Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Solidwear
Persbericht

Zoektocht naar geloof inspireert Amrita Vooijs tot kledingmerk Solidwear

Een persoonlijke zoektocht naar God heeft Amrita Vooijs uit Katwijk geïnspireerd om Solidwear te starten: een webshop met T-shirts met Bijbels geïnspireerde teksten en subtiele ontwerpen. Het idee ontstond nadat dierbaren in haar omgeving tot...

zweden
Nieuws

117 Zweedse predikanten steunen omstreden voorstel over trouwen homostellen

In de Zweedse Lutherse Kerk spreken 117 predikanten zich uit vóór een voorstel dat de ruimte om homohuwelijken te weigeren onder druk zet. Met een open brief reageren zij op 126 collega’s die juist tegen het plan protesteren. Volgens de...

Guanco
Nieuws

Weduwe herdenkt voorganger die omkwam op christelijk festival: "Hij verspilde geen minuut van zijn leven"

Isaeli Guanco heeft tijdens de herdenkingsdienst van haar man Robert verteld hoe toegewijd hij leefde. De 41-jarige voorganger kwam eind augustus om toen een groot bord op hem viel tijdens het Big Church Festival in Engeland. “Hij verspilde nooit een...

Judith Fanto
Interview

Judith Fanto: "Uit iets heel moeilijks, is iets heel moois voortgekomen"

Ineens was ze er in 2020, schijnbaar uit het niets. Met een plofje landde haar debuutroman Viktor midden in het Nederlands-literaire landschap. Daarna ging het snel: het boek, losjes gebaseerd op haar Joodse familiegeschiedenis, won de Hebban prijs...

prses
Nieuws

Duitse kerkleider wil AfD-politici weren uit leidinggevend kerkelijke ambten

De Evangelische Kirche von Westfalen moet politici van de AfD weren uit leidinggevende kerkelijke ambten. Dat vindt preses Adelheid Ruck-Schröder, de geestelijk leider van het Duitse kerkverband. Ook vrijwillige ouderlingen mogen volgens haar hun...

Busenitz
Nieuws

Opvolger John MacArthur bevestigd: "Hij moet het Woord prediken"

Nathan Busenitz is zondag bevestigd als opvolger van John MacArthur in Grace Community Church in Sun Valley, een wijk van Los Angeles. De Schotse theoloog Sinclair Ferguson preekte tijdens de dienst over de opdracht van een voorganger. “Hij moet...

Boomsma
Nieuws

CU en JA21 krijgen steun voor hulp aan vervolgde christenen, minister vindt plan overbodig

Nederland moet een herkenbaar programma opzetten om vervolgde christenen te helpen. De Tweede Kamer steunde dinsdag een voorstel van Diederik Boomsma (JA21) en Don Ceder (ChristenUnie), ondanks het oordeel van minister Tom Berendsen van...

Niko en Tino
Nieuws

Christelijke YouTubers niet vervolgd voor islamkritische video: Duits OM stopt onderzoek

De Duitse christelijke YouTubers Niko en Tino krijgen geen strafzaak voor hun video ‘De islam is geen vrede’. Het Openbaar Ministerie in Hamburg beëindigt het onderzoek naar het beledigen van een religie. Volgens het OM is er geen sprake van een...

Meerartikelen

school
Nieuws

Meerderheid Nederland wil geldkraan voor christelijke scholen dicht: in Wekerom botst het al

Christelijke scholen zouden het zonder overheidsgeld moeten doen. Dat vindt een meerderheid van de deelnemers aan een nieuwe peiling van EenVandaag. 64 procent wil dat de overheid alleen nog openbare scholen betaalt. Ondertussen roept de komst van...

Barend
Nieuws

3FM-dj Barend van Deelen brak met reformatorische opvoeding, maar keerde terug naar God

3FM-dj Barend van Deelen wilde na zijn reformatorische jeugd jarenlang niets meer van God weten. De beperkingen thuis en in de kerk maakten hem opstandig. Inmiddels noemt hij zichzelf christen, vertelt hij aan DIT, het journalistieke platform van...

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP-Kamerlid woedend over Hamasverheerlijking in Amsterdam: "Totaal beschamend"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) stevig aan de tand gevoeld over het verheerlijken van Hamas tijdens demonstraties in Amsterdam. Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer op dinsdag uitte hij zijn...

Nepal
Nieuws

24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij Bijbelschool in Nepal

De Nepalese politie heeft 24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij een Bijbelschool in het oosten van het land. Volgens de autoriteiten namen zij deel aan religieuze activiteiten die niet zijn toegestaan met een toeristenvisum. De...

Ds. W. C. van Slooten
Nieuws

Ds. Van Slooten aanvaardt beroep christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland (Groningen)

Ds. W. C. van Slooten heeft een beroep aangenomen van de christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland. De eerder dit jaar in Groningen ontstane kerkelijke gemeente krijgt daarmee voor het eerst een eigen predikant. De predikant was sinds 2020...

Lydia
Nieuws

Christelijke hulpverleenster Lydia (30) doodgeschoten bij aanval in Nigeria

De christelijke hulpverleenster Lydia Nwankwo (30) is doodgeschoten toen gewapende mannen het voertuig van haar hulpteam aanvielen in het noordwesten van Nigeria. De vrijwilligster van het Rode Kruis keerde terug van werkzaamheden in moeilijk...

paus
Nieuws

Paus Leo heeft longkanker: artsen verwijderen deel van rechterlong

Bij paus Leo XIV (71) is longkanker vastgesteld. Artsen verwijderden dinsdag tijdens een operatie in Rome de onderste kwab van zijn rechterlong. Volgens het Vaticaan verliep de ingreep zonder complicaties en is de paus daarna teruggekeerd naar zijn...

Clive Johnston
Nieuws

Predikant krijgt boete van ruim 500 euro na openluchtpreek bij ziekenhuis

De 78-jarige predikant Clive Johnston uit Noord-Ierland heeft een boete van ruim 500 euro gekregen vanwege een preek bij een ziekenhuis. Dat meldt Christian Today. De dienst vond plaats binnen een zogeheten bufferzone. Opvallend is dat Johnston...

Antoine Bodar
Nieuws

Paus benoemt Antoine Bodar (81) tot kapelaan: priester mag zich voortaan monseigneur noemen

De Nederlandse priester Antoine Bodar (81) heeft een bijzondere onderscheiding gekregen van paus Leo XIV. De paus heeft hem benoemd tot zijn kapelaan, een eretitel voor priesters die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de Rooms-Katholieke...

Vrouw
Nieuws

VN-rapporteur: ‘Abortus onder druk is vorm van geweld tegen vrouwen’

Vrouwen die onder druk worden gezet om abortus te plegen, zijn slachtoffer van geweld. Dat stelt Reem Alsalem, speciaal rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor geweld tegen vrouwen en meisjes. In een rapport pleit ze voor betere bescherming...

Man in Laos
Interview

David vertrok als zendeling naar Laos: “Stuur me maar naar een plek waar bijna geen werkers zijn”

Als veertienjarige zat David* diep in de put. Hij werd veel gepest en wilde op een gegeven moment niet meer verder leven. Uitgerekend in die periode had hij naar eigen zeggen een ingrijpende ontmoeting met God. Het werd het begin van een roeping...

regenboogvlag
Analyse

Waarom de regenboogvlag voor veel christenen niet zomaar een vlag is

Voor de één staat de regenboogvlag voor veiligheid, acceptatie en gelijke rechten. Voor de ander is het een politiek symbool dat ook opvattingen over seksualiteit en gender vertegenwoordigt. De discussie over het hijsen van de vlag bij de Tweede...