De Correspondent: 'Kerk House Of Heroes dekte jarenlang misbruik toe'

Nieuws 25 oktober 2017
Misbruik

De Correspondent heeft vandaag een uitgebreide reconstructie gepubliceerd waarin een misbruikaffaire in House of Heroes te Harderwijk uit de doeken wordt gedaan. Binnen de charismatische kerk van voorganger Mattheus van der Steen zou Lisa (nu 23 jaar) in haar jeugd zijn opgevangen door een echtpaar, van wie de man en pleegvader een 'profeet' zou zijn. Die zou haar destijds hebben misbruikt, vanaf haar 15de. Lisa zou zich daar niet tegen verzet hebben omdat ze niet anders kon en bang was om uit het pleeggezin te worden gezet. Toen het misbruik binnen de kerk bekend werd, jaren later, zou voorganger Mattheus van der Steen de hele zaak in de doofpot hebben willen stoppen.

Lees het stuk op De Correspondent hier.

De hele zaak werd binnen de kerk behandeld als een buitenechtelijke affaire van Michael, in plaats van een ongepaste relatie tussen een pleegvader die zijn aangenomen dochter misbruikt, aldus journalist Karel Smouter op De Correspondent.

Deze week werd de zaak behandeld in de rechtbank. Door de officier van justitie was veertien maanden onvoorwaardelijke celstraf en een boete van 27.000 euro geëist. De rechtbank vond dat het nog onvoldoende was geïnformeerd om tot een oordeel te komen, meldt de website. De verdachte moet verder nog psychologisch en psychiatrisch worden onderzocht.

Lisa vertelt in de slachtofferverklaring over de verdachte: "Ik heb altijd al zijn opdrachten opgevolgd omdat ik dacht dat hij handelde vanuit God en ik bang was dat als ik niet luisterde naar de opdrachten van God, dat ik dan Gods zegen zou mislopen en dat er weer nieuwe demonen in mijn leven zouden komen. Dat is wat Michael altijd zei."

Hoewel Michael ontkende strafbare feiten te hebben gepleegd, wees een eerdere bekentenis op het tegendeel. Er waren namelijk opnamen gemaakt van gesprekken tussen voorganger Mattheus van der Steen van House of Heroes, verdachte Michael en slachtoffer Lisa. In deze Nijkerkse pinksterkerk waren zowel Lisa als Michael op dat moment werkzaam binnen het kinderwerk. 

Journalist Karel Smouter schrijft over de opnames met daarop de bekentenis, die waren verwijderd door Mattheus: 'In eerste instantie was de kerkleiding niet van plan de opname van de ‘biecht’ te overhandigen aan de politie. Volgens voorganger Mattheus van der Steen was deze verwijderd (omwille van de goede vrede, red.) en niet meer terug te vinden.' Pas nadat de politie er bij Mattheus van der Steen op aandrong strafbaar te zijn wanneer hij niet zou meewerken aan het onderzoek beloofde hij 'een technisch iemand te vragen hiernaar te kijken.' 

Tegenover CIP.nl verduidelijkt Karel Smouter: "Ik heb niet willen suggereren dat Van der Steen het politieonderzoek heeft tegengewerkt, alleen wat er in mijn artikel staat: dat het even duurde voordat de opname boven water kwam en dat deze aanvankelijk 'in het belang van iedereen' was verwijderd." 

De verwijderde opname met daarop de vermeende bekentenis van de verdachte werden uiteindelijk door de politie gevorderd via Erica Duenk, een pastoraal werker die Lisa begeleidde, aan wie Van der Steen de tape had toegestuurd.

Op Lisa werd in de weken na de ‘biecht’ grote druk uitgeoefend om haar verhaal niet met de politie te delen, schrijft journalist Karel Smouter. Zij zou volgens de kerkleiding evengoed schuldig zijn aan de affaire. 

‘We zijn een internationaal en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet! Wij hebben het heel klein proberen te houden, want wij hebben niet bepaalde zaken gedaan, dat ligt tussen jou en die andere persoon. […] Ik vond het ook heel rot om dit hele proces toch wel een jaar lang samen in te gaan, en dan ineens, bats, boem, pats, politie erbij, justitie erbij, ja, dan houdt het voor ons op dat moment ook echt op.’

In een eveneens opgenomen gesprek zegt Mattheus van der Steen onder meer tegen Lisa dat hij zich zorgen maakt over het gezin van Michael. "We gaan geen keuze maken tussen jou en Michael, tussen slachtoffer en dader. […] We zijn een internationale en nationaal bekende gemeente, en als zaken bekend worden, dan blijft dat je gewoon je hele leven achtervolgen. Dat willen we niet!"

Terwijl Michael D. en zijn gezin de kerk blijven bezoeken, zou Lisa verder onder druk zijn gezet. In een opname is te horen hoe Mattheus van der Steen tegen haar zegt: "Ik dacht: als zij deze route gaat kiezen [naar de politie stappen, red.], dan haalt ze letterlijk een pot wormen open. [...] Ik had het ook verschrikkelijk hebben gevonden, zeg maar, als hij zou worden opgepakt, wat natuurlijk uiteindelijk ook gebeurd is."

