De Correspondent: 'Kerk House Of Heroes dekte jarenlang misbruik toe'

Nieuws 25 oktober 2017
Misbruik

De Correspondent heeft vandaag een uitgebreide reconstructie gepubliceerd waarin een misbruikaffaire in House of Heroes te Harderwijk uit de doeken wordt gedaan. Binnen de charismatische kerk van voorganger Mattheus van der Steen zou Lisa (nu 23 jaar) in haar jeugd zijn opgevangen door een echtpaar, van wie de man en pleegvader een 'profeet' zou zijn. Die zou haar destijds hebben misbruikt, vanaf haar 15de. Lisa zou zich daar niet tegen verzet hebben omdat ze niet anders kon en bang was om uit het pleeggezin te worden gezet. Toen het misbruik binnen de kerk bekend werd, jaren later, zou voorganger Mattheus van der Steen de hele zaak in de doofpot hebben willen stoppen.

Lees het stuk op De Correspondent hier.

De hele zaak werd binnen de kerk behandeld als een buitenechtelijke affaire van Michael, in plaats van een ongepaste relatie tussen een pleegvader die zijn aangenomen dochter misbruikt, aldus journalist Karel Smouter op De Correspondent.

Deze week werd de zaak behandeld in de rechtbank. Door de officier van justitie was veertien maanden onvoorwaardelijke celstraf en een boete van 27.000 euro geëist. De rechtbank vond dat het nog onvoldoende was geïnformeerd om tot een oordeel te komen, meldt de website. De verdachte moet verder nog psychologisch en psychiatrisch worden onderzocht.

Lisa vertelt in de slachtofferverklaring over de verdachte: "Ik heb altijd al zijn opdrachten opgevolgd omdat ik dacht dat hij handelde vanuit God en ik bang was dat als ik niet luisterde naar de opdrachten van God, dat ik dan Gods zegen zou mislopen en dat er weer nieuwe demonen in mijn leven zouden komen. Dat is wat Michael altijd zei."

Hoewel Michael ontkende strafbare feiten te hebben gepleegd, wees een eerdere bekentenis op het tegendeel. Er waren namelijk opnamen gemaakt van gesprekken tussen voorganger Mattheus van der Steen van House of Heroes, verdachte Michael en slachtoffer Lisa. In deze Nijkerkse pinksterkerk waren zowel Lisa als Michael op dat moment werkzaam binnen het kinderwerk. 

Journalist Karel Smouter schrijft over de opnames met daarop de bekentenis, die waren verwijderd door Mattheus: 'In eerste instantie was de kerkleiding niet van plan de opname van de ‘biecht’ te overhandigen aan de politie. Volgens voorganger Mattheus van der Steen was deze verwijderd (omwille van de goede vrede, red.) en niet meer terug te vinden.' Pas nadat de politie er bij Mattheus van der Steen op aandrong strafbaar te zijn wanneer hij niet zou meewerken aan het onderzoek beloofde hij 'een technisch iemand te vragen hiernaar te kijken.' 

Tegenover CIP.nl verduidelijkt Karel Smouter: "Ik heb niet willen suggereren dat Van der Steen het politieonderzoek heeft tegengewerkt, alleen wat er in mijn artikel staat: dat het even duurde voordat de opname boven water kwam en dat deze aanvankelijk 'in het belang van iedereen' was verwijderd." 

De verwijderde opname met daarop de vermeende bekentenis van de verdachte werden uiteindelijk door de politie gevorderd via Erica Duenk, een pastoraal werker die Lisa begeleidde, aan wie Van der Steen de tape had toegestuurd.

Op Lisa werd in de weken na de ‘biecht’ grote druk uitgeoefend om haar verhaal niet met de politie te delen, schrijft journalist Karel Smouter. Zij zou volgens de kerkleiding evengoed schuldig zijn aan de affaire. 

