Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

zimbabwe
Nieuws

Zimbabwaanse christenen verzetten zich tegen nieuwe abortuswet

De christelijke gemeenschap in Zimbabwe verzet zich tegen een nieuw wetsvoorstel dat abortusbeperkingen aanzienlijk zou versoepelen. Het wetsvoorstel, genaamd de Medical Services Bill, is al door de Nationale Vergadering aangenomen en ligt nu ter goe

Nigeriaase pastor
Nieuws

7 christenen vermoord bij aanval op Nigeriaanse mijn

Zeven christelijke mannen zijn in de vroege uren van donderdag 22 januari om het leven gekomen bij een gecoördineerde aanval door vermoedelijke Fulani-milities in Nigeria. De aanval vond plaats bij een mijnlocatie in de Kuru-gemeenschap, gelegen in h

India
Nieuws

Indiase pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken

In het Dhenkanal-district van Odisha, India, heeft een groep hindoenationalisten een pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken. Dit gebeurde na beschuldigingen van gedwongen bekeringen van hindoes tot het christendom. Het incident,

CGK-situatie
Nieuws

CGK-regio Amersfoort zoekt uitweg uit impasse met tijdelijke herindeling van classes

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) in de regio Amersfoort hebben een opvallend voorstel gedaan om het vastgelopen kerkelijk leven weer op gang te brengen. Behoudende en meer progressieve gemeenten zouden tijdelijk van classis wisselen, zodat

minnea
Nieuws

Onrust in Minneapolis mogelijk catastrofaal voor kerken

Kerken in Minneapolis maken zich zorgen door de onrust die de stad al weken zijn greep heeft. Zo waarschuwde een Spaanse pastor deze week dat zijn kerk mogelijk gedwongen wordt te sluiten. Dit komt door de angst voor deportaties na recente invallen d

antisemitsme
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over toenemend antisemitisme in klaslokalen

De SGP heeft schriftelijke Kamervragen gesteld over het toenemende antisemitisme in Europese en Nederlandse klaslokalen. Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer vragen de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs om opheldering en actie, na

Coastal Family Church
Nieuws

Kerk in Florida vecht verbod op samenkomsten aan bij hoger beroep

Een kerk in de Amerikaanse staat Florida is in hoger beroep gegaan tegen een rechterlijk bevel dat haar verbiedt om samen te komen voor erediensten op het eigen terrein. Het gaat volgens CBN News om Coastal Family Church in Flagler Beach. Predikant R

Taysir Abu Saada en Emanuel Shahaf
Interview

‘Zalig de vredestichters’: een Palestijn en een Jood over liefde voor de vijand

Taysir Abu Saada, Palestijn en ex-moslim, schreef samen met een Joodse vriend, Emanuel Shahaf, het boek Nieuwe hoop op vrede. Hierin komen zij met een uitgewerkt plan voor Israël als een federale staat waarin plaats is voor zowel Joden als Palestijne

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Waarom Iran voor christenen geen ver-van-ons-bed-show is

Alle schijnwerpers zouden op dit moment gericht moeten zijn op een land, waar een duivels regime regeert: Iran. De islamisten hebben daar vreedzame demonstranten de oorlog verklaard. Het resultaat: naar schatting 36.000 doden in twee dagen (8 en 9 ja

Bijbelstudie
Nieuws

Duizenden in Midden-Oosten zoeken Jezus maar begeleiding blijft achter

Christelijke leiders die werkzaam zijn in het Midden-Oosten zien een opvallende toename van geestelijke openheid. Duizenden mensen tonen interesse in het christelijk geloof en verkennen voor het eerst het leven met Jezus. Tegelijk klinkt er een dring

Martin Koornstra
Column

In het Koninkrijk van God is geen concurrentie

Concurrentie en rivaliteit hebben diepe sporen getrokken in de kerkgeschiedenis. Martin Koornstra groeide op midden in een dynamische bedieningswereld, waarin leiders hun plek en achterban fel verdedigden. In dit persoonlijke artikel deelt hij hoe er

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en

Jood in Jeruzalem
Interview

Messiasbelijdende Israëliër over 7 oktober, verdeeldheid en gemeenschap

“Israël is mijn thuisland, en ik zou echt nergens anders willen wonen,” zegt Tuvia Pollack en eigenlijk vindt hij de situatie in Europa veel enger. “Er zijn daar rellen, protesten en openlijke steunbetuigingen voor Hamas. De Europeanen die rond Oekra