Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

André Flach
Nieuws

SGP wil christelijke feestdagen beschermen in cao’s

De SGP heeft een motie ingediend waarin de regering wordt opgeroepen om christelijke feestdagen te beschermen binnen cao’s. Volgens de partij komen deze feestdagen in toenemende mate onder druk te staan doordat ze worden ingewisseld voor andere, bijv

Kerk&Ruimte
Persbericht

Nieuw verhuurplatform Kerk&Ruimte gelanceerd op Kerkenbeurs

Deze week is op de Kerkenbeurs in Houten het gloednieuwe platform Kerk&Ruimte gelanceerd. Via dit platform kunnen kerken in heel Nederland hun ruimten eenvoudig verhuren. Kerk&Ruimte ontzorgt kerken in de presentatie, marketing en administratie. Zo w

CU-Tweede Kamerlid Don Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid over kritiek op kerkdienst in Eindhovens jeugdhonk: “Religieus analfabetisme”

Een aangekondigde kerkdienst in een Eindhovens jeugdhonk heeft voor flink wat ophef gezorgd. In een artikel van Omroep Brabant klinkt er kritiek op het feit dat er zondag in een door de gemeente gesubsidieerd jongerencentrum een kerkdienst plaatsvind

Hubert Smeets
Nieuws

Journalist stelt refodominees in kwaad daglicht na verkiezingswinst FVD

De winst van Forum voor Democratie (FVD) in verschillende Biblebelt-gemeenten heeft op sociale media geleid tot een felle reactie over de rol van predikanten binnen reformatorische kerken. Journalist Hubert Smeets (foto) schreef op X dat de verkiezin

Pakistan
Nieuws

Christelijke man vrijgesproken van godslastering in Pakistan

Een 62-jarige christen in Pakistan is vrijgesproken van beschuldigingen van godslastering. De aanklager gaf aan dat hij de man had “vergeven” en de zaak wilde intrekken. De man, Shoukat Javed, werd ervan beschuldigd beledigende uitspraken te hebben g

Cuba vlag
Nieuws

Zoon van Cubaanse voorganger vast na protesten

Een 16-jarige jongen uit Cuba zit nog altijd vast nadat hij is opgepakt tijdens onrust in het land. Het gaat om Jonathan Muir Burgos, de zoon van een evangelische voorganger. Jonathan werd samen met zijn vader opgepakt toen zij reageerden op een opro

Aanhangers CVO
Nieuws

Ex-SGP'er zorgt voor politieke aardverschuiving in Oldebroek en kiest opvallende informateur

Tom de Nooijer boekte met zijn Christelijk Verbond Oldebroek (CVO) een zeer overtuigende overwinning in Oldebroek. De partij van De Nooijer steeg van drie naar zeven zetels en liet daarmee de overige partijen ver achter zich. De Nooijer schuift Richa

Marije Janmaat-Versteeg
Video

Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg zondag te gast in Hour of Power

Ze stond jarenlang naast mensen op de meest rauwe momenten van hun leven, tot het haar zelf te zwaar werd en ze moest loslaten. Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg vertelt zondag in Hour of Power openhartig over rouw, verlies en de kracht van

Meerartikelen

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten stelt dat elk mens ten diepste als God wil zijn

"Ik kom het zo vaak tegen dat ik zelf de touwtjes in handen wil hebben en Gods beleid wil bepalen. Dat ik wel eens denk: Heere, waarom treedt U hier niet op en waarom gebeurt dit niet? Of kunt u zich altijd onderwerpen aan Gods leiding in het leven?"

