7 bijzondere wijsheden van de Woestijnvaders

God 23 juni 2016
De Woestijnvaders zijn inspirerende mannen en vrouwen uit het eerste millennium, die deel uitmaakten van een intrigerende monnikenbeweging. Vanaf de derde eeuw trokken illustere karakters als Antonius de Grote, Mozes de Donkere, Johannes van de Ladder, Maria uit Egypte en Syncletica uit Alexandrië de Egyptische woestijn in, op zoek naar spirituele ontwikkeling, wijsheid en inspiratie.  

Mattias Rouw en zijn vrienden raakte zo geïnspireerd door de levens van de Woestijnvaders dat hij met zijn vrienden een prachtig boek maakte onder de titel 'Woestijnvaders'. Het is geïllustreerd door Studio Vandaar. In het boek vind je de mooiste uitspraken en meest bijzondere wijsheden van de Woestijnvaders. Het is een lust om uit te lezen. Niet voor niks won het afgelopen week de Theologie Publicatieprijs. Op CIP.nl 7 mooie uitspraken en anekdoten over de Woestijnvaders. 

Koop Woestijnvaders hier.

1. Gregorius de Grote over delen
"We zijn gemaakt van stof, niemand heeft daar recht op, het is gezamenlijk bezit. En wat wij produceren met behulp van dit lichaam dient daarom ter versterking van ons allemaal."

"Tevergeefs denken mensen dat ze onschuldig zijn, als ze beweren dat zij hun bezittingen niet hoeven te delen. Want mensen die zo denken, plegen roofbouw op andermans leven. Zij creëren een slagveld waarop zij moordend rondgaan, omdat zij achterhouden wat de ander toebehoort. Want als je hulp geeft aan mensen in nood, geef je hun wat van hen is, niet van jezelf. Als je je bezittingen met anderen deelt, kun je daarom beter spreken over een daad van rechtvaardigheid dan van
naastenliefde."

2. Pambo van Nitrië over spaarzaamheid in woorden
Het is bekend dat vader Pambo, als men bij hem kwam om raad te vragen of hem een probleem voor te leggen, nooit meteen antwoord gaf. Hij zei altijd: “Ik heb het antwoord nog niet gevonden.” Soms gingen er weken voorbij, zonder dat hij antwoord gaf. “Ik kan maar niet bevatten wat het gevolg zal zijn van de woorden die ik uit wil spreken, dus ik geef nog even geen antwoord,” zei hij dan. Maar als hij uiteindelijk antwoordde, was het zeer wijs, alsof God over elk woord zijn zegen had gegeven.

3. Gezelligheid kent geen tijd 
Een grijsaard kwam op bezoek bij een woestijnvader. Deze kookte een potje linzen en zei tegen hem: ‘Laten we voor het eten eerst een kort gebed uitspreken.’ De woestijnvader bad vervolgens het hele bijbelboek Psalmen en de ander zei uit zijn hoofd twee andere bijbelboeken op. En toen de ochtend aanbrak, vertrok de grijsaard die op bezoek gekomen was, en zij vergaten te eten.

4. Waarom God ontmoeten niet gelijk staat aan bidden 
Monnik Kallistos Ware vertelde eens: ‘Er was eens een oude man die de gewoonte had uren in de kerk door te brengen. Op een gegeven moment vroegen zijn vrienden hem wat hij daar al die tijd aan het doen was. “Ik ben aan het bidden,” antwoordde hij. “O,” zeiden zijn vrienden, “dan heb je vast heel veel aan God te vragen!” Enigszins verbaasd zei de oude man, “Ik vraag God helemaal niets.” “Maar, wat doe je daar dan al die tijd?”, vroegen zij. Hij antwoordde: “Ik zit en kijk naar God en God zit en kijkt naar mij.”’

5. Nisteros de Grote over afhankelijkheid
Een monnik die zag dat Nisteros de Grote twee tunieken had, vroeg hem: ‘Als er nu een bedelaar naar je toe komt, en hij zou om een tuniek vragen, welke zou je dan geven?’ Nisteros antwoordde: ‘De mooiste van de twee.’ ‘Goed,’ zei de monnik, ‘maar wat doe je als er vervolgens nóg een bedelaar komt, die ook om een tuniek vraagt?’ ‘Dan zou ik mijn tuniek door de helft scheuren en één deel aan de bedelaar geven. Met het andere deel zou ik mijzelf bedekken door het om mij heen te slaan. Met mijn riem lukt het me dan vast wel om alles op z’n plaats te houden,’ zei Nisteros rustig.

‘OK, alles goed en wel,’ zei de monnik verwachtingsvol, ‘maar wat zou je doen als er vervolgens nóg een bedelaar zou komen, die je naar die lap stof zou vragen? Wat zou je dan doen?’ Daarop sprak de oude man: ‘Ik zou hem de lap stof geven en rustig ergens gaan zitten wachten, naakt, totdat God mij iets zou geven om me mee te kleden. Want ik zou nooit, echt nooit, ook maar iets van iemand vragen.’

