Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkbanken
Persbericht

Onderzoek: heiligheid verschuift van kerk naar natuur en cultuur

Hoewel Nederland in hoog tempo ontkerkelijkt, verdwijnt de behoefte aan zingeving, rust en verbondenheid niet. Die verplaatst zich. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek naar ‘heiligheid in de leefomgeving’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse tv-evangeliste vergelijkt Trump met Jezus tijdens paaslunch in Witte Huis

De Amerikaanse tv-evangeliste en predikante Paula White-Cain heeft president Donald Trump met Jezus vergeleken. Dat gebeurde tijdens de paaslunch die eerder deze week in het Witte Huis plaatsvond. Volgens White-Cain heeft Trump net zoals Jezus 'veel

IS
Nieuws

ISIS roept op tot brandstichting kerken en synagogen in VS en Europa

De Islamitische Staat (ISIS) roept moslims wereldwijd op om kerken en synagogen in brand te steken. De oproep, die als een dreigement kan worden gezien, is specifiek gericht op de Verenigde Staten en Europa en valt samen met de paasdagen. Dit bericht

President Donald Trump
Nieuws

Pro-life leiders uiten kritiek op Trump-regering na subsidies aan grootste abortusaanbieder

Er is kritiek ontstaan onder pro-life leiders na een besluit van de regering van Donald Trump. De regering heeft besloten om nog één jaar geld uit het zogeheten Title X-program te laten gaan naar Planned Parenthood. Deze organisatie is de grootste ab

Congo
Nieuws

Dit jaar al tientallen doden door terreur ADF in D.R. Congo

Sinds de Allied Democratic Forces (ADF) in het oosten van de Democratische Republiek Congo (D.R. Congo) actief zijn, zaait de terreurgroep daar dood en verderf. In het eerste kwartaal van 2026 vermoordden zij al meer dan honderd mensen. Bij de meest

Artemis II-crew
Nieuws

Artemis II met christelijke piloot aan boord onderweg naar de maan

De maanmissie Artemis II van NASA is onderweg. Woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds 1972 reist de mens weer zo ver de ruimte in. Onder de uit vier astronauten bestaande bemanning bevindt zich ook christen Victor

Ajax-voetballer Djarno Hofland en voorganger Patrick van der Laan
Video

Ajax-voetballer Djarno Hofland en dominee Patrick van der Laan te gast in Hour of Power

Hij wilde bewijzen dat God niet bestond en volgde daarom de Alpha-cursus. Dat veranderde alles. Aanstaande zondag in Hour of Power vertelt voorganger Patrick van der Laan van De Meerkerk in Hoofddorp zijn verhaal. Onlangs doopte hij daar ook Ajax-voe

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt in preek over Jezus' zalving of er farizeeërs in de kerk zitten

In Lukas 7 lezen we hoe een zondige vrouw Jezus' voeten wast en zalft. De farizeeër Simon ziet dit in zijn eigen huis gebeuren. Hij snapt er niets van dat Jezus Zich door deze vrouw laat aanraken en keurt deze handeling volstrekt af. Deze geschiedeni

Meerartikelen

Jubilate Deo Woudenberg - Marco den Toom
Video

Jubilate Deo Woudenberg zingt het prachtige 'Kyrie' onder leiding van Marco den Toom

'Kyrie Eleison. Heer ontferm U over ons. Christe eleison. Christus, ontferm U over ons.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Kyrie' van componist Louis Vierne. Het lied wordt in onderstaande video op fraaie wijze ten gehore gebracht d

Johan Schep
Video

Johan Schep wijst in videoboodschap op geloof en gehoorzaamheid Maria

In deze video-overdenking staat evangelist Johan Schep stil bij het Bijbelse verhaal van Maria en de geboorte van de Messias. Hij zoomt in het bijzonder in op de rol van geloof en gehoorzaamheid in Gods heilsplan. Volgens de spreker markeert de geboo

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren jongerendag over spanningen in samenleving

SGP-jongeren organiseren op zaterdag 11 april 2026 hun jaarlijkse jongerendag in Barneveld. Naar verwachting zullen tussen de 500 en 800 jongeren uit heel Nederland samenkomen voor een dag van lezingen, debat en ontmoeting. Het thema van de dag is “S

Dr. Piet van Midden
Column

In aanloop naar Pasen sta ik met lege handen: wie vult ze?

In deze column verbindt dr. Piet van Midden verdriet met de gebrokenheid van onze tijd. Tussen oorlog, ziekte en zijn eigen pijn klinkt de vraag: wat betekent Pasen nog werkelijk? Vanuit de Bijbel en zijn eigen leven zoekt de predikant naar troost, h

Jaap Bönker/harp
Verdieping

De harp: een instrument dat voor meer geschikt is dan alleen de lofzang

De harp is een muziekinstrument dat gebruikt werd in de tempel en bij uitstek geschikt is voor lofzang. Maar het instrument heeft veel meer betekenissen, schrijft Jaap Bönker in De Zin der Dingen.  De harp, in het Hebreeuws ‘kinnor’, is een veelgenoe

Diederik van Dijk
Persbericht

SGP noemt wetenschapstoets draagmoederschap teleurstellend

Terwijl Nederland bezig is met de legalisering van draagmoederschap, is er internationaal brede kritiek op. De Kamer liet daarom een wetenschapstoets op het wetsvoorstel uitvoeren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk: “Het proces is teleurstellend, de Kam

Roger van Oordt
Column

Palmzondag, de paus en de doodstraf: wat heeft dat met elkaar te maken?

Afgelopen zondag leverde onze predikant een opmerkelijke prestatie. Zonder één keer de woorden Israël, Netanyahu of Trump te laten vallen, wist hij toch feilloos duidelijk te maken wie volgens hem verantwoordelijk is voor het leed in het Midden-Ooste

Tweede Kamer
Analyse

Hoe de islam een belangrijk rol speelde in debat over christenvervolging

Wereldwijd worden maar liefst 388 miljoen christenen vervolgd vanwege hun geloof. Maar waar komt die vervolging vandaan? Die vraag stond al snel centraal tijdens het debat over christenvervolging wereldwijd dat donderdag plaatsvond in de Tweede Kamer

Koran
Nieuws

Kerk schrapt concert vanwege islamitische passage in muziekstuk, muziekvereniging verbijsterd

De Noorderkerk in Bunschoten-Spakenburg heeft een concert geannuleerd vanwege een islamitische passage in het muziekstuk The Armed Man: A Mass for Peace van componist Karl Jenkins. Dat meldt het Algemeen Dagblad. Muziekvereniging Wilskracht uit Amers

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant spreekt onbegrip uit over weerstand van christenen tegen vluchtelingen

"Met de Bijbel in de hand, kan ik niet anders concluderen dan dat wij een christelijke roeping hebben ten aanzien van vreemdelingen", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De hersteld hervormde predikant uit Kruiningen (Zeeland) sprak in een recente pr

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om je hart te laten masseren door Gods liefde

"Laat Gods overvloedige liefde je hart masseren en tot leven wekken. Dan ontvang je helder inzicht en word je fijngevoelig om te onderscheiden wat echt belangrijk is", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met

Robert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vraagt misbruikslachtoffer om vergeving na vrijlating

De Amerikaanse voorganger Robert Morris heeft kort na zijn vrijlating uit de gevangenis vergeving gevraagd aan Cindy Clemishire. Morris misbruikte de vrouw in de jaren 80 meermaals. Het misbruik begon toen zij slechts 12 jaar oud was. Morris werd vor