Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Victor Glover
Video

Christelijke astronaut deelt na terugkeer op aarde zijn geloof bij huis

De maanmissie Artemis II kwam afgelopen weekend ten einde en zodoende keerde ook de christelijke astronaut Victor Glover weer huiswaarts. Bij zijn thuiskomst stond een grote, enthousiaste menigte hem op te wachten. Voor zijn huis sprak Glover hen toe

Akster
Nieuws

Voormalig zendingswerker moet zich verantwoorden voor vijf aanklachten van seksueel misbruik

Voormalig zendingswerker Wim Akster moet zich verantwoorden voor vijf van de zes aanklachten van seksueel misbruik die in Malawi tegen hem zijn ingediend. Dat bepaalde de rechter in Blantyre maandag, zo meldt het Reformatorisch Dagblad. Akster was in

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse kerken veranderen in rouwcentra: zeker 200 doden rond Pasen

In de periode rondom Pasen zijn minstens 200 mensen om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen op met name christelijke gemeenschappen in Nigeria. De slachtoffers vielen voornamelijk in de centrale regio van het land, waar veel christelijke boer

Kasper Jager (Kerkasiel Kampen)
Video

Predikant Open Hof Kampen reageert op behandeling controversiële asielwetten Faber

In de Eerste Kamer wordt vandaag gesproken over de controversiële asielwetten van voormalig minister Marjolein Faber. Deze wetten liggen gevoelig, omdat ze de regels voor asiel flink aanscherpen en volgens critici kunnen leiden tot minder bescherming

John Kirpestein
Video

Amerika-kenner John Kirpestein over verbale aanvallen van Trump op paus Leo

De Amerikaanse president Donald Trump haalde eerder deze week fel uit naar paus Leo XIV. De leider van de Rooms-Katholieke Kerk riep op om de oorlog met Iran te beëindigen, waarna Trump hem onder meer 'zwak' noemde op het gebied van misdaad en 'heel

Jennifer Melle
Nieuws

Christelijke verpleegkundige na tien maanden schorsing in gelijk gesteld

Een christelijke verpleegkundige in het Verenigd Koninkrijk heeft een schikking bereikt met haar werkgever na een conflict over een transgender patiënt. Ze werd tien maanden geschorst nadat ze weigerde een man als vrouw aan te spreken. Jennifer Melle

Petitie Stop de Asielwetten
Nieuws

Raad van Kerken roept Eerste Kamer op tot ‘medemenselijkheid’ bij asielwetten

De Raad van Kerken doet een indringende oproep aan de Eerste Kamer om bij de behandeling van nieuwe asielwetten te kiezen voor “medemenselijkheid”. Tijdens een wake in de Haagse Kloosterkerk klonk maandag de zorg dat de menselijke waardigheid van kwe

Pauline Calmez
Interview

Pauline Calmez helpt jongeren zonder thuisbasis: “Ik word gedreven door de liefde van God”

Ze was twaalf toen ze voor het eerst op straat stond om warme chocolademelk uit te delen en ontdekte wat echte aandacht kan doen. Eén ontmoeting liet haar niet meer los en gaf richting aan haar leven, zo vertelde Pauline Calmez onlangs in Hour of Pow

Meerartikelen

Gianni da Costa
Interview

Gianni da Costa bereikt 130 kinderen met zijn missie: “Mensen dienen is God dienen”

In het hart van Amsterdam-Oost zet Gianni da Costa zich dagelijks in voor mensen die vaak over het hoofd worden gezien. Als diaconaal opbouwwerker in de Elthetokerk staat hij oog in oog met de rauwe realiteit van armoede, eenzaamheid en uitsluiting.

