Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Christelijk meisje (15) al weken vastgehouden in Nigeriaanse deelstaat Kano

In het noorden van Nigeria groeit de onrust over het lot van de 15-jarige christelijke Ummi Tambaya. Het meisje wordt sinds begin december vermist en zou worden vastgehouden door de Kano State Hisbah Board, een islamitische politiedienst die toezicht

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo: 'Vrijheid van meningsuiting in Europa neemt in rap tempo af'

Volgens paus Leo XIV neemt de vrijheid van meningsuiting in Europa in rap tempo af. Dat zei hij tijdens een toespraak in het Vaticaan die hij hield voor verschillende diplomaten. Volgens het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk wordt het steeds moeilij

sgp cu
Nieuws

Kamervragen SGP en ChristenUnie over puberteitsremmers bij kinderen na kritisch artikel

ChristenUnie en SGP stellen Kamervragen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het onderzoek van de Gezondheidsraad naar het voorschrijven van puberteitsremmers aan minderjarigen met genderdystrofie. Aanleiding hiervoor is een art

Bram Hofland
Podcast

Volgens ds. Bram Hofland horen kinderen eerder aan avondmaalstafel

In een podcastuitzending van Cvandaag over de doop pleit predikant Bram Hofland voor een fundamentele herbezinning op hoe kerken omgaan met geloofsbelijdenis en deelname aan het heilig avondmaal. Volgens hem is de huidige praktijk, waarin jongeren pa

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten roept toehoorders op tot bekering: "Onwedergeboren zijn is waanzinnig"

"Onwedergeboren zijn is waanzinnig. Je maakt je druk voor je werk of je studie, maar vergeet toch dat enige nodige niet", aldus ds. M. van Kooten. De hervormde predikant, die vorig jaar oktober met emeritaat ging, riep in een recente preek over de ri

Retraite
Persbericht

'Vader maak ons één': voorgangers ontmoeten elkaar tijdens retraite

Aan het begin van de landelijke Week van Gebed voor de eenheid vindt op maandag 19 januari een retraite plaats voor voorgangers en theologiestudenten. De dag staat in het teken van rust, gebed en ontmoeting, juist in een tijd waarin onrust en verdeel

Janno van den Ende
Levensverhaal

“Ik verlang naar heilige stilte”: Janno van den Ende over leefgemeenschap De Wittenberg

Wie Janno van den Ende (32) tegenkomt in de gangen van De Wittenberg, ziet hem meestal op sokken lopen. “Niet als statement", zegt hij, “maar omdat dit simpelweg mijn thuis is.” De nieuwe directeur leefgemeenschap en programma’s woont er zelf al zo’n

syrie
Interview

Ibrahim was predikant in Syrië: "Over 40 jaar zijn christenen verdwenen"

De extreme stijging van Syrië is één van de meest opvallende aspecten aan de nieuwe Ranglijst Christenvervolging. Het land stijgt van de achttiende naar de zesde plaats op de ranglijst. Ibrahim* was predikant in het land en is nu actief voor Open Doo

Meerartikelen

Ernst Leeftink en Jan Hoek
Briefwisseling

Openingsbrief Jan Hoek: "Gods weg met Israël is geen tijdelijk intermezzo"

'Het huidige Joodse volk neemt binnen Gods heilsplan met heel de wereld geen bijzondere plaats meer in', stelde dominee Ernst Leeftink eerder deze week in zijn openingsbrief. Via Cvandaag gaat hij de komende weken in gesprek met collega-theoloog Jan

Pauline Vermeulen
Interview

Pauline Vermeulen: "Alpha heeft mijn liefde voor Jezus verdiept"

Pauline Vermeulen (56) is pastoraal werker in Bisdom Den Bosch. Ze groeide op in een katholiek gezin in Bussum. Iedere week ging ze mee naar de kerk en vanaf het Doopsel wordt ze met het geloof omgeven en daarin gevormd. Ze vertelt: “Ik zag mijn oude

