Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingIsraëlDuurzaamheidOpvoedenGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

John Lennox
Nieuws

John Lennox waarschuwt: AI kan Bijbellezen onder jongeren verdringen

De Britse wiskundige en christelijke apologeet John Lennox waarschuwt dat kunstmatige intelligentie ertoe kan leiden dat vooral jongeren minder gaan lezen. Daardoor dreigt ook het lezen en overdenken van de Bijbel naar de achtergrond te verdwijnen,...

talita
Nieuws

Nigeriaanse voorganger mist vrouw en dochter al bijna een jaar: "Help hen vrij te krijgen"

Een Nigeriaanse voorganger vraagt de regering om zijn ontvoerde vrouw Mercy en hun jonge dochter Talita te bevrijden. Zij zitten sinds november vorig jaar vast bij vermoedelijke Boko Haram-terroristen. “Ik smeek de president en de autoriteiten om...

Taybeh
Nieuws

Pastoor vreest leegloop christelijk dorp Taybeh: "Op een dag zijn hier geen christenen meer"

De christelijke gemeenschap van Taybeh op de Westelijke Jordaanoever dreigt te verdwijnen als inwoners blijven vertrekken. Daarvoor waarschuwt de plaatselijke pastoor Bashar Fawadleh tijdens een bezoek aan Londen. Tegen journalisten beschrijft hij...

 There is more!
Persbericht

There is more! viert tienjarig bestaan: 'We verlangen naar een nieuwe doorbraak'

De christelijke conferentie There is more! viert dit jaar haar tienjarig bestaan. Van donderdag 19 tot en met zaterdag 21 november komen gelovigen en kerkleiders samen in Ede voor een jubileumeditie met als thema Greater Works. Met internationale...

Arida Nelemans
Interview

Arida Nelemans brengt psalmen tot leven met kleurplaten: “Ik wil zichtbaar maken wat we zingen”

Psalmen zingen én ondertussen kleuren. Met haar project PsalmPlaten wil Arida Nelemans kinderen helpen om de eeuwenoude woorden van de Psalmen beter te begrijpen en te onthouden. Het idee ontstond na een preek over het doorgeven van het geloof aan...

Geert Wilders
Nieuws

Wilders wil kerken verbieden vluchtelingen op te vangen: 'Barmhartigheid niet verwarren met capituleren'

PVV-leider Geert Wilders wil voorkomen dat kerken in Nederland tijdelijk onderdak gaan bieden aan statushouders. Samen met partijgenoot Marina Vondeling heeft hij Kamervragen gesteld aan de minister van Asiel en Migratie over de landelijke oproep aan...

Dr. E. E. Bouter
Nieuws

Preek over Israël als 'verschrikkelijk dier' roept vragen op in Boven-Hardinxveld

Een preek van dr. E.E. Bouter heeft in de hervormde gemeente van Boven-Hardinxveld en andere gemeenten uiteenlopende reacties opgeroepen. De predikant vergeleek Israël tijdens een uitleg van Daniël 7 met een allesvernietigend monster. Sommige...

Renzo Merbis
Nieuws

ChristendomNL wil documentaire over islam maken: "We willen moeilijke vragen niet uit de weg gaan"

ChristendomNL werkt aan een nieuwe documentaire over de islam en de invloed van deze religie op de Nederlandse samenleving. Initiatiefnemer Renzo Merbis wil daarvoor in gesprek gaan met moslims, imams, ex-moslims en deskundigen op het gebied van...

Meerartikelen

Kerk in Stockholm
Nieuws

Ophef in Zweden om getuigenis van bekeerde politiemoordenaar in kerk

Een Zweedse kerk krijgt veel kritiek omdat een veroordeelde politiemoordenaar tijdens een kerkdienst over zijn bekering mocht vertellen. Tony Olsson, tegenwoordig Tony Byström, zat jarenlang vast voor de moord op twee politieagenten in 1999....

moslims en christenen herdenken slachtoffers
Nieuws

Jordanië beveiligt kerken na dodelijke aanslag: moslims en christenen herdenken slachtoffers

Koning Abdullah II van Jordanië laat kerken beveiligen na de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk, waarbij negen mensen omkwamen. Ook worden straten vernoemd naar de slachtoffers. In de hoofdstad Amman staken moslims en christenen samen kaarsen...

bijbel
Nieuws

Chinese huiskerkleider vast na bijbelcursus in Indonesië

De Chinese huiskerkleider Ding Xing’an zit vast na een inval tijdens een samenkomst in Pingxiang. Zijn detentie houdt volgens mensenrechtenorganisatie ChinaAid verband met een bijbelcursus in Indonesië. Ding en zijn vrouw gaven in 2022 hun banen op...

