Zeven don’ts bij pastoraat aan homo’s

God 7 september 2017 Herman van Wijngaarden
Herman van Wijngaarden

Pastoraat aan homoseksuele jongeren is een kwetsbaar proces. Alleen al omdat je het ‘nooit helemaal goed doet’, zou je het bijna laten liggen. Maar dat is natuurlijk geen optie. Beter kun je het aandurven om fouten te maken en tegelijkertijd proberen die fouten zoveel mogelijk te vermijden. Belangrijk daarbij is dat je in de gaten houdt wat het doel van jouw begeleiding is: jongeren helpen om te komen van ‘erkenning van…’ naar ‘verantwoordelijkheid dragen voor…’ hun homoseksuele gevoelens. Daarbij zeven don’ts.

Don’t 1: Gelijk vertellen wat de Bijbel erover zegt
Mensen die een uitgesproken mening hebben over Bijbel en homoseksualiteit, kunnen denken dat het belangrijkste doel van het pastoraat is: ervoor zorgen dat de ander die mening overneemt. En dus beginnen ze gelijk maar te vertellen ‘wat de Bijbel erover zegt’. Het is een belangrijke oorzaak van kortsluiting. Ten eerste weet die jongere waarschijnlijk al lang hoe jij erover denkt, en ten tweede zoekt hij/zij op dat moment geen mening maar meeleven. Hij zoekt een weg om met zijn homo-zijn om te gaan en wil dat jij met hem meedenkt en – leeft. Dat de Bijbel daarbij opengaat, is helemaal terecht, maar het gaat om het proces van de jongere. Niet jouw mening is dus leidend, maar de vraag van de jongere. Vandaar:

- Do: ga een (beperkt) proces in van meerdere gesprekken en durf daarin ook het geloof ter sprake te brengen.

Don’t 2: Vooral eigen gedachten en ervaringen verwoorden
Je staat er versteld van hoe vaak het gebeurt: de ‘pastor’ heeft een goed boek over het onderwerp gelezen, kent iemand die óók homoseksueel is, of (nog erger) moet zelf óók ‘strijden tegen seksuele zonden’ en… daar moet hij toch eerst wat over vertellen. ‘Want daar zul je vast veel aan hebben.’ Niet dus! Waar een homoseksuele jongere behoefte aan heeft, is om – eindelijk – eens te kunnen vertellen waar hij de afgelopen periode doorheen gegaan is; welke pijn en welk verdriet hij daarin mogelijk opgelopen heeft; wat hem nu bezighoudt. Enzovoorts. Vandaar:

- Do: luister en stel vragen die de jongere helpen om zijn verhaal te vertellen. Luister en slik je eigen gedachten in.

wijs in eerste instantie op het eigen netwerk van gezin, familie en gemeente. Probeer dat zo nodig te activeren.

Don’t 3: Veronderstellen dat het misschien wel over gaat
Ook dit komt vaak voor: een homoseksuele jongere is na een lange periode van ontkenning tot de conclusie gekomen dat hij tóch homo is. Maar als hij daarover gaat praten, wil zijn omgeving daar niet aan: ‘Weet je het wel zeker?’ ‘Je bent nog jong, misschien gaat het wel over!’ Of zelfs: ‘Heb je er wel voor gebeden?’ Je wordt dan weggestuurd met: ‘Denk er eerst nog maar eens goed over na!’ Alsof je dat niet al jaren gedaan hebt! Een zeer teleurstellende ervaring. Vandaar:

- Do: neem het verhaal van de jongere serieus en ga uit van zijn ervaringen!

Don’t 4: Bij voorbaat wijzen op hulpverlening
Uit een gevoel van machteloosheid of onbekwaamheid kan een pastor gelijk willen doorverwijzen naar een psycholoog of therapeut. Soms kan dat goed zijn, namelijk als een jongere vanwege zijn homoseksualiteit in de knoop is geraakt met zichzelf, bijvoorbeeld door gevoelens van minderwaardigheid of depressiviteit. Maar dat is gelukkig lang niet altijd zo. Homoseksualiteit is geen ziekte waarvoor je behandeld moet worden. Je hebt er wel steun bij nodig – gewoon, van de mensen in je directe omgeving. Vandaar:

- Do: wijs in eerste instantie op het eigen netwerk van gezin, familie en gemeente. Probeer dat zo nodig te activeren.