Burgemeester Onno Hoes / Tom de Wal
Interview

Tilburgse christenen blikken terug op arrestatie Tom de Wal: "Niet gewend in Nederland"

De gemeente Tilburg wil strenger handhaven bij religieuze bijeenkomsten op locaties die daar volgens het bestemmingsplan niet voor bedoeld zijn. Waarnemend burgemeester Onno Hoes noemde religieuze bijeenkomsten op zulke plekken zelfs ‘in feite illega

Frank van Oordt
Opinie

Bloedbad Iran wijst op pijnlijke realiteit: no Jews, no news

Terwijl Iran wordt opgeschud door massale protesten en het regime hard toeslaat, blijft het in westerse media opvallend stil. Duizenden Iraniërs riskeren hun leven voor vrijheid, maar echte verontwaardiging lijkt uit te blijven. Tegelijk laaien prote

Kerkgebouw
Nieuws

Ds. L. Blok (83) overleden

In zijn woonplaats Schelluinen is ds. L. Blok overleden in de leeftijd van 83 jaar. Daarmee is een GerGem-predikant heengegaan die ruim een halve eeuw in dienst stond van de kerk. Blok werd geboren op 6 december 1942 in Rotterdam. Hij was een zoon va

Tweede Kamer
Nieuws

Kamervragen CU en SGP over arrestatie Tom de Wal; geen Kamermeerderheid voor debat

ChristenUnie en SGP hebben Kamervragen gesteld naar aanleiding van het optreden van gemeente en politie Tilburg bij een genezingsdienst vrijdag in die stad. Daarbij maakte de politie een einde aan de dienst en werd voorganger Tom de Wal gearresteerd.

Durupinar-formatie
Nieuws

Turkse wetenschapper tempert hoop op bewijs voor ark van Noach

Berichten dat er mogelijk bewijs is gevonden voor de ark van Noach wekken veel aandacht, maar zijn volgens de Turkse geograaf Faruk Kaya te vroeg. Dat schrijft Christian Daily International. Hij benadrukt dat er tot op heden geen overtuigend archeolo

Trump
Nieuws

Trump dreigt met nieuwe aanvallen in Nigeria na aanhoudend geweld tegen christenen

De Amerikaanse president Donald Trump sluit nieuwe militaire aanvallen in Nigeria niet uit als het geweld tegen christenen aanhoudt. Dat zei hij in een interview met The New York Times. De uitspraken komen na Amerikaanse luchtaanvallen op Eerste Kers

Brits parlement
Nieuws

Christenen en hindoes bezorgd om Brits regeringsvoorstel rond 'anti-moslimhaat'

Christelijke en hindoeïstische leiders in het Verenigd Koninkrijk maken zich zorgen over een nieuw regeringsvoorstel. Dat meldt Christian Daily International. De Britse regering werkt aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-mos

Amged en Ka Lei
Interview

Gevangenisstraf na miljoenenfraude werd keerpunt: “God kan helen wat verloren lijkt”

Jarenlang leidde hij een dubbelleven. Terwijl hij op zondag in de kerk zat, sluisde hij doordeweeks via een schijnconstructie geld naar zichzelf. Uiteindelijk ging het om ruim een miljoen euro. Zijn vrouw Ka Lei wist van niets, tot de waarheid alsnog

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag complimenteert kinderen vanwege goed stilzitten in avondmaalsdienst

"Jullie hebben echt goed stilgezeten vanmorgen, terwijl het toch wel lang duurde, hè?", aldus ds. W. A. Zondag. In een recente nabetrachtingsdienst, dit is een dienst waarin binnen reformatorische kerken de avondmaalsbediening wordt afgesloten, gaf d

André Maliepaard
Persbericht

André Maliepaard wordt directeur van Youth for Christ Nederland

André Maliepaard wordt directeur van Youth for Christ Nederland. Hij neemt het stokje over van Bram Rebergen, die negen jaar lang directeur van Youth for Christ was, en van Ard-Jan Gijsbertsen, sinds anderhalf jaar interim-directeur. Maliepaard start