Nadat Lisa een lange lijst voorvallen had opgenoemd, gaf Michael in de ‘biecht’ aan dat ‘het meeste’ hiervan op waarheid berustte. In de rechtszaal nam D. echter afstand van zijn eerder afgelegde biecht. 

In reactie op de publicatie laat Mattheus van der Steen tegenover CIP.nl weten dat het volgens hem niet zo is dat hij opnames niet heeft willen overhandigen aan politie en justitie. Hij zou de opnames pas hebben verwijderd nadat hij deze had overgedragen aan de zedenpolitie, ook al blijkt uit Whatsapp berichten die CIP.nl heeft ingezien iets anders. Lisa vroeg op 10 en 13 oktober naar de gemaakte opnames. Op 13 oktober liet Mattheus van der Steen vervolgens weten dat hij deze opnames met de bekentenis had verwijderd. Op 16 oktober appte hij Lisa dat de politie om de opnames had gevraagd en een 'technisch iemand' er naar zou laten kijken om deze te kunnen sturen.

Op 11 november geeft de politie per mail aan nog steeds niet over de opnamen te beschikken. 

De bewering dat Mattheus van der Steen het biechtgesprek met bekentenis pas heeft verwijderd nadat hij het had overgedragen aan de politie lijkt dus aannemlijkerwijs niet te kloppen. 

Er is vanaf het begin volgens Mattheus volledige samenwerking geweest tussen de kerk en de gemeente. Ook zijn de betrokken personen direct ontheven uit hun functies binnen de kerk. Verder heeft de kerk altijd aangemoedigd bij alle partijen om professionele hulp te zoeken. De quotes uit het artikel van De Correspondent die suggeren dat er sprake zou zijn van een doofpot zijn volgens hem uit de context gehaald. "We hebben dit op geen enkele manier in de doofpot willen stoppen. Op geen enkele manier." 

Volgens Mattheus is het wel zo dat niet direct de hele gemeente is ingelicht over de situatie omdat er niet alleen sprake was van een lopend onderzoek, maar men ook de families en betrokkenen, waaronder kinderen van families, in bescherming wilde nemen door het niet aan de grote klok te hangen dat hun gemeentelid verdacht werd van ernstig misbruik.

House of Heroes heeft bij monde van voorganger Daniël Renger laten weten niet in te willen gaan op de vragen van journalist Karel Smouter omdat ze hem zien als een journalist die onethisch handelt - verwijzend naar zijn eerdere artikelen over Mattheus van der Steen. Daarom mailde hij naar Smouter: ‘Zolang jij niet van plan bent te rectificeren of openlijk excuses te maken voor jouw gebrek aan journalistieke ethiek zien wij geen enkele reden om jou nu wel vertrouwen te geven door te reageren op jouw vragen.' 

Lees het hele stuk op De Correspondent hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...

Padron
Nieuws

Pastor vervolgd vanwege uitspraken tijdens grote crisis in Cuba

“De kinderen hadden honger, het eten in de koelkast was bedorven en ik verliet zeer geëmotioneerd het huis”, vertelt de Cubaanse pastor Alexis Padrón. Hij werd begin juni gearresteerd nadat hij had deelgenomen aan een protest vanwege de vele...

Soedan
Nieuws

Zes christelijke medewerkers vrij na gewelddadige ontvoering in Zuid-Soedan

Zes medewerkers van de christelijke organisatie Young Life zijn in Zuid-Soedan vrijgelaten na vijf dagen gevangenschap. Gewapende mannen overvielen hen onderweg van een theologische training naar huis en staken hun voertuig in brand. De medewerkers...

Pike
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vragen om genade voor vrouw die uitvoering doodstraf overleeft

De Amerikaanse Christa Pike overleefde vorige week twee dodelijke injecties tijdens haar executie in Tennessee. Nu willen christelijke bisschoppen voorkomen dat de staat opnieuw probeert haar te doden. Ze vragen gouverneur Bill Lee om haar...

Pindel
Nieuws

Poolse bisschop onder politiebegeleiding uit kerk na protest tegen afzetting pastoor

De Poolse bisschop Roman Pindel kon zondagavond urenlang een kerk in Grojec niet verlaten door een protest tegen de afzetting van pastoor Józef Zborek. De politie begeleidde hem rond één uur ’s nachts naar buiten. Volgens het bisdom Bielsko-Żywiec...

Ds. M. L. Dekker
Video

GerGem-predikant over bloedbad 7 oktober en Israël als onderdeel van Gods heilsplan

De verschrikkingen van 7 oktober 2023 staan bij ds. M. L. Dekker en zijn vrouw in het hart gegrift. Het echtpaar woonde en werkte op dat moment in Israël, waar Dekker jarenlang vanuit Nazareth onder het Joodse volk werkzaam was. Tijdens een...