Don’t 5: Het probleem dramatiseren
Goed bedoeld, maar toch iets waarvoor je moet oppassen: de pastor is zo bewogen met de homoseksuele jongere dat hij té heftige woorden gaat gebruiken. ‘Wat moet dit ontzettend moeilijk voor je zijn’; ‘Wat heb jij een zwaar kruis te dragen!’ Als het verhaal van de jongere daar aanleiding toe geeft, zijn deze woorden terecht. Maar het gebeurt ook wel dat de pastor op deze manier de indruk wekt dat hij het probleem groter vindt dan de jongere zelf. Begrip is goed en nodig, maar laat ook altijd perspectief en hoop doorschemeren. Vandaar:

- Do: erken het probleem van de jongere, maar probeer het ook hanteerbaar te maken. Geef perspectief!

Goed bedoeld, maar toch iets waarvoor je moet oppassen: de pastor is zo bewogen met de homoseksuele jongere dat hij té heftige woorden gaat gebruiken.

Don’t 6: Om de hete brij heendraaien
Laten we eerlijk zijn: het leven kan voor een homoseksuele jongeren knap ingewikkeld zijn, zeker ook als hij ervoor kiest single te blijven. Accepteren dat je homo bent, is tot daaraan toe, maar dan begint het pas. Hoe ga je om met verliefdheden, zelfbevrediging, vriendschappen? Net als andere jongeren hebben ook homoseksuele jongeren te maken met de verleiding van porno, maar ze denken vaak dat het bij hen ‘erger’ is dan voor anderen, en ze durven er niet over te praten. Voor de pastor vraagt dat antenne en de bereidheid om zich kwetsbaar op te stellen. Vandaar:

- Do: durf dingen concreet te benoemen, of in ieder geval: geef ruimte aan de weerbarstige praktijk.

Don’t 7: Een afhankelijkheidsrelatie creëren
Een homoseksuele jongeren heeft steun nodig en verdient die ook. Toch blijft het doel dat hij zelf verantwoordelijk wordt voor hoe hij omgaat met zijn homo-zijn. Die verantwoordelijkheid ligt uiteindelijk niet bij jou, de kerk en zelfs niet bij God. Soms moet je een homoseksuele jongere daarop wijzen: ‘Jij moet zelf een weg zoeken met je homo-zijn. Ik wil je daarbij helpen, maar het blijft uiteindelijk jouw eigen verantwoordelijkheid!’ Vandaar:

- Do: ondersteun de jongere in het nemen van eigen verantwoordelijkheid.

Herman van Wijngaarden is medewerker van Hart van Homo’s. Hart van Homo’s organiseert op 12 september een toerustingsavond over pastoraat aan homoseksuele jongeren. Op 7 oktober is er een ontmoetingsdag. Klik hier voor meer informatie.

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

Walid Alasaad
Interview

Syrische voorganger houdt Nederlandse kerken spiegel voor: "Hier is het vaak meer ik dan wij"

Als de Syrische Walid Alasaad (49) terugkijkt op zijn leven, ziet hij hoe God hem stap voor stap heeft voorbereid op zijn roeping. Via een twaalf jaar durende ‘woestijnperiode’ en een vlucht naar Nederland kwam hij uiteindelijk terecht bij de...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Cvandaag
Opinie

Ik snap wel iets van die omgekeerde vlaggen

Omgekeerde vlaggen als symbool van boerenprotesten zijn sinds een paar jaar gemeengoed geworden. Veel mensen verafschuwen het. Dat begrijp ik. Maar ik ben milder geworden. Die vlaggen kloppen wel, maar toch niet helemaal. Als je honderden trekkers...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...