‘We zijn een internationaal en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet! Wij hebben het heel klein proberen te houden, want wij hebben niet bepaalde zaken gedaan, dat ligt tussen jou en die andere persoon. […] Ik vond het ook heel rot om dit hele proces toch wel een jaar lang samen in te gaan, en dan ineens, bats, boem, pats, politie erbij, justitie erbij, ja, dan houdt het voor ons op dat moment ook echt op.’

In een eveneens opgenomen gesprek zegt Mattheus van der Steen onder meer tegen Lisa dat hij zich zorgen maakt over het gezin van Michael. "We gaan geen keuze maken tussen jou en Michael, tussen slachtoffer en dader. […] We zijn een internationale en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet!"

Terwijl Michael D. en zijn gezin de kerk blijven bezoeken, zou Lisa verder onder druk zijn gezet. In een opname is te horen hoe Mattheus van der Steen tegen haar zegt: "Ik dacht: als zij deze route gaat kiezen [naar de politie stappen, red.], dan haalt ze letterlijk een pot wormen open. [...] Ik had het ook verschrikkelijk hebben gevonden, zeg maar, als hij zou worden opgepakt, wat natuurlijk uiteindelijk ook gebeurd is."

Nadat Lisa een lange lijst voorvallen had opgenoemd, gaf Michael in de ‘biecht’ aan dat ‘het meeste’ hiervan op waarheid berustte. In de rechtszaal nam D. echter afstand van zijn eerder afgelegde biecht. 

In reactie op de publicatie laat Mattheus van der Steen tegenover CIP.nl weten dat het volgens hem niet zo is dat hij opnames niet heeft willen overhandigen aan politie en justitie. Hij zou de opnames pas hebben verwijderd nadat hij deze had overgedragen aan de zedenpolitie, ook al blijkt uit Whatsapp berichten die CIP.nl heeft ingezien iets anders. Lisa vroeg op 10 en 13 oktober naar de gemaakte opnames. Op 13 oktober liet Mattheus van der Steen vervolgens weten dat hij deze opnames met de bekentenis had verwijderd. Op 16 oktober appte hij Lisa dat de politie om de opnames had gevraagd en een 'technisch iemand' er naar zou laten kijken om deze te kunnen sturen.

Op 11 november geeft de politie per mail aan nog steeds niet over de opnamen te beschikken. 

De bewering dat Mattheus van der Steen het biechtgesprek met bekentenis pas heeft verwijderd nadat hij het had overgedragen aan de politie lijkt dus aannemlijkerwijs niet te kloppen. 

Er is vanaf het begin volgens Mattheus volledige samenwerking geweest tussen de kerk en de gemeente. Ook zijn de betrokken personen direct ontheven uit hun functies binnen de kerk. Verder heeft de kerk altijd aangemoedigd bij alle partijen om professionele hulp te zoeken. De quotes uit het artikel van De Correspondent die suggeren dat er sprake zou zijn van een doofpot zijn volgens hem uit de context gehaald. "We hebben dit op geen enkele manier in de doofpot willen stoppen. Op geen enkele manier." 

Volgens Mattheus is het wel zo dat niet direct de hele gemeente is ingelicht over de situatie omdat er niet alleen sprake was van een lopend onderzoek, maar men ook de families en betrokkenen, waaronder kinderen van families, in bescherming wilde nemen door het niet aan de grote klok te hangen dat hun gemeentelid verdacht werd van ernstig misbruik.

House of Heroes heeft bij monde van voorganger Daniël Renger laten weten niet in te willen gaan op de vragen van journalist Karel Smouter omdat ze hem zien als een journalist die onethisch handelt - verwijzend naar zijn eerdere artikelen over Mattheus van der Steen. Daarom mailde hij naar Smouter: ‘Zolang jij niet van plan bent te rectificeren of openlijk excuses te maken voor jouw gebrek aan journalistieke ethiek zien wij geen enkele reden om jou nu wel vertrouwen te geven door te reageren op jouw vragen.' 