Kerstboom
Nieuws

Gemeente Berg en Dal zwicht voor massaal protest: kerstboom in Groesbeek blijft toch staan

De traditionele kerstboom bij het gemeentehuis in Groesbeek blijft voorlopig behouden. De gemeente Berg en Dal wilde de boom vervangen door een lichtsculptuur die niet aan één bepaalde traditie verbonden is. Na fel protest van inwoners en een petitie...

pakistan
Nieuws

Christelijke Maria (14) nog altijd niet thuis: rechter in Pakistan stelt zaak uit

De ouders van het ontvoerde christelijke meisje Maria Shahbaz uit Pakistan moeten opnieuw wachten op een uitspraak over hun dochter. De rechter stelde de behandeling op 21 oktober uit omdat de verdachte geen oproep had ontvangen. Zijn woonadres zou...

Manifest 'Ruimte voor rust'
Nieuws

Zeven christelijke organisaties willen zondagsrust terug: 'Wat als we één dag zouden stoppen?'

Zeven christelijke organisaties pleiten voor de terugkeer van de zondagrust. Volgens hen heeft ons land behoefte aan een gezamenlijke rustdag. Volgens de organisaties helpt zondagrust om stress en prestatiedruk te verminderen, maar is het ook goed...

Stoffer
Nieuws

SGP wil actie na bloedbad onder christenen in Ethiopië

De SGP wil dat Nederland aandringt op bescherming van christenen in Ethiopië na twee aanvallen waarbij volgens de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk zeker zestig gelovigen omkwamen. SGP-leider Chris Stoffer en Kamerlid Diederik van Dijk stelden dinsdag...

Tiktok
Nieuws

Zes christelijke jongeren vrij na arrestatie om TikTok-filmpje in Egypte

De zes christelijke jongeren die in Egypte vastzaten na het naspelen van een komische filmscène, zijn vrij. Dat meldt de Egyptische mensenrechtenorganisatie EIPR maandag in een verklaring. De jongeren werden opgepakt omdat hun TikTok-filmpje de islam...

Wilma Veen presenteert 400e aflevering 'Ik wonder jou'
Persbericht

Wilma Veen maakt de 400e aflevering van Ik Wonder Jou

Wat in het voorjaar van 2020 begon als een snel bedacht bemoedigingsmoment tijdens de coronacrisis, is uitgegroeid tot een vaste ontmoetingsplek voor duizenden kijkers. Op 19 oktober 2026 verscheen de vierhonderdste aflevering van Ik Wonder Jou op...

Bijbel
Nieuws

Amerikaanse school moet excuses aanbieden nadat leerlingen Bijbels moesten verbergen

Een Amerikaanse schoolorganisatie moet excuses aanbieden en ongeveer 247.000 euro betalen na een rechtszaak over godsdienstvrijheid. Christelijke leerlingen moesten hun Bijbels en christelijk lesmateriaal in gesloten enveloppen stoppen. Volgens...

SGP-jongeren
Persbericht

Prof. dr. Van Vlastuin en Ruben Brekelmans spreken op najaarscongres SGP-jongeren

Apologeet Carel de Lange, prof. dr. Wim van Vlastuin, Ruben Brekelmans en SGP-leider Chris Stoffer leveren een bijdrage aan het najaarscongres van SGP-jongeren. De bijeenkomst vindt op vrijdag 6 en zaterdag 7 november plaats in Amersfoort. Naast...

Vrouwen van Hoop
Persbericht

Vrouwen van Hoop organiseert vrouwenavond in Amersfoort: 'Laat je kruik staan'

Wat kunnen christelijke vrouwen vandaag leren van de Samaritaanse vrouw die Jezus ontmoette bij de waterput? Die vraag staat centraal tijdens een vrouwenavond van Vrouwen van Hoop op donderdag 12 november in Amersfoort. Onder het thema 'Laat je kruik...