Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over impact beroepingswerk: "En toen kwamen de slapeloze nachten"

Ds. G. van Zanden nam onlangs een beroep aan van de hervormde gemeente te Uddel en volgt daar binnenkort de naar Putten vertrokken ds. A. Vonk Noordegraaf op. Van Zanden was de afgelopen vier jaar, om precies te zijn vanaf 23 januari 2022, verbonden

Israël en de Bijbel
Podcast

Wat zegt de Bijbel over de laatste zeven jaar vóór Jezus' wederkomst? Beluister deze podcast

De Bijbel spreekt over een laatste periode van zeven jaar vóór de wederkomst van Jezus. Deze periode, ook wel bekend als de 70e jaarweek uit Daniël, vormt een belangrijk onderdeel van de Bijbelse profetieën over de eindtijd. In deze aflevering van de

Mannenzang Katwijk
Video

Prachtig: 1700 mannen zingen Psalm 84 vers 3, 4 en 6 in stampvolle Nieuwe Kerk

Jaarlijks verzorgen dirigent Bert Noteboom en organist Marco den Toom meerdere mannenzangavonden in Katwijk aan Zee. De avonden, waarbij onder meer psalmen, gezangen en geestelijke liederen gezongen worden, vinden jaarlijks plaats in de Nieuwe Kerk e

Herman van Wijngaarden
Dagelijks leven

Hoe leef je als christenhomo tot eer van God? Herman van Wijngaarden antwoordt

Hoe kan een christen die homoseksuele gevoelens heeft leven tot eer van God? Die vraag stelde een jongvolwassen man uit reformatorische kring onlangs op Refoweb. In zijn antwoord benadrukt Herman van Wijngaarden dat hij, ondanks de vele uiteenlopende

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

Programma New Wine Zomerconferentie bekend: 'Voor de goede vrede'

Het programma van de New Wine Zomerconferentie 2026 is bekend. Van zaterdag 18 tot en met vrijdag 24 juli komen duizenden christenen samen in Liempde voor een week vol aanbidding, Bijbelonderwijs, ontmoeting en toerusting. Dit jaar staat de conferent

Demonstratie Pakistaanse christenen
Nieuws

Pakistaanse christenen laten stem horen in Den Haag voor vervolgde broeders en zusters

Zo'n 170 Pakistaanse christenen verzamelden zich woensdagmiddag in Den Haag om aandacht te vragen voor de vervolging van christenen in Pakistan en de positie van christelijke asielzoekers in Nederland. "We willen een stem zijn voor de christenen die

Preekstoel
Nieuws

Kandidaat H. R. Keurhorst volgt ds. G. W. S. Mulder op in gereformeerde gemeente Ridderkerk

De gereformeerde gemeente te Ridderkerk beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Kandidaat H. R. Keurhorst nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in de Bethelkerk ds. G. W. S. Mulder op. Laatstgenoemde predikant nam half ap

Tweede Kamer
Nieuws

Tweede Kamer steunt motie over religieuze minderheden in Egypte

Verschillende religieuze minderheden in Egypte hebben te maken met discriminatie, beperkingen van hun vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en met onvoldoende rechtsbescherming. Op 11 juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan,

Meerartikelen

Reenen
Opinie

Christenen, wees zuinig op de landbouwgrond

De plannen van het kabinet rond stikstof zorgen voor nieuwe onrust en onzekerheid. Ze zullen ook zorgen voor nóg meer druk op landbouwgrond. Reden voor christenen om die landbouwgrond hoog te waarderen, zo stelt ds. M. van Reenen in onderstaande opin

Enoch Burke
Nieuws

Christelijke leraar Enoch Burke op vrije voeten na bijna 700 dagen in de cel

De Ierse christelijke leraar Enoch Burke is vrijgelaten uit de gevangenis. Het Hooggerechtshof in de Ierse hoofdstad Dublin besloot dat hij op vrije voeten mocht komen. Burke zat, verdeeld over meerdere periodes, bijna 700 dagen vast.  Burke werkte a

Priesterbroederschap Sint Pius X
Nieuws

Paus Leo grijpt hard in na omstreden bisschopswijdingen

De spanningen tussen het Vaticaan en de traditionele Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) zijn verder opgelopen. Nadat de beweging in het Zwitserse Écône vier nieuwe bisschoppen wijdde zonder toestemming van paus Paus Leo XIV, heeft het Vaticaan d

Bobby Schuller.
Video

Zomerprogrammering Hour of Power van start met uitzending LIVE-event

Wat als er een manier was waarop je geloof kon groeien? Zou je die aangrijpen? Ook als het uren, dagen of misschien zelfs jaren kost? Is dat het waard? "Er is maar één manier", zegt Bobby Schuller. In *Hour of Power* vertelt hij aanstaande zondag hoe

Prof. dr. A. de Reuver
Video

Prof. dr. A. de Reuver: "Wat valt er nog te geloven als je kind gestorven is?"

'Vrees niet, geloof alleen', dat is wat de Heere Jezus tegen Jaïrus in Markus 5 vers 36 zegt. Het is voor velen een bekende geschiedenis: het dochtertje van de overste van de synagoge is stervende. In zijn wanhoop én geloof smeekt Jaïrus Jezus haar t

Israël en de Bijbel
Podcast

Terugluisteren: Christian Stier over de profetie van de 70 jaarweken

In Daniël 9 wordt een bijzondere profetie beschreven over zeventig jaarweken. Deze profetie vormt een belangrijk onderdeel van Gods heilsplan en laat zien hoe nauwkeurig God Zijn plan in de geschiedenis heeft uitgewerkt. In deze aflevering van de IB

Digitaal bord New Hope Community Church
Nieuws

LHBTI-activisten protesteren bij kerk om teksten op bord over huwelijk en gender

Tientallen LHBTI-activisten hebben vrijdag gedemonstreerd bij een kerk in de Amerikaanse plaats Palatine, in de buurt van Chicago. Aanleiding waren teksten op het digitale bord van de kerk over huwelijk, gender en de Pride Month. De actievoerders bes

Bijbelcursus
Persbericht

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap lanceert gratis Bijbelcursus in acht sessies

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) introduceert De Bijbelcursus, een gratis cursus die deelnemers in acht bijeenkomsten helpt om de grote lijn van de Bijbel te ontdekken. De cursus is bedoeld voor zowel beginnende Bijbellezers als christen

De Hoop on Tour
Persbericht

De Hoop on Tour komt opnieuw naar Hoogvliet met avond vol muziek en getuigenissen

Stichting De Hoop organiseert op zaterdag 18 juli opnieuw een editie van De Hoop on Tour in Hoogvliet. Tijdens de gratis toegankelijke lofprijsavond staan aanbidding, persoonlijke getuigenissen en hoop centraal. De bijeenkomst vindt plaats in het PEN

venezuela
Nieuws

Kerk in Venezuela staat na verwoestende aardbeving voor grote uitdaging

Terwijl zoek- en reddingsteams verder werken na de verwoestende aardbeving in Venezuela, staat de Kerk voor een grote uitdaging. Aartsbisschop Raúl Biord van Caracas zegt dat de Kerk slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela blijft begeleiden die

Silvan Bruinstroop
Opinie

'Het is veel te warm om naar de kerk te gaan', verzuchtte iemand om mij heen

'Het is me eigenlijk veel te warm om naar de kerk te gaan. Ik denk dat ik zondag maar een keertje oversla.' Dat hoorde ik afgelopen week iemand zeggen. Begrijp me goed: het was ook uitzonderlijk warm. En dat ouderen, mensen met gezondheidsklachten en

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons ziet gelovigen worstelen met geloofszekerheid: "Onkunde één van de grootste oorzaken"

Hoe weet ik of de Heere Jezus ook voor mijn zonden gestorven is? Ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen die veel reformatorische christenen herkennen. Waar komt die worsteling met geloofszekerheid vandaan en wat zegt God er in Zijn Woord Zelf over?