Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Proponent J. C. A. van den Berge
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Eemnes: proponent J. C. A. van den Berge

De hervormde gemeente te Eemnes mag binnenkort een nieuwe predikant in haar midden verwelkomen. Proponent J. C. A. van den Berge (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Eemnes volgt Van den Berge de in 2022 vertrokken ds. C. van der Scheur

Menno
Nieuws

Voorganger en EO-presentator Menno Helmus (64) overleden: "Mijn toekomst is in Zijn handen"

Voorganger en voormalig EO-presentator Menno Helmus is donderdag 28 mei op 64-jarige leeftijd overleden. Dat maakt de omroep bekend. Helmus was al langere tijd ziek. Enkele maanden geleden sprak hij nog met EO Visie over zijn ziekte. Helmus was jaren

Charlie Kirk
Nieuws

'Charlie Kirk-wetsvoorstel' moet onderwijs over christelijke wortels van Amerika stimuleren

Een Republikeins parlementslid uit de Amerikaanse staat Ohio wil dat scholen meer aandacht besteden aan de positieve invloed van het christelijk geloof op de geschiedenis van Amerika. Het voorstel draagt de naam van de in september vorig jaar doodges

kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen
Nieuws

Schotse kerkleiders bezorgd over forse stijging van aantal abortussen

Kerkleiders in Schotland hebben hun zorgen uitgesproken over de forse stijging van het aantal abortussen in het land. Ook maken zij zich zorgen over het groeiende aantal abortussen vanwege een beperking of aandoening bij het ongeboren kind. Dat meldt

Westelijke Jordaanoever
Nieuws

Britse katholieken steunen oproep tegen Israëlische nederzettingen op Westelijke Jordaanoever

De Rooms-Katholieke Kerk in Engeland en Wales heeft steun uitgesproken voor een gezamenlijke verklaring van het Verenigd Koninkrijk en andere westerse landen over de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Dit meldt Christian Today. In de verklaring

Huis van Zending in Zeist
Persbericht

IZB en GZB openen deuren van Huis van Zending in Zeist

De IZB (vereniging voor zending in Nederland) en de GZB (Gereformeerde Zendingsbond) hebben hun intrek genomen in een gezamenlijk nieuw onderkomen: het Huis van Zending, gevestigd in de Arendsburg aan de Utrechtseweg in Zeist. Op 28 mei openden beide

Doekes
Opinie

Er is geestelijke armoede in Nederland en dat komt niet door ongeloof

Er gebeurt veel in christelijk Nederland. Kerken veranderen, jongeren zoeken naar echtheid en steeds meer mensen zijn op zoek naar zingeving en geloof. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over leiderschap en de koers van sommige bewegingen. In deze opi

padel
Column

Groeien in luisteren naar God: Profetie lijkt op padel spelen

Wat heeft padel te maken met profetie? Meer dan je denkt. Ontdek hoe oefenen, geduld en groei niet alleen op de baan, maar ook in je geestelijke leven essentieel zijn. Laat je inspireren en groei. Ontdekking van padelDe afgelopen jaren heb ik het spe

Meerartikelen

Benaiah
Column

De brede en de smalle weg: begrijpen we Jezus wel goed?

De bekende afbeelding van de brede en de smalle weg roept bij veel christenen herinneringen op. Voor Benaiah kreeg die oude prent pas later een diepere betekenis. In deze column onderzoekt hij wat Jezus werkelijk bedoelde met de nauwe poort. Gaat het

Arsenal teamfoto
Getuigenis

Voetballers van Engelse voetbalclub geven God de eer na landskampioenschap

Een groep christelijke spelers van Arsenal heeft na het winnen van de Engelse landstitel openlijk God de eer gegeven. Op sociale media deelden verschillende voetballers een foto rond de kampioensbeker, waarbij sommigen een kruisgebaar maakten en hun

Chris Stoffer
Nieuws

Chris Stoffer tijdens SGP-partijdag in Nieuwegein: "Kabinet kan niet tot 76 tellen"

