Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #2: Ds. Van Reenen verruilde christelijk Urk voor seculier Drenthe
Of beluister op:

Meerartikelen

Gert Vierwind
Interview

Christelijke pleegouders over opvang andersgelovige kinderen: "Respecteer het geloof van je pleegkind"

Hoe ga je als christelijke pleegouder om met een pleegkind dat niet christelijk is? Gert Vierwind, onderzoeker aan de Christelijke Hogeschool Ede, dook in de complexe wereld van transreligieuze plaatsingen en verzorgde samen met zijn – recent overled

Geralda en Gerben
Video

Jong echtpaar ervaart Gods leiding in camper: "Vertrouw op je eigen relatie met God"

Gerben en Geralda verruilden een vast bestaan in Nederland voor een leven in een omgebouwde buscamper. In de podcast van Ichthus Alive vertellen zij hoe hun zoektocht naar Gods wil hen naar verschillende Europese landen bracht en hoe zij onderweg lee

Ds. J. R. van Vugt
Column

Groei HHK wijst op diepe geestelijke nood in refogezindte

Waarom groeit de Hersteld Hervormde Kerk (HHK), terwijl veel andere reformatorische kerken leden verliezen? Ds. J. R. van Vugt ziet achter deze ontwikkeling vooral een diepe geestelijke nood. Mensen zoeken volgens hem naar heldere prediking, het aanb

Fausto Tumolo
Opinie

De onvergeeflijke zonde: blus de Heilige Geest niet uit

Jezus sprak over één zonde die niet vergeven zal worden: de lastering tegen de Heilige Geest. Volgens Fausto Tumolo is die waarschuwing nog altijd actueel. Hij roept christenen op om het werk van de Heilige Geest niet te snel af te wijzen of als demo

abortus
Nieuws

NPV start petitie: stop omstreden proef met ‘ziekenhuisabortus’ 22-24 weken

De NPV start een petitie als reactie op de proef waar het Amsterdamse ziekenhuis OLVG mee start om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken. Het initiatief van de proef is afkomstig van beroepsvereni

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen mag mogelijk niet meer naar Verenigd Koninkrijk reizen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen zegt dat de Britse autoriteiten haar elektronische reistoestemming (ETA) onverwacht hebben ingetrokken. Volgens Räsänen houdt dit waarschijnlijk verband met haar recente veroordeling wegens een christelijk

Libie
Nieuws

Anglicaanse Kerk herdenkt jaarlijks 21 door IS vermoorde christenen

De Kerk van Engeland gaat jaarlijks de 21 christenen herdenken die in 2015 door terreurgroep Islamitische Staat (IS) werden onthoofd op een strand in Libië. De Generale Synode stemde in met een officiële herdenkingsdag op 15 februari, de datum waarop

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher over pijn neerleggen voor God: "Zucht maar als je geen woorden hebt"

In vraag en antwoord 27 van de Heidelbergse Catechismus wordt de Heere onder meer omschreven als de almachtige en alomtegenwoordige God. God is dus overal aanwezig. Dat is confronterend als we ons realiseren dat we vaak de verkeerde dingen doen, maar

Meerartikelen

Instagram-profiel Noorse Kerk
Nieuws

Noorse Kerk wisselt tijdelijk van logo na verloren WK-weddenschap

De Kerk van Noorwegen heeft na een verloren weddenschap met de Anglicaanse Kerk tijdelijk haar logo op Instagram aangepast. Dat meldt Premier Christian News. De Noorse kerk gebruikt nu een kruis dat lijkt op het logo van de Church of England. Daarmee

pakistan
Nieuws

Steeds meer Bijbels verspreid in Pakistan waar christenen zwaar onder druk staan

In Pakistan zijn de laatste twee jaar meer Bijbels verspreid dan in de jaren daarvoor. Dit ondanks de zware tegenwerking waar christenen in het land mee kampen. Dat meldt SDOK op basis van informatie van een zusterorganisatie. De organisatie roept op

Bikker van Dijk
Nieuws

CU en SGP slaan alarm: Proef met abortus van gezonde kinderen bij 22 en 23 weken

Het Amsterdamse ziekenhuis OLVG start de komende maanden met een proef waarbij ook abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk worden gemaakt. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) spre

Aanhangers/demonstranten Amnesty International
Nieuws

Amnesty International betuigt spijt na felle kritiek op rapport over christelijke organisaties

Amnesty International UK heeft spijt betuigd over de publicatie van een rapport waarin christelijke organisaties, pro-lifegroepen en andere organisaties werden gerekend tot een zogenoemde 'beweging tegen mensenrechten'. Na felle kritiek verwijderde d

Adam Curry
Interview

Adam Curry bekeerde zich radicaal tot God: "Noem me maar een Jesus-freak"

“Ik ben gered. Ik heb een heel nieuw leven”, zegt Adam Curry, voormalig MTV-presentator en radio-dj. De man die ooit bekendstond om zijn extravagante levensstijl en succes in de mediawereld, leeft nu als een overtuigd christen. Afgelopen zondag verte

Villavie
Persbericht

Christelijke vrouwencommunity groeit door en verhuist naar Ede: "Vrouwen verlangen naar rust"

De christelijke vrouwencommunity Villavie maakt een periode van groei door. De organisatie, die zich richt op geloof, rust en persoonlijke groei, is deze maand verhuisd van Kootwijkerbroek naar Ede. Tegelijk lanceert Villavie meerdere nieuwe producte

Jolber García
Interview

Venezolaanse voorganger verloor familie bij aardbeving: "God is nog steeds God"

Binnen enkele seconden verandert het leven van de Venezolaanse voorganger Jolber García volledig. Terwijl hij met zijn gezin de verwoestende aardbeving van 24 juni overleeft, blijken twee neven en vijf vrienden onder het puin te zijn omgekomen. Toch

Kerk
Opinie

Ik liep vast binnen de kerk

Wat gebeurt er wanneer een conflict binnen de kerk niet alleen je werk raakt, maar ook je geloof, je geweten en je gezin? Een voormalig kerkelijk werker vertelt anoniem zijn verhaal. Niet om af te rekenen met de kerk die hij nog altijd liefheeft, maa

Micha
Video

Bijbelschoolstudent: "Ik probeerde iets toe te voegen aan wat Jezus had volbracht"

Voor Micha (21) werd het afgelopen jaar aan de voltijdsbijbelschool van Gospel Mission een periode van geestelijke verdieping en nieuwe inzichten. Hoewel hij opgroeide in een christelijk gezin en al op jonge leeftijd bewust voor Jezus koos, worstelde

Gerdien Lassche
Opinie

Christelijke ouders en thuisonderwijs: roeping of risico?

Het debat over thuisonderwijs is opnieuw opgelaaid. Aanleiding zijn onder meer een kritische uitzending van het BNNVARA-programma BOOS en een recente uitspraak van de Hoge Raad, waardoor vrijstelling van de leerplicht op levensbeschouwelijke gronden

Ds. P. van de Voorde
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Sliedrecht: ds. P. van de Voorde

De hervormde gemeente te Sliedrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. P. van de Voorde (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. Hij volgt in Wijk 4 ds. P. D. Teeuw op. Laatstgenoemde predikant is sinds november vorig jaar pre

Egypte
Nieuws

Egyptische politie arresteert christenen na aanval op Koptische kerk

Vier Koptische christenen zijn in Egypte opgepakt nadat zij slachtoffer waren geworden van een aanval op een kerk. Dat meldt The Christian Post op basis van informatie van mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). De christenen k