Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingOpvoedenDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

SGP-jongeren Binnenhof
Nieuws

SGP-jongeren zetten timer van bijna 40.000 seconden in tegen abortus

SGP-jongeren houdt donderdag 12 november een opvallende actie bij de Tweede Kamer in Den Haag. Met een grote timer die 39.931 seconden aftelt, wil de politieke jongerenorganisatie aandacht vragen voor de bescherming van ongeboren leven. Iedere...

Reformatorische predikanten
Nieuws

Grote belangstelling voor pastorale Q&A: vier reformatorische dominees opnieuw in gesprek

Op donderdag 12 november vindt in de kapel van het Hoornbeeck College in Amersfoort de derde editie van de pastorale Questions & Answers-avond plaats. Na twee eerdere bijeenkomsten, die zowel in de zaal als online op veel belangstelling konden...

Paus
Nieuws

Paus Leo spreekt ruim een uur met vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik

Paus Leo XIV heeft maandag in Buenos Aires vijf slachtoffers van kerkelijk misbruik ontvangen. De besloten ontmoeting duurde ruim een uur. Volgens de Vaticaanse persdienst luisterde de paus naar hun ervaringen en voorstellen om herstel binnen de kerk...

Mozambique
Nieuws

Zes christenen onthoofd bij aanvallen in Noord-Mozambique

Bij verschillende aanvallen in het noorden van Mozambique zijn zes christenen onthoofd. Dat meldt de christelijke hulporganisatie Barnabas Aid. De organisatie schrijft het geweld toe aan terroristen van de lokale tak van Islamitische Staat.   Drie...

Zweden
Nieuws

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken willen einde aan militaire samenwerking met Israël

Zeventig Zweedse christelijke kopstukken roepen hun regering op de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In een gezamenlijk opiniestuk, dat op 7 november verscheen in Dagens Nyheter, vragen zij om concrete maatregelen tegen de bezetting...

Pedro
Nieuws

Spaanse regering naar rechter om Valenciaanse bescherming van ongeboren kinderen

De Spaanse regering wil een wettelijke bepaling laten schrappen die de regio Valencia verplicht het leven van ongeboren kinderen te beschermen. De ministerraad besloot dinsdag 10 november de bepaling aan te vechten bij het Constitutioneel Hof....

kerk
Nieuws

DoorBrekers breidt uit naar Den Haag met zesde kerklocatie

De evangelische kerk DoorBrekers krijgt een zesde locatie, in Den Haag. Daniel en Maaike Bruggeman gaan de nieuwe gemeente leiden. Op zondag 22 november vindt om 19.00 uur een kennismakingsavond plaats in het Museon aan de Stadhouderslaan 37. Volgens...

Tweede Kamer
Nieuws

Kamer wil geldschieters van beweging tegen abortus en genderbeleid aanpakken

De Tweede Kamer wil dat het kabinet de financiers van de zogenoemde 'antirechtenbeweging' in kaart brengt en maatregelen neemt om hun geldstromen tegen te gaan. Een motie van SP en PRO hierover werd dinsdag aangenomen. In een Europees...

Meerartikelen

Arenda
Nieuws

Ds. Arenda Haasnoot bekritiseert dominee in toga bij Rode Lijn: ‘Kijk met geestelijke ogen’

Ds. Arenda Haasnoot begrijpt niet dat een collega in toga vooropliep bij de Rode Lijn-demonstratie. In een interview met EO-platform DIT zegt de PKN-predikant uit Spijkenisse dat de kerk naast aandacht voor het leed in Gaza ook haar verbondenheid met...

Kerk
Nieuws

Vier vrouwen beschuldigen voormalig medewerker Amerikaanse megakerk van seksueel misbruik

Vier vrouwen beschuldigen Steve Thomason, een voormalige medewerker van de Amerikaanse megakerk North Point Community Church, van seksueel misbruik. De vermeende gebeurtenissen vonden ongeveer twintig jaar geleden plaats. De vrouwen zouden toen...

