Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Ds. John de Groot over zijn beroep: "Een dominee kan onmogelijk overal goed in zijn"

"We verwachten vaak dat één persoon leraar, manager, bestuurder én herder tegelijk is. Dat kan eigenlijk niet." In het interviewprogramma Van Hart tot Hart vertelt dominee John de Groot waarom steeds meer voorgangers onder druk staan en waarom de ker

Michael Remmerswaal
Column

Waar zouden we Jezus vandaag ontmoeten?

Waar zouden we Jezus vandaag aantreffen als Hij zichtbaar onder ons zou rondlopen? In een kerkbank of juist op straat, naast mensen die door de samenleving worden vergeten? Michael Remmerswaal houdt christenen een spiegel voor. Ik kwam dit plaatje te

Jaap Bönker
Boekfragment

Leviticus 16: het keerpunt van Gods verlossingsplan

Waarom neemt Leviticus 16 zo'n centrale plaats in binnen de Torah in? In dit boekfragment uit Torah of Wet?! laat Jaap Bönker zien hoe de Grote Verzoendag het hart vormt van Gods heilsplan. Hij beschrijft de Misjkan als een beeld van de Messias en la

Ds. Maarten van Loon
Column

Hout of goud? Christenen bouwen op het enige fundament

Ik sta erbij en kijk ernaar. Het vuur gaat intussen over al mijn preken, columns en cursussen. Tot mijn ontzetting verteert het vuur vrijwel alles. Gelukkig blinken hier en daar ook een paar goudkorreltjes. Opeens valt mijn blik op de vuurplaat: het

Thomas Samuel
Getuigenis

Voormalig imam: "Jezus verscheen drie keer aan mij in dezelfde droom"

Een voormalige imam en islamitische evangelist zegt dat zijn leven ingrijpend veranderde nadat Jezus tot drie keer toe in een droom aan hem verscheen. De man, die om veiligheidsredenen de naam Thomas Samuel gebruikt, vertelt in het programma Radical

ElisevHoek-GeraldTroost-NickiPouw
Nieuws

Hoe christenen reageren op omstreden abortusproef: 25 reacties uitgelicht

De proef van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG om ook abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken, leidt tot veel reacties vanuit de christelijke wereld. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaec

Klaslokaal
Nieuws

Katholieke docente naar rechter; zegt ontslagen te zijn na beantwoorden abortusvragen

Een katholieke docente in Schotland zegt dat zij ontslagen is omdat zij tijdens een les vragen van leerlingen beantwoordde over abortus, religie en de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. De zaak komt op 24 augustus voor bij een arbeidsrec

Ds. J. M. D. de Heer
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Alblasserdam: ds. J. M. D. de Heer

De gereformeerde gemeente te Alblasserdam mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. J. M. D. de Heer (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Alblasserdam volgt de predikant de in 2023 naar Poederoijen vertrokken ds. C. Sonnevelt

Meerartikelen

pakistan
Nieuws

Pakistaanse autoriteiten: meerderheid van godslasteringszaken is verzonnen

De meerderheid van de godslasteringszaken die de afgelopen vijf jaar in Pakistan zijn geregistreerd, blijkt verzonnen te zijn. Dat hebben hoge overheidsfunctionarissen en politievertegenwoordigers verklaard tijdens een hoorzitting van de Senaatscommi

Hans van Hoof
Nieuws

IRS opnieuw op zoek naar directeur; Hans van Hoof keert tijdelijk terug

Stichting IRS (In de Rechte Straat) moet opnieuw op zoek naar een directeur. De onlangs benoemde directeur Jan Keuken heeft de organisatie alweer verlaten vanwege zijn benoeming tot wethouder in de gemeente Buren. Hans van Hoof (foto) keert tijdelijk

Kerkleidersdag
Persbericht

New Wine organiseert gratis Kerkleidersdag tijdens Zomerconferentie

New Wine Nederland organiseert op dinsdag 21 juli, in samenwerking met het Evangelisch Werkverband (EW), een gratis Kerkleidersdag tijdens de New Wine Zomerconferentie in Liempde. De dag is bedoeld voor predikanten, voorgangers, pioniers, kerkelijk w

Stoop
Nieuws

SGP-burgemeester beëindigt lidmaatschap: "Steun PVV-motie dolksteek in de rug"

De 64-jarige burgemeester van West Betuwe, Servaas Stoop, heeft zijn lidmaatschap van de SGP opgezegd. Dat vertelt hij tegenover het Reformatorisch Dagblad. De belangrijkste reden voor zijn vertrek bij de partij is het asielstandpunt van de landelijk

verf
Nieuws

Tientallen kerken en christenen doelwit van geweld in Europa

In Europa zijn in juni veertig antichristelijke haatmisdrijven geregistreerd. Kerken werden in brand gestoken of vernield en ook voorgangers, bekeerlingen en andere christenen werden bedreigd of aangevallen. Dat blijkt uit cijfers van de organisatie

Fred
Opinie

Seksueel overschrijdend gedrag is in de christelijke muziekwereld geen incident

Opnieuw is er een christelijke organist en dirigent verdacht in een zedenzaak. Volgens musicus en opiniemaker Fred de Vries is de christelijke muziekwereld allesbehalve braaf op seksueel en financieel gebied. Bovendien zien wij volgens hem nog niet e

Geralda en Gerben
Video

Jong echtpaar ervaart Gods leiding in camper: "Vertrouw op je eigen relatie met God"

Gerben en Geralda verruilden een vast bestaan in Nederland voor een leven in een omgebouwde buscamper. In de podcast van Ichthus Alive vertellen zij hoe hun zoektocht naar Gods wil hen naar verschillende Europese landen bracht en hoe zij onderweg lee

Ds. J. R. van Vugt
Column

Groei HHK wijst op diepe geestelijke nood in refogezindte

Waarom groeit de Hersteld Hervormde Kerk (HHK), terwijl veel andere reformatorische kerken leden verliezen? Ds. J. R. van Vugt ziet achter deze ontwikkeling vooral een diepe geestelijke nood. Mensen zoeken volgens hem naar heldere prediking, het aanb

abortus
Nieuws

NPV start petitie: stop omstreden proef met ‘ziekenhuisabortus’ 22-24 weken

De NPV start een petitie als reactie op de proef waar het Amsterdamse ziekenhuis OLVG mee start om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken. Het initiatief van de proef is afkomstig van beroepsvereni

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen mag mogelijk niet meer naar Verenigd Koninkrijk reizen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen zegt dat de Britse autoriteiten haar elektronische reistoestemming (ETA) onverwacht hebben ingetrokken. Volgens Räsänen houdt dit waarschijnlijk verband met haar recente veroordeling wegens een christelijk

Libie
Nieuws

Anglicaanse Kerk herdenkt jaarlijks 21 door IS vermoorde christenen

De Kerk van Engeland gaat jaarlijks de 21 christenen herdenken die in 2015 door terreurgroep Islamitische Staat (IS) werden onthoofd op een strand in Libië. De Generale Synode stemde in met een officiële herdenkingsdag op 15 februari, de datum waarop

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher over pijn neerleggen voor God: "Zucht maar als je geen woorden hebt"

In vraag en antwoord 27 van de Heidelbergse Catechismus wordt de Heere onder meer omschreven als de almachtige en alomtegenwoordige God. God is dus overal aanwezig. Dat is confronterend als we ons realiseren dat we vaak de verkeerde dingen doen, maar