AI-beeld Trump
Nieuws

AI-beeld Trump als Jezus verwijderd na felle kritiek

De Amerikaanse president Donald Trump krijgt felle kritiek na het delen van een opvallende AI-afbeelding waarin hij zelf wordt afgebeeld als een genezende figuur die sterk aan Jezus Christus doet denken. De afbeelding, die zondagavond op zijn platfor

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP stelt vragen over EU-steun aan Syrië en Palestijnse gebieden

Wie krijgt precies de onlangs beloofde EU-steun voor Syrië, de Palestijnse gebieden en omringende landen? Dat wil Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) van de Europese Commissie weten, samen met 23 collega’s. Op 16 maart maakte de Europese Commis

SGP-er Diederik van Dijk en CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

SGP, ChristenUnie en BBB stellen Kamervragen na nieuwe mediarichtlijn Fiom over abortus

SGP'er Diederik van Dijk heeft Kamervragen gesteld over de nieuwe mediarichtlijn van Fiom. Dat deed hij samen met CU-leider Mirjam Bikker en BBB-Kamerlid Femke Wiersma. Fiom bracht de mediarichtlijn afgelopen week uit en kon toen al op flinke kritiek

March of Life
Persbericht

March of Life keert terug: oproep om op te staan tegen antisemitisme

Op zondag 19 april vindt de tweede editie van de March of Life Nederland plaats. Na de eerste mars in Haarlem vorig jaar, wordt dit keer Zwolle het decor van een stille tocht en bijeenkomst waarin aandacht wordt gevraagd voor het Joodse volk en de st

Week van het Gezin
Persbericht

GezinsPlatform.NL kondigt Week van het Gezin 2026 aan en doet oproep aan politiek

Tijdens de Week van het Gezin (9 t/m 16 mei) pleit GezinsPlatform.NL voor aandacht en erkenning vanuit de landelijke politiek voor de druk op gezinnen en voor samenhangend beleid rondom gezinszaken. Met het thema ‘Voor Elkaar’ benadrukt het initiatie

Ds. F. van den Bosch
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde Sionskerk in Nunspeet: ds. F. van den Bosch 

De hervormde Sionskerk te Nunspeet (PKN) beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Ds. F. van den Bosch (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorpt volgt Van den Bosch de in 2023 naar Staphorst-Rouveen vertrokken ds.

Pakistaanse vrouw
Nieuws

Christelijke vrouw bedreigd in Pakistan: “Bekeer je of je wordt gedood”

In Pakistan is een man gearresteerd die een christelijke vrouw met de dood bedreigde als zij zich niet zou bekeren tot de islam en met hem zou trouwen. Dat gebeurde rond Pasen, toen de vrouw haar familie bezocht, laat Morning Star News weten. De 20-j

Spaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Spaanse christenen bezorgd om wetsvoorstel dat abortus in Grondwet wil opnemen

Spaanse christenen maken zich grote zorgen over een nieuw voorstel van de regering. Dat meldt Evangelical Focus. De regering wil namelijk abortus opnemen in de Spaanse Grondwet. Volgens de bezorgde christenen komt het ongeboren leven hiermee verder o

Ds. K. Hak
Video

Hervormde predikant houdt in preek over gebed spiegel voor: "We zijn soms te lui"

Soms verloopt ons gebed vloeiend en soms komen er nauwelijks woorden uit onze mond. Maar eerlijk gezegd komen we er soms helemaal niet aan toe om te bidden. Drukte kan daaraan ten grondslag liggen, maar misschien ook wel luiheid. Dat laatste stelde d

Chosen
Nieuws

World Vision introduceert ‘Chosen’ in kerk: kinderen kiezen hun sponsor

De NGK Doetinchem is de eerste kerk in Nederland die het programma Chosen van World Vision een plek heeft gegeven in een kerkdienst. Bij dit initiatief kiezen niet volwassenen een kind om te sponsoren, maar kiezen kinderen zélf hun sponsor. Tijdens d

Christenen vieren Heilig Vuur
Nieuws

Duizenden orthodoxe christenen vieren Heilig Vuur in Jeruzalem

In Jeruzalem zijn duizenden orthodoxe christenen samengekomen voor de viering van het Heilig Vuur. Deze bijzondere ceremonie vond plaats in de Heilig Grafkerk, de plek waar volgens de traditie Jezus werd gekruisigd en begraven. De viering kwam na een