Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Arts houdt hand van patiënt vast
Persbericht

NPV noemt stijging aantal euthanasiegevallen zorgwekkend

Op 26 maart 2026 is het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) gepubliceerd met daarin belangrijke cijfers over de Nederlandse euthanasiepraktijk in 2025. Opnieuw steeg het aantal euthanasiemeldingen. De NPV reageert. Waar

Mairead McGuinness
Persbericht

Nieuwe EU-gezant godsdienstvrijheid eindelijk benoemd, SGP dringt aan op daadkracht

Na anderhalf jaar heeft de Europese Unie eindelijk weer een gezant voor de godsdienstvrijheid: voormalig Eurocommissaris Mairead McGuinness (Ierland). Europarlementariër Bert-Jan Ruissen en fractievoorzitter Chris Stoffer (SGP) zijn blij dat er ieman

Ds. D. J. Diepenbroek
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. D. J. Diepenbroek

De hersteld hervormde gemeente te Urk heeft een beroep uitgebracht op ds. D. J. Diepenbroek (foto). De kerkelijke gemeente zoekt naar een nieuwe predikant vanwege het eerdere vertrek van ds. M. van Reenen. Van Reenen nam vorig jaar mei afscheid van d

Sander
Getuigenis

Van cokeverslaving naar vrijheid: Sander las de Bijbel in een stinkhok

Wat begon als een vlucht voor pijn en afwijzing, eindigde in een diepgaande verandering door de kracht van Gods Woord. Sander worstelde jarenlang met een cocaïneverslaving. Hij deelt via Xpedition Glory een getuigenis over hoe zijn leven radicaal ver

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica veroordeeld voor 'haatzaaien' om christelijk pamflet

Politica Päivi Räsänen is veroordeeld voor 'haatzaaien'. Het Hooggerechtshof oordeelde met een nipte meerderheid (3-2) dat Räsänen zich schuldig heeft gemaakt aan het beledigen van een groep mensen op basis van seksuele gerichtheid. De politica kreeg

India
Nieuws

Geweld tegen christenen in India neemt verder toe

Het aantal vijandigheden tegen christenen in India is in 2025 opnieuw toegenomen, zo blijkt uit een rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). In totaal werden 747 incidenten van geweld, intimidatie e

Ds. M. van Heijningen
Nieuws

Opnieuw een beroep voor ds. M. van Heijningen: gereformeerde kerk Genemuiden

De gereformeerde kerk te Genemuiden (PKN) heeft een beroep uitgebracht op ds. M. van Heijningen (foto). De predikant moet in Genemuiden ds. I. Postma opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in 2024 na een twaalfjarig dienstverband. Van Heijningen

islamitisch gebed
Nieuws

Verwarring over 'islamitisch gebed' op christelijke school in Engeland

Een basisschool van de Church of England in Engeland is in opspraak geraakt na klachten van ouders over een les over de islam. Volgens een vader zouden jonge kinderen zijn aangemoedigd om een islamitisch gebed na te doen, schrijft The Telegraph. De k

Meerartikelen

Nationale parlement Frankrijk
Nieuws

Tientallen Franse christenen nemen intrek in lokale politiek na verkiezingen

Tientallen christenen zijn gekozen in gemeenteraden in Frankrijk. Dat gebeurde na de lokale verkiezingen van 22 maart. In heel het land werd gestemd. Dat gebeurde in grote steden zoals Parijs en Marseille, maar ook in kleine dorpen. Volgens de Nation

Tankstation
Persbericht

SGP wil autovrije zondagen bij brandstofschaarste

De SGP verzoekt de regering om te onderzoeken hoe landelijke autovrije zondagen kunnen worden ingevoerd. Nederland kent op dit moment in de wet een regeling voor autoloze zondagen bij ernstige brandstofschaarste, zodat dit snel kan worden geactiveerd

