7 bijzondere wijsheden van de Woestijnvaders

God 23 juni 2016
De Woestijnvaders zijn inspirerende mannen en vrouwen uit het eerste millennium, die deel uitmaakten van een intrigerende monnikenbeweging. Vanaf de derde eeuw trokken illustere karakters als Antonius de Grote, Mozes de Donkere, Johannes van de Ladder, Maria uit Egypte en Syncletica uit Alexandrië de Egyptische woestijn in, op zoek naar spirituele ontwikkeling, wijsheid en inspiratie.  

Mattias Rouw en zijn vrienden raakte zo geïnspireerd door de levens van de Woestijnvaders dat hij met zijn vrienden een prachtig boek maakte onder de titel 'Woestijnvaders'. Het is geïllustreerd door Studio Vandaar. In het boek vind je de mooiste uitspraken en meest bijzondere wijsheden van de Woestijnvaders. Het is een lust om uit te lezen. Niet voor niks won het afgelopen week de Theologie Publicatieprijs. Op CIP.nl 7 mooie uitspraken en anekdoten over de Woestijnvaders. 

Koop Woestijnvaders hier.

1. Gregorius de Grote over delen
"We zijn gemaakt van stof, niemand heeft daar recht op, het is gezamenlijk bezit. En wat wij produceren met behulp van dit lichaam dient daarom ter versterking van ons allemaal."

"Tevergeefs denken mensen dat ze onschuldig zijn, als ze beweren dat zij hun bezittingen niet hoeven te delen. Want mensen die zo denken, plegen roofbouw op andermans leven. Zij creëren een slagveld waarop zij moordend rondgaan, omdat zij achterhouden wat de ander toebehoort. Want als je hulp geeft aan mensen in nood, geef je hun wat van hen is, niet van jezelf. Als je je bezittingen met anderen deelt, kun je daarom beter spreken over een daad van rechtvaardigheid dan van
naastenliefde."

2. Pambo van Nitrië over spaarzaamheid in woorden
Het is bekend dat vader Pambo, als men bij hem kwam om raad te vragen of hem een probleem voor te leggen, nooit meteen antwoord gaf. Hij zei altijd: “Ik heb het antwoord nog niet gevonden.” Soms gingen er weken voorbij, zonder dat hij antwoord gaf. “Ik kan maar niet bevatten wat het gevolg zal zijn van de woorden die ik uit wil spreken, dus ik geef nog even geen antwoord,” zei hij dan. Maar als hij uiteindelijk antwoordde, was het zeer wijs, alsof God over elk woord zijn zegen had gegeven.

3. Gezelligheid kent geen tijd 
Een grijsaard kwam op bezoek bij een woestijnvader. Deze kookte een potje linzen en zei tegen hem: ‘Laten we voor het eten eerst een kort gebed uitspreken.’ De woestijnvader bad vervolgens het hele bijbelboek Psalmen en de ander zei uit zijn hoofd twee andere bijbelboeken op. En toen de ochtend aanbrak, vertrok de grijsaard die op bezoek gekomen was, en zij vergaten te eten.

4. Waarom God ontmoeten niet gelijk staat aan bidden 
Monnik Kallistos Ware vertelde eens: ‘Er was eens een oude man die de gewoonte had uren in de kerk door te brengen. Op een gegeven moment vroegen zijn vrienden hem wat hij daar al die tijd aan het doen was. “Ik ben aan het bidden,” antwoordde hij. “O,” zeiden zijn vrienden, “dan heb je vast heel veel aan God te vragen!” Enigszins verbaasd zei de oude man, “Ik vraag God helemaal niets.” “Maar, wat doe je daar dan al die tijd?”, vroegen zij. Hij antwoordde: “Ik zit en kijk naar God en God zit en kijkt naar mij.”’

5. Nisteros de Grote over afhankelijkheid
Een monnik die zag dat Nisteros de Grote twee tunieken had, vroeg hem: ‘Als er nu een bedelaar naar je toe komt, en hij zou om een tuniek vragen, welke zou je dan geven?’ Nisteros antwoordde: ‘De mooiste van de twee.’ ‘Goed,’ zei de monnik, ‘maar wat doe je als er vervolgens nóg een bedelaar komt, die ook om een tuniek vraagt?’ ‘Dan zou ik mijn tuniek door de helft scheuren en één deel aan de bedelaar geven. Met het andere deel zou ik mijzelf bedekken door het om mij heen te slaan. Met mijn riem lukt het me dan vast wel om alles op z’n plaats te houden,’ zei Nisteros rustig.

‘OK, alles goed en wel,’ zei de monnik verwachtingsvol, ‘maar wat zou je doen als er vervolgens nóg een bedelaar zou komen, die je naar die lap stof zou vragen? Wat zou je dan doen?’ Daarop sprak de oude man: ‘Ik zou hem de lap stof geven en rustig ergens gaan zitten wachten, naakt, totdat God mij iets zou geven om me mee te kleden. Want ik zou nooit, echt nooit, ook maar iets van iemand vragen.’

