Marjoke Knoop: "Duurzaam leven wordt gezien als hobby van een paar linkse christenen"

Interview
Marjoke Knoop

“Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek”, zegt Marjoke Knoop, in antwoord op de vraag waarom ze heeft meegewerkt aan het boek Groen op hakken. Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt ook als grafisch ontwerper. 

Marjoke komt op mij over als een echte gezinsvrouw. Haar twee kinderen vragen tijdens het interview af en toe om haar aandacht. “Mama, wat is onbeleefd?” vraagt de oudste bijvoorbeeld tusendoor, hij komt vervolgens met twee creatieve voorbeelden van wat hij denkt dat het is: een kaarsenhouder of een plank die op een stuk hout is getimmerd. Marjoke spreekt hem liefdevol en geruststellend toe.

“Ik denk dat heel veel christenen gewoon met andere dingen bezig zijn. Evangeliseren vinden mensen vooral belangrijk. Ik kom vaak mensen tegen die zeggen: ‘Uiteindelijk zal God de aarde toch herscheppen dus waarom zou ik mijn best doen om het goed te houden?’ Maar volgens mij heeft God nooit de opdracht ingetrokken om goed voor de aarde te zorgen”, vertelt Marjoke.

"Het heeft mij tien tot vijftien documentaires gekost tot het doordrong: Dit wil ik echt niet meer."

“Duurzaam leven is meer dan zorgen dat de natuur een beetje oké blijft. Het sociale aspect vind ik ook heel belangrijk. Dat de kleren die we aan hebben tegen een eerlijk loon en onder goede omstandigheden gemaakt zijn. Dat kost ons meer geld, maar eigenlijk is fast fashion veel te goedkoop: de boer en de naaister betalen dan de prijs. Overigens heeft het echt wel even geduurd voor we alleen eerlijke kleding kochten."

“Dan hoor je dat de werkomstandigheden bij een bepaalde modeketen niet in de haak is, maar loop je vervolgens door de winkelstraat en zie je een leuk dingetje in de uitverkoop en dan vergeet je dat weer. Het heeft mij 10 tot 15 documentaires gekost voordat het zo diep doordrong: ‘dit wil ik echt niet meer, het is nu gewoon klaar.’ Het is iets dat tijd kost en bewustwording nodig heeft. Als je voor het eerst hoort dat vlees eten niet zo goed voor het milieu is, dan is het nogal een grote stap om het gelijk te laten staan,” zegt de schrijfster nuchter.

“Wij eten nu twee a drie keer vlees per week. Ik zou het prima vinden om over te stappen naar alleen vegetarisch eten maar voor mijn man is dat lastig. Dit is een soort compromis. Het is voor ons een stapsgewijs proces. Overigens kun je in veel gevallen natuurlijk zelf wel vegetarisch eten, zonder dat je partner daar in mee hoeft te gaan. Misschien dat ik over een jaar zeg: ‘dit wil ik echt niet, ik eet geen hap meer’. Er zijn veel mensen die groener leven dan ik. Door het schrijven van het boek ben ik ook weer een stuk wijzer geworden,” is Marjoke bescheiden.

Ik vraag Marjoke waarom het boek specifiek voor vrouwen geschreven is. “Vanuit mijn grafisch werk heb ik veel contact metuitgeverij Sestra, die zich richt op christelijke vrouwen. We zagen allebei dat veel christelijke vrouwen wel duurzamer willen leven, maar niet zo goed weten hoe. Daaruit is dit boek onstaan. Maar het is zeker geschikt voor mannen. Ook mannen doen boodschappen, reizen, shoppen, verbouwen een huis, geven cadeaus en staan onder de douche. Allemaal gebieden waarin je duurzame keuzes kunt maken.

"Binnen de christelijke wereld is er weinig te vinden over duurzaam leven. Het speelt niet zo en dat vind ik gek."

“Duurzaam leven zit ook vooral in het iets meer nadenken over dingen. Een tijd terug was ik met de kinderen naar een museum. Mijn oudste werd ziek en spuugde alles onder. Dus liep ik de Hema in om een nieuw setje kleren te kopen. Normaal gesproken koop ik geen kleren bij de Hema, maar op dat moment denk ik: ‘ja, is een beetje sneu als hij nou in die vieze kleren moet rondlopen’. Aan duurzame keuzes zitten dus ook grenzen. Maar de volgende keer denk ik eraan om een extra setje kleren mee te nemen. Net als dat je naar de winkel gaat en je eigen zakjes meeneemt om aardappels in te doen,' benadrukt de moeder van twee nog maar eens dat duurzaamheid bewustwording en een nieuwe manier van denken betreft.

