Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#398 David ten Voorde & Jonathan Nolan over kerkgroei in onbereikte gebieden
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Eurofractie SGP neemt initiatief voor debat over terroristische aanslagen op Joodse instellingen

Woorden zijn niet genoeg: er moet gehandeld worden! Daarom nam SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen eerder deze week in het Europees Parlement het initiatief voor een debat over de recente terroristische aanslagen op de Joodse gemeenschap in Europ

Voorganger met familieleden en gemeenteleden
Persbericht

Druk op baptistengemeente in Krasnodon neemt toe: voorganger dreigt te worden uitgezet

De niet-geregistreerde baptistengemeente in Krasnodon (Loehansk) staat onder groeiende druk van de lokale autoriteiten. Sinds begin 2024 wordt de gemeente geconfronteerd met invallen, ondervragingen en administratieve vervolging. Gewapende functionar

Iraanse vrouw
Persbericht

ZOA start noodhulp in Iran nu oorlog in alle hevigheid blijft voortduren

Terwijl de bombardementen voortduren en steeds meer mensen ontheemd raken, start ZOA met noodhulp in Iran. De hulp richt zich met name op gezinnen die door de oorlog nauwelijks kunnen overleven. Binnen Iran zijn inmiddels miljoenen mensen op de vluch

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank bekrachtigt huwelijk van 13-jarige christenmeisje met ontvoerder

In Pakistan heeft de Federale Constitutionele Rechtbank (FCC) op woensdag 25 maart geoordeeld dat het veelbesproken huwelijk tussen een 13-jarige christelijke tiener en een moslimman in stand blijft. Dit besluit, dat diepe bezorgdheid wekt binnen de

Marina de Haan
Video

Verhalenverteller Marina de Haan is komende zondag te gast in Hour of Power.

Aanstaande zondag is verhalenverteller Marina de Haan te gast in Hour of Power. Ze kampt al jaren met een chronische aandoening en vertelt hoe dat haar leven beïnvloedt. Over haar pelgrimsreis schreef ze het boek 'De weg naar het licht'. “Het gaat ni

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kies Leven-coördinator Kees van Helden over Thuisabortus.nl

Sinds twee dagen biedt Thuisabortus.nl de mogelijkheid om abortuspillen online te bestellen. Prolife-organisaties spreken van een nieuw dieptepunt in de Nederlandse abortuspraktijk. Kees van Helden, coördinator van Kies Leven, besprak de kwestie eerd

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher krijgt lachers op zijn hand tijdens lezing over boek prof. dr. W. van Vlastuin

Bij een recente lezing over het onlangs verschenen boek in Christus gedoopt van prof. dr. W. van Vlastuin kreeg ds. W. Visscher de lachers op zijn hand. Tijdens zijn bijdrage merkte de GerGem-predikant op dat hij het boek van Van Vlastuin door het AI

Oeganda
Nieuws

Bekeerde christen zwaargewond na aanval door echtgenoot in Oeganda

Een Oegandese moslimman heeft deze maand zijn christelijke echtgenote ernstig verwond tijdens een Bijbelstudie. De aanval vond plaats nadat de man, Mukiibi Rajabu, volgens bronnen van Morning Star News, had vernomen dat zijn vrouw zich tot het christ

Meerartikelen

Vaticaan
Nieuws

Vaticaan: gebruik van dierlijke organen bij transplantaties toegestaan

Het Vaticaan heeft opnieuw bevestigd dat het gebruik van dierlijke organen en weefsels voor transplantaties is toegestaan. Volgens de Rooms-Katholieke Kerk is hier vanuit het geloof geen bezwaar tegen, zolang er zorgvuldig en verantwoord wordt gehand

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Wie hoort bij groep-Rijnsburg? Indeling van 55 CGK-gemeenten is zichtbaar

Welke kerken behoren wel of niet tot de groep-Rijnsburg, die zichzelf als een voortzetting van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) beschouwt? Deze week is men ingedeeld in de vier nieuw te vormen classes. Voor het eerst wordt concreet zichtbaa

