Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Palestijnse vlag
Nieuws

Pauluskerk Rotterdam organiseert solidariteitsavond voor Palestijnen met boekpresentatie

De Pauluskerk in Rotterdam houdt donderdag 29 oktober een solidariteitsavond voor de Palestijnse bevolking. Tijdens de bijeenkomst wordt een nieuw boek van een schrijver uit Gaza gepresenteerd en vertellen verschillende betrokkenen over hun werk in...

Resten kerk
Nieuws

Archeologen vinden sporen van kerk die Hiëronymus 1600 jaar geleden beschreef

Archeologen hebben bij Venetië de resten gevonden van een vroegchristelijke kerk die vermoedelijk al in het jaar 396 werd beschreven door kerkvader Hiëronymus. Volgens de Universiteit Ca' Foscari, die de vondst op 15 oktober bekendmaakte, komt het...

Yaroslav
Nieuws

Oekraïense vrijwilliger (25) van Christenen voor Israël omgekomen aan het front

De 25-jarige Oekraïense christen Yaroslav, die als vrijwilliger betrokken was bij het hulpverleningswerk van Christenen voor Israël, is op 20 oktober omgekomen tijdens zware beschietingen aan het front in Oost-Oekraïne. De jonge man hielp...

Rellen Parijs
Nieuws

Duitse christenen opgeroepen om bij stadhuizen te bidden uit vrees voor rellen bij protesten

Terwijl jongeren in tientallen Duitse steden zich voorbereiden op grootschalige protesten, roepen christelijke organisaties op tot gebed. Op zaterdag 31 oktober, Hervormingsdag, worden christenen gevraagd om met hun Bijbel naar het plaatselijke...

Hervormd Rijssen
Nieuws

Ds. Elsman legt werkzaamheden neer na conflict binnen hervormde gemeente Rijssen

Binnen de hervormde gemeente Rijssen is onrust ontstaan door een conflict tussen ds. D.M. (Domus) Elsman en de kerkenraad van wijkgemeente 6. De 65-jarige predikant heeft zijn werkzaamheden neergelegd, omdat hij naar eigen zeggen onder de huidige...

Erika Kirk
Nieuws

Erika Kirk waarschuwt voor namaakchristendom: 'Ook het kwaad citeert de Bijbel'

Je kunt elke zondag naar de kerk gaan, de Bijbel uit je hoofd kennen en jezelf een overtuigd christen noemen. Toch betekent dat niet automatisch dat je leeft zoals Jezus het bedoeld heeft. Die waarschuwing gaf Erika Kirk tijdens haar speech op de...

Pastor Israel Ford
Nieuws

Amerikaanse voorganger heeft al drie jaar twee vrouwen: 'Eén vrouw hebben is onbijbels'

Een Amerikaanse voorganger verraste zijn gemeente zondag met een opmerkelijke bekendmaking. Pastor Israel Ford uit Cleveland, Ohio, vertelde namelijk dat hij al drie jaar lang met twee vrouwen samenleeft. Volgens hem staat de Bijbel dat toe....

Iran
Nieuws

Ernstig zieke christen mag Iraanse cel tien dagen verlaten: Mahshar dreigt blind te worden

De ernstig zieke Iraanse christen Mahshar Parandin heeft tien dagen medisch verlof gekregen uit de Evin-gevangenis in Teheran. Ze kampt met lymfeklierkanker en andere gezondheidsproblemen, maar kreeg lange tijd niet de behandeling die ze nodig had....

Meerartikelen

Kerstboom
Nieuws

Almere haalt kerstboom terug naar stadscentrum: verrassing verklapt tijdens raadsdebat

Na jaren van afwezigheid keert de kerstboom terug in het centrum van Almere. Dat liet wethouder Jan-Bert Vroege tijdens een raadsdebat doorschemeren, meldt de lokale nieuwssite 1Almere. Vooral het CDA drong aan op de terugkeer van de boom. Vorige...

southwell
Nieuws

Eeuwenoude Engelse kathedraal dreigt te sluiten door financiële problemen

De ruim 900 jaar oude kathedraal van Southwell in Engeland dreigt haar deuren te sluiten. Het kerkgebouw kampt met een enorme onderhoudsachterstand en het geld raakt op. “We hebben geen 20 miljoen pond”, zegt deken Stephen Evans, die leiding geeft...

