Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #5: de dominee als alleskunner?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt over impact beroepingswerk: "En toen kwamen de slapeloze nachten"

Ds. G. van Zanden nam onlangs een beroep aan van de hervormde gemeente te Uddel en volgt daar binnenkort de naar Putten vertrokken ds. A. Vonk Noordegraaf op. Van Zanden was de afgelopen vier jaar, om precies te zijn vanaf 23 januari 2022, verbonden

Israël en de Bijbel
Podcast

Wat zegt de Bijbel over de laatste zeven jaar vóór Jezus' wederkomst? Beluister deze podcast

De Bijbel spreekt over een laatste periode van zeven jaar vóór de wederkomst van Jezus. Deze periode, ook wel bekend als de 70e jaarweek uit Daniël, vormt een belangrijk onderdeel van de Bijbelse profetieën over de eindtijd. In deze aflevering van de

Herman van Wijngaarden
Dagelijks leven

Hoe leef je als christenhomo tot eer van God? Herman van Wijngaarden antwoordt

Hoe kan een christen die homoseksuele gevoelens heeft leven tot eer van God? Die vraag stelde een jongvolwassen man uit reformatorische kring onlangs op Refoweb. In zijn antwoord benadrukt Herman van Wijngaarden dat hij, ondanks de vele uiteenlopende

New Wine Zomerconferentie
Persbericht

Programma New Wine Zomerconferentie bekend: 'Voor de goede vrede'

Het programma van de New Wine Zomerconferentie 2026 is bekend. Van zaterdag 18 tot en met vrijdag 24 juli komen duizenden christenen samen in Liempde voor een week vol aanbidding, Bijbelonderwijs, ontmoeting en toerusting. Dit jaar staat de conferent

Demonstratie Pakistaanse christenen
Nieuws

Pakistaanse christenen laten stem horen in Den Haag voor vervolgde broeders en zusters

Zo'n 170 Pakistaanse christenen verzamelden zich woensdagmiddag in Den Haag om aandacht te vragen voor de vervolging van christenen in Pakistan en de positie van christelijke asielzoekers in Nederland. "We willen een stem zijn voor de christenen die

Preekstoel
Nieuws

Kandidaat H. R. Keurhorst volgt ds. G. W. S. Mulder op in gereformeerde gemeente Ridderkerk

De gereformeerde gemeente te Ridderkerk beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Kandidaat H. R. Keurhorst nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in de Bethelkerk ds. G. W. S. Mulder op. Laatstgenoemde predikant nam half ap

Tweede Kamer
Nieuws

Tweede Kamer steunt motie over religieuze minderheden in Egypte

Verschillende religieuze minderheden in Egypte hebben te maken met discriminatie, beperkingen van hun vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en met onvoldoende rechtsbescherming. Op 11 juni nam een meerderheid van de Tweede Kamer een motie aan,

Reenen
Opinie

Christenen, wees zuinig op de landbouwgrond

De plannen van het kabinet rond stikstof zorgen voor nieuwe onrust en onzekerheid. Ze zullen ook zorgen voor nóg meer druk op landbouwgrond. Reden voor christenen om die landbouwgrond hoog te waarderen, zo stelt ds. M. van Reenen in onderstaande opin

Meerartikelen

Enoch Burke
Nieuws

Christelijke leraar Enoch Burke op vrije voeten na bijna 700 dagen in de cel

De Ierse christelijke leraar Enoch Burke is vrijgelaten uit de gevangenis. Het Hooggerechtshof in de Ierse hoofdstad Dublin besloot dat hij op vrije voeten mocht komen. Burke zat, verdeeld over meerdere periodes, bijna 700 dagen vast.  Burke werkte a

Priesterbroederschap Sint Pius X
Nieuws

Paus Leo grijpt hard in na omstreden bisschopswijdingen

De spanningen tussen het Vaticaan en de traditionele Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) zijn verder opgelopen. Nadat de beweging in het Zwitserse Écône vier nieuwe bisschoppen wijdde zonder toestemming van paus Paus Leo XIV, heeft het Vaticaan d

Bobby Schuller.
Video

Zomerprogrammering Hour of Power van start met uitzending LIVE-event

Wat als er een manier was waarop je geloof kon groeien? Zou je die aangrijpen? Ook als het uren, dagen of misschien zelfs jaren kost? Is dat het waard? "Er is maar één manier", zegt Bobby Schuller. In *Hour of Power* vertelt hij aanstaande zondag hoe

Prof. dr. A. de Reuver
Video

Prof. dr. A. de Reuver: "Wat valt er nog te geloven als je kind gestorven is?"

