Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #3: Dominee David bezocht Nigeria
Of beluister op:

Meerartikelen

Arnold Huijgen
Video

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen komende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is theoloog der Nederlanden en predikant Arnold Huijgen te gast in Hour of Power. Hij wil mensen vooral met elkaar in gesprek brengen over de grote vragen van het leven. "Dat mensen het gaan hebben over waar ze hun hoop vandaan hale

Preekstoel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente in Nederland in Kootwijkerbroek: kandidaat H. van Asselt

De gereformeerde gemeente in Nederland (GGiN) in Kootwijkerbroek mag binnenkort een nieuwe dominee verwelkomen. Kandidaat H. van Asselt uit Barneveld nam het onlangs op hem uitgebracht beroep aan. Zodoende gaat Van Asselt voor het eerst als gemeentep

Besmeurde Israël-vlag
Nieuws

OM eist boete na bekladden Israëlische vlag tijdens Chanoekaviering

Tijdens een Chanoekamanifestatie op de Dam werden in december 2025 Israëlische vlaggen met rode verf besmeurd. De 27-jarige Al-B, die voor het bekladden terechtstaat, ontkent dat hij de verf gooide. Camerabeelden en verklaringen van agenten lijken ec

aardbeving Venezuela
Nieuws

Kerken roepen op tot gebed na zware aardbevingen in Venezuela

Twee zware aardbevingen hebben woensdag grote delen van Venezuela getroffen. Volgens de laatste officiële cijfers zijn minstens 180 mensen omgekomen en raakten meer dan 1.500 mensen gewond. Deskundigen vrezen dat het uiteindelijke dodental kan oplope

ZERA Worship
Persbericht

ZERA worship festival verhuist naar Zeewolde

Het ZERA Worship Festival verhuist deze zomer van Renswoude naar Zeewolde. Dat heeft de organisatie bekendgemaakt. Het festival blijft plaatsvinden van 21 tot en met 23 augustus en alle reeds gekochte tickets blijven geldig. Volgens de organisatie ka

kinderkamer
Nieuws

Zweedse zaak rond christelijk gezin leidt tot internationale ophef

De zaak van de Roemeense zussen Sara en Tiana Samson zorgt voor groeiende spanningen tussen Roemenië en Zweden. De twee meisjes werden ruim drieënhalf jaar geleden door de Zweedse jeugdzorg uit huis geplaatst. Ondanks het intrekken van de oorspronkel

abortus
Nieuws

Evangelische Alliantie Duitsland waarschuwt voor versoepeling abortuswet

De Evangelische Alliantie in Duitsland waarschuwt dat plannen om abortus uit het Duitse strafrecht te halen ten koste kunnen gaan van de bescherming van zowel ongeboren kinderen als zwangere vrouwen. Volgens directeur Reinhardt Schink staat de mensel

Pakistan rechter
Nieuws

Blinde christen in Pakistan vrijgesproken van godslastering na tien maanden cel

Een rechtbank in Pakistan heeft de blinde katholieke christen Nadeem Masih vrijgesproken van godslastering. De 49-jarige man zat bijna tien maanden vast op beschuldiging van het beledigen van de profeet Mohammed, een misdrijf waarop in Pakistan de ve

Meerartikelen

‘Gebed Om Kalmte’
Persbericht

Irma Dee presenteert single ‘Gebed Om Kalmte’

Zangeres Irma Dee bracht onlangs haar nieuwe single Gebed om kalmte uit. Het lied is geïnspireerd op het bekende 'Serenity Prayer', een gebed dat wereldwijd door miljoenen mensen wordt gebruikt als bron van rust, moed en wijsheid. De single is de voo

Koos de Jong
Interview

Koos de Jong over 30 jaar Jij daar!: “Het ging ons om de eenvoud van Christus”

Wat begon met een paar jongeren in een huiskamer in Driebergen groeide uit tot een landelijke beweging die al bijna dertig jaar duizenden jongeren weet te bereiken. Stichting Jij daar! viert dit jaar haar 30-jarig jubileum. Medeoprichter Koos de Jong