“Duurzamer leven heeft ook te maken met beter omgaan met de spullen die je al hebt. We leven in zo’n wegwerpcultuur dat de prijs van iets nieuws over het algemeen vrij laag is en je dus in de verleiding komt om minder zuinig met je spullen om te gaan. Je koopt toch zo een nieuwe? Maar de impact van het maken en vervoeren van spullen is enorm. Als je dus beter zorgt voor wat je hebt, hoef je minder snel iets nieuws te kopen. En als je dan toch iets nodig hebt, koop dan als het kan tweedehands. Dubbele winst", zegt de moeder van twee kinderen.

“Duurzaam leven is ouderwets gezegd ‘goed rentmeesterschap’: goed zorgen voor datgene wat jou is toevertrouwd. Ik geloof dat dat heel Bijbels is. Inhoudelijk is het op de Bijbel geïnspireerd en er staan kleine preekjes in. Het raakt me dat christenen hier zo weinig mee bezig zijn. Als je van God houdt, dan hou je toch ook van zijn schepping? Er wordt zelden in kerken over gesproken, al zijn er een heel aantal duurzame christelijke instanties als Micha Nederland en Groene Kerken die zich hier hard voor maken. Maar het wordt vaak nog gezien als een hobby van een paar linkse christenen. Ik hoop dat dit boek veel christenen zal inspireren. Het zou, denk ik, goed zijn als deze boodschap bijvoorbeeld van een podium op Opwekking zou klinken", zegt Marjoke Knoop tot slot.

Bovenstaand artikel kwam in 2019 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

20 Nigeriaanse christenen vermoord door islamitische Fulani-herders

Zeker twintig christenen zijn op donderdagavond 9 april om het leven gekomen bij een aanval op het Nigeriaanse dorp Mbwelle in de deelstaat Plateau. Gewapende mannen, die door de lokale bevolking worden omschreven als "Fulani-terroristen", vielen de

Colombia
Nieuws

Inheemse christenen in Colombia door hun dorp weggepest

Eerder dit jaar werden dertien christelijke gezinnen gedwongen hun inheemse gemeenschap in Nariño, Colombia, te verlaten. De reden? Hun geloof in Jezus. Ze moeten nu hun leven op een nieuwe plek proberen op te bouwen. Een moeilijk jaarDe druk begon a

Zwangere vrouw
Persbericht

Fiom wil dat media het ongeboren leven verzwijgen

Na de ‘inclusieve taalgids’ om woorden als ‘moederdag’ en ‘vaderdag’ te neutraliseren tot ‘jij-dag’, blijkt er nu ook een mediarichtlijn van Fiom in omloop om de abortuspraktijk in Nederland nóg verder te normaliseren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk

Irakese kerk
Nieuws

Eeuwenoude christelijke gemeenschap in Irak onder grote druk, maar hoop blijft

Een van de oudste christelijke gemeenschappen ter wereld staat onder grote druk. In Irak is het aantal christenen in de afgelopen decennia sterk gedaald door oorlog, geweld en vervolging. Toch zijn er ook tekenen van hoop. Dat schrijft CBN News. In d

Johan Schep
Video

Video: Johan Schep bekijkt schitterende Bijbelse schilderijen in Dordrecht

In een nieuwe video van Growing Faith brengt evangelist Johan Schep een bezoek aan de expositieruimte van Gospelimages in Dordrecht. De prachtige Bijbelse schilderijen zijn geschilderd door de christelijke kunstenaar Jan van `t Hoff en zijn erop geri

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons heeft een boodschap voor christenen die met geloofszekerheid worstelen

"Het bloed van Jezus wordt bij u gebracht. Ik weet zeker dat er velen zijn die dit niet voor waarachtig houden, die eraan twijfelen en zeggen: 'Is het wel waar?'", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant richtte zich in een recente preek tot gelo

GG-kansel
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller bezorgd over ‘overeenstemming’ tussen GG en GGiN

Binnen reformatorische kring is onlangs overeenstemming bereikt over het recente document van de Gereformeerde Gemeenten (GG) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN). Hoewel sommigen de toenadering toejuichen, leven er ook veel vragen en zo

Kerk
Nieuws

Dit gebed klinkt vandaag in aanloop naar asieldebat: ‘Heer, ontferm U over ons’

In aanloop naar het debat over nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer wordt in Nederland opgeroepen tot gebed. Tijdens een landelijk gebedsweekend en een gezamenlijke gebedsdienst in de Domkerk klinkt onder meer een gebed van Arnold Huijgen, Theoloog

Meerartikelen

Chris Develing
Opinie

Online abortuspillen bestellen: onnodig en gevaarlijk

Deze week lanceerde huisarts en seksuoloog Peter Leusink een website waar vrouwen online abortuspillen kunnen krijgen via de apotheek. Volgens de website is een echo meestal niet nodig en zal er alleen een telefonisch gesprek zijn als de arts vragen

SGP'er Diederik van Dijk
Nieuws

SGP’er hekelt nieuwe Fiom-mediarichtlijn over abortus: “Ongeboren leven wordt uitgewist”

De nieuwe mediarichtlijn van Fiom die 'respectvolle, feitelijke en zorgvuldige berichtgeving' over abortus moet stimuleren, leidt tot stevige kritiek van SGP-Tweede Kamerlid Diederik van Dijk. De SGP'er spreekt op X van een poging om te verdoezelen w

Ds. C. Harinck
Nieuws

GerGem-predikant kritisch op ‘overeenstemming’ over aanbod van genade

De recente overeenstemming tussen de Gereformeerde Gemeenten (GG) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) over het zogeheten aanbod van genade roept stevige kritiek op. Emeritus-predikant ds. C. Harinck waarschuwt dat de eenheid een zegen k

Arjan van Essen
Column

Vijfhonderd dagen wachten: wat als alle kerken hun deuren openen?

Al vijfhonderd dagen bieden mensen in een kerk in Kampen onafgebroken Kerkasiel Kampen. Dat betekent: een doorlopende kerkdienst, dag en nacht, waardoor de overheid het gezin dat daar schuilt niet mag uitzetten. Binnen die muren wachten Aram, Ariana,

Restanten van oude klooster
Nieuws

Oud klooster uit begintijd christendom ontdekt in Egyptische woestijn

In de Egyptische woestijn hebben archeologen een bijzonder oud klooster ontdekt. Het gebouw stamt uit de begintijd van het christendom. Dat maakte het Egyptische ministerie van Toerisme en Oudheden eind maart bekend. De vondst werd gedaan in Wadi El-

Asielminister Bart van den Brink
Nieuws

Geen uitzondering voor kerkasiel: minister houdt vast aan asielregels

De familie Babayants zit inmiddels ruim vijfhonderd dagen in kerkasiel in de Open Hof in Kampen, maar van het kabinet hoeven zij geen uitzondering te verwachten. Asielminister Bart van den Brink benadrukt tegenover het Nederlands Dagblad dat het asie

Finland
Positief nieuws

Steeds meer Finse jongemannen ontdekken het geloof: “Het geeft richting en hoop”

In een van de meest seculiere landen van Europa groeit de interesse in het christelijk geloof onder jonge mannen. Dat blijkt uit een nieuwe wetenschappelijke studie uit Finland. Onderzoekers ontdekten dat steeds meer jonge mannen zich aangetrokken vo

Crew Artemis II
Nieuws

Historische maanmissie met christelijke astronaut aan boord bijna ten einde

De maanmissie Artemis II komt in de nacht van vrijdag op zaterdag ten einde. Dat zal gebeuren middels een landing in de Stille Oceaan voor de Californische kust. Vorige week woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds

Oorlog Libanon
Nieuws

Christelijke organisaties roepen op tot vrede in Libanon: “Mensen verliezen alles”

Christelijke hulporganisaties roepen op tot een einde aan het geweld in Libanon. Dat doen zij nadat nieuwe luchtaanvallen op de hoofdstad Beiroet tientallen slachtoffers hebben gemaakt. Kort na het ingaan van de wapenstilstand begon Israël een nieuwe

Pauline Calmez
Video

Aanstaande zondag is Pauline Calmez te gast in Hour of Power

Ze was pas 22 jaar toen ze besloot zich in te zetten voor kwetsbare jongeren in Rotterdam. Wat begon met een verlangen om verschil te maken, groeide uit tot Netwerk Nieuw Rotterdam, een initiatief dat inmiddels jaarlijks meer dan duizend jongeren ber

Kerk VK
Nieuws

Zorg om kerken in Verenigd Koninkrijk: Gemiddeld tien misdrijven per dag

In het Verenigd Koninkrijk zijn in 2025 duizenden misdrijven gepleegd tegen kerken. Volgens een nieuw rapport gaat het om bijna 4.000 incidenten in één jaar tijd. Dat is gemiddeld tien per dag, merkt Christian Today op. Het rapport laat zien dat kerk

Don Ceder en Pieter Grinwis
Video

Video: ChristenUnie-Kamerleden bezoeken Mannenzangavond in Katwijk

ChristenUnie-Kamerleden Don Ceder en Pieter Grinwis bezochten gisteren de Mannenzang in Katwijk. De politici lieten aan Cvandaag weten genoten te hebben. Op beelden, die de partij zelf met Cvandaag deelde, is te zien hoe Ceder en Grinwis uit volle bo