Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #17: Voormalig politieman Erik over de zware stormen in zijn leven
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerk Elspeet /Inzet: Hendrik Jan van der Heiden
Opinie

Wie wist wat in Elspeet? Kerkelijke vrede kan niet worden gebouwd op het vermijden van moeilijke vragen

De onthullingen over vermeend seksueel misbruik binnen de Gereformeerde Gemeente te Elspeet roepen vragen op die verder reiken dan het handelen van één verdachte, vindt publicist Hendrik Jan van der Heiden. 'Werkelijke kerkelijke vrede kan niet...

Ds. D. H. J. Folkers
Video

HHK-dominee wijst in preekfragment op lagere opkomst tijdens avonddienst

Hoe afhankelijk zijn gemeenten in de praktijk van de Heere en van het werk van Zijn Geest? Die vraag stelde ds. D. H. J. Folkers zijn hoorders tijdens een recente preek. Daarbij wees de HHK-predikant onder meer op het belang van gebed en trouwe...

Nicky en Peppa Gumbel
Nieuws

Alpha-oprichter Nicky Gumbel krijgt plek in invloedrijk kerkbestuur: “Evangelisatie moet centraal staan”

De bekende Britse predikant Nicky Gumbel (71), grondlegger van de wereldwijd verspreide Alpha-cursus, is gekozen in de Generale Synode van de Church of England. Hij wil zijn nieuwe positie gebruiken om evangelisatie hoger op de agenda te krijgen....

De kerk in St. Catherine of Siena in Sheffield
Nieuws

Engelse kerken krijgen miljoenen voor restauratie

De Anglicaanse Kerk in Engeland ontvangt ruim 13 miljoen pond (ruim 15 miljoen euro) aan overheidssubsidie voor het onderhoud en de restauratie van 37 historische kerkgebouwen. Het geld komt uit een nieuw fonds voor religieus erfgoed. Hoewel de steun...

Kerkgangers
Nieuws

Waarom gaan jongeren naar de kerk? Onderzoek laat zien wat hen motiveert

Het verlangen om hun geloof opnieuw te ontdekken is voor jonge Amerikanen de belangrijkste reden om naar de kerk te gaan. Maar ook mentale gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en de behoefte aan ondersteuning spelen een belangrijke rol. Dat blijkt...

Irapuato, de stad waar het gebeurde
Nieuws

Mexicaanse voorganger en zijn vrouw doodgeschoten na rouwdienst

Een voorganger en zijn vrouw zijn donderdag doodgeschoten voor hun woning in de Mexicaanse stad Irapuato. Het echtpaar werd aangevallen toen het terugkeerde van een rouwbijeenkomst. De politie heeft inmiddels een verdachte aangehouden, maar over...

Bisschop Sean Rowe
Nieuws

Episcopale Kerk verliest in tien jaar honderduizenden leden, ook kerkgang neemt af

De Amerikaanse Episcopale Kerk heeft in tien jaar tijd bijna 350.000 leden verloren. Het kerkgenootschap telde in 2025 nog ongeveer 1,43 miljoen leden, tegenover 1,77 miljoen in 2015. Ook het aantal kerkgangers op zondag blijft afnemen. Dat blijkt...

Screenshot van het moment waarop het gebeurde
Nieuws

Groot kruisbeeld valt op priester: geestelijke overlijdt tijdens mis

Terwijl hij in een mis het gebed van de gelovigen opzegt, is een groot kruis op priester Patricio Sánchez gevallen. Het moment in de Kerk van de Eeuwige Bijstand in Guayaquil zorgt voor grote verslagenheid bij de katholieke gemeenschap in Ecuador....

Meerartikelen

Paus Leo in het zondagsgebed
Nieuws

Paus Leo leidt zondagsgebed en lijkt goed te herstellen

Na zijn operatie op dinsdag heeft paus Leo XIV (71) het zondagsgebed geleid in het Vaticaan. De geestelijke bedankte iedereen die voor hem bad sinds zondag bleek dat hij gediagnosticeerd was met kanker. Ook was de paus zijn artsen en verzorgers...