Tearfund
Persbericht

Christelijke organisatie en Zwartekoffie slaan handen ineen

Tearfund en specialty coffee brand Zwartekoffie startten onlangs een samenwerking en introduceren Tearfund Koffie: koffie die niet alleen goed smaakt, maar ook bijdraagt aan een eerlijker wereld. Met de verkoop van deze koffie krijgen koffieboeren ee

Mariana en gezin
Dagelijks leven

Groentekas geeft toekomst aan gezinnen in Moldavië

Leven in een land waar de werkloosheid hoog is, vraagt veel van inwoners. Ook van de 40-jarige Mariana uit Moldavië. Ze is echtgenoot, moeder van drie kinderen en kleuterjuf. Op het eerste gezicht lijkt dit normaal. Toch staat deze veerkrachtige vrou

Peter Sinia
Interview

Hoe Peter Sinia zijn roeping ervaart: “God zette een streep door mijn plannen”

Dominee Peter Sinia wilde techneut in het leger worden. “Maar God had iets anders in gedachten. Hij zette een streep door mijn plannen”, zo vertelt de Nederlandse gereformeerde predikant. Zeventien jaar lang was hij woon- en werkzaam in Ede. Daar is

Kees van Helden
Opinie

Misinformatie over abortus loopt uit de hand

Het publieke debat over abortus wordt volgens Kees van Helden steeds vaker vertroebeld door onjuiste cijfers en misleidende claims. In deze column reageert hij op recente uitspraken in de media en stelt hij vragen bij gebruikte statistieken, interpre

Jaap Bönker/Juk
Verdieping

Het juk in de Bijbel: teken van onderdrukking of van overgave

In het oude bijbelse Israël is het juk een veelvoorkomend voorwerp. Dat heeft alles te maken met de agrarische cultuur die het volk met zich meedroeg, schrijft Jaap Bönker in de Zin der Dingen. Een juk wijst, niet alleen praktisch, maar ook geestelij

Lidewij de Vos
Nieuws

Forum voor Democratie boekt stevige winst in Biblebelt-gemeenten

Zoals gebruikelijk zijn de SGP en de ChristenUnie op de meeste plekken in de Biblebelt tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als grootste partijen uit de bus gekomen. Maar één ontwikkeling springt er toch uit: Forum voor Democratie (FVD) wist in meerd

Bobby Gruenewald
Nieuws

YouVersion waarschuwt voor gebruik van AI bij vragen over de Bijbel

De oprichter van de populaire Bijbelapp YouVersion waarschuwt voor het gebruik van kunstmatige intelligentie bij geloofsvragen. Volgens Bobby Gruenewald (foto) is de technologie nog niet betrouwbaar genoeg om antwoorden te geven over de Bijbel, meldt

Cuba vlag
Nieuws

Pastor opgepakt na delen van Bijbelvideo in Cuba

Een voorganger in Cuba is opgepakt nadat hij een Bijbelvideo op internet had geplaatst. Het gaat om pastor Rolando Pérez Lora uit de regio Matanzas. Hij zegt dat de autoriteiten hem al jaren onder druk zetten vanwege zijn geloof en bediening, meldt C

Britse Hogerhuis
Nieuws

Britse Hogerhuis verwerpt voorstellen rond abortuswet: christenen teleurgesteld

Christelijke en pro-life organisaties reageren teleurgesteld op een besluit van het Britse Hogerhuis. Leden stemden tegen voorstellen die wijzigingen in de abortuswet hadden moeten terugdraaien. Het gaat om een bepaling in een nieuwe wet die strafrec

Oude Kerk Ede
Nieuws

Verdachte brandstichtingen bij Edese kerken blijft langer vast

De 27-jarige man die wordt verdacht van brandstichtingen bij drie kerken in Ede blijft voorlopig in hechtenis. Het Openbaar Ministerie heeft zijn voorarrest met negentig dagen verlengd. De verlenging ging op 13 maart in, terwijl het onderzoek naar de

John Kluge
Nieuws

Amerikaanse docent krijgt schadevergoeding na conflict over geloof

Een voormalige docent uit de Amerikaanse staat Indiana heeft een grote schadevergoeding gekregen na een conflict over zijn christelijke overtuiging. De school waar muziekdocent John Kluge werkte moet hem 650.000 dollar (566.420 euro) betalen. Hij wei