Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Pastor Stephen Clayden en gemeentelid
Nieuws

Petitie voor kerk Colchester tegen evangelisatieverbod levert 10.000 handtekeningen op

Een petitie ter ondersteuning van de Bread of Life Community Church in de Engelse stad Colchester is meer dan 10.000 keer ondertekend. De kerk mag van de gemeenteraad niet langer het evangelie in het stadscentrum verkondigen. De petitie roept het sta

Donald Trump
Nieuws

Dader mislukte moordaanslag op Trump begaf zich in christelijke kring

De man die zaterdagavond een aanslag probeerde te plegen tijdens een diner in Washington D.C. begaf zich in christelijke kring. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. In een persconferentie kort na het incident merkte de Amerikaanse president

Ds. Oscar Lohuis
Video

Oscar Lohuis over gedode Khamenei: "47 jaar lang riep hij op tot Israëls vernietiging"

Iemand die jaren uit was op de vernietiging van Israël, en daarmee ook constant dreigde, was voormalig Iran-leider Ali Khamenei. Diezelfde Khamenei werd uiteindelijk zelf gedood. Iedereen die Israël naar het leven staat, of dat nu individuele persone

Calum Miller
Podcast

Terugluisteren: Oxford-onderzoeker spreekt zich uit tegen abortus

Een nieuwe aflevering van De Podcast van je Leven! staat sinds kort online. In deze aflevering spreekt presentator Chris Develing met de Britse arts, ethicus en filosoof Calum Miller. Calum Miller begon zijn studie ooit als voorstander van abortusrec

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant wacht op uitspraak na preek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland wacht in spanning op de uitspraak van de rechter. Het gaat om Clive Johnston. Hij wordt vervolgd na een openluchtpreek binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Dat meldt The C

Bram Hofland
Video

Openbaring is volgens dominee Bram Hofland geen puzzelboek

Het Bijbelboek Openbaring roept bij veel christenen vragen op. Sommigen vinden het ingewikkeld en laten het liever liggen. Anderen proberen het te lezen als een soort puzzel over de toekomst. In deze video legt dominee Bram Hofland uit dat Openbaring

bhutan
Getuigenis

Christenen in Bhutan leren hun kruis te dragen

In Bhutan ben je vrij om te denken en te geloven wat je wilt. Althans, dat is wat de grondwet zegt van dit kleine en bergachtige land, grenzend aan China en India. Dezelfde grondwet stelt dat het boeddhisme het “spirituele erfgoed van Bhutan” is en v

Jennifer and Shane DeGross
Nieuws

Christelijk echtpaar botst met Amerikaanse staat over genderbeleid rond pleegkinderen

Een federale rechtbank in de Amerikaanse staat Washington heeft besloten dat een rechtszaak van een christelijk echtpaar door mag gaan. Het gaat om Jennifer en Shane DeGross. Zij zeggen dat ze geen volledige pleegzorglicentie kregen, omdat ze het nie

Meerartikelen

Opperrabbijn
Column

Hoe politiek en religie vaak sterk door elkaar lopen

Politiek en religie lopen vaak sterk door elkaar heen, zo concludeert opperrabbijn Jacobs. Hij legt dat aan de hand van zijn dagelijkse leven uit in zijn nieuwe onderstaande dagboek. Ook vertelt hij hoe iemand contact met opnam met de vraag waarom hi

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse pastor en gezin vermoord in eigen huis

Vier leden van een christelijke familie, onder wie een pastor, zijn op vrijdagavond 26 april gedood bij een aanval op hun huis in het Nigeriaanse dorp Gako. Gewapende mannen drongen de woning binnen in de deelstaat Plateau, melden lokale bronnen tege

Pakistan
Nieuws

VN eisen maatregelen Pakistan tegen gedwongen bekeringen en kindhuwelijken

Een door de VN ingesteld orgaan wil dat Pakistan zich meer inzet om gedwongen bekeringen en huwelijken in het land tegen te gaan. Men waarschuwt dat jonge meisjes uit minderheden stelselmatig het slachtoffer worden van islamistische dwang. Dat geldt

Discipelen maken discipelen
Boekfragment

Toen ik mijn roeping wilde opgeven, begon God opnieuw

Wat doe je als je roeping te zwaar wordt om te dragen? In dit aangrijpende verhaal worstelt David Watson met verlies, twijfel en uitputting, nadat collega’s één voor één zijn omgekomen. Toch volgt er ondanks de ellende een nieuw begin. Wanneer hij Go

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Belder
Column

Koningsdag 2026: Jezus als Voorbeeld voor vorst en onderdaan

Koningsdag is voor ds. J. Belder een mooie gelegenheid om zijn gedachten te laten gaan over het koningshuis en de monarchie. Zo valt hem op dat Oranjevrouwen een belangrijke rol speelden en spelen. Maar zijn gedachten gaan ook terug naar koningen van

Mart-Jan van der Maas
Column

Jezus volgen in Cambodja: deze vier lessen leerde ik er

Zes jaar geleden kwam Mart-Jan van der Maas, oprichter van Alongsiders Europe, met zijn gezin terug in Nederland. Na zes jaar als zendeling in Cambodja gewerkt te hebben, kwam Van der Maas weer op Nederlandse bodem. Deze vier lessen leerde hij bij te

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach