Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. P. de Vries
Video

Ds. P. de Vries vertelt over echtpaar dat na 60 jaar huwelijk nog geen geloofszekerheid had

Ds. P. de Vries vertelde in een recente preek over een echtpaar dat na zestig jaar huwelijk nog altijd geen geloofszekerheid kende. Dit verhaal kreeg hij ooit eens te horen van wijlen ds. Jac. van Dijk, een predikant die in de vorige eeuw verbonden w

Muziek in de kerk
Nieuws

Nieuwe video verkent gevoelig thema: welke muziek past in de eredienst?

Muziek in de kerk blijft een onderwerp dat veel gesprek en soms ook spanning oproept. Welke liederen zijn passend in de eredienst? Is er ruimte voor moderne aanbidding, of moeten kerken vasthouden aan de Psalmen? En welke rol spelen instrumenten en e

Corrie ten Boom
Persbericht

Nieuwe online cursus laat deelnemers ‘bidden als Corrie ten Boom’

Op 15 april, de dag waarop Corrie ten Boom zowel werd geboren als overleed, is een nieuwe online cursus gelanceerd over gebed. De cursus, getiteld Leer bidden als Corrie ten Boom, is ontwikkeld door Jesus.net in samenwerking met Corrie ten Boomhuis.

sneeuwbal
Persbericht

Nieuwe discipelschapstraining ‘Operatie Sneeuwbal’ wil gelovigen toerusten

Op 29 april gaat een nieuwe editie van de online discipelschapstraining Operatie Sneeuwbal van start. Het initiatief van Stichting Arbeiders in de Oogst wil christenen helpen om niet alleen hun geloof te delen, maar ook anderen te begeleiden in navol

Drs. Piet Guijt
Column

Bijbelse waarheid vraagt om overgave: hoe worden we vrij gemaakt?

Wat is waarheid, en hoe maakt die waarheid vrij? Piet Guijt verkent de Bijbelse betekenis van waarheid en laat hij zien dat het meer is dan kennis alleen. Waarheid vraagt volgens hem om erkenning, liefde en gehoorzaamheid. In Joh. 8:31,32 staat de be

draagmoederschap
Nieuws

Christelijke partijen fel tegen wetsvoorstel draagmoederschap

Zowel de SGP als de ChristenUnie waarschuwen dat het huidige wetsvoorstel over draagmoederschap te weinig doet om misstanden te voorkomen. Tijdens het debat over personen- en familierecht kwam dit wetsvoorstel afgelopen donderdag ter sprake. Het wets

Peter Schalk
Video

Video: PVV'er vraagt SGP-senator of kabinet Jetten op de brede of smalle weg loopt

PVV'er Alexander van Hattem vroeg SGP-senator Peter Schalk eerder deze week of het kabinet van minister-president Rob Jetten op de smalle of de brede weg loopt. Dit deed hij nadat Schalk eerder in het debat over een lange en korte weg sprak. In onder

CGK-kerkscheuring
Nieuws

Deputaten: aansluiting bij Rijnsburg onverenigbaar met functie binnen CGK

De deputaten Kerkorde en Kerkrecht van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) stellen dat deelname aan de kerkelijke structuur rond Rijnsburg uiteindelijk onverenigbaar is met een functie binnen deputaatschappen van de CGK. In een nieuwe handreik

Meerartikelen

China
Nieuws

Organisatie luidt noodklok: onderdrukking Chinese katholieken neemt zorgwekkend toe

Human Rights Watch zegt dat de onderdrukking van katholieken in China de laatste jaren zorgwekkend is toegenomen. In een nieuw rapport schrijft de organisatie dat katholieke priesters en bisschoppen steeds vaker te maken krijgen met arrestaties, gewe

Hour of Power
Video

Zondag is burgermeester Tinet de Jonge-Ruitebeek te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is burgermeester Tinet de Jonge-Ruitebeek uit Nijkerk te gast in Hour of Power, waar ze vertelt over haar werk. “De uitdaging van het burgemeestersambt is dat je steeds weer iets mag bijdragen aan de verbinding tussen mensen, maar o

