Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Hildebrand Bijleveld
Opinie

Mirjam Bikker ziet het goed: we leven in nieuwe migratietijden

Er klonk zaterdag op het ChristenUnie-congres voor het eerst echt een ander geluid ten aanzien van migratie, in navolging van een eerder aangekondigde koerswijziging van de partij in De Telegraaf. Mirjam Bikker zei in haar speech op het congres dat d

Preekstoel
Nieuws

Student B. Teunissen aanvaardt beroep van oud gereformeerde gemeente Hendrik Ido Ambacht

Stud. B. Teunissen uit Ede heeft het beroep van de oud gereformeerde gemeente (ogg) te Hendrik-Ido-Ambacht als lerend ouderling aangenomen. De kerkelijke gemeente te Hendrik-Ido-Ambacht was vanwege het emeritaat van ds. J. van Prooijen in 2017 al bij

Tom Berendsen
Nieuws

SGP teleurgesteld over reactie kabinet op sluiting protestantse kerken in Algerije

De SGP is teleurgesteld over de reactie van minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (foto) op Kamervragen over de positie van christenen in Algerije. Volgens SGP-Kamerlid Diederik van Dijk spreekt uit de antwoorden te weinig urgentie, terwijl a

Israëlische soldaten
Nieuws

Israëlische veiligheidstroepen arresteren Palestijnse christelijke student én voetbalster 

Israëlische veiligheidstroepen hebben deze week de 21-jarige Palestijnse christen Natalie Abu Dayyeh opgepakt tijdens een inval in een studentenwoning nabij de Birzeit Universiteit op de Westelijke Jordaanoever. De arrestatie heeft geleid tot kritiek

Luke Salmons
Nieuws

Britse politie treft schikking met christelijke agent die ontslagen werd na kritiek op islam

De Britse politie van North Yorkshire heeft een schikking getroffen met voormalig politieondersteuner Luke Salmons. Salmons stelde dat hij werd gediscrimineerd vanwege zijn christelijke levensovertuiging nadat hij tijdens een verplichte diversiteitst

André Flach
Nieuws

SGP verzet zich tegen verruiming zondagsopenstelling

De SGP wil voorkomen dat winkels in de toekomst vaker verplicht op zondag hun deuren moeten openen. Samen met de SP heeft de partij Kamervragen gesteld over de evaluatie van de Winkeltijdenwet. Aanleiding is een eerder aangenomen VVD-motie, waardoor

Ds. Oscar Lohuis
Video

Dit is waar ds. Oscar Lohuis moeite mee heeft in het hedendaagse christendom

"Mijn moeite met het christendom vandaag de dag is dat het zo ontzettend veel over ons en over nu gaat", aldus ds. Oscar Lohuis. Volgens de baptistenpredikant is er binnen sommige kerken een naar eigen zeggen christelijke vertaling van de hedendaagse

Isaac Bataga
Nieuws

Kerken spelen belangrijke rol in strijd tegen ebola-uitbraak in Congo

Kerken en hulporganisaties in de Democratische Republiek Congo (DRC) zetten zich actief in om de verspreiding van ebola tegen te gaan. Naast medische hulp proberen zij ook desinformatie te bestrijden en mensen bewust te maken van eenvoudige hygiënema

Meerartikelen

Ds. G. T. van Appeldoorn
Nieuws

Nieuwe predikant voor hersteld hervormde gemeente Nieuwleusen: ds. G. T. van Appeldoorn

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen mag binnenkort een nieuwe predikant in haar midden verwelkomen. Ds. G. T. van Appeldoorn (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. In de Overijsselse plaats volgt Van Appeldoorn ds. M. van Sligten

Vluchtelingengebedsweek
Persbericht

Vluchtelingengebedsweek roept christenen op: ‘Hoe lang nog?’

