Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #2: Ds. Van Reenen verruilde christelijk Urk voor seculier Drenthe
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. P. van de Voorde
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Sliedrecht: ds. P. van de Voorde

De hervormde gemeente te Sliedrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. P. van de Voorde (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Hij volgt in Wijk 4 ds. P. D. Teeuw op. Laatstgenoemde predikant is sinds november vorig jaar pre

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert christenen na aanval op Koptische kerk

Vier Koptische christenen zijn in Egypte opgepakt nadat zij slachtoffer waren geworden van een aanval op een kerk. Dat meldt The Christian Post op basis van informatie van mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De christenen k

Amnesty International
Nieuws

Amnesty International rekent christelijke organisaties tot 'anti-rechtenbeweging'

Christelijke en pro-lifeorganisaties in het Verenigd Koninkrijk hebben fel gereageerd op een rapport van Amnesty International. Daarin worden zij omschreven als onderdeel van een zogenoemde 'anti-rechtenbeweging'. Na veel kritiek heeft Amnesty het ra

Lindsey Graham
Nieuws

Lindsey Graham (1955-2026): een voorvechter van ongeboren leven en vervolgde christenen

De Amerikaanse senator Lindsey Graham is zaterdag onverwacht overleden. Hij werd 71 jaar. Volgens zijn kantoor overleed hij na een 'korte en plotselinge ziekte'. De officiële doodsoorzaak is nog niet bekend. Graham was ruim twintig jaar senator namen

India
Nieuws

Aanvallen op christenen nemen toe na verkiezingswinst BJP in Indiase deelstaat

Sinds de verkiezingsoverwinning van de hindoe-nationalistische partij BJP in de Indiase deelstaat West-Bengalen zijn christenen op meerdere plaatsen het doelwit geworden van geweld en intimidatie. Dat meldt The Christian Post op basis van berichten v

Church of England synode
Nieuws

Discussie in Anglicaanse Kerk over omstreden document Israël-Gaza

De generale synode, de landelijke vergadering van de Church of England, boog zich vorige week over een omstreden document van Palestijnse christenen over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Het voorstel leidt volgens Christian Today tot fel

Week van gebed
Persbericht

‘Wees niet bang’ is het thema van de Week van gebed voor eenheid 2027

Van 17 tot en met 25 januari 2027 vindt de Week van gebed voor eenheid van christenen plaats. Met het thema ‘Wees niet bang’ (Lucas 12 vers 32) worden christenen uitgenodigd om in een tijd van onzekerheid samen te vertrouwen op God en te bidden voor

Renzo Merbis
Interview

Renzo Merbis: “Ik wil mijn geloof niet bouwen op argumenten die niet blijken kloppen”

In de documentaire Kan ik dit nog geloven? gaat documentairemaker Renzo Merbis op zoek naar antwoorden op grote vragen over het christelijk geloof. Is de Bijbel historisch betrouwbaar? En hoe verhouden geloof en wetenschap zich tot elkaar? Voor zijn

Meerartikelen

strand van Bournemouth
Positief nieuws

Meer dan 130 mensen laten zich dopen op strand van Bournemouth

Op het strand van Bournemouth in Zuid-Engeland zijn onlangs meer dan 130 mensen gedoopt. De doopdiensten trokken in totaal ongeveer 2.700 bezoekers en werden georganiseerd door veertien evangelische kerken uit de regio. De stranddopen zijn een initia

Israël
Opinie

Waarom Israël een theologische bedreiging vormt voor Iran

In het conflict in het Midden-Oosten spelen diepere geestelijke krachten mee. Israëls terugkeer naar het land is niet alleen een geopolitieke gebeurtenis, maar ook een bevestiging van Bijbelse profetieën. In dit artikel leg ik uit waarom Jeruzalem, I

Agnes Huizinga en Wim Noordzij
Boekfragment

Klanktaal: voor de binnenkamer of ook tijdens de kerkdienst?

Paulus spreekt positief over klanktaal. Hij moedigt het niet alleen aan, maar waarschuwt de gemeente zelfs om het spreken in klanktaal niet te verhinderen. Tegelijk stelt hij duidelijke grenzen aan het gebruik ervan tijdens de samenkomsten. Agnes Hui

OMF
Levensverhaal

Tera: “God heeft mij geroepen toen ik nog gebroken en beschadigd was.”

Het is de droom van iedere zendingswerker: als je mag toekijken vanaf de eerste rij hoe God mensen aanraakt, en als je de vrucht van je werk kan zien terwijl je nog op het veld zit. Tera van Twillert is één van die gelukkigen. Het werk onder vrouwen

nigeria
Nieuws

Nigeria: Hoogzwangere christen verliest man bij aanval en bevalt tijdens vlucht

Een 22-jarige christelijke vrouw is in de Nigeriaanse deelstaat Plateau gevlucht nadat Fulani-militanten haar dorp aanvielen en haar man doodschoten. Slechts enkele uren later bracht zij haar eerste kind ter wereld. Dat meldt International Christian

pakistan
Nieuws

Woedende menigte eist arrestatie van christen in Pakistan

Een valse beschuldiging van godslastering tegen een christen heeft in de Pakistaanse stad Karachi geleid tot massale protesten en grote onrust. Volgens Morning Star News moest de politie ingrijpen nadat honderden moslims zich hadden verzameld om de a

GZB
Video

Aftermovie: GZB viert 125-jarig jubileum met feestelijke dag in Beesd

De Gereformeerde Zendingsbond (GZB) bestaat dit jaar 125 jaar. Daarom belegde de organisatie afgelopen zaterdag een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Tijdens de drukbezochte dag, waarbij er voor jong en oud van alles te bele

Mannenzang Katwijk
Video

Schitterend: 1700 mannen zingen uit volle borst 'Ik wil zingen van mijn Heiland' in bomvolle kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Bert Noteboom
Video

Bert Noteboom vertelt hoe hij ooit gevraagd werd of hij de Katwijkse Mannenzang wilde leiden

]De Mannenzang in Katwijk is onder veel christenen zeer geliefd. Elk jaar worden in het voor- en najaar meerdere zangavonden georganiseerd. Die zijn steevast in een mum van tijd uitverkocht en trekken mannen uit binnen- en buitenland. Tijdens de avon

kinderwerk
Persbericht

Kinderwerkersconferentie keert na bijna tien jaar terug

Na bijna tien jaar afwezigheid keert de landelijke kinderwerkersconferentie dit najaar terug. Op 31 oktober 2026 komen kinderwerkers uit heel Nederland bijeen in Harderwijk voor een dag vol ontmoeting, inspiratie en praktische toerusting. De conferen

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons over prediking die hem wanhopig maakte: "Ik dacht dat ik gek werd in mijn hoofd"

Hoe weet ik of de Heere Jezus voor mijn zonden stierf? Ben ik Gods kind? En ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen waar veel gelovigen mee worstelen. Waar komt die worsteling vandaan en wat zegt de Bijbel er zelf over? Over dat en meer spreken we me

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Volgens Gor Khatchikyan is luisteren naar een preek iets anders dan Jezus volgen

“Er zit een groot verschil tussen iets horen van God en Hem dagelijks volgen”, zei Gor Khatchikyan tijdens een dienst in de Levend Evangelie Gemeente. Hij sprak over Lukas 5, waar Jezus Simon Petrus roept na de wonderlijke visvangst. Volgens Khatchik