Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

President Donald Trump
Nieuws

Nieuw immigratiebeleid Trump leidt tot stevige kritiek van christelijke hulporganisaties

Christelijke hulporganisaties maken zich grote zorgen om nieuw immigratiebeleid van de regering van president Donald Trump. Door de nieuwe regels moeten veel immigranten die legaal in Amerika verblijven mogelijk het land verlaten, terwijl zij wachten

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst
Nieuws

Klimaatactivisten verstoren kerkdienst in Westminster Abbey met lied

Een groep christelijke klimaatactivisten heeft zondag een kerkdienst in Westminster Abbey onderbroken. Dat meldt Premier Christian News. Tijdens de pinksterdienst begonnen twaalf actievoerders in het middenpad van de kerk een lied over klimaatverande

Paus
Nieuws

Paus waarschuwt tegen AI: 'Moet ontwapend worden'

Paus Leo XIV heeft in zijn eerste encycliek (een pauselijke brief) regeringen opgeroepen de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) te vertragen. De paus presenteerde het document zelf in het Vaticaan, wat een ongebruikelijke stap is. De brie

Hans Maat
Interview

Hans Maat over de Heilige Geest en Gods stem verstaan: “Gods Geest is gewoon God”

Wat moet je eigenlijk met de Heilige Geest? Voor veel christenen blijft het een lastig en abstract onderwerp. Ook theoloog, tekstschrijver en oprichter van de band Sela, Hans Maat, worstelde daar vroeger mee. Hij groeide op in de gereformeerde tradit

Breda
Nieuws

Drama bij kerkbarbecue Breda: twee kinderen zwaargewond

Het jaarlijkse terugkerende barbecuefeest bij de Franciscuskerk in Breda op Tweede Pinksterdag is uitgelopen op een drama. Twee kinderen raakten zwaargewond door een steekvlam uit de barbecue. Daarnaast raakten ook twee volwassenen lichtgewond. Dat m

flach
Video

Terugkijken: SGP en DENK clashen hard over antisemitisme en moslimhaat

Vlak voor het Pinksterweekend vond er een harde confrontatie plaats tussen SGP en DENK. Dat gebeurde in een debat over discriminatie en racisme. Er kwamen felle reacties op de bijdrage van SGP-Kamerlid André Flach. Daarbij verweet DENK-leider Stephan

Nigeri
Nieuws

Pinksteren Nigeria: drie doden en vijftien christenen ontvoerd bij aanval op gebedswake

Tijdens het Pinksterweekend zijn bij een aanval op een gebedsbijeenkomst in de Nigeriaanse staat Kwara drie christenen om het leven gekomen. Daarnaast werden er zeker vijftien anderen ontvoerd. Dat meldt Morning Star News.  De aanval vond plaats op z

iran
Nieuws

Christelijke bekeerlinge in Iran veroordeeld tot ruim 9 jaar celstraf

Een christelijke bekeerlinge in Iran is veroordeeld tot negen jaar en acht maanden gevangenisstraf. De aanklachten omvatten propaganda tegen de staat en samenzwering tegen de nationale veiligheid, na de inbeslagname van haar Bijbel en christelijke li

Meerartikelen

Alain Verheij
Nieuws

Theoloog waarschuwt christenen: 'De ‘asielcrisis’ is vooral een crisis van onze ziel'

Theoloog en schrijver Alain Verheij zet vraagtekens bij het groeiende draagvlak voor strengere asielmaatregelen in Nederland. In een uitgebreid opiniestuk spreekt hij van een samenleving waarin 'het laagje beschaving over de xenofobie dunner wordt' e

Alice Tran
Getuigenis

Voormalige boeddhist getuigt van haar geloof: “Jezus is het antwoord”

Alice Tran groeide op in een boeddhistisch gezin, maar zegt na een bijna-doodervaring en jaren van innerlijke strijd tot geloof in Jezus Christus te zijn gekomen. In een interview met CBN News vertelt ze hoe een blikseminslag haar leven volledig op z

