdeloosheid, zal toenemen naarmate de tijd van Jezus wederkomst nabij komt. Dit is één van de tekenen van de eindtijd die ons vertellen dat Jezus gaat komen.

Ondanks dat we beseffen, dat we de wereld niet kunnen redden, is het toch goed om bijvoorbeeld afval te scheiden, zodat hergebruik mogelijk is en er minder grondstoffen nodig zijn.

Naast een natuurlijke vervuiling van ons milieu, is daar ook een geestelijke vervuiling die vandaag plaatsvindt. De wereld waarin we vandaag leven staat bol van de seksuele prikkels, denk maar wat er allemaal in bladen, seksshops, films en pornosites wordt aangeboden. Blijkbaar komt er een omvangrijke relax- en verwenindustrie aan te pas om de moderne mens in zijn of haar seksuele behoeftes te voorzien. In feite heeft alles te maken met de zonden waar we mee besmet zijn geraakt. De Bijbel heeft het over ‘begeerte’ van ons vlees en ‘begeerte’ van onze ogen (1 Joh. 2:16), zondige begeerte wel te verstaan. Zonder de hulp van de Heer Jezus, is het niet eenvoudig om in onze ‘geseksualiseerde’ wereld het hoofd koel te houden. Het zal niemand verbazen dat veel mensen bezwijken te midden van de overmaat aan erotische prikkels. Als je eenmaal hebt toegegeven aan de verleidingen kom je niet zelden op een glijdende helling van elkaar overtreffende perversiteiten. Tegen deze vervuiling kunnen we ons alleen beschermen door ons tot God te bekeren en onze zonden te belijden.

Jezus komt terug
In de Bijbel kunnen we lezen dat Jezus weer zal terugkeren naar deze aarde. Mensen die hun hoop op de wederkomst van Jezus hebben en die ook geloven dat Hij spoedig komt, hoeven zich geen zorgen te maken over een dreigende ondergang van de wereld door bijvoorbeeld de opwarming van de aarde. Jezus zegt: “als deze tekenen gaan gebeuren, richt uw hoofd dan omhoog want uw verlossing gaat komen” (Lukas 21:28). Met die verlossing wordt bedoeld de dag van de komst van Jezus. Jezus zal in een plotseling verborgen moment Zijn Bruid (=gemeente) tot zich nemen (Mat. 24:40–42).

Wat moeten we nu doen
De Heer Jezus terug verwachten, betekent niet dat we bepaalde verantwoordelijkheden zouden moeten ontlopen. Ondanks dat we beseffen, dat we de wereld niet kunnen redden, is het toch goed om bijvoorbeeld afval te scheiden, zodat hergebruik mogelijk is en er minder grondstoffen nodig zijn. Ook is het goed om het consumeren van bepaalde producten te beperken, zoals vlees, teveel suikers en alcohol. Alleen al vanwege het gezondheidsaspect kan dat belangrijk zijn. Tegelijk mogen we uitzien, naar dat moment waarop de aarde nieuw zal worden, als Jezus komt. Hij gaat het doen. De dag zal komen dat Hij een nieuwe hemel en een nieuwe aarde zal maken. ‘Zie, Ik maak alle dingen nieuw’ (Openbaring 21:5).

Henk Herbold is getrouwd met Diny. De evangelist heeft een eigen website. Neem hier een kijkje en lees meer blogs.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Mexico
Nieuws

Godsdienstvrijheid in Mexico vaak alleen op papier gegarandeerd

Hoewel de Mexicaanse grondwet vrijheid van godsdienst garandeert, worden gelovigen in verschillende delen van het land nog steeds geconfronteerd met discriminatie, bedreigingen en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de christelijke mensenrec

Hudson en Maria Taylor
Nieuws

Film over zendingspioniers in China moet christenen opnieuw inspireren

Het indrukwekkende levensverhaal van zendingspioniers Hudson en Maria Taylor wordt verfilmd. Regisseur en scenarioschrijver Matt Mikalatos zegt dat het radicale geloof en de toewijding van het echtpaar juist in deze tijd een krachtige boodschap hebbe

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt hoe hij aan het sterfbed van een vader zat

"Ik vond het aangrijpend om afgelopen week aan een sterfbed te zitten. 'Maar dominee, dat heeft u toch al duizenden keren gedaan?' Ja, maar nog nooit bij een vader. En dan raakt iemand alles kwijt. Dan komt het erop aan dat je iets hebt wat daarboven

Nijmegen
Nieuws

Video: Man stormt tijdens mis op bisschop De Korte af in Nijmegense kerk

Een opvallend moment in de Nijmegense Maria Geboortekerk afgelopen zondag. Daar stormde een man op bisschop Gerard de Korte af, die de mis leidde. Omstanders voorkwamen dat de man De Korte wist te bereiken. Het incident is intern opgelost, zo laat de

Somalia
Nieuws

Somalië: 22-jarige christelijke vrouw door islamitische familie ziekenhuis ingeslagen

In Somalië is een 22-jarige christelijke vrouw aangevallen door haar familieleden. Ze raakte daarbij dermate gewond dat ze naar het ziekenhuis moest. Daar herstelt ze momenteel van haar verwondingen. Haar islamitische familie viel haar aan nadat ze t

Bijbel
Persbericht

Laura Perry spreekt over haar levensverhaal tijdens bijeenkomst van Bijbels Beraad M/V

Jarenlang was Laura Perry ervan overtuigd dat zij niet als vrouw verder wilde leven. Zij identificeerde zich als man, onderging een lichamelijke transitie en nam een nieuwe naam aan. Toch bracht deze ingrijpende verandering niet de rust en vervulling

Bible League
Persbericht

Vraag naar Bijbels groeit ondanks toenemende druk op christenen wereldwijd

Terwijl conflicten, vervolging en economische onzekerheid in grote delen van de wereld toenemen, groeit tegelijkertijd de vraag naar Bijbels en Bijbelonderwijs. Dat blijkt uit cijfers van Bible League over het wereldwijde werk in 2025. Ondanks moeili

Johan Schep
Nieuws

Videoboodschap Johan Schep: Waar is je geloof in de storm?