Congo
Nieuws

Islamitische terroristen doden tientallen mensen in Oost-Congo, ebolapatiënten op de vlucht

Bij een aanval op het dorp Cantine-Aloya in Oost-Congo zijn volgens lokale bronnen minstens 33 mensen gedood. Aan terreurorganisatie Islamitische Staat gelieerde ADF-terroristen staken donderdagavond 5 november woningen en een gezondheidspost in...

Protestantse Kerk in Nederland (PKN)
Nieuws

PKN roept kerken op om te bidden voor komende synodevergadering

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) roept plaatselijke gemeenten op om te bidden voor de generale synode, die op donderdag 19 en vrijdag 20 november bijeenkomt in Lunteren. Dat meldt het grootste protestantse kerkverband van Nederland op haar...

kerk
Nieuws

Hongaarse lutheranen eisen duidelijkheid over Bijbelgezag en het zegenen van homorelaties

“De eenheid van de kerk is een kostbare schat, maar niet kostbaarder dan het evangelie waarop de kerk is gebouwd.” Met die woorden besluiten Hongaarse lutherse predikanten en gemeenteleden hun open brief aan de bisschoppen. Ze willen binnen een maand...

Zweden stemt over abortus
Nieuws

Zweden stemt vandaag over abortus als grondrecht: 'Treurige stilte in de kerken'

Het Zweedse parlement stemt woensdag voor de tweede en beslissende keer over een grondwetswijziging die abortus grondwettelijke bescherming moet geven. Bijna 12.000 mensen hebben een protest tegen het voorstel ondertekend. Ondertussen klinkt vanuit...

tafelgesprek Royal Mission
Video

Christenen vertellen in dit tafelgesprek hoe zij Gods leiding ervaren in hun leven

Hoe geef je de Heilige Geest ruimte tijdens je werk, in gesprekken met anderen en bij het nemen van dagelijkse beslissingen? Die vraag staat centraal in een nieuw tafelgesprek van Royal Mission. Martin Koornstra spreekt met drie christenen die...

Zeven spiegels
Video

Wim Grandia over zeven brieven van Jezus: ‘Durf je eerlijk in de spiegel te kijken?’

Hoe staat het met je eerste liefde voor Jezus? Ben je trouw gebleven aan Gods Woord, of is je geloof misschien lauw geworden? In de vijfde aflevering van zijn veertigdelige Bijbelstudieserie Zie, Ik kom spoedig 2.0 houdt Wim Grandia zijn kijkers...

Vroege Kerk
Persbericht

Week van de Vroege Kerk: Hoe hield het christendom stand in een heidense wereld?

Hoe gaf keizer Constantijn zijn christelijke overtuiging vorm? Welke invloed heeft de geloofsbelijdenis van Nicea vandaag nog? En waarom staat de nederdaling ter helle wel in de Apostolische Geloofsbelijdenis, maar niet in die van Nicea? Deze...

begrafenis
Nieuws

Twee christelijke meisjes sterven kort na vrijlating uit gevangenschap in Nigeria

Na ruim een halfjaar gevangenschap kwamen de Nigeriaanse meisjes Silvia Samuel en Hasana Bulus op 2 november eindelijk vrij. Beiden waren zo ernstig verzwakt dat zij kort daarna overleden. Silvia was vier jaar oud. Tijdens haar gevangenschap...

Jerk
Column

Scheppingszorg, een karaf met peuken en een plakkende vloer

Een aantal jaar geleden moest ik een korte periode in het buitenland zijn, en mijn huis stond dus een tijdje leeg. Iemand in mijn omgeving woonde nog bij zijn ouders en wilde graag wat onafhankelijkheid. Ik vroeg hem of hij anderhalve maand op mijn...

Youth United
Interview

Joshua en Noah van der Vegt over Youth United: "De uitnodigingscultuur veranderde alles"

Wat begon als een kleine scholenbeweging in Harderwijk, is in 25 jaar uitgegroeid tot een landelijke jongerenbeweging. Iedere week bereiken Joshua en Noah van der Vegt met Youth United honderden jongeren via Alpha-cursussen, discipelschapstrajecten...