Chris Develing
Opinie

De ongemakkelijke schaduwzijde van draagmoederschap

Deze week staat een symposium over draagmoederschap op het programma. Daarbij staan vragen centraal over maakbaarheid, de positie van het kind en de rol van de draagmoeder. In zijn column legt Chris Develing een opvallende link met de populaire serie

Marco Hofland
Video

Straatinterviews over Pinksteren: veel Nederlanders weten betekenis niet meer

Wat betekent Pinksteren eigenlijk? Die vraag stelde dominee Marco Hofland onlangs aan voorbijgangers op straat in Haarlem. De reacties laten zien dat veel Nederlanders nauwelijks nog weten waar het christelijke feest over gaat. Tegelijk ontstonden er

Drs. Kees de Vreugd
Video

Bijbelstudie: wat betekent Pinksteren voor Israël en de hedendaagse kerk?

Wat gebeurde er op de Pinksterdag in Handelingen 2? In deze Bijbelstudie staat drs. Kees de Vreugd stil bij de uitstorting van de Heilige Geest tijdens het Joodse Wekenfeest (Sjavoeot) in Jeruzalem. Wind, vuur en talen markeren een keerpunt in de hei

Aad van de Sande
Video

Prediker Aad van de Sande: “Pinksteren is ook vervuld in Nederland”

Met Pinksteren roept evangelist Aad van de Sande christenen op om opnieuw stil te staan bij de kracht van de Heilige Geest. In een recente YouTube-video spreekt hij over de betekenis van Handelingen 2 en benadrukt hij dat de boodschap van Pinksteren

Bufferzone abortuskliniek
Nieuws

Rechtszaak tegen christelijke moeder in Noord-Ierland beëindigd

Een rechtbank in Noord-Ierland heeft de strafzaak tegen de christelijke moeder Claire Brennan stopgezet. Zij werd vervolgd omdat zij buiten een ziekenhuis met vrouwen sprak over abortus en daar bad, zo meldt Christian Daily International. De zaak spe

Visuele beperking
Dagelijks leven

Honorine staat op eigen benen: "Ik heb gezien dat een beperking geen onbekwaamheid is"

Ze is 28 jaar, een kleine vrouw met een beperking. Voor ze bij MUB kwam, een project van SeeYou, werkte ze thuis zonder ooit betaald te worden. Toen ze hoorde dat er jongeren met een beperking (YWD's) werden geworven voor technische trainingen, meldd

Lourens du Plessis
Preekverslag

Lourens du Plessis moedigt christenen aan: “De strijd wordt niet in het dal beslist”

“Noch hoogte, noch diepte.” Met die woorden uit Romeinen 8 nam Lourens du Plessis duizenden bezoekers tijdens Opwekking mee langs de bergen en dalen uit het leven van Mozes. In een persoonlijke en bewogen preek verbond hij de roeping, strijd, verlang

Bobby Schuller
Preekverslag

Bobby Schuller: “We hebben weer glimmende christenen nodig die schitteren”

“De kerk biedt de aanwezigheid van de Heer aan. En waar de Geest van de Heer is, is vrijheid.” Tijdens Opwekking 2026 sprak Bobby Schuller zaterdagavond over het thema The presence that makes the difference. Vanuit Exodus 33 hield hij zijn gehoor voo

Mark Stoorvogel
Preekverslag

Mark Stoorvogel ziet Mozes roeping ontvluchten: "Wat houdt jou tegen om Jezus te volgen?"

"God kiest ervoor om door gewone, gebroken en vertwijfelde mensen zoals jij en ik in deze wereld vernieuwing en verandering te brengen. Als Hij je roept, maak dan geen bezwaar. Wat houdt jou tegen om Jezus te volgen?", aldus Mark Stoorvogel. De pasto

Israël
Nieuws

Christenen blij met vrijlating Palestijnse Anglicaanse vrouw uit Israëlische gevangenis

Christelijke leiders reageren opgelucht op de vrijlating van Layan Nasir, een Palestijnse christelijke vrouw die maandenlang vastzat in Israëlische detentie. Nasir is lid van St Peter’s Anglican Church in Birzeit op de Westelijke Jordaanoever. De vro