6. Ruzie maken
Twee woestijnvaders woonden al heel lang samen in een klein monnikshuisje. Ze ergerden zich nooit aan elkaar en hadden nooit ruzie. Daarom zei de een tegen de ander: ‘Kom, laten we eens ruzie maken, zoals de anderen dat doen.’ Maar de ander zei: ‘Ik zou niet weten hoe je ruzie zou kunnen maken.’ De eerste was echter vastberaden en sprak: ‘Ik heb een idee. Laten we een steen in het midden neerleggen. Ik zal zeggen: “Die is van mij!”, waarop jij zegt: “Nee hoor, die is van mij.” Daar kunnen we dan mooi over discussiëren en zo komt er vast wel ruzie.’

Ze plaatsten een steen in het midden. De een zei: ‘Die is van mij,’ waarop de ander zei: ‘Ik denk dat die van mij is.’ De eerste sprak daarop met iets meer klem: ‘Die is niet van jou, de steen is van mij!’ De andere monnik antwoordde toen: ‘Goed dan, als die steen écht van jou is, pak hem dan maar!’ En zo lukte het deze woestijnvaders zelfs niet ruzie te maken terwijl ze het echt wilden.

7. Antonius over oordelen
Woestijnmonnik Antonius zei eens: ‘Al zie je iemand een ernstige fout maken op het moment dat hij sterft, zelfs dan is het niet gepast om te oordelen. Want wie weet hoe God naar iemands leven kijkt? Sommigen hebben publiekelijk grote fouten gemaakt, maar hebben in het geheim nog grotere daden verricht; zo worden mensen die kritiek hebben, verblind door de rook van hun eigen vurige oordeel, in plaats van dat hun geest verlicht wordt door de zon van kennis en wijsheid.’

Koop Woestijnvaders hier.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder
Interview

Don Ceder krijgt vandaag eindelijk zijn felbegeerde debat over christenvervolging

Na talloze pogingen is het CU-Kamerlid Don Ceder eindelijk gelukt: vandaag debatteert de Tweede Kamer over christenvervolging wereldwijd. Ceder vindt het bijzonder dat dit debat juist in de Stille Week plaatsvindt en kijkt in gesprek met Cvandaag alv

Libanon in puin
Interview

Christelijke noodhulporganisaties in Libanon voelen spanning: "Miljoen ontheemden moeten geholpen worden"

Eén op de vijf inwoners op de vlucht. Dat is de schokkende realiteit voor de burgers in Libanon, nu ze door de bombardementen van Israël in de knel zitten. Het bieden van extra hulp is nu nodig, zeggen Arjan Lock (EO Metterdaad en Dorcas) en Kirollos

Marina de Haan
Interview

Marina de Haan leeft met chronische ziekte: “Jezus wijst mij nooit af”

“Als ik ’s morgens in de spiegel kijk, denk ik: ik ben eigenlijk te moe.” In Hour of Power vertelde verhalenverteller en journalist Marina de Haan afgelopen zondag openhartig over haar leven met chronische ziekte. Al vanaf haar vroegste jeugd leeft z

Trump
Nieuws

Franklin Graham in brief aan Trump: 'U kunt uzelf niet redden, alleen Jezus Christus redt u van de hel'

President Donald Trump heeft op Palmzondag een brief gedeeld van evangelist Franklin Graham. In deze brief, die op 15 oktober 2025 werd verstuurd, roept Graham Trump op om zijn eeuwige bestemming serieus te overwegen, Jezus Christus als zijn redder t

taybeh
Nieuws

Priester in christelijk dorp op Westelijke Jordaanoever uit zorgen over kolonistenaanvallen

De Latijns-Amerikaanse parochiepriester van Taybeh, het enige volledig christelijke dorp op de Westelijke Jordaanoever, heeft een oproep gedaan aan christenen wereldwijd om de lokale bevolking te steunen. Dit na berichten over gewelddadige aanvallen

Mars voor Jezus
Persbericht

Mars voor Jezus 2026 naar Rotterdam: “Krachtig getuigenis van geloof en eenheid”

Op zaterdag 27 juni 2026 zal Rotterdam het decor vormen van de Mars voor Jezus, een landelijke geloofsmanifestatie waarbij christenen uit heel Nederland samenkomen. De dag staat in het teken van aanbidding, gebed, evangelisatie en zichtbare eenheid.