Franklin Graham
Nieuws

Franklin Graham verdedigt Trump na AI-rel rond Jezus-afbeelding

Evangelist Franklin Graham heeft de ophef rond de inmiddels verwijderde AI-afbeelding van president Donald Trump weggewuifd. Volgens Graham is er sprake van “veel ophef om niets”. Trump deelde deze week op zijn platform Truth Social een AI-gegenereer

Pakistaanse vlag
Nieuws

Twee moslims verkrachten christelijke vrouw onder bedreiging van vuurwapen

Een 25-jarige christelijke vrouw in Pakistan verkeert in kritieke toestand nadat zij vorige week verkracht is door twee moslimmannen. Dat meldt Morning Star News. De vrouw ligt momenteel in een ziekenhuis in Lahore. De vrouw komt uit het dorp Shahkot

Pete Hegseth
Nieuws

Amerikaanse minister onder vuur na citeren van niet-bestaande Bijbeltekst

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth ligt onder vuur nadat hij tijdens een gebedsbijeenkomst een tekst voorlas die later geen echte Bijbeltekst bleek te zijn. De woorden leken sterk op een bekende scène uit de film Pulp Fiction. De opval

twintigers
Persbericht

IZB organiseert webinar over twintigers en de kerk

Wat houdt twintigers bezig? En wat kunnen gemeenten doen om hen te ondersteunen in hun geloofsweg? Op 23 april organiseert de IZB een gratis en laagdrempelig webinar rond deze vragen. Twintigers vormen voor veel gemeenten een uitdagende doelgroep, co

Dick Both & Alex de Bruijn
Interview

Hoe geef je gezond leiding in de kerk? Praktijkboek moet reformatorische ambtsdrager toerusten

"De kerk is geen bedrijf”, zegt Dick Both. “Maar dat betekent niet dat leidinggeven niet van belang is. Sterker nog”, vult Alex de Bruijn aan, “juist omdat het om de gemeente van Christus gaat, moeten we heel zorgvuldig nadenken over de manier waarop

Iraanse christenen
Nieuws

Gevluchte Iraanse christenen blijven hoopvol: “Wanneer ik angstig ben, bid ik”

In het noorden van Irak en buurland Armenië groeit een bijzondere gemeenschap van Iraanse christenen. Velen van hen zijn gevlucht voor geweld, onderdrukking en vervolging in Iran. Te midden van oorlog en onzekerheid getuigen zij van een nieuw gevonde

Erik Bakker
Column

Opwekking zonder Statenvertaling: de Geest trekt zich weinig aan van kerkgrenzen

Tijdens een reis door Zuid-Amerika ziet Erik Bakker iets waar in Nederland al jaren om wordt gebeden: volle kerken, jonge gelovigen en een vanzelfsprekende verwachting van God. In een samenleving die tegelijk wordt gekenmerkt door corruptie en ongeli

Leo Smits
Column

Wat is onze visie op gebedsgenezing? Hoop als derde weg

Moeten we altijd genezing verwachten wanneer we bidden voor zieken? Over deze vraag bestaan binnen de kerk verschillende visies. In dit artikel zet Leo Smits drie benaderingen naast elkaar en pleit hij voor een derde weg. GebedsgenezingIn de Bijbel,

Jan de Visser
Nieuws

Hervormde predikant schrijft felle brief en noemt asielwet 'goddeloos'

Binnen een deel van christelijk Nederland is de verontwaardiging over de nieuwe asielwetten groot. In een open brief haalt predikant Jan de Visser fel uit naar de plannen om ongedocumenteerden strafbaar te stellen. Volgens hem is de wet 'het grofste

Opperrabbijn
Column

Paracetamol neemt de kwaal niet weg

Het beveiligen van Joodse gebouwen is vooral symptoombestrijding, zo betoogt opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwe dagboek. Hij bracht deze week een bezoek aan de Tweede Kamer en sprak daarbij met kopstukken van verschillende partijen. Daarna trok hij r