Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingIsraëlDuurzaamheidOpvoedenGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad steunt advies voor nieuwe aanpak bij internationale samenwerking

Ontwikkelingssamenwerking moet volgens de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) worden vernieuwd om aan te sluiten bij een veranderende wereldorde. Woord en Daad steunt deze koers en roept de sector op om de aanbevelingen om te zetten in...

Johan den Hartogh
Dagelijks leven

Nieuwe website helpt iedereen aan passende Bijbel: ‘We gunnen iedereen de rijkdom van Gods Woord’

Welke Bijbel past bij mij? Waar begin ik met lezen? En wat is eigenlijk het verschil tussen de verschillende Bijbelvertalingen? Het zijn vragen waar veel mensen mee rondlopen. Met het nieuwe initiatief Ikzoekeenbijbel.nl wil ondernemer en uitgever...

trein
Nieuws

Spaanse kerken roepen op nabestaanden bij te staan na treinramp met zeker 68 doden

De Spaanse evangelische kerken willen nabestaanden en overlevenden van de treinramp bij Urda bijstaan. Bij de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen kwamen woensdag zeker 68 mensen om het leven. De landelijke evangelische koepel FEREDE vraagt...

Ds. Harold Schorren
Opinie

Halloween is niet mijn feestje, maar christelijke verontwaardiging ook niet

Op zaterdag 31 oktober is er een Halloweenparty in de Laurenskerk die voor veel ophef zorgt. Er zijn 26.000 handtekeningen binnengehaald van bezorgde christenen die vragen het feest te annuleren. De pers is natuurlijk meteen wakker. Zelfs met een...

ICE
Nieuws

Zoon Cubaanse predikant dreigt Amerika uitgezet te worden: 'We blijven op God vertrouwen'

De 19-jarige zoon van een Cubaanse baptistenpredikant zit sinds juni vast bij de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Daniel Arcadis Solano Jaume kwam in 2023 legaal Amerika binnen, nadat zijn familie Cuba was ontvlucht vanwege intimidatie door de...

Vermeer
Nieuws

BBB sluit aan bij SGP en JA21: ook late abortus en draagmoederschap op onderhandelingstafel

BBB trekt samen met SGP en JA21 op in de onderhandelingen met het kabinet. De drie partijen bieden steun aan het belastingplan, maar vragen daarvoor onder meer een pas op de plaats bij late abortussen, thuisabortus en draagmoederschap. Dat staat in...

krk in nood
Nieuws

Miljoenen christenen verdreven: nieuw rapport waarschuwt voor verdwijnen van gemeenschappen

Miljoenen christenen moeten hun huis verlaten door oorlog, terreur en geloofsvervolging. Daardoor komt het voortbestaan van christelijke gemeenschappen onder druk te staan. Daarvoor waarschuwt de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood in haar...

Abortus
Nieuws

Ruim elf miljoen ongeboren kinderen geaborteerd sinds invoering Britse abortuswet

Sinds de invoering van de Britse abortuswet in 1967 zijn naar schatting ruim elf miljoen ongeboren kinderen door abortus om het leven gekomen. Dat meldt de Britse prolifeorganisatie Right To Life UK. De organisatie maakte de cijfers bekend ter...

Meerartikelen

John Lennox
Nieuws

John Lennox waarschuwt: AI kan Bijbellezen onder jongeren verdringen

De Britse wiskundige en christelijke apologeet John Lennox waarschuwt dat kunstmatige intelligentie ertoe kan leiden dat vooral jongeren minder gaan lezen. Daardoor dreigt ook het lezen en overdenken van de Bijbel naar de achtergrond te verdwijnen,...

talita
Nieuws

Nigeriaanse voorganger mist vrouw en dochter al bijna een jaar: "Help hen vrij te krijgen"

Een Nigeriaanse voorganger vraagt de regering om zijn ontvoerde vrouw Mercy en hun jonge dochter Talita te bevrijden. Zij worden sinds november vorig jaar vastgehouden door vermoedelijke Boko Haram-terroristen. “Ik smeek de president en de...