Lees het hele stuk op De Correspondent hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Belder
Column

Zeven deugden: Ik denk dat ongelovigen niet bestaan

Na een zevendeelse columnserie over de hoofdzonden, gaat ds. J. Belder verder met een columnserie over de zeven deugden. En met welke deugd kan de predikant beter beginnen dan geloven? In onderstaande column legt Belder onder meer uit waarom er volge

Matthijs Schuurman en Mirjam Sterk
Nieuws

Hervormde predikant verdedigt veelgekritiseerde oproep minister Mirjam Sterk

Predikant Matthijs Schuurman begrijpt de kritiek op minister Mirjam Sterk, maar vindt dat haar oproep aan kerken om zich sterker maatschappelijk in te zetten een belangrijk punt raakt. In een uitgebreide reeks berichten op X schrijft hij dat hij Ster

Kerkdienst
Nieuws

Aantal geloofsdopen binnen Duits kerkverband in vier jaar met 76 procent gestegen

Het aantal geloofsdopen binnen de Duitse Bond van Vrije Evangelische Gemeenten (Bund Freier evangelischer Gemeinden, FeG) is de afgelopen jaren sterk gestegen. In vier jaar tijd nam het aantal dopelingen toe van 1.491 naar 2.624. Dat betekent een gro

Moeder en dochter
Nieuws

Hooggerechtshof Maine houdt verbod op kerkbezoek voor 13-jarig meisje in stand

Het Hooggerechtshof van de Amerikaanse staat Maine heeft unaniem een voogdijbesluit gehandhaafd waardoor een moeder haar 13-jarige dochter niet mee mag nemen naar de kerk. Ook mag zij haar dochter niet zelf Bijbelonderwijs geven, melden diverse Ameri

Pakistan
Nieuws

Christenen sterven in Pakistaanse riolen: islamitische politicus wil meer bescherming

Een Pakistaanse politicus wil schoonmakers en rioolwerkers beter beschermen tegen levensgevaarlijke arbeidsomstandigheden. Een groot deel van deze beroepsgroep bestaat uit christenen. Tientallen van hen zijn de afgelopen decennia omgekomen bij ongelu

nigeria
Nieuws

Nigeriaanse gouverneur verbiedt islamitische ‘politie’ die inwoners zou intimideren

De gouverneur van de Nigeriaanse deelstaat Plateau heeft opdracht gegeven de activiteiten van een vermeende islamitische zedenpolitie onmiddellijk te beëindigen. De groep zou inwoners van de stad Jos hebben geïntimideerd, lastiggevallen en afgeperst.

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp: "Een reeks teleurstellingen had me alle moed ontnomen"

"Jaren geleden zag ik het niet meer zitten om langer voorganger te zijn." Wilkin van de Kamp vertelt in een persoonlijke videoboodschap hoe hij na een reeks teleurstellingen besloot zijn bediening neer te leggen. Een onverwachte bemoediging van een b

pakistan
Nieuws

Twee christenen in Pakistan opgepakt wegens godslastering: doodstraf dreigt

Twee christelijke mannen zijn in Pakistan gearresteerd op verdenking van godslastering. Een veroordeling kan hun de doodstraf opleveren. De omgeving van de mannen trekt de beschuldigingen in twijfel en vermoedt dat persoonlijke conflicten een rol spe

Meerartikelen

gespreksgroep
Persbericht

SEM traint vertrouwenspersonen voor eerste opvang bij grensoverschrijdend gedrag

Stichting Evangelisch Meldpunt (SEM) organiseert op vrijdag 11 september een basistraining voor interne vertrouwenspersonen binnen evangelische kerken, gemeenten en christelijke organisaties. Tijdens de trainingsdag in Alblasserdam staat centraal hoe

Willem Ouweneel en Jeroen Koornstra
Briefwisseling

Vervolgbrief Willem Ouweneel: 'De wederkomst kan nog niet hebben plaatsgevonden'

