Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Mexico
Nieuws

Godsdienstvrijheid in Mexico vaak alleen op papier gegarandeerd

Hoewel de Mexicaanse grondwet vrijheid van godsdienst garandeert, worden gelovigen in verschillende delen van het land nog steeds geconfronteerd met discriminatie, bedreigingen en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de christelijke mensenrec

Hudson en Maria Taylor
Nieuws

Film over zendingspioniers in China moet christenen opnieuw inspireren

Het indrukwekkende levensverhaal van zendingspioniers Hudson en Maria Taylor wordt verfilmd. Regisseur en scenarioschrijver Matt Mikalatos zegt dat het radicale geloof en de toewijding van het echtpaar juist in deze tijd een krachtige boodschap hebbe

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt hoe hij aan het sterfbed van een vader zat

"Ik vond het aangrijpend om afgelopen week aan een sterfbed te zitten. 'Maar dominee, dat heeft u toch al duizenden keren gedaan?' Ja, maar nog nooit bij een vader. En dan raakt iemand alles kwijt. Dan komt het erop aan dat je iets hebt wat daarboven

Nijmegen
Nieuws

Video: Man stormt tijdens mis op bisschop De Korte af in Nijmegense kerk

Een opvallend moment in de Nijmegense Maria Geboortekerk afgelopen zondag. Daar stormde een man op bisschop Gerard de Korte af, die de mis leidde. Omstanders voorkwamen dat de man De Korte wist te bereiken. Het incident is intern opgelost, zo laat de

Somalia
Nieuws

Somalië: 22-jarige christelijke vrouw door islamitische familie ziekenhuis ingeslagen

In Somalië is een 22-jarige christelijke vrouw aangevallen door haar familieleden. Ze raakte daarbij dermate gewond dat ze naar het ziekenhuis moest. Daar herstelt ze momenteel van haar verwondingen. Haar islamitische familie viel haar aan nadat ze t

Bijbel
Persbericht

Laura Perry spreekt over haar levensverhaal tijdens bijeenkomst van Bijbels Beraad M/V

Jarenlang was Laura Perry ervan overtuigd dat zij niet als vrouw verder wilde leven. Zij identificeerde zich als man, onderging een lichamelijke transitie en nam een nieuwe naam aan. Toch bracht deze ingrijpende verandering niet de rust en vervulling

Bible League
Persbericht

Vraag naar Bijbels groeit ondanks toenemende druk op christenen wereldwijd

Terwijl conflicten, vervolging en economische onzekerheid in grote delen van de wereld toenemen, groeit tegelijkertijd de vraag naar Bijbels en Bijbelonderwijs. Dat blijkt uit cijfers van Bible League over het wereldwijde werk in 2025. Ondanks moeili

Johan Schep
Nieuws

Videoboodschap Johan Schep: Waar is je geloof in de storm?

Johan Schep staat in een korte videoboodschap stil bij het bekende Bijbelgedeelte uit Markus 4, waarin Jezus de storm op het meer tot bedaren brengt. Volgens de evangelist laat dit verhaal zien dat gehoorzaamheid aan God niet betekent dat gelovigen g

Meerartikelen

Stichting In de Rechte Straat
Persbericht

IRS: ontdek tijdens vakantie nieuwe evangelisatieprojecten in Europa

Stichting In de Rechte Straat (IRS) roept christenen op om tijdens de zomervakantie actief oog te hebben voor evangelisatieprojecten in Europa. Volgens de stichting liggen er juist in regio’s waar de betrokkenheid bij de Rooms-Katholieke Kerk sterk i

afghanistan
Nieuws

Deportatie van Afghanen uit Pakistan brengt christelijke bekeerlingen in levensgevaar

De grootschalige uitzetting van Afghaanse burgers uit Pakistan brengt christelijke bekeerlingen in groot gevaar. Dat meldt Open Doors. Vorig jaar stuurde Pakistan ongeveer een miljoen Afghanen terug naar hun thuisland, waaronder vele illegale migrant