Jeruzalem
Nieuws

Christelijke onderwijs in Jeruzalem onder druk door besluit Israëlische overheid

Een recent besluit van het Israëlische Ministerie van Onderwijs dreigt de tewerkstelling van meer dan 200 docenten in christelijke scholen in Jeruzalem te beëindigen. Vanaf september moeten scholen onderwijzers in dienst nemen die in de stad wonen en

Jurjen ten Brinke
Persbericht

Nieuwe EO-podcast 'Vraag het Jurjen' wijst de weg bij alledaagse ge­loofs­vra­gen

In de nieuwe EO-podcast en radiorubriek Vraag het Jurjen gaat Jurjen ten Brinke in op herkenbare levensvragen van luisteraars. Welke vragen hebben gelovigen, maar zijn ook herkenbaar voor anderen? En wat heeft het christelijk geloof daarover te zegge

Joan
Interview

Maken goede werken zalig en aanbidden katholieken Maria? Joan Lindhout antwoordt

Aanbidden katholieken Maria? Word je volgens hen enkel zalig door het offer van Christus of heb je ook goede werken nodig? Het zijn vragen die veel protestanten stellen nadat Joan Lindhout vorige week op Cvandaag zijn geloofsweg deelde, die hij ook b

Jan Pieter Verweij
Opinie

Moet de ChristenUnie luisteren naar kiezers of ze juist tegenspreken?

In verschillende christelijke media staat het nogal stellig: de ChristenUnie krijgt klap op klap en zou beter naar het electoraat moeten luisteren. In dezelfde teksten staat vervolgens net zo gemakkelijk dat de ChristenUnie principiëler zou moeten zi

Klaver
Nieuws

Christelijke partijen reageren ludiek op nieuwe naam GroenLinks/PvdA

Dat GroenLinks/PvdA opgaan in één nieuwe politieke partij was al even bekend. Donderdag maakte men ook de naam van die politieke partij bekend. En de christelijke politieke partijen waren er als de kippen bij om daar op ludieke manier op te reageren.

Arts houdt hand van patiënt vast
Persbericht

NPV noemt stijging aantal euthanasiegevallen zorgwekkend

Op 26 maart 2026 is het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) gepubliceerd met daarin belangrijke cijfers over de Nederlandse euthanasiepraktijk in 2025. Opnieuw steeg het aantal euthanasiemeldingen. De NPV reageert. Waar

Mairead McGuinness
Persbericht

Nieuwe EU-gezant godsdienstvrijheid eindelijk benoemd, SGP dringt aan op daadkracht

Na anderhalf jaar heeft de Europese Unie eindelijk weer een gezant voor de godsdienstvrijheid: voormalig Eurocommissaris Mairead McGuinness (Ierland). Europarlementariër Bert-Jan Ruissen en fractievoorzitter Chris Stoffer (SGP) zijn blij dat er ieman

Ds. D. J. Diepenbroek
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Urk brengt beroep uit op ds. D. J. Diepenbroek

De hersteld hervormde gemeente te Urk heeft een beroep uitgebracht op ds. D. J. Diepenbroek (foto). De kerkelijke gemeente zoekt naar een nieuwe predikant vanwege het eerdere vertrek van ds. M. van Reenen. Van Reenen nam vorig jaar mei afscheid van d

Sander
Getuigenis

Van cokeverslaving naar vrijheid: Sander las de Bijbel in een stinkhok

Wat begon als een vlucht voor pijn en afwijzing, eindigde in een diepgaande verandering door de kracht van Gods Woord. Sander worstelde jarenlang met een cocaïneverslaving. Hij deelt via Xpedition Glory een getuigenis over hoe zijn leven radicaal ver

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica veroordeeld voor 'haatzaaien' om christelijk pamflet

Politica Päivi Räsänen is veroordeeld voor 'haatzaaien'. Het Hooggerechtshof oordeelde met een nipte meerderheid (3-2) dat Räsänen zich schuldig heeft gemaakt aan het beledigen van een groep mensen op basis van seksuele gerichtheid. De politica kreeg