De Correspondent: 'Kerk House Of Heroes dekte jarenlang misbruik toe'

Nieuws 25 oktober 2017
Misbruik

De Correspondent heeft vandaag een uitgebreide reconstructie gepubliceerd waarin een misbruikaffaire in House of Heroes te Harderwijk uit de doeken wordt gedaan. Binnen de charismatische kerk van voorganger Mattheus van der Steen zou Lisa (nu 23 jaar) in haar jeugd zijn opgevangen door een echtpaar, van wie de man en pleegvader een 'profeet' zou zijn. Die zou haar destijds hebben misbruikt, vanaf haar 15de. Lisa zou zich daar niet tegen verzet hebben omdat ze niet anders kon en bang was om uit het pleeggezin te worden gezet. Toen het misbruik binnen de kerk bekend werd, jaren later, zou voorganger Mattheus van der Steen de hele zaak in de doofpot hebben willen stoppen.

Lees het stuk op De Correspondent hier.

De hele zaak werd binnen de kerk behandeld als een buitenechtelijke affaire van Michael, in plaats van een ongepaste relatie tussen een pleegvader die zijn aangenomen dochter misbruikt, aldus journalist Karel Smouter op De Correspondent.

Deze week werd de zaak behandeld in de rechtbank. Door de officier van justitie was veertien maanden onvoorwaardelijke celstraf en een boete van 27.000 euro geëist. De rechtbank vond dat het nog onvoldoende was geïnformeerd om tot een oordeel te komen, meldt de website. De verdachte moet verder nog psychologisch en psychiatrisch worden onderzocht.

Lisa vertelt in de slachtofferverklaring over de verdachte: "Ik heb altijd al zijn opdrachten opgevolgd omdat ik dacht dat hij handelde vanuit God en ik bang was dat als ik niet luisterde naar de opdrachten van God, dat ik dan Gods zegen zou mislopen en dat er weer nieuwe demonen in mijn leven zouden komen. Dat is wat Michael altijd zei."

Hoewel Michael ontkende strafbare feiten te hebben gepleegd, wees een eerdere bekentenis op het tegendeel. Er waren namelijk opnamen gemaakt van gesprekken tussen voorganger Mattheus van der Steen van House of Heroes, verdachte Michael en slachtoffer Lisa. In deze Nijkerkse pinksterkerk waren zowel Lisa als Michael op dat moment werkzaam binnen het kinderwerk. 

Journalist Karel Smouter schrijft over de opnames met daarop de bekentenis, die waren verwijderd door Mattheus: 'In eerste instantie was de kerkleiding niet van plan de opname van de ‘biecht’ te overhandigen aan de politie. Volgens voorganger Mattheus van der Steen was deze verwijderd (omwille van de goede vrede, red.) en niet meer terug te vinden.' Pas nadat de politie er bij Mattheus van der Steen op aandrong strafbaar te zijn wanneer hij niet zou meewerken aan het onderzoek beloofde hij 'een technisch iemand te vragen hiernaar te kijken.' 

Tegenover CIP.nl verduidelijkt Karel Smouter: "Ik heb niet willen suggereren dat Van der Steen het politieonderzoek heeft tegengewerkt, alleen wat er in mijn artikel staat: dat het even duurde voordat de opname boven water kwam en dat deze aanvankelijk 'in het belang van iedereen' was verwijderd." 

De verwijderde opname met daarop de vermeende bekentenis van de verdachte werden uiteindelijk door de politie gevorderd via Erica Duenk, een pastoraal werker die Lisa begeleidde, aan wie Van der Steen de tape had toegestuurd.

Op Lisa werd in de weken na de ‘biecht’ grote druk uitgeoefend om haar verhaal niet met de politie te delen, schrijft journalist Karel Smouter. Zij zou volgens de kerkleiding evengoed schuldig zijn aan de affaire. 

‘We zijn een internationaal en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet! Wij hebben het heel klein proberen te houden, want wij hebben niet bepaalde zaken gedaan, dat ligt tussen jou en die andere persoon. […] Ik vond het ook heel rot om dit hele proces toch wel een jaar lang samen in te gaan, en dan ineens, bats, boem, pats, politie erbij, justitie erbij, ja, dan houdt het voor ons op dat moment ook echt op.’

In een eveneens opgenomen gesprek zegt Mattheus van der Steen onder meer tegen Lisa dat hij zich zorgen maakt over het gezin van Michael. "We gaan geen keuze maken tussen jou en Michael, tussen slachtoffer en dader. […] We zijn een internationale en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet!"

Terwijl Michael D. en zijn gezin de kerk blijven bezoeken, zou Lisa verder onder druk zijn gezet. In een opname is te horen hoe Mattheus van der Steen tegen haar zegt: "Ik dacht: als zij deze route gaat kiezen [naar de politie stappen, red.], dan haalt ze letterlijk een pot wormen open. [...] Ik had het ook verschrikkelijk hebben gevonden, zeg maar, als hij zou worden opgepakt, wat natuurlijk uiteindelijk ook gebeurd is."

Nadat Lisa een lange lijst voorvallen had opgenoemd, gaf Michael in de ‘biecht’ aan dat ‘het meeste’ hiervan op waarheid berustte. In de rechtszaal nam D. echter afstand van zijn eerder afgelegde biecht. 

In reactie op de publicatie laat Mattheus van der Steen tegenover CIP.nl weten dat het volgens hem niet zo is dat hij opnames niet heeft willen overhandigen aan politie en justitie. Hij zou de opnames pas hebben verwijderd nadat hij deze had overgedragen aan de zedenpolitie, ook al blijkt uit Whatsapp berichten die CIP.nl heeft ingezien iets anders. Lisa vroeg op 10 en 13 oktober naar de gemaakte opnames. Op 13 oktober liet Mattheus van der Steen vervolgens weten dat hij deze opnames met de bekentenis had verwijderd. Op 16 oktober appte hij Lisa dat de politie om de opnames had gevraagd en een 'technisch iemand' er naar zou laten kijken om deze te kunnen sturen.

Op 11 november geeft de politie per mail aan nog steeds niet over de opnamen te beschikken. 

De bewering dat Mattheus van der Steen het biechtgesprek met bekentenis pas heeft verwijderd nadat hij het had overgedragen aan de politie lijkt dus aannemlijkerwijs niet te kloppen. 

Er is vanaf het begin volgens Mattheus volledige samenwerking geweest tussen de kerk en de gemeente. Ook zijn de betrokken personen direct ontheven uit hun functies binnen de kerk. Verder heeft de kerk altijd aangemoedigd bij alle partijen om professionele hulp te zoeken. De quotes uit het artikel van De Correspondent die suggeren dat er sprake zou zijn van een doofpot zijn volgens hem uit de context gehaald. "We hebben dit op geen enkele manier in de doofpot willen stoppen. Op geen enkele manier." 

Volgens Mattheus is het wel zo dat niet direct de hele gemeente is ingelicht over de situatie omdat er niet alleen sprake was van een lopend onderzoek, maar men ook de families en betrokkenen, waaronder kinderen van families, in bescherming wilde nemen door het niet aan de grote klok te hangen dat hun gemeentelid verdacht werd van ernstig misbruik.

House of Heroes heeft bij monde van voorganger Daniël Renger laten weten niet in te willen gaan op de vragen van journalist Karel Smouter omdat ze hem zien als een journalist die onethisch handelt - verwijzend naar zijn eerdere artikelen over Mattheus van der Steen. Daarom mailde hij naar Smouter: ‘Zolang jij niet van plan bent te rectificeren of openlijk excuses te maken voor jouw gebrek aan journalistieke ethiek zien wij geen enkele reden om jou nu wel vertrouwen te geven door te reageren op jouw vragen.' 

Lees het hele stuk op De Correspondent hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

Bangladesh
Nieuws

15 christelijke families werden in aanloop naar verkiezingen Bangladesh bedreigd

Vorige week behaalde een centrumrechtse partij de overwinning bij de verkiezingen in Bangladesh. Desondanks groeide de invloed van islamitische partijen, die een recordaantal zetels in de wacht sleepten. Dit resultaat wekt zowel optimisme als bezorgd

Salomé Huijser
Video

Christelijk meisje (15) spreekt burgemeester toe tijdens azc-protest

In het Zuid-Hollandse dorp Nieuw-Lekkerland protesteerden vorige week zo'n 2000 mensen tegen de komst van een azc. De 15-jarige christen Salomé Huijser verzorgde een speech en richtte zich tot de burgemeester van het dorp, Theo Segers. Salomé merkte

Paus Leo
Nieuws

Paus Leo wijst deelname aan 'Gaza-plan' van Trump af

Het Vaticaan zal niet deelnemen aan een Amerikaans plan waarin de wederopbouw en het toekomstig bestuur van Gaza wordt besproken. Dat heeft kardinaal Pietro Parolin, de staatssecretaris van het Vaticaan, dinsdag in Rome bevestigd. Daarmee wijst paus

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op gebrek aan kennis over de rechtvaardiging

"Kennis en vertrouwen zijn een tweeling die je niet van elkaar kunt losmaken. Er is geen kinderlijk vertrouwen zonder kennis. Daarom is dit één van de struikelblokken in het leven van de gelovigen", aldus ds. Simons. In een preek over Zondag 23 van d

Sela
Video

Sela deelt wederom nieuwe single van onlangs verschenen paasalbum

'Vergeef ons', zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind vorige maand verscheen. 'Vergeef ons' gaat specifiek in op het lijden en sterven van de Heere Jezus, maar ste

Trump
Nieuws

Rechter fluit Trump terug en verbiedt ICE-invallen in bepaalde kerken

Een Amerikaanse federale rechter, Dennis Saylor IV, heeft een voorlopig bevel uitgevaardigd dat de immigratiedienst (ICE) verbiedt om invallen uit te voeren in bepaalde kerken. De rechter noemde het beleid van de overheid dat dergelijke invallen toes

Martin Koornstra
Podcast

Martin Koornstra in Cvandaag podcast over bidden en zorgen voor zijn dochter

Martin Koornstra's dochter leeft al 28 jaar met een ernstige beperking. Tot op de dag van vandaag is er geen duidelijke medische diagnose. “Artsen kennen de symptomen, maar het heeft geen naam”, zegt Koornstra. Met Jan Pool vertelt de oprichter van R

Eppo Bruins
Opinie

De kerk past niet in een links-rechts hokje

Ik houd er altijd van wanneer scheldwoorden zich ontwikkelen tot geuzennamen. Dat is een teken van emancipatie. Klimaatdrammer, wappie en natuurlijk de geuzen zelf, zijn mooie voorbeelden. Ik zag een nieuwe loot aan de stam: Bart Bolhuis (voormalig C

Meerartikelen

Jan Achterberg
Interview

Als christen op de Olympische Spelen? "We hebben aanbidding te smal gemaakt"

Kan een christen op de Olympische Spelen vol voor goud gaan en daar ondertussen God mee eren? Voormalig marathonschaatser en ‘sportkapelaan’ Jan Achterberg denkt van wel. “Het aanbidden van God hebben we te smal gemaakt.” Geloof past voluit in de top

Vader en kind
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met motie CU en SGP: vaderbetrokkenheid prominent op agenda

De Tweede Kamer heeft een motie van Don Ceder (ChristenUnie) en Chris Stoffer (SGP) aangenomen die het kabinet oproept om actief werk te maken van het vergroten van vaderbetrokkenheid in de eerste 1000 dagen van een kind. Dat meldt het ChristenUnie-K

Ds. Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel behandelt Psalm 93: "Een loflied dat Gods glorie bezingt"

In deze gebedsvlog van de IZB behandelt ds. Ron van der Spoel Psalm 93. Deze psalm bezingt Gods koningschap en heiligheid. De PKN-predikant benadrukt hoezeer God, door Zijn heiligheid, laat zien hoe anders en groter Hij is dan ons. Tegelijk komt God

Catholicos Karekin II
Nieuws

Armenië start rechtszaak tegen hoofd Armeens-Apostolische Kerk

In Armenië is een strafzaak gestart tegen Catholicos Karekin II, het hoofd en hoogste geestelijke leider van de Armeens-Apostolische Kerk. Dat schrijft The Christian Post. De stap vergroot de spanningen tussen de regering en de kerk. Mensenrechtenorg

Felix Ngole
Nieuws

Christen wint hoger beroep nadat werkgever baan introk om berichten op social media

Maatschappelijk werker en christen Felix Ngole heeft een belangrijke overwinning behaald in de rechtbank. Ngole zag een baanaanbod ingetrokken worden nadat hij via sociale media zijn visie op huwelijk en seksualiteit had uitgesproken. De rechtbank oo

Christelijk Koor Jigdaljahu
Video

Christelijk Koor Jigdaljahu zingt het prachtige 'Leid mij Heer, o machtig Heiland'

'Laat mij zijn een Godsgetuige, sprekend van U meer en meer. Leid mij steeds door Uwe liefde, groeiend naar Uw beeld, o Heer’, deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied Leid mij Heer, o machtig Heiland. Het lied, dat een vertaling is van het

Ds. M. Karens
Video

Terugkijken: Ds. Karens (GerGem) vertelt over zijn bijzondere route tot het ambt

Ds. M. Karens is sinds 1994 predikant binnen de Gereformeerde Gemeenten (GG). Waar sommige predikanten al van jongs af aan zich tot het ambt geroepen weten, ontstond dat bij Karens later. Voordat Karens zich geroepen wist om dominee te worden, had hi

kerk
Nieuws

Wantrouwen en onveiligheid: de lastige positie van bekeerlingen in Egypte

In Egypte staat iemands religie zwart op wit op de identiteitskaart. Dat gegeven heeft grote gevolgen voor christenen die zich vanuit de islam tot Christus hebben bekeerd. Kerken vragen bij de ingang vaak om een identiteitsbewijs. Niet uit wantrouwen

Samyn
Nieuws

Vlaams Belang wil dat België steviger optreedt tegen christenvervolging Iran

De Belgische politieke partij Het Vlaams Belang dringt aan op een steviger optreden van België tegen de vervolging van christenen in Iran. Kamerlid Ellen Samyn uit haar bezorgdheid over de gevangenschap van minstens 26 christenen die in Iran gevangen

Pro Life
Persbericht

Eerste Pro Life Dag in Putten: ‘Sta op voor het ongeboren leven’

Op zaterdag 28 februari vindt in Putten voor het eerst een Pro Life Dag plaats. De organisatie, stichting Powerful Woman, wil christenen inspireren en informeren over de bescherming van het ongeboren leven. Aanleiding is volgens de initiatiefnemers d

Jemen
Nieuws

Christenvervolging Jemen neem toe: tientallen christenen gearresteerd of verdwenen

In Jemen zijn de afgelopen maanden minstens twintig christenen aangehouden vanwege hun geloof. Deze recente arrestaties, die mensenrechtenorganisaties ook hebben opgemerkt in Houthi-gecontroleerde gebieden, tonen aan dat het christendom groeit in het

kerk
Persbericht

Groep linkse christenen lanceert vlak voor lokale verkiezingen nieuw initiatief: de Linkse Kerk

Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen lanceert een groep linkse, politiek betrokken christenen een nieuw initiatief: de Linkse Kerk. Met dit initiatief willen de initiatiefnemers christenen in Nederland uitdagen om linkse politiek met nieuwe ogen te