Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #2: Ds. Van Reenen verruilde christelijk Urk voor seculier Drenthe
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. J. R. van Vugt
Column

Groei HHK wijst op diepe geestelijke nood in refogezindte

Waarom groeit de Hersteld Hervormde Kerk (HHK), terwijl veel andere reformatorische kerken leden verliezen? Ds. J. R. van Vugt ziet achter deze ontwikkeling vooral een diepe geestelijke nood. Mensen zoeken volgens hem naar heldere prediking, het aanb

Fausto Tumolo
Opinie

De onvergeeflijke zonde: blus de Heilige Geest niet uit

Jezus sprak over één zonde die niet vergeven zal worden: de lastering tegen de Heilige Geest. Volgens Fausto Tumolo is die waarschuwing nog altijd actueel. Hij roept christenen op om het werk van de Heilige Geest niet te snel af te wijzen of als demo

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen mag mogelijk niet meer naar Verenigd Koninkrijk reizen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen zegt dat de Britse autoriteiten haar elektronische reistoestemming (ETA) onverwacht hebben ingetrokken. Volgens Räsänen houdt dit waarschijnlijk verband met haar recente veroordeling wegens een christelijk

Libie
Nieuws

Anglicaanse Kerk herdenkt jaarlijks 21 door IS vermoorde christenen

De Kerk van Engeland gaat jaarlijks de 21 christenen herdenken die in 2015 door terreurgroep Islamitische Staat (IS) werden onthoofd op een strand in Libië. De Generale Synode stemde in met een officiële herdenkingsdag op 15 februari, de datum waarop

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher over pijn neerleggen voor God: "Zucht maar als je geen woorden hebt"

In vraag en antwoord 27 van de Heidelbergse Catechismus wordt de Heere onder meer omschreven als de almachtige en alomtegenwoordige God. God is dus overal aanwezig. Dat is confronterend als we ons realiseren dat we vaak de verkeerde dingen doen, maar

Instagram-profiel Noorse Kerk
Nieuws

Noorse Kerk wisselt tijdelijk van logo na verloren WK-weddenschap

De Kerk van Noorwegen heeft na een verloren weddenschap met de Anglicaanse Kerk tijdelijk haar logo op Instagram aangepast. Dat meldt Premier Christian News. De Noorse kerk gebruikt nu een kruis dat lijkt op het logo van de Church of England. Daarmee

pakistan
Nieuws

Steeds meer Bijbels verspreid in Pakistan waar christenen zwaar onder druk staan

In Pakistan zijn de laatste twee jaar meer Bijbels verspreid dan in de jaren daarvoor. Dit ondanks de zware tegenwerking waar christenen in het land mee kampen. Dat meldt SDOK op basis van informatie van een zusterorganisatie. De organisatie roept op

Bikker van Dijk
Nieuws

CU en SGP slaan alarm: Proef met abortus van gezonde kinderen bij 22 en 23 weken

Het Amsterdamse ziekenhuis OLVG start de komende maanden met een proef waarbij ook abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk worden gemaakt. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) spre

Meerartikelen

Aanhangers/demonstranten Amnesty International
Nieuws

Amnesty International betuigt spijt na felle kritiek op rapport over christelijke organisaties

Amnesty International UK heeft spijt betuigd over de publicatie van een rapport waarin christelijke organisaties, pro-lifegroepen en andere organisaties werden gerekend tot een zogenoemde 'beweging tegen mensenrechten'. Na felle kritiek verwijderde d

Adam Curry
Interview

Adam Curry bekeerde zich radicaal tot God: "Noem me maar een Jesus-freak"

“Ik ben gered. Ik heb een heel nieuw leven”, zegt Adam Curry, voormalig MTV-presentator en radio-dj. De man die ooit bekendstond om zijn extravagante levensstijl en succes in de mediawereld, leeft nu als een overtuigd christen. Afgelopen zondag verte

Villavie
Persbericht

Christelijke vrouwencommunity groeit door en verhuist naar Ede: "Vrouwen verlangen naar rust"

De christelijke vrouwencommunity Villavie maakt een periode van groei door. De organisatie, die zich richt op geloof, rust en persoonlijke groei, is deze maand verhuisd van Kootwijkerbroek naar Ede. Tegelijk lanceert Villavie meerdere nieuwe producte

Jolber García
Interview

Venezolaanse voorganger verloor familie bij aardbeving: "God is nog steeds God"

Binnen enkele seconden verandert het leven van de Venezolaanse voorganger Jolber García volledig. Terwijl hij met zijn gezin de verwoestende aardbeving van 24 juni overleeft, blijken twee neven en vijf vrienden onder het puin te zijn omgekomen. Toch

Kerk
Opinie

Ik liep vast binnen de kerk

Wat gebeurt er wanneer een conflict binnen de kerk niet alleen je werk raakt, maar ook je geloof, je geweten en je gezin? Een voormalig kerkelijk werker vertelt anoniem zijn verhaal. Niet om af te rekenen met de kerk die hij nog altijd liefheeft, maa

Micha
Video

Bijbelschoolstudent: "Ik probeerde iets toe te voegen aan wat Jezus had volbracht"

Voor Micha (21) werd het afgelopen jaar aan de voltijdsbijbelschool van Gospel Mission een periode van geestelijke verdieping en nieuwe inzichten. Hoewel hij opgroeide in een christelijk gezin en al op jonge leeftijd bewust voor Jezus koos, worstelde

Ds. P. van de Voorde
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Sliedrecht: ds. P. van de Voorde

De hervormde gemeente te Sliedrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. P. van de Voorde (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Hij volgt in Wijk 4 ds. P. D. Teeuw op. Laatstgenoemde predikant is sinds november vorig jaar pre

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert christenen na aanval op Koptische kerk

Vier Koptische christenen zijn in Egypte opgepakt nadat zij slachtoffer waren geworden van een aanval op een kerk. Dat meldt The Christian Post op basis van informatie van mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De christenen k

Amnesty International
Nieuws

Amnesty International rekent christelijke organisaties tot 'anti-rechtenbeweging'

Christelijke en pro-lifeorganisaties in het Verenigd Koninkrijk hebben fel gereageerd op een rapport van Amnesty International. Daarin worden zij omschreven als onderdeel van een zogenoemde 'anti-rechtenbeweging'. Na veel kritiek heeft Amnesty het ra

Lindsey Graham
Nieuws

Lindsey Graham (1955-2026): een voorvechter van ongeboren leven en vervolgde christenen

De Amerikaanse senator Lindsey Graham is zaterdag onverwacht overleden. Hij werd 71 jaar. Volgens zijn kantoor overleed hij na een 'korte en plotselinge ziekte'. De officiële doodsoorzaak is nog niet bekend. Graham was ruim twintig jaar senator namen

India
Nieuws

Aanvallen op christenen nemen toe na verkiezingswinst BJP in Indiase deelstaat

Sinds de verkiezingsoverwinning van de hindoe-nationalistische partij BJP in de Indiase deelstaat West-Bengalen zijn christenen op meerdere plaatsen het doelwit geworden van geweld en intimidatie. Dat meldt The Christian Post op basis van berichten v

Church of England synode
Nieuws

Discussie in Anglicaanse Kerk over omstreden document Israël-Gaza

De generale synode, de landelijke vergadering van de Church of England, boog zich vorige week over een omstreden document van Palestijnse christenen over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Het voorstel leidt volgens Christian Today tot fel