'Een nieuwe tempel met offerdienst zou een gruwel zijn', stelde Jeroen Koornstra in zijn vorige brief. Via Cvandaag wisselt hij met prof. dr. Willem Ouweneel van gedachten over de eindtijd, Bijbelse profetieën en de wederkomst van Christus. In deze t

Prof. dr. Henk Jochemsen
Column

De marshmallowtest: Zelfbeheersing is geen persoonlijke prestatie

Is zelfbeheersing vooral een kwestie van karakter en wilskracht? Nieuwere onderzoeken naar de bekende marshmallowtest laten een ingewikkelder beeld zien. De thuissituatie, armoede en de stabiliteit waarin een kind opgroeit, blijken eveneens van grote

thuisabortus
Nieuws

SGP geschokt na kritisch IGJ-rapport over Thuisabortus.nl: "Waarom is niet ingegrepen?"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk reageert geschokt op een kritisch rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) over Thuisabortus.nl. De toezichthouder concludeert dat het onlineplatform op meerdere onderdelen niet voldeed aan wet- en regelg

Elisabeth Magazine
Column

Maakt geloven in God gelukkig?

Op YouTube moedigt inspirator Jaap Bressers mij aan: Creëer een geluksmomentje! Momentjes waardoor je je gelukkig voelt. Nou, dat lukt vandaag wel. Ik plof met een glas koud water op mijn tuinbankje: "Wat een geluk dat op mijn vrije dag de zon schijn

burning
Nieuws

Evangelisten verwijderd van wereldberoemd festival: "Dit is nog niet voorbij"

De Amerikaanse evangelist Philip Renner zegt dat hij van het wereldberoemde festival Burning Man is verwijderd omdat hij aan het evangeliseren was. Renner was met een team naar de woestijn in Nevada afgereisd om bezoekers over Jezus te vertellen, met

Jonge Duitsers
Nieuws

Bijna helft jonge Duitsers gelooft dat de hel echt bestaat

Bijna de helft van de jongvolwassenen in Duitsland gelooft dat de hel, zoals die in de Bijbel wordt beschreven, werkelijk bestaat. Opvallend genoeg ligt dat percentage onder jongeren veel hoger dan onder oudere Duitsers. Dit blijkt uit een onderzoek

Bijbelrusland
Nieuws

Rusland vernietigt honderden Bijbels en christelijke boeken

Een Russische rechtbank heeft opdracht gegeven om 178 exemplaren van het Nieuwe Testament en 74 boekjes met het Johannesevangelie te vernietigen. De Bijbeluitgaven zijn volgens de rechter verboden materiaal omdat ze werden gepubliceerd door Mission E

School
Nieuws

Christelijke scholen in Jeruzalem blijven dicht door problemen met werkvergunningen

Veel christelijke scholen in Jeruzalem zijn aan het begin van het nieuwe schooljaar dicht gebleven. Meer dan zeventig Palestijnse leraren en andere medewerkers kregen geen toestemming om Jeruzalem binnen te komen. Daardoor kunnen twaalf scholen naar

Myanmar
Nieuws

Voorganger na wekenlange gevangenschap gedood door leger Myanmar

Een baptistenvoorganger en een gemeentelid zijn vermoedelijk door het leger van Myanmar gedood nadat zij wekenlang gevangen werden gehouden. Dat meldt het Burma Research Institute (BRI) op basis van twee lokale bronnen. Voorganger William gaf al 25 j

Vance
Nieuws

Amerikaanse vicepresident ervaart geestelijke duisternis tijdens gesprekken met wereldleiders

De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tijdens gesprekken met wereldleiders soms een "bepaalde duisternis” te ervaren. Uitspraken van sommige gesprekspartners laten volgens hem "alle geestelijke alarmbellen” in zijn lichaam afgaan. Dat vertelt hi

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP krijgt geen meerderheid voor debat over late abortussen

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft dinsdag geen meerderheid gekregen voor een plenair debat over de proef met abortussen tussen 22 en 24 weken zwangerschap. Van Dijk wilde met de minister van Volksgezondheid spreken over de ethische, medische en ju