'Vrees niet, geloof alleen', dat is wat de Heere Jezus tegen Jaïrus in Markus 5 vers 36 zegt. Het is voor velen een bekende geschiedenis: het dochtertje van de overste van de synagoge is stervende. In zijn wanhoop én geloof smeekt Jaïrus Jezus haar t

Israël en de Bijbel
Podcast

Terugluisteren: Christian Stier over de profetie van de 70 jaarweken

In Daniël 9 wordt een bijzondere profetie beschreven over zeventig jaarweken. Deze profetie vormt een belangrijk onderdeel van Gods heilsplan en laat zien hoe nauwkeurig God Zijn plan in de geschiedenis heeft uitgewerkt. In deze aflevering van de IB

Digitaal bord New Hope Community Church
Nieuws

LHBTI-activisten protesteren bij kerk om teksten op bord over huwelijk en gender

Tientallen LHBTI-activisten hebben vrijdag gedemonstreerd bij een kerk in de Amerikaanse plaats Palatine, in de buurt van Chicago. Aanleiding waren teksten op het digitale bord van de kerk over huwelijk, gender en de Pride Month. De actievoerders bes

Bijbelcursus
Persbericht

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap lanceert gratis Bijbelcursus in acht sessies

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) introduceert De Bijbelcursus, een gratis cursus die deelnemers in acht bijeenkomsten helpt om de grote lijn van de Bijbel te ontdekken. De cursus is bedoeld voor zowel beginnende Bijbellezers als christen

De Hoop on Tour
Persbericht

De Hoop on Tour komt opnieuw naar Hoogvliet met avond vol muziek en getuigenissen

Stichting De Hoop organiseert op zaterdag 18 juli opnieuw een editie van De Hoop on Tour in Hoogvliet. Tijdens de gratis toegankelijke lofprijsavond staan aanbidding, persoonlijke getuigenissen en hoop centraal. De bijeenkomst vindt plaats in het PEN

venezuela
Nieuws

Kerk in Venezuela staat na verwoestende aardbeving voor grote uitdaging

Terwijl zoek- en reddingsteams verder werken na de verwoestende aardbeving in Venezuela, staat de Kerk voor een grote uitdaging. Aartsbisschop Raúl Biord van Caracas zegt dat de Kerk slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela blijft begeleiden die

Silvan Bruinstroop
Opinie

'Het is veel te warm om naar de kerk te gaan', verzuchtte iemand om mij heen

'Het is me eigenlijk veel te warm om naar de kerk te gaan. Ik denk dat ik zondag maar een keertje oversla.' Dat hoorde ik afgelopen week iemand zeggen. Begrijp me goed: het was ook uitzonderlijk warm. En dat ouderen, mensen met gezondheidsklachten en

Ds. A. Simons
Interview

Ds. Simons ziet gelovigen worstelen met geloofszekerheid: "Onkunde één van de grootste oorzaken"

Hoe weet ik of de Heere Jezus ook voor mijn zonden gestorven is? Ben ik wel uitverkoren? Het zijn vragen die veel reformatorische christenen herkennen. Waar komt die worsteling met geloofszekerheid vandaan en wat zegt God er in Zijn Woord Zelf over?

Nehemia
Boekfragment

God gebruikt mensen die de waarheid onder ogen willen zien

Veel christenen willen iets betekenen voor de wereld. Maar zijn we ook bereid de prijs daarvan te betalen? In dit boekfragment laat Anne van der Bijl (1928-2022) aan de hand van Nehemia zien dat echte betrokkenheid begint met luisteren. Wie de nood v