Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Noord-Korea
Nieuws

Mensenrechtenprijs voor zendelingen die vastzitten in Noord-Koreaans kamp

Drie Zuid-Koreaanse zendelingen die al meer dan tien jaar vastzitten in Noord-Korea, ontvangen in augustus de Graciela Fernandez Meijide Mensenrechtenprijs. Het gaat om Choi Chun-gil, Kim Jong-Uk en Kim Kuk-gi. Dat meldt International Christian Conce

Katholieke priester ziekenhuisbed
Nieuws

Canadese priester geschokt: “Arts stelde euthanasie voor terwijl ik niet stervend ben”

Een 79-jarige katholieke priester in Canada is geschokt nadat ziekenhuispersoneel hem herhaaldelijk wees op de mogelijkheid van euthanasie, terwijl hij herstellende is van een gebroken heupen, meldt CBN News. De priester, Larry Holland, kwam in het z

Preekstoel
Nieuws

Student Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling binnen (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten

De (Vrije) Oud Gereformeerde Gemeenten hebben student B. Teunissen beroepbaar gesteld als lerend ouderling. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad.  Het moderamen maakte eerder deze week bekend dat Teunissen beroepbaar gesteld is. Per 1 mei kunnen geme

crypto
Nieuws

Christelijke crypto-ondernemer onder vuur na miljoenenclaims van investeerders

De 29-jarige crypto-ondernemer David Tomasian ligt onder vuur nadat tientallen investeerders, onder wie veel christenen, miljoenen euro’s terugvorderen, zo blijkt uit onderzoek van De Telegraaf. Tomasian werd eerder door zakenblad Quote gepresenteerd

Sam Allberry
Nieuws

Amerikaanse voorganger legt functie neer vanwege 'ongepaste relatie' met man

Sam Allberry heeft zijn functie als predikant bij Immanuel Church Nashville neergelegd. De kerkleiding maakte kenbaar dat hij op dit moment niet langer geschikt is om zijn bediening uit te oefenen. Dat meldt The Christian Post. Allberry was sinds 202

stadion van Atlético Madrid
Positief nieuws

35.000 christenen bijeen in Madrid: “Christus kan levens veranderen”

In het stadion van de Spaanse voetbalclub Atlético Madrid zijn begin mei zo’n 35.000 christenen samengekomen voor het grote evenement The Change Madrid 2026. De bijeenkomst stond in het teken van geloof, aanbidding en een oproep om Jezus te volgen, m

Ds. J. C. de Groot
Video

Ds. De Groot over Jezus' eeuwigdurende liefde voor geredde zondaren

Toen Petrus Jezus tot drie keer toe verloochende, kraaide de haai. Daarmee ging in vervulling wat Jezus al eerder tegen Petrus zei: 'Eer de haan gekraaid zal hebben, zult gij Mij driemaal verloochenen.' Ondanks het feit dat Petrus Jezus verloochende,

Indonesie
Nieuws

Lokale autoriteiten stoppen bouw van Indonesische kerk na druk van moslimgemeenschap

De bouw van een kerk in het Indonesische dorp Kappuna is op 14 april stilgelegd door lokale autoriteiten. Dit gebeurde nadat islamitische bewoners van het dorp in opstand kwamen. De kerk wordt gebouwd op het land van predikant Novel Pangemanan van de

Meerartikelen

congres
Nieuws

Apologiecongres wil christenen toerusten in gesprek over geloof

Nederland krijgt opnieuw een groot congres dat christenen wil helpen hun geloof onder woorden te brengen in een kritische samenleving. Op 26 september staat tijdens het tweede NL Apologiecongres de vraag centraal hoe je vandaag zinvol kunt spreken ov

ds. G.W.S. Mulder
Nieuws

Kritische recensent concludeert dat proefschrift GerGem-predikant tekortschiet

Het proefschrift van ds. G.W.S. Mulder over gereformeerde predikkunde ligt opnieuw onder een vergrootglas. In een uitvoerig recensieartikel in het Documentatieblad Nadere Reformatie uit kerkhistoricus Kees de Wildt stevige kritiek op de studie. Volge

