Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #4: een christelijke kijk op de genderrevolutie
Of beluister op:

Meerartikelen

Thijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink aangereden bij ernstig verkeersongeluk

CDA-Tweede Kamerlid Tijs van den Brink is afgelopen weekend gewond geraakt bij een ernstig verkeersongeluk. Dat maakte de oud-EO-presentator maandag zelf bekend via het sociale platform X. 'Afgelopen weekend ben ik betrokken geraakt bij een ernstig v

Ons Geld voor het Goede
Persbericht

Christenen roepen ING op te stoppen met fossiele financiering

Micha Nederland lanceert vandaag de campagne Ons Geld voor het Goede. De christelijke organisatie roept kerken en christenen op ING aan te spreken op haar rol bij de financiering van fossiele projecten en vraagt de bank te stoppen met het financieren

Kapel Hoornbeeck College Amersfoort
Nieuws

Vier predikanten maken opwachting tijdens Q&A-avond in Amersfoort: verbinden over kerkmuren heen

Op D.V. donderdag 2 juli vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort een pastorale Questions & Answers-avond plaats. Tijdens deze avond vormen vier predikanten, afkomstig uit verschillende kerkverbanden, een panel, met het gezamenlijke

Soedan
Nieuws

Priester in Soedan doodgeschoten

Een rooms-katholieke priester is op 19 juni om het leven gekomen in Kauda, in het Sudanese Nuba-gebergte. Volgens International Christian Concern werd pater Youhana Al-Amin doodgeschoten door leden van een gewapende groepering die uit was op de medis

Kansel
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Wageningen: kandidaat D. de Jong

De gereformeerde gemeente te Wageningen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Kandidaat D. de Jong nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Wageningen volgt De Jong ds. H. van der Heiden op. Laatstgenoemde predikant nam in verban

Cuba
Nieuws

Zoon Cubaanse voorganger na maanden vrij uit gevangenis; zwijgplicht opgelegd

De 17-jarige Jonathan David Muir Burgos, de zoon van een Cubaanse evangelische voorganger, is na ruim drie maanden vrijgelaten uit de gevangenis. Dat meldt Christian Daily op basis van informatie van de mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity W

Donald Trump
Nieuws

Commissie overhandigt alarmerend rapport aan Trump: godsdienstvrijheid in VS onder druk

De White House Religious Liberty Commission heeft vrijdag haar eindrapport overhandigd aan president Donald Trump. Volgens de commissie staat de godsdienstvrijheid in de Verenigde Staten steeds meer onder druk. De onderzoekers roepen de overheid op o

Britse Universiteit van Birmingham
Nieuws

Onderzoekers starten groot project naar Griekse tekst van het Nieuwe Testament

Wetenschappers van de Universiteit van Birmingham (foto) beginnen eind dit jaar aan een groot onderzoeksproject naar de Griekse tekst van het Nieuwe Testament. Met een Europese subsidie van 2,5 miljoen euro willen zij honderden oude handschriften ond

Meerartikelen

katholieke kerk
Nieuws

Slachtoffer van misbruik eist miljoenen van Rooms-Katholieke Kerk in Polen

Een Poolse man die als kind jarenlang seksueel werd misbruikt door een rooms-katholieke priester, is een van de grootste schadeclaims ooit begonnen tegen de Rooms-Katholieke Kerk in Polen. Janusz Szymik eist volgens Premier Christian News ruim 20 mil

Ds. B.L.P. Tramper
Video

Ds. Tramper tijdens afscheidsdienst in Waarder: "Wees een voorbidder voor de gemeente"

Ds. B. L. P. Tramper nam onlangs afscheid van de hervormde gemeente te Waarder. Tijdens de afscheidsdienst preekte Tramper uit 1 Koningen 8. Aan de hand van Salomo's gebed(en) benadrukte de predikant meermaals hoe belangrijk het is dat er in een kerk

Tijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink: “Christendom is geen wapen tegen de islam”

CDA-Kamerlid Tijs van den Brink waarschuwt voor een groeiende tendens waarbij het christendom wordt ingezet als politiek middel tegen de islam. In een interview met het Wetenschappelijk Instituut van het CDA spreekt de voormalig EO-journalist zijn zo

GZB
Persbericht

GZB viert 125-jarig bestaan met jubileumevent

Op D.V. zaterdag 4 juli viert de GZB haar 125-jarig bestaan met een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Onder het thema ‘Hou vol, God is trouw’ staat de dag in het teken van ontmoeting, inspiratie en verbondenheid met de werel

Gakpo
Nieuws

Cody Gakpo verliest ongeboren zoontje: vriendin deelt bijzonder geloofsmoment

Oranje-international Cody Gakpo en zijn vriendin Noa van der Bij hebben hun ongeboren zoontje verloren tijdens de zwangerschap. Dat maakten zij zaterdag bekend via Instagram. In hun bericht delen zij niet alleen hun verdriet, maar ook hoe zij juist i

Nico van der Voet
Interview

Nico van der Voet over echtscheiding in de kerk: “Ga niet achter iemand zitten, maar ernaast”

Echtscheiding raakt niet alleen een huwelijk, maar ook het geloofsleven en kerkelijke relaties. Toch komt hulp vaak pas op gang wanneer de breuk al onvermijdelijk lijkt. In het Cvandaag-interviewprogramma 'Van Hart tot Hart' spreekt theoloog Nico van

Matthew Lee Anderson
Opinie

Waarom christenen opnieuw moeten nadenken over sterilisatie

Ethicus en theoloog Matthew Lee Anderson stelt dat christenen vaak onvoldoende nadenken over Bijbelse vragen rond sterilisatie. Volgens hem heeft dit niet alleen betrekking op gezinsplanning of anticonceptie, maar vooral op onze visie op het lichaam

Alie Hoek-van Kooten
Boekfragment

De barmhartige Samaritaan als voorbeeld van perfecte zorg

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan behoort tot de bekendste verhalen uit de Bijbel. Maar wat gebeurt er eigenlijk precies wanneer de Samaritaan de gewonde man helpt? Arts Alie Hoek laat zien dat deze hulp verrassend veel overeenkomsten verto

Donald Trump in een speech
Nieuws

Trump haalt in speech over geloof uit naar 'goddeloze' Democraten

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech deze week verklaard dat de Verenigde Staten altijd een "natie onder God" zullen blijven. Hij waarschuwde ook voor de dreiging van Democraten, "goddeloze communisten", voor de toekomst van het

oegandese vlag
Nieuws

Oegandese evangelist toegetakeld na evangelisatie

In de Oost-Oegandese plaats Mayuge is twee weken geleden een christen zwaar toegetakeld nadat ze meededen met een evangelisatieactiviteit. De 37-jarige David Musobya, die er samen met zijn echtgenote was, wordt nog steeds medisch behandeld voor zijn

De aanval in Sadrapal op 31 mei
Nieuws

Aangevallen Indiase christenen komen thuis en treffen het geplunderd aan

Negen mensen in India zijn twee weken na een vergrijp op borgtocht vrijgelaten. Ze verwondden dertien christenen zozeer dat ze naar het ziekenhuis moesten. De christelijke families durfden pas na de vrijlating terug te keren naar hun huizen in het do

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt waar echte zekerheid te vinden is als we zalig willen worden

"Onze tekst wil zeggen dat in die ene Naam onder de hemel gegeven, door welke wij zalig moeten worden, volkomen zekerheid ligt voor een ieder die Hem aanroept", aldus ds. V. S. van der Meer. De hersteld hervormde predikant vertelde tijdens een recent