Stichting Gave organiseert van 14 tot en met 20 juni opnieuw de jaarlijkse Vluchtelingengebedsweek. Dit jaar staat de gebedsweek in het teken van de vraag: "Hoe lang nog?", geïnspireerd door Psalm 13. Christenen worden uitgenodigd om een week lang da

Ben Hobrink
Persbericht

Spreker Ben Hobrink onderzoekt historische sporen van Israël in Egypte

Verbleef het volk Israël daadwerkelijk in Egypte en vond de uittocht uit Egypte plaats zoals beschreven in de Bijbel? Over die vragen spreekt auteur en spreker Ben Hobrink op dinsdag 16 juni tijdens een bijeenkomst van Logos Deventer. Volgens de orga

Reint en Stephanie Bergman
Interview

Reint en Stephanie herontdekken de kerk: “We willen Jezus achter elke voordeur brengen”

“We wilden de kerk opnieuw ontdekken, zonder vast te zitten aan structuren en vormen die in de afgelopen eeuwen waren ontstaan”, vertellen Reint en Stephanie Bergman. Met VIDA Kampen bouwden zij jaren aan wat zij een “geloofsfamilie” noemen: een bewe

Midden-Oosten
Positief nieuws

Oorlog in Midden-Oosten leidt volgens evangelisten tot grotere openheid voor Jezus

Terwijl oorlogen en conflicten het Midden-Oosten blijven teisteren, komen volgens verschillende christelijke leiders steeds meer moslims tot geloof in Jezus Christus. Dat blijkt uit een reportage van Christian World News, een programma van CBN News.

Nathan Troost-van Diggelen
Interview

Jonge Theoloog Nathan Troost pleit voor een andere manier van evangeliseren

Nathan Troost-van Diggelen (24) is samen met Rozamaryn Orsel verkozen tot Jonge Theoloog der Nederlanden 2025-2026. Hij wil jongeren verbinden met de rijkdom van de kerkgeschiedenis. Niet door jaartallen te stampen, maar door de vragen van nu te spie

Alie Hoek-van Kooten
Boekfragment

Een medische blik op Jakobs worsteling met God: wat gebeurde er?

Wat gebeurde er precies toen Jakob bij de Jabbok met God worstelde en daarna mank verder moest lopen? In dit boekfragment kijkt arts Alie Hoek vanuit medisch perspectief naar deze bekende Bijbelse gebeurtenis. Wat is een ontwrichte heup eigenlijk? En

Mirjam Bikker
Nieuws

ChristenUnie steunt partijleider Mirjam Bikker in aangescherpte asielkoers

De ChristenUnie blijft verdeeld over de aangescherpte asielkoers van de Tweede Kamerfractie, maar het partijcongres heeft zaterdag wel duidelijk gemaakt dat een meerderheid de lijn van fractievoorzitter Mirjam Bikker niet wil terugfluiten. Een motie

Mexico
Nieuws

Godsdienstvrijheid in Mexico vaak alleen op papier gegarandeerd

Hoewel de Mexicaanse grondwet vrijheid van godsdienst garandeert, worden gelovigen in verschillende delen van het land nog steeds geconfronteerd met discriminatie, bedreigingen en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de christelijke mensenrec

Hudson en Maria Taylor
Nieuws

Film over zendingspioniers in China moet christenen opnieuw inspireren

Het indrukwekkende levensverhaal van zendingspioniers Hudson en Maria Taylor wordt verfilmd. Regisseur en scenarioschrijver Matt Mikalatos zegt dat het radicale geloof en de toewijding van het echtpaar juist in deze tijd een krachtige boodschap hebbe

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt hoe hij aan het sterfbed van een vader zat

"Ik vond het aangrijpend om afgelopen week aan een sterfbed te zitten. 'Maar dominee, dat heeft u toch al duizenden keren gedaan?' Ja, maar nog nooit bij een vader. En dan raakt iemand alles kwijt. Dan komt het erop aan dat je iets hebt wat daarboven

Nijmegen
Nieuws

Video: Man stormt tijdens mis op bisschop De Korte af in Nijmegense kerk

Een opvallend moment in de Nijmegense Maria Geboortekerk afgelopen zondag. Daar stormde een man op bisschop Gerard de Korte af, die de mis leidde. Omstanders voorkwamen dat de man De Korte wist te bereiken. Het incident is intern opgelost, zo laat de