“Ik betwijfel of D66, VVD en CDA zich voldoende realiseren dat ze niet tot 76 kunnen tellen.” Dat zei SGP-leider Chris Stoffer zaterdag tijdens de partijdag van de SGP in Nieuwegein. Volgens hem is het huidige minderheidskabinet zich te weinig bewust

Yvonne Koopman
Video

Alarmerend onderzoek: bijna de helft van alle Nederlandse ouders ervaren stress

Bijna de helft van alle Nederlandse ouders zou stress ervaren. Dat blijkt uit de vijfde editie van het onderzoeksrapport Staat van Gezinnen. Ouders zouden zich 'voortdurend overweldigd' voelen en 'angst voor de toekomst' zou zwaar op het gezinsleven

Ds. W. P. Emaus
Video

Ds. Emaus: "Jezus zoekt mensen waar keurige kerkgangers de neus voor ophalen"

De Heere Jezus is gekomen voor zondaren, voor mensen waar wij als keurige kerkgangers misschien wel zelfs de neus voor ophalen. Dat zei ds. W. P. Emaus onlangs in een preek over Mattheüs 4. De hervormde predikant uit Oud-Beijerland wees erop dat de H

CU-leider Mirjam Bikker
Podcast

Terugkijken: Augustinus-expert Paul van Geest schuift aan tafel bij Mirjam Bikker

CU-leider Mirjam Bikker lanceerde begin deze maand een nieuwe podcast: Aan tafel met.. Daarin gaat de christelijke politica in gesprek met interessante gasten die op de fractiegang voorbijkomen. In de podcast worden deze gesprekken voortgezet én verd

Willem Lingeman
Video

Videoboodschap Willem Lingeman: heeft God echtscheiding verboden?

'Gij zult niet echtbreken.' Op basis van deze woorden uit de Bijbel trekken veel christenen de conclusie dat echtscheiding door God is verboden. Willem Lingeman, auteur van 'Verbonden voor het Leven', behandelt deze kwestie in onderstaande video. Bek

Constant van den Heuvel
Podcast

Terugluisteren: historicus Constant van den Heuvel over de opkomst van Nazi-Duitsland

Begin deze maand was het 81 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. In deze oorlog kwamen naar schatting tussen de zeventig en 85 miljoen mensen om het leven, meer dan zes miljoen Joden werden op afschuwelijke wijze gedood in de nazi-

Hessel en Coby Visser
Video

Hessel en Coby Visser nemen na 35 jaar afscheid van zendingswerk Botswana

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben een bijzondere afscheidsvideo gepubliceerd van Hessel en Coby Visser, die na tientallen jaren zendingswerk afscheid namen van Botswana. Het echtpaar werkte sinds 1991 in het Afrikaanse land, waar zij

aartsbisschop
Interview

Libanese Kerk biedt hoop tussen oorlog, vluchtelingen en crisis

Aartsbisschop Hanna Rahme van Baalbek Deir El-Ahmar in Libanon blijft zich inzetten voor evangelisatie. Daarnaast verwelkomt hij vluchtelingen, leeft hij naast de sjiieten en moedigt hij hoop aan. Hij doet dat te midden van voortdurende crises en ope

Kazachstan
Nieuws

Orthodoxe priester gedwongen opgenomen in inrichting in Kazachstan

Een geschorste orthodoxe priester uit Kazachstan werd begin dit jaar gearresteerd en isolement gevangen gehouden. Hij wordt beschuldigd van misdrijven, vermoedelijk vanwege zijn kritische houding tegenover de Russische inval in Oekraïne. Lokale media

indonesie
Nieuws

Moslims verstoren Indonesische kerkdienst en bedreigen kerkgangers

Een kerkdienst van de Prosperous Mission Church (GMS) in Indonesië is op zondag 24 mei verstoord door een groep boze moslims, waaronder leden van het Islamitische Jihad Front (FJI). Dat meldt Morning Star News. Het incident vond plaats in het nieuwe