6. Ruzie maken
Twee woestijnvaders woonden al heel lang samen in een klein monnikshuisje. Ze ergerden zich nooit aan elkaar en hadden nooit ruzie. Daarom zei de een tegen de ander: ‘Kom, laten we eens ruzie maken, zoals de anderen dat doen.’ Maar de ander zei: ‘Ik zou niet weten hoe je ruzie zou kunnen maken.’ De eerste was echter vastberaden en sprak: ‘Ik heb een idee. Laten we een steen in het midden neerleggen. Ik zal zeggen: “Die is van mij!”, waarop jij zegt: “Nee hoor, die is van mij.” Daar kunnen we dan mooi over discussiëren en zo komt er vast wel ruzie.’

Ze plaatsten een steen in het midden. De een zei: ‘Die is van mij,’ waarop de ander zei: ‘Ik denk dat die van mij is.’ De eerste sprak daarop met iets meer klem: ‘Die is niet van jou, de steen is van mij!’ De andere monnik antwoordde toen: ‘Goed dan, als die steen écht van jou is, pak hem dan maar!’ En zo lukte het deze woestijnvaders zelfs niet ruzie te maken terwijl ze het echt wilden.

7. Antonius over oordelen
Woestijnmonnik Antonius zei eens: ‘Al zie je iemand een ernstige fout maken op het moment dat hij sterft, zelfs dan is het niet gepast om te oordelen. Want wie weet hoe God naar iemands leven kijkt? Sommigen hebben publiekelijk grote fouten gemaakt, maar hebben in het geheim nog grotere daden verricht; zo worden mensen die kritiek hebben, verblind door de rook van hun eigen vurige oordeel, in plaats van dat hun geest verlicht wordt door de zon van kennis en wijsheid.’

Koop Woestijnvaders hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Arie-Jan Mulder
Column

Wie is de grootste? Jezus geeft een verrassend antwoord

Gods liefde, het zaad van het Koninkrijk, is overal gezaaid en komt op in de kwetsbaarheid van ons bestaan. Maar wie zich kwetsbaar durft op te stellen, kan inderdaad ook gekwetst worden. En wat dan? Voor volgelingen van Jezus is dat iets om zich op

Dina-Perla Portnaar
Column

Opgroeien in een narcistisch gezin: waarom loskomen zo moeilijk is

In het slotdeel van haar serie over opgroeien in een narcistisch gezinssysteem beschrijft Dina-Perla Portnaar hoe oude rollen, verborgen gezinsregels en verstrengeling doorwerken in het volwassen leven. Ze laat zien waarom grenzen stellen en de waarh

Bart Visser
Nieuws

Directeur Bart Visser vertrekt na 22 jaar bij New Wine

Na ruim 22 jaar betrokken te zijn geweest bij New Wine Nederland neemt directeur Bart Visser afscheid van de organisatie. Met ingang van het nieuwe schooljaar maakt hij de overstap naar de Christelijke Hogeschool Ede, waar hij aan de slag gaat als do

Jennifer Melle
Nieuws

Christelijke verpleegkundige volledig vrijgepleit na weigering voornaamwoorden te gebruiken

De Britse toezichthouder voor verpleegkundigen heeft besloten geen maatregelen te nemen tegen de christelijke verpleegkundige Jennifer Melle. Zij kwam onder vuur te liggen nadat zij tijdens haar werk weigerde de vrouwelijke voornaamwoorden te gebruik

Pakistan
Nieuws

Blinde christen na tien maanden cel vrijgesproken van godslastering in Pakistan

Een rechtbank in de Pakistaanse stad Lahore heeft de blinde christen Nadeem Masih vrijgesproken van godslastering. De 49-jarige man zat bijna tien maanden vast op beschuldiging van het beledigen van de profeet Mohammed, een misdrijf waarop in Pakista

Bisschop
Nieuws

Tachtigjarige bisschop opgepakt tijdens nieuwe actie tegen kerk in Nicaragua

De 80-jarige rooms-katholieke bisschop Juan Abelardo Mata Guevara is in Nicaragua opgepakt door de politie. Dat meldt The Christian Post op basis van informatie van mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De arrestatie past vol

Bijbel
Nieuws

Australische kloosterorde verdedigt opvang veroordeelde zedendelinquenten

De katholieke kloosterorde Christian Brothers in Australië verdedigt het besluit om negen veroordeelde plegers van seksueel misbruik van kinderen binnen de orde te houden. De leiding spreekt van een 'Bijbelse opdracht' om voor alle broeders te blijve

Ds. J. van Walsem
Nieuws

CGK Rijnsaterwoude krijgt voor het eerst sinds 1906 een eigen predikant: ds. J. van Walsem

De christelijke gereformeerde kerk te Rijnsaterwoude beschikt binnenkort voor het eerst sinds haar oprichting in 1906 over een eigen predikant. Ds. J. van Walsem (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Van Walsem was voor het laatst als gemeen