Vaderdag gevangenen
Positief nieuws

Gevangenen vieren Vaderdag met hun zoons: "Geen familie is te gebroken voor God"

In de beruchte Angola Prison in de Amerikaanse staat Louisiana hebben 46 vaders onlangs een bijzondere Vaderdag beleefd. Voor het eerst kregen zij via de organisatie God Behind Bars de mogelijkheid om een hele dag door te brengen met hun zoons. In to

Tami Groenendijk
Boekfragment

FC Utrecht-speelster Tami Groenendijk: ‘Jezus is mijn vaste grond’

Waar vind je je identiteit als topsporter? Voor FC Utrecht-speelster Tami Groenendijk is het antwoord helder: niet in prestaties, complimenten of succes op het veld, maar in Jezus Christus. In dit boekfragment uit Marcus, goed nieuws voor sporters ve

Patrick
Opinie

Waarom gaan christenen eigenlijk naar de dierentuin?

Er zijn christenen die bewust de bioscoop mijden. Die moeite hebben met de kermis, bepaalde festivals of andere vormen van amusement omdat zij vinden dat een christen kritisch moet nadenken over de vraag welk vermaak bij een leven met God past. Opval

monument
Nieuws

Eerste monument voor vermoorde christenen onthuld in Nigeria

In de Nigeriaanse deelstaat Benue is een bijzonder monument onthuld ter nagedachtenis aan christenen die om hun geloof zijn omgebracht. Volgens de initiatiefnemers is het de eerste gedenkplaats in Nigeria die speciaal is opgericht voor slachtoffers v

Kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra
Nieuws

Evangelische Alliantie veroordeelt Russische aanval op eeuwenoud klooster

De Europese Evangelische Alliantie (EEA) heeft de Russische raketaanval op Kyiv van 15 juni scherp veroordeeld. Bij de aanval kwamen negen burgers om het leven. Ook raakte het eeuwenoude kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra zwaar beschadigd. Door de a

waterkoeler
Nieuws

Christen gedood omdat hij uit dezelfde waterkoeler dronk als moslimcollega

Een 40-jarige christelijke arbeider is in Pakistan om het leven gebracht nadat een moslimcollega bezwaar maakte tegen het feit dat hij uit dezelfde waterkoeler dronk. Het slachtoffer, Siddique Masih, laat een vrouw en vier jonge kinderen achter, laat

DENK-leider Stephan van Baarle
Nieuws

DENK-leider stelt dat SGP'er pro-zionistische dictatuur nastreeft, Kamervoorzitter grijpt in

Zelfs een debat dat over de Nederlandse rechtsstaat had moeten gaan, mondde door toedoen van DENK-leider Stephan van Baarle uit in een Israël-debat. Nadat SGP-Kamerlid André Flach daar de vinger op legde, deed Van Baarle zodanige uitspraken in de ric

Ds. L. J. T. Heuvelman
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Pijnacker-Delfgauw: ds. L. J. T. Heuvelman

De protestantse gemeente te Pijnacker-Delfgauw mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. L. J. T. Heuvelman (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant moet in de Ontmoetingskerk de opvolger worden van ds. C. A. Schoonenberg-L

Ds. J. C. de Groot
Video

Na een begrafenis stapte een boze man op ds. De Groot af: "Ik laat mij verbranden"

'Ik dacht dat ik verlost was van die godsdienst van jullie, maar nu zag je kans om het allemaal weer levend te maken. Alles waarmee ik grootgebracht ben, komt weer terug. Ik zal je één ding zeggen: jij begraaft mij niet. Ik laat mij verbranden', zei

Kerk
Persbericht

Oecumenische herdenking slavernijverleden in Sint-Jan van Den Bosch

De Raad van Kerken in Nederland en de Stichting Heilzame Verwerking Slavernijverleden organiseren op zaterdag 27 juni een landelijke oecumenische herdenkingsdienst rond de afschaffing van de slavernij. De bijeenkomst vindt plaats in de Sint-Jan in ’s