Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. M. van der Linden
Nieuws

HHK Wezep-Wapenveld beroept ds. Van der Linden uit Ouderkerk aan den IJssel

De hersteld hervormde gemeente te Wezep-Wapenveld (in combinatie met Emst-Epe en omstreken) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. van der Linden (foto). Daar zoekt men naar een nieuwe predikant vanwege het vertrek van ds. D. C. de Pater in 2023 n

CU-leider Mirjam Bikker en SP-Kamerlid
Nieuws

ChristenUnie en SP willen online gokken aan banden leggen met nieuwe initiatiefwet

De ChristenUnie en de SP presenteerden vandaag een initiatiefwetsvoorstel om mensen beter te beschermen tegen de risico's die met online gokken gepaard gaan. Volgens de twee partijen zijn de maatschappelijke problemen rond gokken sinds de legaliserin

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP stelt schriftelijke vragen over financiering abortussen door de Europese Commissie

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft met collega’s schriftelijke vragen gesteld over het besluit van de Europese Commissie om abortussen te gaan betalen. De Commissie maakte op 26 februari bekend het Europees Sociaal Fonds (ESF+) in te zet

Koos Siegers
Nieuws

ChristenUnie-lijsttrekker schrijft open brief na omstreden uitspraken SGP'er

Een interview met de jonge SGP-lijsttrekker Tim Venekamp in het Nederlands Dagblad heeft geleid tot een open brief van ChristenUnie-lijsttrekker Koos Siegers (foto) in Westerkwartier. In de brief roept Siegers op tot meer verbinding tussen christelij

India
Nieuws

Indiase pastor zwaar mishandeld bij aanval van hindoe-menigte op huiskerk

In de Indiase deelstaat Madhya Pradesh is een kerkdienst ruw verstoord door een woedende menigte. Afgelopen februari viel een groep hindoe-nationalisten op gewelddadige wijze een huiskerk binnen. De aanwezige pastor, Ramesh Barela (42), raakte hierbi

Josh Howerton
Nieuws

Tientallen Amerikaanse stellen stappen in huwelijksbootje na oproep van predikant

Een bijzondere oproep van een Amerikaanse predikant heeft geleid tot tientallen huwelijken. Dat meldt CBN News. Maar liefst 52 stellen trouwden nadat ze in de preek werden aangesproken op het feit dat ze ongehuwd samenwoonden.  De oproep was afkomsti

Linkse Kerk
Nieuws

De Linkse Kerk gelanceerd: "Christenen moeten weer bekendstaan om barmhartigheid"

“God zal ons bij het laatste oordeel niet vragen of we geloofden dat Jezus over het water liep, of dat de vrouw in het ambt mocht. Hij zal vragen: heb je de vluchtelingen opgevangen en de armen gevoed?” Met die boodschap trapte De Linkse Kerk woensda

Amerikaanse kerk
Nieuws

Aantal ongelovigen in Amerika bereikt recordhoogte

Het aantal Amerikanen dat geen religie aanhangt, is vorig jaar opnieuw gestegen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het peilingsbureau Gallup. Volgens het onderzoek is inmiddels een recordaantal Amerikanen niet aan een religie verbonden.  Uit intervi

Meerartikelen

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant vertelt voor kerkdienst over aangenomen beroep naar Doornspijk

Ds. P. W. J. van der Toorn aanvaardde onlangs het beroep van de christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk en neemt dus binnenkort afscheid van de CGK in Bunschoten. Voorafgaand aan een kerkdienst die recent plaatsvond, vertelde de predikant

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt hoe Gods volmaakte liefde zichtbaar werd in Jezus

"Gods liefde is onvoorwaardelijk en niet afhankelijk van hoe jij je gedraagt", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie Begin je dag met God zoomt de spreker en schrijver in op Gods volmaakte liefde. Deze liefde, die in alles a

Roshan Jibodh
Video

Roshan deelt waarschuwende boodschap naar aanleiding van Epstein-files

Roshan Jibodh waarschuwt christenen voor de kracht van verleiding en seksuele zonde. In een nieuwe video van Christendom.nl stelt hij dat achter veel grote maatschappelijke schandalen een dieper mechanisme schuilgaat. Volgens hem werkt datzelfde prin

Bram Beute
Column

Wat is waarheid in een tijd van verwarring en propaganda?

Wat is waarheid in een tijd van propaganda, alternatieve feiten en eindeloze online discussies? In autoritaire regimes, maar ook in democratische samenlevingen, lijkt waarheid steeds vaker onder druk te staan. Twijfel wordt gezaaid, feiten worden ver

Libanon
Nieuws

Priester gedood in Libanon: “Christelijke minderheden betalen opnieuw de prijs”

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) heeft de dood van de Libanees-Aramese Maronitische priester Pierre al-Rahi scherp veroordeeld. De priester kwam op maandag 9 maart om het leven in het dorp Qlayaa in Zuid-Libanon, nadat een woning door tan

Gerald Troost
Persbericht

Gerald Troost start Paastournee met boodschap van hoop

De christelijke singer-songwriter Gerald Troost gaat deze maand opnieuw op pad met een speciale paastournee. Onder de titel ‘U gaf 100%’ reist hij langs verschillende plaatsen in Nederland met concerten waarin muziek en bezinning rond het paasverhaal

Ivy
Interview

Bij Turning Point vertrokken christenen: "Voor ons is er maar één Waarheid"

Met veel enthousiasme stapten een aantal christenen in het project Turning Point Nederland. Maar amper een half jaar later zijn ze alweer vertrokken na onenigheid over godsdienstvrijheid rondom de arrestatie van Tom de Wal. Daarna besloten Daniël van

Truus
Nieuws

Meesteroplichter van kerken Truus W. veroordeeld tot celstraf

Meesteroplichter Truus W. moet bijna een jaar de cel in. Daarnaast krijgt ze een jaar voorwaardelijke celstraf en moet ze sommige gedupeerde kerken geld terugbetalen. De 54-jarige vrouw lichtte tientallen kerken op. Omdat ze haar straf al in voorarre

Iraanse kerk in Armenië
Nieuws

Armenië als toevluchtsoord voor Iraanse christenen: “Mijn droom is een vrij Iran”

Aan de grens tussen Armenië en Iran bereiden kerken en hulporganisaties zich voor op een mogelijke toestroom van duizenden Iraanse vluchtelingen. Terwijl de oorlog in Iran escaleert, maken christelijke organisaties noodplannen om mensen op te vangen

Ds. K. Hoefnagel
Video

Ds. Hoefnagel over huidige impasse binnen CGK: "Rebellie in onze kerken"

Hoewel er formeel nog geen definitieve breuk is, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al lange tijd in een diepe impasse. Zo overwegen tientallen plaatselijke gemeenten zich af te scheiden. Het verschil in visie ten aanzien van vrouwel

Indonesie
Nieuws

Groep moslims forceert stop kerkreparatie Indonesië

In het dorp Kulim Jaya, op Sumatra, is op 1 maart de reparatie van het dak van een protestantse kerk stilgelegd na protesten van tientallen moslimbewoners. De groep eiste voorafgaande goedkeuring van de lokale moslimgemeenschap voor de dakwerkzaamhed

DMM
Persbericht

DMM-conferentie wil kerken toerusten tot discipelschap en vermenigvuldiging

Op zaterdag 18 april 2026 vindt de tweede DMM-conferentie plaats. Tijdens deze dag staan toerusting en praktische handvatten centraal voor christenen die verlangen naar groei en vermenigvuldiging van gemeenten. Sprekers zijn Kevin Wiegelt uit Canada