De Correspondent: 'Kerk House Of Heroes dekte jarenlang misbruik toe'

Nieuws 25 oktober 2017
Misbruik

De Correspondent heeft vandaag een uitgebreide reconstructie gepubliceerd waarin een misbruikaffaire in House of Heroes te Harderwijk uit de doeken wordt gedaan. Binnen de charismatische kerk van voorganger Mattheus van der Steen zou Lisa (nu 23 jaar) in haar jeugd zijn opgevangen door een echtpaar, van wie de man en pleegvader een 'profeet' zou zijn. Die zou haar destijds hebben misbruikt, vanaf haar 15de. Lisa zou zich daar niet tegen verzet hebben omdat ze niet anders kon en bang was om uit het pleeggezin te worden gezet. Toen het misbruik binnen de kerk bekend werd, jaren later, zou voorganger Mattheus van der Steen de hele zaak in de doofpot hebben willen stoppen.

Lees het stuk op De Correspondent hier.

De hele zaak werd binnen de kerk behandeld als een buitenechtelijke affaire van Michael, in plaats van een ongepaste relatie tussen een pleegvader die zijn aangenomen dochter misbruikt, aldus journalist Karel Smouter op De Correspondent.

Deze week werd de zaak behandeld in de rechtbank. Door de officier van justitie was veertien maanden onvoorwaardelijke celstraf en een boete van 27.000 euro geëist. De rechtbank vond dat het nog onvoldoende was geïnformeerd om tot een oordeel te komen, meldt de website. De verdachte moet verder nog psychologisch en psychiatrisch worden onderzocht.

Lisa vertelt in de slachtofferverklaring over de verdachte: "Ik heb altijd al zijn opdrachten opgevolgd omdat ik dacht dat hij handelde vanuit God en ik bang was dat als ik niet luisterde naar de opdrachten van God, dat ik dan Gods zegen zou mislopen en dat er weer nieuwe demonen in mijn leven zouden komen. Dat is wat Michael altijd zei."

Hoewel Michael ontkende strafbare feiten te hebben gepleegd, wees een eerdere bekentenis op het tegendeel. Er waren namelijk opnamen gemaakt van gesprekken tussen voorganger Mattheus van der Steen van House of Heroes, verdachte Michael en slachtoffer Lisa. In deze Nijkerkse pinksterkerk waren zowel Lisa als Michael op dat moment werkzaam binnen het kinderwerk. 

Journalist Karel Smouter schrijft over de opnames met daarop de bekentenis, die waren verwijderd door Mattheus: 'In eerste instantie was de kerkleiding niet van plan de opname van de ‘biecht’ te overhandigen aan de politie. Volgens voorganger Mattheus van der Steen was deze verwijderd (omwille van de goede vrede, red.) en niet meer terug te vinden.' Pas nadat de politie er bij Mattheus van der Steen op aandrong strafbaar te zijn wanneer hij niet zou meewerken aan het onderzoek beloofde hij 'een technisch iemand te vragen hiernaar te kijken.' 

Tegenover CIP.nl verduidelijkt Karel Smouter: "Ik heb niet willen suggereren dat Van der Steen het politieonderzoek heeft tegengewerkt, alleen wat er in mijn artikel staat: dat het even duurde voordat de opname boven water kwam en dat deze aanvankelijk 'in het belang van iedereen' was verwijderd." 

De verwijderde opname met daarop de vermeende bekentenis van de verdachte werden uiteindelijk door de politie gevorderd via Erica Duenk, een pastoraal werker die Lisa begeleidde, aan wie Van der Steen de tape had toegestuurd.

Op Lisa werd in de weken na de ‘biecht’ grote druk uitgeoefend om haar verhaal niet met de politie te delen, schrijft journalist Karel Smouter. Zij zou volgens de kerkleiding evengoed schuldig zijn aan de affaire. 

‘We zijn een internationaal en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet! Wij hebben het heel klein proberen te houden, want wij hebben niet bepaalde zaken gedaan, dat ligt tussen jou en die andere persoon. […] Ik vond het ook heel rot om dit hele proces toch wel een jaar lang samen in te gaan, en dan ineens, bats, boem, pats, politie erbij, justitie erbij, ja, dan houdt het voor ons op dat moment ook echt op.’

In een eveneens opgenomen gesprek zegt Mattheus van der Steen onder meer tegen Lisa dat hij zich zorgen maakt over het gezin van Michael. "We gaan geen keuze maken tussen jou en Michael, tussen slachtoffer en dader. […] We zijn een internationale en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet!"

Terwijl Michael D. en zijn gezin de kerk blijven bezoeken, zou Lisa verder onder druk zijn gezet. In een opname is te horen hoe Mattheus van der Steen tegen haar zegt: "Ik dacht: als zij deze route gaat kiezen [naar de politie stappen, red.], dan haalt ze letterlijk een pot wormen open. [...] Ik had het ook verschrikkelijk hebben gevonden, zeg maar, als hij zou worden opgepakt, wat natuurlijk uiteindelijk ook gebeurd is."