Stoffer
Nieuws

SGP verbijsterd: miljoenensteun omstreden Gaza-organisatie tegen Kamermeerderheid in

Nederland gaat de financiële hulp aan de omstreden VN-hulporganisatie UNRWA hervatten jaarlijks 19 miljoen euro overmaken aan de organisatie in Gaza. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking maandag be

Iran
Nieuws

Grote zorgen om gedetineerde christenen in Iran

De situatie voor christelijke gevangenen en andere gedetineerden in Iran is de afgelopen maand drastisch verslechterd. Dit volgt op de oorlog die het islamitische regime in het land voert met de Verenigde Staten en Israël. Mensenrechtenorganisaties m

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Dodelijke Palmzondag in Nigeria: gewelddadige aanvallen eisen tientallen slachtoffers

Bij twee dodelijke aanvallen zijn op Palmzondag in Nigeria tientallen doden gevallen. Het zou gaan om gecoördineerde aanvallen op met name christelijke gemeenschappen. Dat meldt International Christian Concern, een waakhond op het gebied van christen

Anne Borkent
Column

Als kerkleider smeet ik de deur boos dicht: een pijnlijke les

Wat begon als een persoonlijke ervaring, legt iets bloot dat breder speelt binnen de kerk. Namelijk het probleem van emotioneel ongezond leiderschap, waar we niet altijd even eerlijk naar durven kijken. In deze column kijkt Anne Borkent terug op een

Jeffrey Schipper
Opinie

CGK-crisis: Groep-Rijnsburg wegzetten als scheurmakers is onterecht

De recente landelijke vergadering van de groep-Rijnsburg in Nunspeet markeert een belangrijk moment voor de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Terwijl het woord ‘scheiding’ zorgvuldig wordt vermeden, voelt deze bijeenkomst als een doorslaggeven

Marziyeh Amirizadeh
Column

Een visioen van God om de duisternis over Iran te doorbreken

Onlangs ontving ik een bericht van een vriend. Hij is al meer dan dertig jaar een Europese gebedsleider. Hij bidt voor wereldleiders en heeft veel ervaring. Hij vertelde mij over een visioen die hij had over Iran. De timing was opvallend, gezien de s

ds. J. R. van Vugt
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Soest verwelkomt nieuwe predikant: ds. J. R. van Vugt

De hersteld hervormde kerk te Soest mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant volgt in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard op. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toe

Jeruzalem
Opinie

Plotseling ontdekt de wereld christelijk leed...

Wereldwijd worden maar liefst 388 miljoen christenen vervolgd. En daar is structureel veel te weinig aandacht voor in de Nederlandse politiek, media en maatschappij. Maar dit weekend is er plotseling wél wereldwijd aandacht voor christelijk leed in d

Generaal Muhoozi Kainerugaba
Nieuws

Oegandese legerchef steunt als christen Israël in oorlog met Iran: "Wij staan aan hun kant"

De legerleider van Oeganda, generaal Muhoozi Kainerugaba, sprak afgelopen week duidelijk zijn steun uit voor Israël. Zijn woorden verrasten veel mensen, juist in een tijd waarin de kritiek op Israëls oorlogsvoering toeneemt. Kainerugaba schreef op so

Jürgen Tholel
Video

Voorganger wijst op onderwerping aan de overheid en waarschuwt voor zwart werken

"Als je hier zit en je werkt zwart, ben je een zondaar. Hoeveel christenen werken niet zwart? Dat is zonde! Niet enkel zwart werken is zonde, maar ook als je iemand betaalt die zwart werkt", aldus Jürgen Tholel. In een recente preek waarschuwde de vo

Jeruzalem
Nieuws

Wereldwijde ophef nadat kardinaal kerk Jeruzalem niet in mag op Palmzondag

Kardinaal Pierbattista Pizzaballa mocht op Palmzondag de mis in de Heilig Grafkerk in Jeruzalem niet ingaan, nadat de Israëlische politie hem de toegang weigerde. Deze ingreep vond plaats omdat de autoriteiten de samenkomst te risicovol achtten, mede

paus
Nieuws

Paus spreekt zich hard uit tegen oorlog en lijkt VS terecht te wijzen

Paus Leo XIV heeft op Palmzondag een krachtige veroordeling uitgesproken tegen oorlog en het gebruik van religie om geweld te rechtvaardigen. Tijdens de mis op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad verklaarde de paus dat God "niet luistert naar de ge

Ds. S. Maljaars
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Middelburg-Centrum: ds. S. Maljaars

De gereformeerde gemeente te Middelburg-Centrum mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. S. Maljaars (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. In de Zeeuwse stad volgt Maljaars ds. J. M. D. de Heer op. Laatstgenoemde predikant ver

Kees van der Knijff
Video

GZB-zendingswerkers vertellen over humanitaire crisis in Libanon

In Libanon zien GZB-zendingswerkers Kees & Esther van der Knijff van dichtbij wat het geweld in het Midden-Oosten teweegbrengt. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen en hebben alles achtergelaten. Voor veel gezinnen is de toekomst onzeke