Hilde Dral
Interview

Hilde Dral over stille pijn rond Moederdag: “Er is vaak niets tastbaars om over te rouwen”

Moederdag komt eraan. Voor veel vrouwen een dag van aandacht, ook in de kerk. “Er werd gesproken over moeders, ze mochten opstaan voor een applaus. En ik dacht altijd: zouden ze ook iets zeggen voor vrouwen zonder kinderen?” Moederdag is voor wensmoe

Ds. W. L. van der Staaij
Video

CGK-predikant over Bevrijdingsdag: "De kerk heeft er 52 per jaar"

Vandaag viert Nederland Bevrijdingsdag. Op deze dag herdenken we hoe ons land 81 jaar geleden van de nazi's bevrijd werd. CGK-predikant W. L. van der Staaij besteedde afgelopen zondag in zijn preek aandacht aan Bevrijdingsdag. Daarin merkte hij op da

Man mishandelt non
Nieuws

Franse non mishandeld in Jeruzalem, verdachte opgepakt

Bij het Cenakel op de berg Sion in Jeruzalem is vorige week dinsdag een Franse non hardhandig aangevallen en mishandeld. Dat meldt The Times of Israel. De politie wist dezelfde dag nog een 36-jarige man aan te houden.  De aanval vond plaats aan het e

Christelijke bezoeken Israël
Nieuws

Israël wil banden met christenen versterken: duizenden jongeren uitgenodigd

De Israëlische overheid wil de relatie met christenen wereldwijd versterken. Daarom is een nieuw plan aangekondigd om duizenden jonge leiders en influencers uit te nodigen voor een bezoek aan Israël, zo laat All Israel News weten. Het doel van het pr

Nigeria
Nieuws

Aanslagen in Nigeria eisen levens christenen en verwoesten landbouwgrond

Bij aanvallen van gewapend mannen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn negen christenen om het leven gekomen. Onder de dodelijke slachtoffers was ook een Nigeriaanse militair. Daarnaast werd in drie dagen tijd meer dan 40 hectare aan landbouwgron

Joe Biden
Nieuws

Rapport van regering-Trump wijst op achterstelling van christenen onder Biden

Christelijke organisaties en pro-life activisten in de Verenigde Staten zijn mogelijk strenger aangepakt door de overheid dan andere groepen. Dat staat in een onlangs verschenen rapport dat door een werkgroep van de Amerikaanse president Donald Trump

Adriaan Melissant
Interview

Na een diepe crisis vond Adriaan Melissant God: “God is nog niet klaar met mij”

Wat begon als een leven vol succes, reizen en snelle kicks, eindigde voor Adriaan Melissant in een diepe crisis. In een interview bij Hour of Power vertelt hij hoe hij van een ogenschijnlijk perfect leven afgleed naar depressie en wanhoop. Eén gebed

Marijn Burkunk
Column

Bevrijding is het grootste geschenk dat God de mensheid geeft

Er leven nog mensen die het meemaakten; Nederland is bezet geweest door een duistere grootmacht. En dat hebben we geweten. We werden gewoon door onze buren gebombardeerd en onder de voet gelopen. De macht en controle over het land werd bruut overgeno

Relatievorming
Persbericht

Avond over relatievorming: ‘Wat vraagt God van je in het zoeken naar een partner?’

Hoe geef je als christen vorm aan relaties in een tijd van datingapps, keuzestress en veranderende normen? Rond die vraag organiseert Bijbels Beraad M/V op 12 mei een thema-avond over relatievorming. Jongeren, ouders en opvoeders worden uitgenodigd o

Maarten A. de Jong
Opinie

Bevrijdingsdag: de vrede van Christus of de vrede van de wereld?

Een vrijheidsbijdrage, meer geld naar defensie, de NAVO-norm halen. Maxima en Amalia worden opgeleid tot reservist, misschien ook iets voor u? En zo dendert het maar door in de media, schrijft Maarten A. de Jong. Het lijkt wel of de Nederlandse bevol