Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Donald Trump
Nieuws

Christelijke leiders reageren na mislukte moordaanslag: "God heeft een doel met Trump"

Wereldwijd is er met schrik gereageerd op een nieuwe aanslagpoging op Donald Trump. Het incident vond zaterdagavond plaats tijdens een groot diner in Washington D.C.. Bij de aanslag raakte niemand gewond. Kort na afloop reageerden diverse christelijk

Ds. Oscar Lohuis
Video

Oscar Lohuis over gedode Khamenei: "47 jaar lang riep hij op tot Israëls vernietiging"

Iemand die jaren uit was op de vernietiging, en daarmee ook constant dreigde, was voormalig Iran-leider Ali Khamenei. Diezelfde Khamenei werd uiteindelijk zelf gedood. Iedereen die Israël naar het leven staat, of dat nu individuele personen, wereldma

Calum Miller
Podcast

Terugluisteren: Oxford-onderzoeker spreekt zich uit tegen abortus

Een nieuwe aflevering van De Podcast van je Leven! staat sinds kort online. In deze aflevering spreekt presentator Chris Develing met de Britse arts, ethicus en filosoof Calum Miller. Calum Miller begon zijn studie ooit als voorstander van abortusrec

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant wacht op uitspraak na preek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland wacht in spanning op de uitspraak van de rechter. Het gaat om Clive Johnston. Hij wordt vervolgd na een openluchtpreek binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Dat meldt The C

Bram Hofland
Video

Openbaring is volgens dominee Bram Hofland geen puzzelboek

Het Bijbelboek Openbaring roept bij veel christenen vragen op. Sommigen vinden het ingewikkeld en laten het liever liggen. Anderen proberen het te lezen als een soort puzzel over de toekomst. In deze video legt dominee Bram Hofland uit dat Openbaring

bhutan
Getuigenis

Christenen in Bhutan leren hun kruis te dragen

In Bhutan ben je vrij om te denken en te geloven wat je wilt. Althans, dat is wat de grondwet zegt van dit kleine en bergachtige land, grenzend aan China en India. Dezelfde grondwet stelt dat het boeddhisme het “spirituele erfgoed van Bhutan” is en v

Jennifer and Shane DeGross
Nieuws

Christelijk echtpaar botst met Amerikaanse staat over genderbeleid rond pleegkinderen

Een federale rechtbank in de Amerikaanse staat Washington heeft besloten dat een rechtszaak van een christelijk echtpaar door mag gaan. Het gaat om Jennifer en Shane DeGross. Zij zeggen dat ze geen volledige pleegzorglicentie kregen, omdat ze het nie

Opperrabbijn
Column

Hoe politiek en religie vaak sterk door elkaar lopen

Politiek en religie lopen vaak sterk door elkaar heen, zo concludeert opperrabbijn Jacobs. Hij legt dat aan de hand van zijn dagelijkse leven uit in zijn nieuwe onderstaande dagboek. Ook vertelt hij hoe iemand contact met opnam met de vraag waarom hi

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse pastor en gezin vermoord in eigen huis

Vier leden van een christelijke familie, onder wie een pastor, zijn op vrijdagavond 26 april gedood bij een aanval op hun huis in het Nigeriaanse dorp Gako. Gewapende mannen drongen de woning binnen in de deelstaat Plateau, melden lokale bronnen tege

Pakistan
Nieuws

VN eisen maatregelen Pakistan tegen gedwongen bekeringen en kindhuwelijken

Een door de VN ingesteld orgaan wil dat Pakistan zich meer inzet om gedwongen bekeringen en huwelijken in het land tegen te gaan. Men waarschuwt dat jonge meisjes uit minderheden stelselmatig het slachtoffer worden van islamistische dwang. Dat geldt

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Toen ik mijn roeping wilde opgeven, begon God opnieuw

Wat doe je als je roeping te zwaar wordt om te dragen? In dit aangrijpende verhaal worstelt David Watson met verlies, twijfel en uitputting, nadat collega’s één voor één zijn omgekomen. Toch volgt er ondanks de ellende een nieuw begin. Wanneer hij Go

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Belder
Column

Koningsdag 2026: Jezus als Voorbeeld voor vorst en onderdaan

Koningsdag is voor ds. J. Belder een mooie gelegenheid om zijn gedachten te laten gaan over het koningshuis en de monarchie. Zo valt hem op dat Oranjevrouwen een belangrijke rol speelden en spelen. Maar zijn gedachten gaan ook terug naar koningen van

Mart-Jan van der Maas
Column

Jezus volgen in Cambodja: deze vier lessen leerde ik er

Zes jaar geleden kwam Mart-Jan van der Maas, oprichter van Alongsiders Europe, met zijn gezin terug in Nederland. Na zes jaar als zendeling in Cambodja gewerkt te hebben, kwam Van der Maas weer op Nederlandse bodem. Deze vier lessen leerde hij bij te

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach

Spring Break
Persbericht

TeenStreet Spring Break: tieners ontdekken geloof en vriendschap

Van 30 april tot en met 3 mei vindt op vakantiepark Het Beloofde Land de nieuwe editie van TeenStreet Spring Break plaats. Het christelijke tienerkamp wil jongeren helpen om hun geloof te verdiepen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Tijdens het vie