Bisschop Johan Bonny
Nieuws

Belgische bisschop wil getrouwde mannen tot priester wijden

Een katholieke bisschop in België wil in de toekomst getrouwde mannen tot priester wijden in het bisdom Antwerpen. Dit wil hij uiterlijk in 2028 realiseren. Met dit voorstel wijkt hij af van de huidige regel binnen de Rooms-Katholieke Kerk, waarin pr

Homohuwelijk
Nieuws

Christelijke fotograaf mag opdrachten voor homohuwelijken weigeren na rechtszaak

Een christelijke fotograaf in de Amerikaanse stad Louisville mag voortaan weigeren om te fotograferen op bruiloften van mensen van hetzelfde geslacht. Na een jarenlange rechtszaak kreeg zij gelijk van de rechter. De stad betaalt daarnaast 800.000 dol

Henk Okken
Interview

Henk Okken: “In mijn hart werd geschreven: Je bent van het roken af”

Op zijn negende had Henk Okken (57) een ontmoeting met God. Maar hij raakte van Hem verwijderd. Op zijn 49e maakte hij een ‘tweede bekering’ door. Na een gebed met een oude bekende op straat, was hij in één klap van zijn burn-out af. Ook raakte hij é

Fred de Vries
Column

Twee werelden in één partij: ChristenUnie dreigt ziel kwijt te raken

Het is inmiddels iedereen wel duidelijk: Het gaat slecht met de ChristenUnie. Bij de laatste verkiezingen voor de gemeenteraad bleek dat weer eens. Wederom minder kiezers, de partij verdwijnt uit de gemeenteraden van tenminste vijftien plaatsen. En a

Marco van Putten
Column

Wat is de kern van het evangelie? De vergeten dimensie van Jezus' boodschap

Veel mensen denken dat de Here Jezus voor de zonden van de wereld is gestorven. Dat wordt opgevat als de kern van het evangelie. Maar dat is te simpel gesteld. Zijn evangelie gaat over iets anders. Is deze misvatting op zich al ernstig? Erger is dat

Ds. Wout van Herwijnen
Opinie

'AZC, weg ermee': waar staan wij als christenen?

Wat betekent het om 'zout en licht' te zijn in een tijd waarin harde standpunten rond asiel en migratie winnen? In deze bijdrage reflecteert een predikant op de spanning tussen politieke keuzes en de opdracht van het evangelie. Aan de hand van een in

Alie Hoek-van Kooten
Column

Zelfdoding onder jongeren neemt toe: hoe kan dat en hoe nu verder?

Als iemand suïcide pleegt is dat erg. En het is nog weer erger als een jong persoon op deze manier komt te overlijden. Het is bijna niet te verwerken als zoiets in je eigen omgeving of zelfs in je gezin plaatsvindt. Die persoon is er ineens niet meer

Pakistan vlag
Nieuws

Zorgen om christen die mogelijk doodstraf krijgt in Pakistan

In Pakistan groeit de zorg om een christelijke man die wordt beschuldigd van godslastering. De 34-jarige Ishtiaq Saleem wacht op de uitspraak van de rechter. Hij riskeert de doodstraf, maakt Morning Star News duidelijk. Saleem werd in 2022 gearrestee

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Kerkscheuring CGK gaat na zaterdag nieuwe fase in: 'Feitelijk ontstaat nieuw kerkverband'

De deputaten vertegenwoordiging van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) spreken hun 'diepe verdriet' uit over de landelijke vergadering van de groep-Rijnsburg, die afgelopen zaterdag in Nunspeet werd gehouden. Volgens hen markeert deze bijeenk

Verwoest Jezusbeeld
Nieuws

Ophef over filmpje waarin Jezusbeeld wordt vernield; presentatoren bieden excuses aan

Een filmpje van de Belgische radiozender Studio Brussel heeft de afgelopen dagen voor flinke ophef gezorgd. In de video, die werd opgenomen rond ‘Blue Monday’, is te zien hoe presentatoren Eva De Roo en Dries Lenaerts in een zogenoemde ‘rage room’ ve