Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

jordaan
Nieuws

Israël verwacht miljoenen pelgrims bij 2000 jaar sinds de doop van Jezus

De Israëlische regering is begonnen met de voorbereidingen voor 2030, wanneer christenen wereldwijd stilstaan bij het feit dat het dan ongeveer tweeduizend jaar geleden is dat Jezus werd gedoopt in de Jordaan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken he

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Redactie

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Meerartikelen

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw

irak
Nieuws

Iraakse premier roept gevluchte christenen op terug te keren

De Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani heeft christenen die hun land de afgelopen jaren hebben verlaten opgeroepen om terug te keren. Volgens hem zijn christenen een onmisbaar onderdeel van de Iraakse samenleving en zet de regering zich in om hun

Pakistan
Nieuws

Ontvoerde christelijke tiener in Pakistan mag niet terug naar haar ouders

Een rechtbank in Pakistan heeft bepaald dat de 16-jarige christelijke Mehnaz Nadeem voorlopig wordt ondergebracht bij een moslima die geen familie van haar is. De tiener werd eind mei bevrijd uit een hotel, waar zij samen met een man verbleef die wor

Jongere met smarthpone
Nieuws

Onderzoek: Steeds meer jonge christenen geven AI voorkeur boven predikant

Steeds meer christenen van in de twintig en dertig jaar stellen hun vragen over de Bijbel, geloofstwijfels en belangrijke levenskeuzes eerst aan kunstmatige intelligentie (AI) in plaats van aan een predikant of oudste. Dat signaleren verschillende Zu

Robert Sarah
Nieuws

Kardinaal Sarah waarschuwt EU: "Leg Afrika geen abortus- en genderideologie op"

De Guinese kardinaal Robert Sarah heeft de Europese Unie opgeroepen te stoppen met het opleggen van abortus- en genderbeleid aan Afrikaanse landen. Volgens de voormalige prefect van Congregatie voor Goddelijke Eredienst gebruikt de EU verdragen, ontw

Jin
Nieuws

Bekende Chinese voorganger blikt terug op maandenlange gevangenschap

Na 266 dagen in een Chinese gevangenis is voorganger Ezra Jin voor het eerst naar buiten getreden met een persoonlijke getuigenis over zijn gevangenschap. De leider van de ondergrondse Zion Church in Peking vertelt hoe hij maandenlang in onzekerheid

Nigeria
Nieuws

Miljoen vrouwen bidden voor Nigeria na golf van geweld tegen christenen

Christelijke vrouwen uit heel Nigeria en andere landen bidden zaterdag 25 juli samen voor Nigeria. De organisatoren roepen op tot gebed en vasten na een jaar waarin duizenden christenen om het leven kwamen door aanvallen van islamitische extremisten.

india
Nieuws

Zes predikanten krijgen vijf jaar cel onder omstreden anti-bekeringswet in India

Wat begon als een verjaardagsfeestje voor een kind, eindigde twee jaar later met gevangenisstraffen voor zes predikanten en een andere christen. De zeven zijn in de Indiase deelstaat Madhya Pradesh veroordeeld tot vijf jaar cel op grond van de omstre

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 95: "De Schepper vraagt ons om te luisteren"

God is niet alleen Koning en Rechter, maar ook Schepper. Dit stelt dominee Ron van der Spoel in een gebedsvlog van de IZB, waarin hij stilstaat bij Psalm 95. Volgens hem nodigt de schepping christenen uit om Gods grootheid te ontdekken, maar roept de

Marijke
Video

Marijke Gootjes is zondag te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag is Marijke Gootjes te gast in Hour of Power. Zij worstelde met mentale klachten. Ze vertelt hierover vanuit persoonlijke ervaring, met name om anderen te helpen die hiermee kampen. Marijke worstelde met een burn-out. Op de vraag waar God was i

Patrick Simons / Silvan Bruinstroop
Opinie

De satan profiteert van een bomvolle agenda

Vaak denken we dat de satan ons alleen door allerlei zonden wil laten struikelen en ons daarmee bij God vandaan probeert te trekken. Maar zijn strategie is vaak veel subtieler dan we ons realiseren. Soms gebruikt hij daarvoor juist de meest alledaags

Ds. M. van Reenen
Interview

Ds. Van Reenen verruilde Biblebelt voor Drenthe: "Zien we de nood van de wereld?"

Ds. M. van Reenen verruilde vorig jaar het christelijke Urk voor het seculiere Drenthe. Na ruim twee jaar als predikant van de hersteld hervormde Moriagemeente wist hij zich geroepen om de overstap te maken naar het Drentse Vledderveen. Van Reenen is