Nadat Lisa een lange lijst voorvallen had opgenoemd, gaf Michael in de ‘biecht’ aan dat ‘het meeste’ hiervan op waarheid berustte. In de rechtszaal nam D. echter afstand van zijn eerder afgelegde biecht. 

In reactie op de publicatie laat Mattheus van der Steen tegenover CIP.nl weten dat het volgens hem niet zo is dat hij opnames niet heeft willen overhandigen aan politie en justitie. Hij zou de opnames pas hebben verwijderd nadat hij deze had overgedragen aan de zedenpolitie, ook al blijkt uit Whatsapp berichten die CIP.nl heeft ingezien iets anders. Lisa vroeg op 10 en 13 oktober naar de gemaakte opnames. Op 13 oktober liet Mattheus van der Steen vervolgens weten dat hij deze opnames met de bekentenis had verwijderd. Op 16 oktober appte hij Lisa dat de politie om de opnames had gevraagd en een 'technisch iemand' er naar zou laten kijken om deze te kunnen sturen.

Op 11 november geeft de politie per mail aan nog steeds niet over de opnamen te beschikken. 

De bewering dat Mattheus van der Steen het biechtgesprek met bekentenis pas heeft verwijderd nadat hij het had overgedragen aan de politie lijkt dus aannemlijkerwijs niet te kloppen. 

Er is vanaf het begin volgens Mattheus volledige samenwerking geweest tussen de kerk en de gemeente. Ook zijn de betrokken personen direct ontheven uit hun functies binnen de kerk. Verder heeft de kerk altijd aangemoedigd bij alle partijen om professionele hulp te zoeken. De quotes uit het artikel van De Correspondent die suggeren dat er sprake zou zijn van een doofpot zijn volgens hem uit de context gehaald. "We hebben dit op geen enkele manier in de doofpot willen stoppen. Op geen enkele manier." 

Volgens Mattheus is het wel zo dat niet direct de hele gemeente is ingelicht over de situatie omdat er niet alleen sprake was van een lopend onderzoek, maar men ook de families en betrokkenen, waaronder kinderen van families, in bescherming wilde nemen door het niet aan de grote klok te hangen dat hun gemeentelid verdacht werd van ernstig misbruik.

House of Heroes heeft bij monde van voorganger Daniël Renger laten weten niet in te willen gaan op de vragen van journalist Karel Smouter omdat ze hem zien als een journalist die onethisch handelt - verwijzend naar zijn eerdere artikelen over Mattheus van der Steen. Daarom mailde hij naar Smouter: ‘Zolang jij niet van plan bent te rectificeren of openlijk excuses te maken voor jouw gebrek aan journalistieke ethiek zien wij geen enkele reden om jou nu wel vertrouwen te geven door te reageren op jouw vragen.' 

Lees het hele stuk op De Correspondent hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Indi
Nieuws

Twintig christenen gegijzeld in Indiase deelstaat Manipur

In India worden momenteel nog twintig christenen vastgehouden als gijzelaars. Dit gebeurt in de deelstaat Manipur, enkele dagen na de moord op drie predikanten die terugkeerden van een vredesconferentie. Gewapende groepen zijn begonnen met het ontvoe

Mijn Botswana
Nieuws

Afrikaanse kerken roepen op tot eerlijke mijnbouw

Kerken en christelijke organisaties in Afrika roepen op tot meer rechtvaardigheid rond mijnbouwprojecten op het continent. Volgens hen profiteren grote bedrijven en buitenlandse landen van Afrikaanse grondstoffen, terwijl lokale gemeenschappen vaak a

Ihab Shlayan
Nieuws

Israëlische christen wil meer erkenning voor medegelovigen in Israël

De Israëlische christen Ihab Shlayan vraagt de Israëlische overheid om christenen als aparte gemeenschap officieel meer erkenning te geven. Volgens Shlayan voelen veel christenen in Israël zich onvoldoende vertegenwoordigd in de politiek en samenlevi

Vicky López
Getuigenis

Voetbalster Vicky López getuigt: “God betekent alles voor mij”

De Spaanse voetbalster Vicky López spreekt openlijk over haar christelijke geloof. De 19-jarige middenveldster van FC Barcelona Femení zegt dat haar relatie met God haar leven heeft veranderd. “God betekent alles voor mij”, vertelt López in een inter

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden over de zondeval: "Adam en Eva gaven God de schuld"

Het is een van de meest verdrietige en ingrijpende gebeurtenissen die we in de Bijbel vinden: de zondeval. Nadat Adam en Eva een vrucht van de verboden boom aten, moesten ze het paradijs uit. Tegelijkertijd kwam met hun daad de zonde de wereld binnen

Preekstoel
Nieuws

CGK Leeuwarden mag nieuwe dominee verwelkomen: evangelist D. van Beek

De christelijke gereformeerde kerk te Leeuwarden (Friesland) mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Evangelist D. van Beek (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Bethelkerk krijgt Van Beek ds. M. B. Visser als zijn directe col

Jonge Generaties Dag
Persbericht

MissieNederland presenteert Jeugdtrends 2026 tijdens eerste Jonge Generaties Dag

MissieNederland organiseert op vrijdag 29 mei voor het eerst de Jonge Generaties Dag. Tijdens deze bijeenkomst in Veenendaal worden ook de Jeugdtrends 2026 gepresenteerd: een nieuw onderzoeksrapport over ontwikkelingen onder christelijke jongeren in

Jacobs
Column

Waarom ik blijf strijden tegen antisemitisme al lijkt het weinig nut te hebben

In zijn nieuwe dagboek twijfelt opperrabbijn Jacobs over zijn strijd tegen antisemitisme en hoe nutteloos die soms lijkt. Hij waarschuwt immers al vele jaren en die waarschuwingen lijken nauwelijks nut te hebben. En toch blijft hij strijdbaar, zo ben

Meerartikelen

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Een persoon van vrede herkennen: wat bedoelt de Bijbel daarmee?