Meerartikelen

Evangelisch Werkverband
Persbericht

Sandra Kooij nieuwe directeur van Evangelisch Werkverband

Het Evangelisch Werkverband (EW) heeft een nieuwe directeur. Per 1 juli neemt Sandra Kooij de leiding van de organisatie over van Janneke Plantinga, die de afgelopen jaren verantwoordelijk was voor de vernieuwde koers van het EW. Het bestuur laat wet

Richard Groenenboom
Interview

SDOK-woordvoerder ziet Chinese kerk groeien: “Xi Jinping is geestelijk gezien een zegen”

Voorgangers komen achter de tralies, huiskerken worden gesloten en kinderen mogen geen Bijbels onderwijs meer ontvangen. Wie dit op zich in laat werken, zou wellicht denken dat de kerk langzamerhand in China verdwijnt. Toch is het tegenovergestelde w

kartel
Getuigenis

Undercoveragent leidde kartellid tot Jezus: "Hij gaf zijn leven aan de Heer"

Bijna dertig jaar lang werkte de Amerikaanse voorganger Dale Sutherland als undercoveragent bij de narcoticabrigade in Washington D.C. Terwijl hij drugscriminelen opspoorde en arresteerde, deelde hij ook het Evangelie met collega's, arrestanten en ge

documentaire Kan ik dit nog geloven?
Analyse

Kan het christelijk geloof rationeel worden verdedigd? Docu zet argumenten op een rij

"Bewijs maar eens dat God bestaat." Veel christenen krijgen die vraag vroeg of laat voorgeschoteld. Op school, op de universiteit, op het werk of tijdens een gesprek met vrienden. Lange tijd leek het debat vooral in één richting te gaan: geloof hoord

Prof. dr. W. van Vlastuin
Preekverslag

Prof. dr. W. van Vlastuin over geloofszekerheid: “In het geloof is geen druppeltje twijfel”

Is geloofszekerheid een norm of dé norm? Die vraag stond centraal tijdens een pastorale Questions & Answers-avond van Refoweb in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort. De bijeenkomst was bedoeld om bezoekers laagdrempelig vragen te laten

Koert van Bekkum
Persbericht

Koert van Bekkum nieuwe rector van Theologische Universiteit Utrecht

De Raad van Toezicht van de Theologische Universiteit Utrecht heeft prof. dr. Koert van Bekkum benoemd tot nieuwe rector. Hij treedt op 8 december 2026 aan en volgt daarmee George Harinck op, die het rectoraat na vier jaar overdraagt tijdens de vieri

Henri Bontenbal
Nieuws

CDA-leider Bontenbal over kerkasiel: geen uitzondering voor gezin Babayants

CDA-leider Henri Bontenbal vindt dat er geen uitzondering moet worden gemaakt voor het gezin Babayants, dat al ruim anderhalf jaar verblijft in kerkelijke gemeente Open Hof in Kampen. Ook blijft het CDA tegen een nieuw kinderpardon voor gewortelde ki

Seksueel misbruik
Video

Expert bespreekt onderzoek seksueel grensoverschrijdend gedrag in geloofsgemeenschappen

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft voor het eerst op grote schaal onderzoek gedaan naar seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen geloofsgemeenschappen. Uit het onderzoek blijkt dat er de afgelopen jaren meer aandacht is gek

Jin
Nieuws

Chinese voorganger na acht maanden cel herenigd met gezin in VS

De Chinese voorganger Ezra Jin Mingri is na acht maanden gevangenschap vrijgelaten en aangekomen in de Verenigde Staten. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Jin, oprichter van de onafhankelijke Zion Church, werd in oktober 2025 gearreste

Aardbeving Venezuela
Nieuws

Christenen in Venezuela helpen na zware aardbevingen: "De kerk is overweldigd"

Kerken in Venezuela proberen slachtoffers van de zware aardbevingen te helpen, terwijl zij zelf ook hard zijn getroffen. Volgens hulporganisatie Open Doors komt de ramp boven op de moeilijke situatie waarin veel kerken al verkeerden door overheidsdru

kist
Nieuws

Priester die zich inzette voor vrede doodgeschoten in Centraal-Afrikaanse Republiek

De rooms-katholieke priester Crépin Martial Monga is doodgeschoten in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Volgens The Christian Post stond hij bekend om zijn inzet voor vrede en verzoening tussen strijdende groepen in het onrustige zuidoosten van het l

Ds. D. J. Budding
Video

Ds. Budding: "Bekering begint en eindigt als je je laatste adem uitblaast"

"Bekering begint en eindigt pas als je je laatste adem uitblaast. In de hemel ben je pas helemaal bekeerd. Daarom verlangt elk bekeerd mens naar Huis, naar de plaats waar ik nooit meer kan en hoef te zondigen", aldus ds. D. J. Budding. In een recente