Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Historische uitspraak Irak: vrouw mag na jaren islam officieel christen zijn

Een rechtbank in Irak heeft een uitspraak gedaan in het voordeel van een christelijke vrouw die haar geregistreerde religie wilde wijzigen van islam naar christendom. Dit besluit wordt door voorstanders van godsdienstvrijheid beschouwd als een belang

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet dan niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en late

Syri
Verdieping

Sterft de kerk in het Midden-Oosten?

Het Midden-Oosten is de bakermat van het christendom. Maar als je het aan de christenen daar zou vragen, zouden velen antwoorden dat ze hun geboortegrond willen verlaten. Miljoenen christenen zijn hen in de afgelopen decennia al voorgegaan. Op veel p

Ruben Flach
Podcast

Voormalig Opwekking-directeur vertelt hoe hij als 12-jarige gedoopt werd in Brazilië

In de D-PODcast gaat presentator Mart-Jan van der Maas in gesprek met Ruben Flach. Veel mensen kennen Flach van grote podia, zoals Opwekking, maar in deze aflevering deelt hij vooral zijn persoonlijke verhaal. Zo vertelt hij over zijn jeugd in Brazil

Groene vingers gezocht
Persbericht

Groene vingers gezocht voor Gods schepping

NatuurGetrouw roept christenen op om mee te denken over nieuwe manieren om Gods schepping onder de aandacht te brengen. Tijdens een voorjaarsbijeenkomst op zaterdag 23 mei in Amersfoort staat het thema ‘Groene vingers gezocht’ centraal. De vereniging

studie
Persbericht

Studiedag over nalatenschap Jonathan Sacks in Bilthoven

De invloed van de overleden Britse opperrabbijn Jonathan Sacks blijft wereldwijd groeien. Zijn boeken behoren nog altijd tot de meest gelezen titels over geloof, Bijbeluitleg en zingeving. Daarom wordt op 18 mei in Bilthoven een studiedag georganisee

Dineke
Column

Geen vergeving in de liefdesrelatie

Veel stellen kennen het patroon: er gebeurt iets — groot of klein — en al snel volgt een “sorry”, of de vraag: “Wil je me vergeven?” Op het eerste gezicht lijkt dat liefdevol en volwassen. Maar onder de oppervlakte gebeurt vaak iets anders. Met elke

Jan Pool
Boekfragment

Dankbaarheid als keuze wanneer het leven pijn doet

Dankbaarheid is niet vanzelfsprekend, zeker niet als je door lijden heen gaat. Toch heb ik geleerd dat juist in de diepste duisternis dankbaarheid een sleutel kan zijn. Een sleutel die de deur opent naar hoop, rust en zelfs vreugde. Niet omdat je sit

Meerartikelen

vlag
Nieuws

Christelijke leiders waarschuwen VN: Eritrea's mensenrechten blijven erbarmelijk

Een coalitie van dertig mensenrechtenorganisaties, waaronder Christian Solidarity Worldwide (CSW), roept de VN-Mensenrechtenraad op om het mandaat van de speciale rapporteur voor mensenrechten in Eritrea te verlengen. De organisaties menen dat er sin

Franse Senaat
Nieuws

Franse Senaat verwerpt opnieuw euthanasiewet: christelijke organisaties in actie

De Franse Senaat heeft maandag opnieuw een belangrijk onderdeel van een wetsvoorstel over euthanasie en hulp bij zelfdoding afgewezen. Met 151 tegen 118 stemmen stemden de senatoren tegen het artikel dat de voorwaarden voor ‘hulp bij sterven’ moest v

China
Nieuws

China probeert Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden

De Chinese Communistische Partij probeert de Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden en de controle te behouden. Dit gebeurt te midden van een groeiend aantal christenen in het land, dat nu meer gelovigen telt dan leden van de Communistisch

Brian Houston
Nieuws

Brian Houston zegt dat X-account is gehackt na plaatsen pornovideo

Brian Houston, oprichter van de wereldwijde Hillsong-beweging, zegt dat zijn account op X is gehackt. Donderdag verscheen er op zijn account een expliciete pornografische video, merkt de Christian Post op. Houston reageerde enkele uren later met een

Paus Leo
Nieuws

Paus doet oproep aan christenen en moslims: "Blaas menselijkheid nieuw leven in"

Paus Leo heeft christenen en moslims opgeroepen om samen te werken aan meer medeleven en solidariteit in de wereld. Dat deed hij volgens Vatican News tijdens een ontmoeting in het Vaticaan met deelnemers aan een interreligieuze bijeenkomst uit Jordan

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Ds. A. S. Middelkoop neemt beroep naar HHK Oldebroek-’t Harde aan

Ds. A. S. Middelkoop (foto) heeft het beroep aangenomen van de hersteld hervormde gemeente te Oldebroek-’t Harde. De predikant bedankte tegelijkertijd voor het beroep dat hij onlangs ontving van de hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothk

Ds. N. P. J. Kleiberg
Video

HHK-predikant wijst op strijd tegen karakter: "Ik was vroeger een driftig mannetje"

Een hoogmoedig of driftig karakter is misschien wel de grootste vijand van een christen. Dat stelde ds. N. P. J. Kleiberg, predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk, in een recente preek. Kleiberg merkt op dat we in ons leven tegen ons eigen karakt

Daphne en Lucas Smit
Video

Voormalig topsporters Daphne en Lucas Smit zondag te gast in Hour of Power

Van topsport en een leven vol prestaties naar een compleet andere focus. Aanstaande zondag vertellen Daphne en Lucas Smit hun verhaal in Hour of Power. Daphne verhuisde voor haar voetbalcarrière zelfs naar Amerika, terwijl Lucas zijn geluk zocht in b

Jacobs
Column

Hoe op bijzondere wijze een ontmoeting tot stand kwam met de Telegraaf-hoofdredacteur

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs onder meer over het ziekenbezoek dat hij aflegde en zijn ontmoeting met de hoofdredacteur van De Telegraaf. Die afspraak kwam overigens op een bijzondere manier tot stand. 'Hoe we ook plannen, alles

congo
Nieuws

Opnieuw bloedbad in Congo: tientallen christenen vermoord

In de Democratische Republiek Congo (DRC) is de oostelijke provincie Ituri opnieuw het toneel geweest van brute aanvallen, waarbij meer dan 30 burgers om het leven zijn gekomen. Rebellen van de Allied Democratic Forces (ADF) voerden dodelijke aanvall

Annelijn de Gier
Opinie

Kan Protestants Nederland vernieuwen zonder te verwateren?

Tijdens de eerste algemene ledenvergadering van het vernieuwde Protestants Nederland werden plannen voor nieuwe campagnes en maatschappelijke betrokkenheid gedeeld. Toch bleef bestuurskundige en religiewetenschapper Annelijn de Gier achter met fundam

David Epema
Interview

David pleit voor een kerk zonder muren: “Als de kerk morgen verdwijnt, merkt de stad dat dan?”

“Gemeenten krimpen, gebouwen sluiten hun deuren en kerkenraden zoeken koortsachtig naar manieren om vast te houden wat er nog is. Maar misschien is dat juist wel het probleem”, zegt voorganger en auteur David Epema. De kerk is volgens hem dusdanig dr