Kassel
Nieuws

Duitse organist verliest kerkelijk werk vanwege AfD-zetel en stapt naar rechter

De Duitse organist Thomas Sosna mag in verschillende kerken in Kassel niet meer spelen omdat hij namens de AfD in de gemeenteraad zit. Een protestantse gemeente beëindigde zijn dienstverband. Ook katholieke kerken geven hem geen nieuwe opdrachten...

Meerartikelen

Jim Bakker
Nieuws

Omstreden Amerikaanse tv-prediker Jim Bakker overleden op 86-jarige leeftijd

De Amerikaanse evangelist en televisieprediker Jim Bakker is maandag op 86-jarige leeftijd overleden. Bakker behoorde in de jaren zeventig en tachtig tot de bekendste christelijke televisiepersoonlijkheden van de Verenigde Staten. Zijn succesvolle...

azc
Nieuws

ChristenUnie en SGP werken aan plan tegen geweld tegen christenen in azc’s

Don Ceder (ChristenUnie) en Diederik van Dijk (SGP) werken aan een gezamenlijk plan om christelijke asielzoekers beter te beschermen tegen bedreiging en geweld. Ze willen onder meer veilige opvangplekken voor bedreigde christenen en snelle berechting...

Nico van der Voet
Opinie

Micha Nederland klopt aan bij ING, maar kloppen de Bijbelteksten ook?

Micha Nederland roept kerken op om ING aan te spreken op zijn financieringsbeleid rond olie en gas. Daarbij verwijst de organisatie naar de Bijbel: de weduwe die blijft aankloppen bij de onrechtvaardige rechter en de oproep uit Spreuken om voor...

CGK-situatie
Analyse

CGK-synode steekt hand uit, maar Rijnsburg ervaart juist grotere afstand

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) sloot vrijdag haar eerste vergaderweek af met woorden over herstel, verbinding en een uitgestoken hand naar afwezige kerken. Toch is het maar de vraag of die boodschap bij de gemeenten...

Brazilië
Getuigenis

Evangelische beweging groeit snel in Brazilië: duizenden dopelingen in Amazone

De evangelische beweging in Brazilië groeit sterk en krijgt ook in afgelegen gebieden van het land steeds meer voet aan de grond. In het Amazonegebied worden nieuwe gemeenten gesticht en duizenden mensen gedoopt. Voorgangers spraken hierover...

Donkey Mobile
Nieuws

Donkey Mobile neemt Preekondertiteling over

Donkey Mobile, het bedrijf achter een veelgebruikte kerkapp en streamingplatform Kerkdienstgemist, neemt Preekondertiteling over. Met deze technologie kunnen bezoekers van kerkdiensten live meelezen met wat er wordt gezegd. De tekst kan bovendien...

Ds. A. Simons
Nieuws

Ds. Simons gaat als pastor bij Refoweb aan de slag

Ds. A. Simons gaat aan de slag als pastor voor Refoweb. De reformatorische jongerensite en de hervormde predikant zelf maakten dat gisteren bekend. In zijn nieuwe rol gaat Simons pastorale gesprekken voeren met mensen die met geestelijke vragen...

machete
Nieuws

Moslim bedreigt kerkgangers in Indonesië met machete

Een kerkdienst in Indonesië is verstoord door een moslim die met een machete zwaaide en met bloedvergieten dreigde. De ongeveer veertig kerkgangers verlieten daarop hun gebedsruimte. Hoewel de man later zijn excuses aanbood, sloot het lokale...

Ruben Flach ingezegend
Nieuws

Ruben Flach ingezegend als interim-voorganger De Schuilplaats in Ede

Ruben Flach is ingezegend als interim-voorganger van evangelische gemeente De Schuilplaats in Ede. Hij gaat de gemeente de komende twee jaar parttime dienen. De benoeming volgt op een periode van een half jaar waarin Flach als adviseur optrok met het...

Moeder en dochter
Nieuws

Christelijke moeder en dochter omgekomen bij Israëlische luchtaanval in Gaza

Twee Palestijnse christenen zijn zaterdag omgekomen bij een Israëlische luchtaanval op Gaza-Stad. Het gaat om een moeder en haar dochter. Zij hielpen eerder kerkgangers en ontheemden. Israël zegt dat de aanval gericht was op een hoge leider van...

Nigeria
Nieuws

Twee christenen gedood bij nachtelijke aanval op Nigeriaans dorp

Bij een nachtelijke aanval op het overwegend christelijke dorp Angwan Tsarki in Nigeria zijn zondag twee christenen gedood. Drie anderen raakten gewond. Volgens inwoners vielen gewapende Fulani-herders het dorp rond tien uur ’s avonds binnen, terwijl...

LHBTI
Nieuws

Megakerk biedt excuses aan na omstreden preek over gendertransitie

Een grote Amerikaanse kerk heeft excuses aangeboden na een omstreden preek over genderidentiteit en medische behandelingen bij transgender jongeren. De preek van gastpreker David Mahan leidde tot protesten. Binnen de kerk ontstond vervolgens...