Wilfred Kols bij Hour of Power
Interview

Van zware crimineel tot gevangenisevangelist: “Vier woorden veranderden mijn leven”

Drugsdeals, inbraken en geweld: Wilfred Kols had naar eigen zeggen 110 delicten op zijn naam staan en bracht zes jaar in de gevangenis door. In een donkere isoleercel veranderde zijn leven door vier eenvoudige woorden: “Ik hou van jou.” Inmiddels...

piano
Nieuws

Ruzie over pianospel in Spaanse kerk eindigt met dodelijke steekpartij: 32 jaar cel geëist

In de Spaanse stad Valencia is maandag het proces begonnen tegen een pianist van een evangelische kerk en twee van zijn familieleden. Zij staan terecht voor een dodelijke steekpartij in de kerk. Volgens de aanklacht ontstond de ruzie nadat een...

kerk
Nieuws

Vijf kerken in Leipzig beschadigd: politie onderzoekt mogelijk verband

In de Duitse stad Leipzig zijn binnen enkele dagen vijf kerken beschadigd. Onbekenden vernielden ramen en beschadigden deuren en gevels. De politie onderzoekt de zaken en zoekt getuigen. De beschadigingen vonden plaats tussen woensdag 21 oktober en...

N.T. Wright
Persbericht

Theoloog N.T. Wright spreekt op conferentie over interculturele kerk in Veenendaal

Hoe kunnen christenen met verschillende culturele achtergronden samen één geloofsgemeenschap vormen? Die vraag staat centraal tijdens de One Church Conference, die op vrijdag 20 november plaatsvindt in Veenendaal. De Britse theoloog N.T. Wright...

Prof. W. H. Th. (Wim) Moehn
Persbericht

Hoe las Luther de Bijbel? Hoogleraar legt het uit in Apeldoorn

Welke betekenis had de Bijbel voor Maarten Luther? Welk gezag kende hij daaraan toe? Die vragen zijn het startpunt voor de Reformatieherdenking in Apeldoorn op vrijdag 30 oktober. "Maarten Luther heeft het volk de Bijbel teruggegeven.” Dat leren...

bikker
Nieuws

CU-leider haalt fel uit: "Wie met Hamasvlaggen zwaait, is een vijand van de vrijheid"

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de overheid harder optreedt tegen antisemitisme en demonstraties waarbij met Hamasvlaggen wordt gezwaaid. Ook moeten scholen die geen lesgeven over de Holocaust volgens haar worden aangepakt. Dat zei ze...

bus
Nieuws

Begrafenis bisschop eindigt in nieuwe tragedie: 24 doden bij ongeluk met kerkbus in Kenia

Een bus met kerkgangers is zondag in Kenia betrokken geraakt bij een ernstig ongeluk. De groep keerde terug van de begrafenis van een bisschop toen de bus op een vrachtwagen botste. Zeker 24 mensen kwamen om het leven, onder wie meerdere voorgangers....

India
Nieuws

Juridisch gevecht om godsdienstvrijheid in Indiase deelstaat Chhattisgarh

In maart 2026 wijzigde de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh de wet op godsdienstvrijheid van de deelstaat. Sinds de wijzigingen van kracht zijn geworden, worden christenen in Chhattisgarh geconfronteerd met toenemend heftige tegenstand...

Ethiopie
Nieuws

Kerk luidt noodklok na nieuw bloedbad Ethiopië: 60 christenen omgekomen

Bij twee gewelddadige aanvallen in de Ethiopische regio Oromia zijn zeker zestig christenen om het leven gekomen. Dat maakte de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk maandag bekend. Onder de slachtoffers zijn volgens een ooggetuige vijf kinderen. “Ze omsingelden...

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Waarom zetten christenen hun leiders zo graag op een voetstuk?

Een paus die honderdduizenden mensen trekt. Een populaire dominee voor wie gelovigen massaal samenkomen. Maar draait het in de kerk nog om Gods Woord of steeds meer om de persoon die het verkondigt? Dr. C. A. van der Sluijs waarschuwt voor de...