Johan Schep staat in een korte videoboodschap stil bij het bekende Bijbelgedeelte uit Markus 4, waarin Jezus de storm op het meer tot bedaren brengt. Volgens de evangelist laat dit verhaal zien dat gehoorzaamheid aan God niet betekent dat gelovigen g

Meerartikelen

Stichting In de Rechte Straat
Persbericht

IRS: ontdek tijdens vakantie nieuwe evangelisatieprojecten in Europa

Stichting In de Rechte Straat (IRS) roept christenen op om tijdens de zomervakantie actief oog te hebben voor evangelisatieprojecten in Europa. Volgens de stichting liggen er juist in regio’s waar de betrokkenheid bij de Rooms-Katholieke Kerk sterk i

afghanistan
Nieuws

Deportatie van Afghanen uit Pakistan brengt christelijke bekeerlingen in levensgevaar

De grootschalige uitzetting van Afghaanse burgers uit Pakistan brengt christelijke bekeerlingen in groot gevaar. Dat meldt Open Doors. Vorig jaar stuurde Pakistan ongeveer een miljoen Afghanen terug naar hun thuisland, waaronder vele illegale migrant

André Bijleveld
Interview

André Bijleveld over 25 jaar Gospel Boulevard: "Samen zingen is een vooruitblik op de hemelse gewesten"

Toen André Bijleveld als tiener voor het eerst een optreden van Andraé Crouch zag, wist hij het eigenlijk direct: dit wilde hij ook. Inmiddels is de 67-jarige dirigent, pianist en koorleider al vijfentwintig jaar het muzikale hart van Gospel Boulevar

Stay Cafe
Nieuws

Kerk in Leipzig sluit buurtcafé na jaren van aanvallen door links-extremistische activisten

Het buurtcafé ‘Stay’ van de Duitse kerk Zeal Church sluit eind juni de deuren. Volgens de kerkelijke gemeente uit de Duitse stad Leipzig is dat het gevolg van een jarenlange reeks aanvallen, vernielingen en intimidatie door links-extremistische activ

onrust Southampton
Nieuws

Engelse bisschoppen roepen op tot gebed na onrust rond dood van student

Kerkleiders van de Church of England roepen christenen op om te bidden voor vrede en eenheid in Engeland. Aanleiding zijn de ongeregeldheden die de afgelopen dagen ontstonden na nieuwe onthullingen over de dood van de 18-jarige student Henry Nowak. I

Bart Jan Spruyt
Video

Botst verbod op conversietherapie met vrijheid van godsdienst? Bart Jan Spruyt antwoordt

Na de Tweede Kamer, stemde deze week ook de Eerste Kamer in met een verbod op conversiehandelingen, oftewel ‘homogenezing’. Als de wet van kracht wordt, betekent dat dat het strafbaar wordt om homoseksuelen en transgender personen onder dwang therapi

CGK-crisis
Nieuws

Deputaten CGK willen komende synode volledig richten op kerkcrisis

De deputaten vertegenwoordiging van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) adviseren de vervroegde generale synode van Hoogeveen om de eerste zittingsweken vrijwel volledig te wijden aan de crisis in het kerkverband. Dat schrijven zij in een brie

Kansel
Nieuws

Student H. van Asselt beroepbaar gesteld binnen Gereformeerde Gemeenten in Nederland

Student H. van Asselt is door het curatorium van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) beroepbaar gesteld binnen het kerkverband. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beroepbaarstelling van Van Asselt gaat in na de generale synode van de

Koran
Nieuws

Californië overweegt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te erkennen

De Amerikaanse staat Californië staat op het punt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te erkennen. Het gaat om de islamitische feestdagen Eid al-Fitr en Eid al-Adha. Een wetsvoorstel hierover, genaamd AB2017, wordt momenteel behand

Bobby en Hannah Schuller
Video

Zondag in Hour of Power gaat Jan van den Bosch in gesprek met Bobby en Hannah Schuller

Zondag 7 juni is in Hour of Power een bijzonder gesprek te zien tussen Jan van den Bosch en Bobby en Hannah Schuller. Naar aanleiding van hun bezoek aan Nederland in mei vertellen zij hoe God hun harten opnieuw heeft geraakt en waarom hun passie voor

Shreider
Nieuws

Kirgizië zet gemartelde voorganger met hersenletsel het land uit

De Kirgizische veiligheidsdiensten hebben ds. Pavel Shreider, een 66-jarige voorganger die ernstig hersenletsel opliep door marteling, het land uitgezet. Dit meldt mensenrechtenorganisatie Forum 18. Shreider, die in Kirgizië geboren is maar een Russi

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak vertelt over zeer aangrijpend sterfgeval: "Ik wist niks meer te zeggen"

"Verbijsterd stond ik erbij op die slaapkamer. Daar lag dat kindje. Ik wist niets meer te zeggen. Als dominee moet je komen om mensen een hart onder de riem te steken, maar daar stond ik, verbijsterd om die gruwelijke dood in het jonge gezin", aldus