Koor Jigdaljahu zingt 'Maranatha'
Video

'Heel mijn hart juicht als ik U ontmoet': Jigdaljahu zingt het verwachtingsvolle 'Maranatha'

'Dan kniel ik neer, voor U mijn Heer. Jezus, wacht toch niet langer, kom!' Die uitroep doet de gelovige in het lied Maranatha, van Hans Maat en Kinga Bán. In een prachtig arrangement van Lennart Morée steekt koor Jigdaljahu dit lied in een nieuw...

Memunatu
Video

Leven van baby Memunatu: "God liet mij deel zijn van Zijn wonder"

Een grote tumor in haar kaak bracht het leven van de tien maanden oude Memunatu in gevaar. Zonder medische behandeling dreigden verstikking, ondervoeding en ernstige misvorming. Een ontmoeting met een vrijwilliger van Mercy Ships bracht uitkomst. Aan...

Drs. Hans de Jongh
Interview

Kunnen Gods kinderen alsnog eeuwig verloren gaan? "Nee", zegt drs. Hans de Jongh

Kan iemand die door God is gered toch nog verloren gaan? Voor drs. Hans de Jongh (88) uit Sliedrecht is het antwoord op die vraag duidelijk: nee. De voormalig voorganger en auteur houdt zich al een groot deel van zijn leven bezig met geloof, bekering...

Hulvey
Nieuws

Christelijke rapper weigert optreden in Amsterdam vanwege seksuele afbeeldingen in concertzaal

 De Amerikaanse christelijke rapper Hulvey heeft vrijdagavond zijn uitverkochte concert in Amsterdam op het laatste moment afgeblazen. Volgens de artiest hingen in de zaal seksueel expliciete afbeeldingen die hij zijn publiek, onder wie jonge...

Peter en Guido
Video

‘Geloven is toch alleen voor zwakke mensen?’ Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je in God geloven als je leven eigenlijk prima verloopt? Kun je niet gewoon gelukkig zijn zonder geloof? En is het christendom vooral bedoeld voor mensen die het moeilijk hebben? Die vragen staan centraal in de vijfde aflevering van de...

AI
Nieuws

Bijbel van kardinaal zorgt drie keer voor alarm op luchthaven Wenen

De Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönborn kreeg bij de veiligheidscontrole op de luchthaven van Wenen tot drie keer toe te maken met alarm vanwege zijn Bijbel. Volgens het personeel sloeg het controlesysteem daarop aan. Een medewerker grapte...

Johan Schep
Video

Johan Schep over de opstanding: "Wij hebben een levende Heiland"

De opstanding van Jezus Christus geeft christenen een levende hoop. Dat benadrukt evangelist Johan Schep in een videoboodschap van Growing Faith. Aan de hand van Johannes 20 staat hij stil bij het lege graf en de reactie van Petrus en Johannes. In...

Michael Egnor
Persbericht

Amerikaanse hersenchirurg spreekt op congres in Apeldoorn over bestaan van de ziel

Is het menselijk bewustzijn volledig te verklaren door processen in onze hersenen, of is er meer aan de hand? Die vraag staat centraal tijdens het congres 'De Mens en zijn Maker 2', dat Stichting Creaton op zaterdag 21 november organiseert in...

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation bestaat 20 jaar: pionier Raymond Warnaar neemt afscheid als directeur

NET Foundation viert dit najaar haar twintigjarig bestaan. Tegelijkertijd breekt voor de christelijke organisatie een nieuwe periode aan. Raymond Warnaar, die vanaf de oprichting betrokken was bij het toerusten van voorgangers en kerkleiders...

Hermans
Nieuws

Minister en VVD-jongeren halen uit naar SGP om late abortussen: 'Terug naar de middeleeuwen'

Zorgminister Sophie Hermans en de VVD-jongerenorganisatie JOVD halen uit naar de SGP na haar motie van afkeuring over late abortussen. “Partijen beuken in op abortusrecht, ik blijf voor dat recht staan”, zegt Hermans tegen het Algemeen Dagblad. De...

Reformatie
Persbericht

Stichting IRS brengt meditatieboekje uit in aanloop naar Hervormingsdag

Stichting IRS heeft in aanloop naar Hervormingsdag een nieuw meditatieboekje uitgebracht. In Onderweg naar Hervormingsdag staan citaten van kerkhervormer Maarten Luther centraal. De uitgave wil christenen helpen om stil te staan bij de betekenis...