Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. M. J. van Oordt
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Veenendaal: ds. M. J. van Oordt

De hervormde gemeente te Veenendaal (Westerkerk) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. M. J. van Oordt (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In Veenendaal volgt Van Oordt ds. W. G. Teeuwissen op. Laatstgenoemde predika

Iran
Nieuws

Nieuwe AI-tool vergroot toegang tot het evangelie voor Iraniërs

Een christelijke organisatie heeft een nieuwe AI-tool ontwikkeld die Iraniërs moet helpen bij het vinden van betrouwbare informatie over het christelijk geloof. Dat schrijft The Christian Post. De tool, genaamd Kairos, is gemaakt door Transform Iran,

Bijbel
Nieuws

Chinese autoriteiten staan Bijbels toe voor gevangengenomen predikanten na juridische strijd

Voor het eerst hebben twee gevangengenomen predikanten van de Chinese Zion Church een Bijbel ontvangen in detentie. Dat gebeurde nadat een christelijke advocaat met succes bezwaar maakte tegen het verbod op toegang tot Bijbels in een detentiecentrum

Ds. J. A. van den Berg
Video

Hervormde predikant over bekeringsverhaal Belgische influencer: "God verlost mensen"

"Ze zei: 'Ik kon alles doen wat ik wilde, want ik had alles. Maar ik was niet gelukkig. Als er een moment van geluk was, was ik dat ook meteen weer kwijt.' Totdat zij de Heere leerde kennen en tot bekering kwam", aldus ds. J. A. van den Berg. De pred

OMF logo
Persbericht

OMF: aantal christenen groeit, maar miljarden mensen hebben nog nooit over Jezus gehoord

Hoewel wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen tot het christelijk geloof komen, groeit het aantal mensen dat nog nooit over Jezus heeft gehoord nog altijd sneller. Daarvoor waarschuwt zendingsorganisatie OMF Nederland in aanloop naar het OMF Mission E

AI-gegenereerde impressie van een demonstratie voor geloofsvrijheid. De afgebeelde personen zijn niet de geïnterviewden in dit artikel.
Interview

Elrose vluchtte uit Pakistan na valse beschuldiging van godslastering: "Als ik was gebleven, hadden ze me gedood"

Op 1 juli demonstreren Pakistaanse christenen in Den Haag voor geloofsvrijheid en aandacht voor de positie van christelijke asielzoekers. Pakistan staat volgens de jaarlijkse ranglijst van Open Doors op de achtste plaats van landen waar christenen he

Nick Vujicic in zijn documentaire
Nieuws

Nick Vujicic deelt indrukwekkend getuigenis: "Goede Vaderdag in de hemel, papa"

Nick Vujicic, de evangelist die bekend staat om zijn verhaal over hoop en geloof, heeft in een indrukwekkend fragment van zijn nieuwe documentaire 'No Limbs, No Limits: The NickV Story' verteld hoe het verlies van zijn vader hem gevormd heeft. Vujici

ds. J.A.J. Pater
Dagelijks leven

Ds. Pater beantwoordt Refoweb-vraag: 'Je kunt niet in je eentje christen zijn'

Een aangrijpende vraag van een vrouw van in de veertig over eenzaamheid, geloofstwijfel en het verlangen naar echte verbinding heeft geleid tot een reactie van ds. J.A.J. Pater op Refoweb. De predikant benadrukt dat er bij de Heere Jezus ruimte is vo

Meerartikelen

Inferno. De ontdekking van de hel
Nieuws

Symposium in Utrecht verkent betekenis van de hel vanuit geloof en actualiteit

De hel is een onderwerp waar veel mensen liever niet over spreken, maar volgens theoloog Arnold Huijgen verdient het thema juist nieuwe aandacht. Op vrijdag 11 september organiseert hij in de Pieterskerk in Utrecht het symposium Inferno. De ontdekkin

Christenen demonstreren in India
Nieuws

Grote demonstratie tegen bekeringen in India: "Situatie voor christenen wordt kritieker"

Een grote demonstratie tegen gedwongen religieuze bekeringen staat gepland in het Indiase district Narayanpur op zaterdag 20 juni 2026. De bijeenkomst is aangekondigd als reactie op beschuldigingen van gedwongen religieuze bekeringen en de komst van

Vahe Baghdasaryan
Levensverhaal

Vahe helpt ontheemden: "Ik ben niet gebóren om vluchteling te zijn, ik ben veel meer dan dat"

Wie aan immigranten denkt, denkt al snel aan vluchtelingen, getraumatiseerd en ontheemd. Als groep worden zij niet zelden als een probleem gezien. Vahe Baghdasaryan, geestelijk verzorger en ‘hoopverlener’, pleit ervoor iedere vluchteling als persóón

Jan
Opinie

Trump en vervolgde christenen: kijk nog een keer, ook al wil je het liever niet

Ik weet wat er door je heen gaat zodra je de woorden "Trump" en "vervolgde christenen" in één zin ziet staan. Bij mij gebeurt precies hetzelfde. Daar heb je hem weer, denk je, de man die het geloof als verkiezingsdecor gebruikt, die roept dat hij chr

Madaba, Jordanië
Nieuws

Wetswijziging biedt Jordaanse christenen zeggenschap over nalatenschap: mogen afwijken van sharia

De Jordaanse ministerraad heeft wijzigingen goedgekeurd die christenen de mogelijkheid bieden om af te wijken van islamitische erfwetten. Deze wetsaanpassingen maken het voor christenen voor het eerst mogelijk om via een officieel geregistreerd testa

Hizkia's tunnel, ter illustratie
Nieuws

Bewijs van hervormingen Hizkia? Gevonden steen wijst erop, zegt Israëlische universiteit

Een recent onderzoek van de Bar-Ilan Universiteit suggereert dat een steen van 2.750 jaar oud die gevonden is in een Israëlitische villa bij Tel Eton, ten zuiden van Jeruzalem, mogelijk archeologisch bewijs levert voor de bijbelse hervormingen van ko

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op christenen die leven onder het deksel van de wet

"Er zitten er in de kerk die wachten omdat er nog iets geschonken moet worden en die hun hele leven onder het deksel van de wet leven. Ze bidden wat af, opdat God vervullen wil wat Hij beloofd heeft. Maar wie de belofte heeft, die heeft de inhoud van

Vlag Bangladesh
Nieuws

Evangelist in Bangladesh zwaar mishandeld door groep islamitische mannen

Een christelijke evangelist is in Bangladesh zwaar mishandeld nadat hij had verteld dat hij een volgeling van Jezus Christus is. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Het slachtoffer, dat vanwege veiligheidsredenen wordt aangeduid als Arif

Familie Willemsen
Dagelijks leven

Willemsen in Xingang: kerkplanting in Taiwan

In het midden van Xingang staat een grote tempel. Als je op de hoofdstraat loopt, springt het gebouw direct in het oog: het is het centrum van het dorp. Deze tempel is gewijd aan Mazu, een zeegodin die thuishoort in zowel Chinese volksreligie als het

Homokoppel
Nieuws

Amerikaanse staat trekt boete van bijna 78.000 euro voor christelijke hulpverlener in

De Amerikaanse staat Oregon heeft een boete van bijna 78.000 euro ingetrokken die was opgelegd aan de christelijke hulpverlener Frank Canepa. Dat meldt The Christian Post. Canepa kwam onder vuur te liggen nadat hij tijdens een gesprek met een cliënt

dyslexievriendelijke Bijbel
Persbericht

NBG introduceert eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlands

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) heeft een bijzondere primeur gepresenteerd: de eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlandse taalgebied. De nieuwe uitgave van de NBV21 is speciaal ontworpen om de Bijbel beter toegankelijk te mak

dr. Thijs Tromp
Persbericht

Kerkenevent over gastvrijheid en contact met niet-kerkelijken in Rotterdam

Hoe leg je als kerk contact met mensen voor wie de kerk een onbekende of zelfs negatieve omgeving is? En wat betekent Bijbelse gastvrijheid in de praktijk? Over die vragen staat een kerkenevent centraal dat op woensdag 24 juni wordt gehouden in Rotte