Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

Dr. Piet van Midden
Column

Mesjogge: waarom profeten voor gek werden versleten

Profeten die razen, dromen uitleggen of in extase raken. Een koning die naakt op de grond ligt en vierhonderd profeten die precies vertellen wat hun vorst wil horen. De Bijbelse wereld van de profeten is een stuk kleurrijker dan het woord ‘profeet’...

massadoopdienst
Positief nieuws

Bijna 900 mensen gedoopt tijdens grote doopdienst in Texaanse kerk

Bijna negenhonderd mensen hebben zich zondag laten dopen bij Lakepointe Church in de Amerikaanse staat Texas. De kerk spreekt van levens die door Jezus Christus zijn veranderd. Het is niet de eerste keer dat de gemeente in korte tijd honderden...

NGK kerk
Nieuws

NGK krimpt minder hard, maar kampt met ‘geestelijke sprakeloosheid’

De Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) tellen bijna 129.000 leden, verdeeld over 305 plaatselijke gemeenten. Hoewel het ledental nog altijd daalt, neemt de krimp af. Tegelijk staan gemeenten voor stevige uitdagingen: veel kerken hebben geen...

CGK-synode
Nieuws

Stevige discussie op CGK-synode over Rijnsburg: "Niet te snel de breuk accepteren"

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) heeft dinsdagmiddag en -avond uitvoerig gesproken over de crisis in het kerkverband. Vooral de positie van de kerken die zich rond Rijnsburg hebben georganiseerd, leidde tot discussie....

Zweden
Nieuws

Zweedse predikanten protesteren tegen plan om weigeren homohuwelijk onmogelijk te maken

Een voorstel binnen de Zweedse Lutherse Kerk om predikanten niet langer ruimte te geven homohuwelijken te weigeren, stuit op verzet. In een open brief vragen 126 predikanten de kerkvergadering tegen het plan te stemmen. Ook de kerkelijke...

Flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader schuldig bevonden aan moord op zijn vrouw

De Amerikaanse voormalig worshipleader Caleb Flynn (40) is dinsdag schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw Ashley. De jury achtte hem schuldig op alle negen aanklachtpunten. Op 5 oktober hoort hij welke straf hij krijgt. Hij riskeert...

Markt
Nieuws

Zwolse horeca wil optreden tegen straatpredikers, burgemeester wijst op godsdienstvrijheid

Horecaondernemers in Zwolle hebben de gemeente in een brandbrief gevraagd op te treden tegen overlast door christelijke straatpredikers. Ze zeggen dat gasten vertrekken door het harde geluid en dat medewerkers worden beledigd. Burgemeester Peter...

Nigeria
Nieuws

Nigeria werkt aan eigen politie per deelstaat om geweld tegen te gaan

Nigeria is een stap dichter bij een politiehervorming die moet helpen om inwoners beter te beschermen tegen aanvallen en ontvoeringen. Deelstaten moeten een eigen politiekorps kunnen oprichten, zodat zij sneller kunnen ingrijpen bij dreigend...

Meerartikelen

abortus
Nieuws

Pro-life organisaties willen nieuwe groep bij de VN

Politici, diplomaten en pro-life organisaties werken aan een nieuwe groep bij de Verenigde Naties (VN) die moet opkomen voor ongeboren leven en het gezin. Tijdens een bijeenkomst in New York spraken deelnemers af een comité te vormen om de plannen...

bootvormige structuur Turkije
Nieuws

Onderzoekers testen materiaal in Turkije op mogelijk hout van ark van Noach

Een internationaal onderzoeksteam heeft nieuwe monsters verzameld uit de Durupınar-formatie in het oosten van Turkije, een opvallende bootvormige structuur die door sommigen in verband wordt gebracht met de ark van Noach. Laboratoriumonderzoek moet...

Jan
Nieuws

Henri Nouwen-conferentie: thuiskomen bij God begint hier en nu

Het geestelijk leven speelt zich niet af in straks of elders, maar in het hier en nu. Dat was de kern van de 11e Henri Nouwen Hour of Power Conferentie, afgelopen weekend in Bezinningscentrum Emmaus in Helvoirt. Onder het thema 'Hier en Nu' kwamen de...

Stadsklooster Leeuwarden
Persbericht

Stadsklooster Leeuwarden opent deuren: gebed en ontmoeting midden in de stad

Na ruim vier jaar voorbereiding wordt Stadsklooster Leeuwarden op zondag 4 oktober officieel geopend. De Grote of Jacobijnerkerk en omliggende gebouwen moeten de komende jaren uitgroeien tot een plek waar gebed, gastvrijheid en cultuur samenkomen. De...

Evangelist.Network
Persbericht

Evangelist.Network trekt Arnhem in voor ‘profetisch evangeliseren’

Luisteren naar de Heilige Geest en vervolgens de stad ingaan om het Evangelie te delen. Dat staat centraal tijdens een nieuwe editie van Take The City, die Evangelist.Network op zaterdag 3 oktober organiseert in Arnhem. Jacques Koek en Marjon...

Jeroen Achterberg
Interview

Oud-topschaatser Jan Achterberg: "Ook met sporten kun je God aanbidden"

Jan Achterberg (39) had een veelbelovende schaatscarrière voor zich, maar worstelde jarenlang met de vraag hoe sport en geloof samen konden gaan. Inmiddels is hij oprichter van het platform Sport en Geloof en daagt hij christenen uit om hun geloof...

Dick van der Ouw
Video

Dick verloor plotseling vrijwel al zijn zicht, maar niet zijn geloof

Van het ene op het andere moment veranderde het leven van Dick van der Ouw ingrijpend. Hij werd wakker met een grote witte vlek in zijn linkeroog en binnen 24 uur had hij daarmee nog maar vijf procent zicht. Vijf maanden later gebeurde hetzelfde...

Jaap Bönker
Opinie

Liefde voor Israël én bewogenheid met Gaza

Voor wie ben je eigenlijk als je jarenlang in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever werkte en je later vooral met Israël verbonden raakte? Jaap Bönker kent mensen aan beide kanten en blijft met hen meeleven. Sinds 7 oktober 2023 brengt die...

Ds. Bram Hofland
Column

We leren jongeren geloven, maar leren we hen ook dienen?

Twee jaar lang zat hij bij mij op catechisatie. Mooie momenten: samen de Bijbel openslaan, bidden en zoeken naar Gods aanwezigheid in zijn leven. En die aanwezigheid had hij ook ervaren, ook al was dat lastig en anders dan hij had verwacht. Maar...

ds. Wouter Moolhuizen
Interview

Ds. Moolhuizen bij start CGK-synode: “Laten we elkaar blijven zoeken”

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is begonnen in een periode van grote verdeeldheid. Toch hoopt ds. Wouter Moolhuizen dat niet de crisis, maar het zoeken naar elkaar de komende synodeweken zal bepalen. Laten we...

CGK-synode
Nieuws

Vier CGK-predikanten worstelen met synode: "Een hele flank ontbreekt"

Vier predikanten hebben op de eerste vergaderdag van de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) een verklaring van gevoelen afgelegd. Ds. Rien Mulder, ds. Sander Kok, ds. Arnout Weststrate en ds. Willem-Jan van de Velde spraken...

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...