Hoe bereik je mensen met het evangelie? Volgens David en Paul Watson begint dat vaak bij een ‘persoon van vrede’: iemand die door God is voorbereid om het evangelie te ontvangen en door te geven binnen zijn of haar gemeenschap. In dit fragment uit Di

Anne Borkent
Column

De verborgen statusladder in de kerk staat haaks op Gods koninkrijk

Zeventien jaar lang was ik voorganger van een kerk in Arnhem. In die jaren heb ik veel geleerd over leiderschap. In deze serie columns kijk ik eerlijk in de spiegel. Vandaag kijk ik niet zozeer naar mijzelf als persoon, maar naar de cultuur die we al

Trouw en Historische Jezus
Nieuws

VU-professor haalt uit naar Trouw om boek ‘historische Jezus’: 'Dit kan écht niet'

Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Nieuwe Testament aan de Vrije Universiteit Amsterdam, heeft fel uitgehaald naar dagblad Trouw vanwege aandacht voor het boek De historische Jezus - De vergoddelijking van een filosoof van Jos Stollman. Vooral d

Pakistan
Nieuws

Christelijke leiders Pakistan willen wijziging Grondwet en gelijke rechten

Christelijke leiders en belangenorganisaties in Pakistan dringen aan op grondwetswijzigingen om religieuze minderheden beter te beschermen. Zij vragen specifieke aanpassingen om discriminatie te bestrijden en gelijke vertegenwoordiging in te voeren.

Rose Docherty
Nieuws

Schotse grootmoeder vrijgesproken na vervolging om stilteprotest bij abortuskliniek

De Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is opgelucht dat justitie geen hoger beroep instelt tegen haar vrijspraak. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het ‘beïnvloeden’ van personen binnen de

Kerk beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Evangelische kerk in Oekraïne zwaar getroffen door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense stad Balakliya is zwaar beschadigd geraakt door een Russische luchtaanval. Dat schrijft Evangelical Focus. Bij de aanval vloog het kerkgebouw in brand en werd het dak volledig verwoest. Balakliya ligt ten zuiden

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. W. M. Mulder

De hersteld hervormde gemeente te Urk (Elim) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). Ds. Mulder moet op Urk ds. P. J. T. van den Herik opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin dit jaar naar Garderen. Mulder is op zijn beurt s

Bijbelgenootschappen 80 jaar
Persbericht

Bijbelgenootschappen vieren 80 jaar wereldwijde samenwerking

De United Bible Societies (UBS), het wereldwijde samenwerkingsverband van Bijbelgenootschappen, bestaat deze maand tachtig jaar. Het jubileum wordt vandaag gevierd in Jakarta, Indonesië. Volgens het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) laat de g

Henk Jochemsen en Willien van Wieringen
Briefwisseling

Slotbrief Henk Jochemsen: 'Queertheologie heeft een duidelijke agenda'

Queertheologie draait niet om winnen of verliezen, maar om emancipatie en ruimte voor meerdere interpretaties van Bijbelteksten, zo stelde dr. Willien van Wieringen in haar vorige brief. In deze slotbrief reageert prof. dr. Henk Jochemsen op haar vis

Draagmoederschap en christenen
Analyse

Draagmoederschap en christenen: vijf belangrijke vragen en antwoorden

Met een nieuw wetsvoorstel wil het kabinet draagmoederschap juridisch beter regelen. Onder christenen roept dat fundamentele vragen op. Want wat gebeurt er wanneer zwangerschap, ouderschap en technologie steeds meer georganiseerd kunnen worden? Dreig

Rick
Getuigenis

Rick deelde Jezus' boodschap in bergdorpen Azië: “God is eigenaar van mijn leven”

Rick groeide op in een kerkelijke omgeving, maar geloof stond lange tijd niet op de eerste plaats. In de podcast van Ichthus Alive vertelt hij hoe een DTS-traject van Jeugd met een Opdracht zijn leven veranderde en hem uiteindelijk naar Centraal-Azië

Dina-Perla Portnaar
Column

Lopen op eieren: de pijnlijke gevolgen van een narcistische opvoeding

In het tweede deel van haar serie over opgroeien in een narcistisch gezinssysteem gaat Dina-Perla Portnaar dieper in op de blijvende gevolgen van emotionele aanpassing en onveiligheid. Ze beschrijft hoe perfectionisme, hyperalertheid, verstrengeling