André Bijleveld
Interview

André Bijleveld over 25 jaar Gospel Boulevard: "Samen zingen is een vooruitblik op de hemelse gewesten"

Toen André Bijleveld als tiener voor het eerst een optreden van Andraé Crouch zag, wist hij het eigenlijk direct: dit wilde hij ook. Inmiddels is de 67-jarige dirigent, pianist en koorleider al vijfentwintig jaar het muzikale hart van Gospel Boulevar

Stay Cafe
Nieuws

Kerk in Leipzig sluit buurtcafé na jaren van aanvallen door links-extremistische activisten

Het buurtcafé ‘Stay’ van de Duitse kerk Zeal Church sluit eind juni de deuren. Volgens de kerkelijke gemeente uit de Duitse stad Leipzig is dat het gevolg van een jarenlange reeks aanvallen, vernielingen en intimidatie door links-extremistische activ

onrust Southampton
Nieuws

Engelse bisschoppen roepen op tot gebed na onrust rond dood van student

Kerkleiders van de Church of England roepen christenen op om te bidden voor vrede en eenheid in Engeland. Aanleiding zijn de ongeregeldheden die de afgelopen dagen ontstonden na nieuwe onthullingen over de dood van de 18-jarige student Henry Nowak. I

Bart Jan Spruyt
Video

Botst verbod op conversietherapie met vrijheid van godsdienst? Bart Jan Spruyt antwoordt

Na de Tweede Kamer, stemde deze week ook de Eerste Kamer in met een verbod op conversiehandelingen, oftewel ‘homogenezing’. Als de wet van kracht wordt, betekent dat dat het strafbaar wordt om homoseksuelen en transgender personen onder dwang therapi

CGK-crisis
Nieuws

Deputaten CGK willen komende synode volledig richten op kerkcrisis

De deputaten vertegenwoordiging van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) adviseren de vervroegde generale synode van Hoogeveen om de eerste zittingsweken vrijwel volledig te wijden aan de crisis in het kerkverband. Dat schrijven zij in een brie

Kansel
Nieuws

Student H. van Asselt beroepbaar gesteld binnen Gereformeerde Gemeenten in Nederland

Student H. van Asselt is door het curatorium van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) beroepbaar gesteld binnen het kerkverband. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beroepbaarstelling van Van Asselt gaat in na de generale synode van de

Koran
Nieuws

Californië overweegt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te erkennen

De Amerikaanse staat Californië staat op het punt twee islamitische feestdagen als officiële vrije dagen te erkennen. Het gaat om de islamitische feestdagen Eid al-Fitr en Eid al-Adha. Een wetsvoorstel hierover, genaamd AB2017, wordt momenteel behand

Bobby en Hannah Schuller
Video

Zondag in Hour of Power gaat Jan van den Bosch in gesprek met Bobby en Hannah Schuller

Zondag 7 juni is in Hour of Power een bijzonder gesprek te zien tussen Jan van den Bosch en Bobby en Hannah Schuller. Naar aanleiding van hun bezoek aan Nederland in mei vertellen zij hoe God hun harten opnieuw heeft geraakt en waarom hun passie voor

Shreider
Nieuws

Kirgizië zet gemartelde voorganger met hersenletsel het land uit

De Kirgizische veiligheidsdiensten hebben ds. Pavel Shreider, een 66-jarige voorganger die ernstig hersenletsel opliep door marteling, het land uitgezet. Dit meldt mensenrechtenorganisatie Forum 18. Shreider, die in Kirgizië geboren is maar een Russi

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak vertelt over zeer aangrijpend sterfgeval: "Ik wist niks meer te zeggen"

"Verbijsterd stond ik erbij op die slaapkamer. Daar lag dat kindje. Ik wist niets meer te zeggen. Als dominee moet je komen om mensen een hart onder de riem te steken, maar daar stond ik, verbijsterd om die gruwelijke dood in het jonge gezin", aldus