Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a

Steve Maile
Nieuws

Britse straatprediker opgepakt tijdens evangelisatie in Watford

Een christelijke straatprediker is zaterdag opgepakt in Watford. Op internet gaan beelden rond van de arrestatie van Steve Maile. Op de video is te zien hoe drie agenten Maile meenemen terwijl hij op straat preekt. De straatprediker werd ervan verdac

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse politie weigert 15-jarig christelijk meisje te redden van islamitische ontvoerders

De Pakistaanse politie heeft nagelaten actie te ondernemen toen een 15-jarig christelijk meisje onder dreiging van een wapen is ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwelijkt aan haar ontvoerder. Dit meldt haar vader tegenover Morning Sta

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons lijdt aan prediking waarbij bekering slechts voor enkelen bestemd is

"Ik weet nog dat ik naar huis reed en dacht: moet ik mijn gas intrappen om in de Lek of tegen een boom aan te rijden?", aldus ds. A. Simons. In een aflevering van de serie Getuigend Gesprek vertelt de hervormde predikant onder meer over datgene waara

Soedan
Dagelijks leven

God trouw blijven tijdens de burgeroorlog in Soedan

“Ik probeer te helpen met wat ik heb, want de mensen hebben ons nodig. God heeft ons hier gebracht om mensen te helpen. Dat is waarom wij ons hieraan hebben toegewijd”, zegt voorganger Tariq*. Hij leidde een grote gemeente in Khartoem, Soedan, totdat

India
Nieuws

Indiase priester die stelde dat christendom enige ware religie is voorlopig niet vervolgd

Het Indiase Hooggerechtshof heeft alle strafprocedures tegen een rooms-katholieke priester opgeschort. De priester, Vincent Pereira, werd aangeklaagd nadat hij tegen zijn kerkgemeenschap had gezegd dat het christendom de enige ware religie is. De uit

Meerartikelen

ds. Bogerd
Persbericht

Symposium ‘Het geweten van de mens’ in Jaarsveld

Op D.V. dinsdag 2 juni 2026 vindt in de Hervormde Kerk te Jaarsveld het symposium Het geweten van de mens plaats, met als ondertitel Work in progress voor prediking, pastoraat en vorming. Het symposium is bedoeld voor predikanten, pastores, kerkelijk

Opperrabbijn
Column

Waarom ik de juiste keuze maakte door op de uitnodiging van premier Jetten in te gaan

Onlangs werd opperrabbijn Jacobs uitgenodigd door minister-president Rob Jetten. Hij ging op die uitnodiging in, maar dat kon niet iedereen waarderen. In onderstaand dagboek legt hij uit waarom het volgens hem wel de juiste keuze was. Daarnaast verte

Maf
Nieuws

MAF waarschuwt voor effect Iran-oorlog tot in verste uithoeken van de wereld

De stijging van de brandstofprijzen voor vliegtuigen door het Iran-conflict dreigt impact te krijgen tot in de verste uithoeken van de wereld. De christelijke bushvliegersorganisatie MAF uit Teuge is een actie gestart om het effect op te vangen en vl

Oeganda
Nieuws

Oegandese evangelist bruut vermoord na samenkomst

Een evangelist is vorige week, kort na een evangelisatiebijeenkomst, in centraal Oeganda gedood. Volgens lokale bronnen begaf hij zich op 9 april samen met zijn vrouw naar huis, toen zij werden benaderd door vermoedelijke moslimextremisten die zich v

buiten
Persbericht

Samen naar Buiten compleet: 12 wandelingen om God en rust samen te ervaren in de natuur

Goed nieuws: het tweede gedeelte van Samen naar Buiten is afgerond! We zijn ontzettend blij dat ook de overige 8 wandelingen nu beschikbaar zijn, waardoor alle 12 wandelingen volledig te bewandelen zijn. Met dit boekje en de bijbehorende wandelingen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe kerkelijk werker voor hervormde gemeente Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad mag binnenkort L. J. (Leo) Blees verwelkomen. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees is momenteel als kerkelijk werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkzaam in Dorkwerd (Groningen) en

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe

Ds. W. A. Zondag
Video

Geëmotioneerde ds. Zondag vertelt dat de dood niet het laatste woord heeft

"Je moet de herinneringen aan haar maar vasthouden", zei de burgemeester tegen ds. W. A. Zondag nadat zijn 14-jarige dochter Rhodé tijdens een verkeersongeval in Gouda om het leven was gekomen. De predikant, destijds nog actief in Woerden, vertelde i

Baptistenkerk
Nieuws

Russische aanval op baptistenkerk in Oekraïne kost voorganger het leven

Bij een Russische luchtaanval op de Oekraïense stad Zaporizja is voorganger Ruslan Utyuzh om het leven gekomen. Hij bevond zich op dat moment in een baptistenkerk waar een gebedsbijeenkomst plaatsvond. Ook raakten zeker acht mensen gewond. Een aantal

De Hoop on Tour
Persbericht

‘De Hoop on Tour’: een muzikale avond vol hoop in Amsterdam

De Hoop trekt het land in, met muziek en verhalen vol van hoop! Op donderdag 7 mei ben je van harte welkom bij deze Lofprijsavond, die gehouden wordt bij “De Drie Stromen”, Renswoudestraat 75 in Amsterdam. Tijdens de avond zingt men christelijke lied