Taybeh
Nieuws

Pastoor vreest leegloop christelijk dorp Taybeh: "Op een dag zijn hier geen christenen meer"

De christelijke gemeenschap van Taybeh op de Westelijke Jordaanoever dreigt te verdwijnen als inwoners blijven vertrekken. Daarvoor waarschuwt de plaatselijke pastoor Bashar Fawadleh tijdens een bezoek aan Londen. Tegen journalisten beschrijft hij...

 There is more!
Persbericht

There is more! viert tienjarig bestaan: 'We verlangen naar een nieuwe doorbraak'

De christelijke conferentie There is more! viert dit jaar haar tienjarige bestaan. Van donderdag 19 tot en met zaterdag 21 november komen gelovigen en kerkleiders samen in Ede voor een jubileumeditie met als thema Greater Works. Met internationale...

Halloween
Analyse

Halloween: onschuldig griezelfeest of meer dan dat? Waarom veel christenen kritisch zijn

Voor veel Nederlanders is Halloween vooral een avond vol griezelen, verkleden en snoep. Toch hebben veel christenen moeite met het feest. Zij wijzen op de historische banden met geesten en de dood, en op Bijbelse waarschuwingen tegen occulte...

Arida Nelemans
Interview

Arida Nelemans brengt psalmen tot leven met kleurplaten: “Ik wil zichtbaar maken wat we zingen”

Psalmen zingen én ondertussen kleuren. Met haar project PsalmPlaten wil Arida Nelemans kinderen helpen de eeuwenoude woorden van de Psalmen beter te begrijpen en te onthouden. Het idee ontstond na een preek over het doorgeven van het geloof aan...

Judith Fanto
Column

Wat geloven Joden eigenlijk? Het antwoord is ingewikkelder dan je denkt

“Wat geloven jullie eigenlijk?” vraagt de moeder op het schoolplein. We staan te wachten tot onze kinderen uit school komen. “Ik bedoel, jullie zijn toch Joods? Wat geloven Joden eigenlijk?” Ik staar de vrouw aan, die vriendelijk terugkijkt, en...

Geert Wilders
Nieuws

Wilders wil kerken verbieden statushouders op te vangen

PVV-leider Geert Wilders wil voorkomen dat kerken in Nederland tijdelijk onderdak gaan bieden aan statushouders. Samen met partijgenoot Marina Vondeling heeft hij Kamervragen gesteld aan de minister van Asiel en Migratie over de landelijke oproep aan...

Renzo Merbis
Nieuws

ChristendomNL wil documentaire over islam maken: "We willen moeilijke vragen niet uit de weg gaan"

ChristendomNL werkt aan een nieuwe documentaire over de islam en de invloed van deze religie op de Nederlandse samenleving. Initiatiefnemer Renzo Merbis wil daarvoor in gesprek gaan met moslims, imams, ex-moslims en deskundigen op het gebied van...

Kerk in Stockholm
Nieuws

Ophef in Zweden om getuigenis van bekeerde politiemoordenaar in kerk

Een Zweedse kerk krijgt veel kritiek omdat een veroordeelde politiemoordenaar tijdens een kerkdienst over zijn bekering mocht vertellen. Tony Olsson, tegenwoordig Tony Byström, zat jarenlang vast voor de moord op twee politieagenten in 1999....

moslims en christenen herdenken slachtoffers
Nieuws

Jordanië beveiligt kerken na dodelijke aanslag: moslims en christenen herdenken slachtoffers

Koning Abdullah II van Jordanië laat kerken beveiligen na de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk, waarbij negen mensen omkwamen. Ook worden straten vernoemd naar de slachtoffers. In de hoofdstad Amman staken moslims en christenen samen kaarsen...

bijbel
Nieuws

Chinese huiskerkleider vast na bijbelcursus in Indonesië

De Chinese huiskerkleider Ding Xing’an zit vast na een inval tijdens een samenkomst in Pingxiang. Zijn detentie houdt volgens mensenrechtenorganisatie ChinaAid verband met een bijbelcursus in Indonesië. Ding en zijn vrouw gaven in 2022 hun banen op...