Volgens Ingrid Plantinga mist catechisatie vaak haar doel: “Overdracht van de leer past niet bij deze leeftijdsgroep”

Dagelijks leven
overdracht

Sommige dominees en kerkleiders vinden dit dé nachtmerrie van hun werk: catechisatie geven aan een ongemotiveerde groep tieners. Dat catechisatie vaak een hoofdpijndossier, is voor Ingrid Plantinga geen verrassing. “Catechisatie in de klassieke vorm past niet bij de belevingswereld van tieners, het zou beter aansluiten bij jongere kinderen.” Ze is initiatiefnemer van de website Leren in de kerk, waar je handreiking krijgt voor geloofsleren aan verschillende doelgroepen en leeftijden.

Ingrid heeft zelf ook catechisatie gegeven op de traditionele manier zoals dit in veel kerken gebruikelijk is. Maar al snel had ze vraagtekens bij het effect ervan. “Hoe goed ik het ook had met mijn tieners, de leeropbrengst was klein. Je probeert er allemaal kennis in te proppen, die voor hen in die fase van hun leven helemaal niet relevant is. En ik begon me af te vragen waarom we alleen in de tienerleeftijd geloofsleren op een georganiseerde manier aanbieden.”

Ingrid vertelt dat het idee van catechisatie aan de jeugd in een andere tijd ontstaan is. “Toen was het fenomeen puberteit er minder en functioneerde de tienerleeftijd totaal anders in de samenleving. Nu wordt de puberteit steeds verder uitgerekt, zelfs tot in je twintiger jaren. Dat maakt dat tieners van nu een andere doelgroep zijn dan de jeugd van toen.”

Waar zie jij vooral dat catechisatie niet aansluit bij tieners?
“De klassieke vorm wil tieners kennis aanbieden, terwijl deze leeftijd misschien wel de minst efficiënte fase is voor kennisoverdracht. Pubers zijn zo gefocust op identiteitsontwikkeling; Wie ben ik? Waar hoor ik bij? Hoe doe ik er toe en wat geloof ik zelf? Alles rondom die vragen, kun je heel goed met hen behandelen. Maar veel van de kennis die we aanbieden, sluit niet aan bij waar zij mee zitten. Bijvoorbeeld als je hen de betekenis van het avondmaal wilt bijbrengen, terwijl ze daar niet eens aan deelnemen.”

“Ik ging op een gegeven moment geloofskennis zo verpakken, dat ze niet doorhebben dat ze aan het leren zijn, want dat willen ze niet. Maar ik vond dat ik hen daarmee geen recht deed”

“Ik denk dat het huidige systeem van catechisatie een verkeerde visie in de hand werkt: alsof geloofsleren iets is dat je in een bepaalde fase kunt doen en dan kunt afsluiten met een belijdenis. Volgens mij ben je nooit uitgeleerd als gelovige. Daarom denk ik dat we geloofsleren veel meer systematisch en georganiseerd een plek moeten geven in allerlei levensfasen en voor allerlei doelgroepen. Dan kan de druk van de ketel voor de catechese. Dan hoef je in de tienerjaren niet meer alles te leren wat je voor je hele christelijke leven nodig hebt. ”

Op een gegeven moment lukte het jou goed om aan te sluiten bij tieners, hoe ging dat?
“Dat lukte pas toen ik de gedachte dat ze alles in zes jaar moeten leren losliet. Toen kon ik me concentreren op wat zij in deze levensfase nodig hebben. Dat is allereerst relatie. Het is heel belangrijk om een goede band met je tieners te hebben, want dan openen ze zich en merk je snel waar hun interesses en vragen liggen. Het is ook nodig dat ze met elkaar een gemeenschap vormen waarin ze voelen ‘ik hoor erbij’.
Als de relatie goed is hoor je vanzelf waar hun vragen liggen. Vragen over andere kerken bijvoorbeeld, of praktische keuzes rond uitgaan en alcoholgebruik. Het meest essentiële dat je hen kunt meegeven in deze periode van onzekerheid is genade, de bevestiging dat ze geliefd zijn met al hun talenten en tekortkomingen, falen en hoogtepunten.”

Wat voor handvatten bieden jullie hiervoor bij Leren in de kerk?
“Op www.lerenindekerk.nl bieden we online leermaterialen aan voor verschillende leeftijden en doelgroepen in de kerk. Er is materiaal voor tieners dat minder kennis- en meer relatiegericht is: Belong. Je kunt dit zelf op maat maken voor je eigen groep en het is minder schools omdat je niet met een boekje werkt. Je kiest zelf de onderwerpen waar je mee aan de slag gaat zodat je goed kunt aansluiten bij de vragen van jouw tieners.

Het materiaal voor kinderen van 8-12 jaar (Spoorzoeken in de Bijbel) is juist weer meer kennisgericht en sluit aan bij de nieuwsgierige aard van die levensfase door inzicht te bieden in de historische en theologische lijnen van de Bijbel. Een grote tijdlijn van de Bijbel hoort bij dit materiaal.

Ook voor 18-plussers hebben we verdiepend materiaal dat geschikt is voor jongerenkringen. Op die leeftijd willen ze vaak wat dieper in de stof duiken en daar helpt de methode OPEN | Ontdekkend bijbellezen voor jongeren bij.
Daarnaast biedt de website nog een cursus geloofsopvoeding, een cursus voor denkers, openingen voor vergaderingen en artikelen over allerlei thema’s gerelateerd aan geloofsleren. We hopen dit aanbod steeds verder uit te breiden zodat het haalbaar wordt voor kerken om geloofsleren aan te bieden voor alle leeftijden en doelgroepen en niet alleen de tieners!"

Ingrid Plantinga is theologe en werkt bij het Praktijkcentrum als projectleider van de website Leren in de kerk.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

islam
Nieuws

'In 2035 wereldwijd meer moslims dan christenen in de wereld'

Wereldwijd zijn er tegen 2035 naar verwachting meer moslims dan christenen. Dat blijkt uit bevolkingsprognoses die het Amerikaanse Pew Research Center woensdag publiceerde. Tegelijk groeit het aantal christenen wereldwijd door tot bijna 3 miljard...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Meerartikelen

Derksen
Nieuws

Johan Derksen slaat alarm over christenen in azc’s: "Kinderen worden in elkaar geslagen"

Johan Derksen heeft in de talkshow Vandaag Inside een boekje opengedaan over de positie van christenen in Nederlandse azc's. Hij stelde dat hun situatie op dit moment de grootste angst is binnen opvanglocaties. "Ze worden de hele dag geterroriseerd...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...