Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #3: Dominee David bezocht Nigeria
Of beluister op:

Meerartikelen

monument
Nieuws

Eerste monument voor vermoorde christenen onthuld in Nigeria

In de Nigeriaanse deelstaat Benue is een bijzonder monument onthuld ter nagedachtenis aan christenen die om hun geloof zijn omgebracht. Volgens de initiatiefnemers is het de eerste gedenkplaats in Nigeria die speciaal is opgericht voor slachtoffers v

Kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra
Nieuws

Evangelische Alliantie veroordeelt Russische aanval op eeuwenoud klooster

De Europese Evangelische Alliantie (EEA) heeft de Russische raketaanval op Kyiv van 15 juni scherp veroordeeld. Bij de aanval kwamen negen burgers om het leven. Ook raakte het eeuwenoude kloostercomplex Kyiv Pechersk Lavra zwaar beschadigd. Door de a

DENK-leider Stephan van Baarle
Nieuws

DENK-leider stelt dat SGP'er pro-zionistische dictatuur nastreeft, Kamervoorzitter grijpt in

Zelfs een debat dat over de Nederlandse rechtsstaat had moeten gaan, mondde door toedoen van DENK-leider Stephan van Baarle uit in een Israël-debat. Nadat SGP-Kamerlid André Flach daar de vinger op legde, deed Van Baarle zodanige uitspraken in de ric

Ds. L. J. T. Heuvelman
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Pijnacker-Delfgauw: ds. L. J. T. Heuvelman

De protestantse gemeente te Pijnacker-Delfgauw mag een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. L. J. T. Heuvelman (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant moet in de Ontmoetingskerk de opvolger worden van ds. C. A. Schoonenberg-L

Ds. J. C. de Groot
Video

Na een begrafenis stapte een boze man op ds. De Groot af: "Ik laat mij verbranden"

'Ik dacht dat ik verlost was van die godsdienst van jullie, maar nu zag je kans om het allemaal weer levend te maken. Alles waarmee ik grootgebracht ben, komt weer terug. Ik zal je één ding zeggen: jij begraaft mij niet. Ik laat mij verbranden', zei

Kerk
Persbericht

Oecumenische herdenking slavernijverleden in Sint-Jan van Den Bosch

De Raad van Kerken in Nederland en de Stichting Heilzame Verwerking Slavernijverleden organiseren op zaterdag 27 juni een landelijke oecumenische herdenkingsdienst rond de afschaffing van de slavernij. De bijeenkomst vindt plaats in de Sint-Jan in ’s

Biddende voetballers Ecuador
Verdieping

Ecuador op het WK: hoe geloof een voetbalploeg verbindt

Vanavond kijken miljoenen voetballiefhebbers tijdens het WK voetbal naar een van de meest talentvolle generaties uit de geschiedenis van Ecuador. In het Zuid-Amerikaanse land speelt het christelijk geloof al eeuwenlang een belangrijke rol. Die geloof

MJ Nixon
Getuigenis

MJ Nixon gaf haar oude leven op na visioen van Jezus: "De regenboog is van God"

Een persoonlijke ontmoeting met Jezus veranderde het leven van de Amerikaanse MJ Nixon ingrijpend. Na jaren in een lesbische relatie koos ze ervoor haar leven aan Christus toe te wijden. Tegenwoordig leidt ze een groeiende bediening die mensen met ee

Meerartikelen

Dr. W. van Herwijnen
Opinie

Lezen we de Bijbel letterlijk of symbolisch? Wat Job tot ons te zeggen heeft

Steeds meer christenen worstelen met de vraag hoe de Bijbel gelezen moet worden. Zijn de schepping en de zondeval historische gebeurtenissen of moeten we deze verhalen vooral symbolisch verstaan? Volgens dr. W. van Herwijnen raakt die vraag aan de ke

David van der Meulen
Interview

David van der Meulen ontmoette vervolgde christenen in Nigeria en leerde belangrijke lessen

Toen ds. David van der Meulen de mogelijkheid kreeg om met een groep Nederlandse predikanten naar Noord-Nigeria te reizen, hoefde hij daar niet lang over na te denken. De predikant uit Herwijnen bezocht er christenen die dagelijks te maken hebben met

Mars voor Jezus Rotterdam
Persbericht

Honderden christenen verwacht in Rotterdam tijdens Mars voor Jezus

Rotterdam staat eind juni in het teken van geloof, aanbidding en evangelisatie. Op vrijdag 26 en zaterdag 27 juni worden honderden christenen uit heel Nederland verwacht voor de Go Now!-conferentie en de Mars voor Jezus. De evenementen worden georgan

Vaticaan
Nieuws

Vaticaan wijst verzoek af: leken mogen preek tijdens mis niet overnemen

Het Vaticaan heeft een verzoek van de Duitse bisschoppen afgewezen om in uitzonderlijke gevallen leken toe te staan de homilie (preek) tijdens de mis te verzorgen. Volgens Rome is de homilie onlosmakelijk verbonden met de verkondiging van het Evangel

Ds. J.N. Zuiderduijn
Video

Steeds meer voetballers delen hun geloof: positief of twijfelachtig? Ds. Zuiderduijn antwoordt

Bijbelteksten delen in posts op social media, naar boven wijzen na een gemaakte goal of een gebed na afloop van de wedstrijd. Steeds meer christelijke voetballers kiezen ervoor om hun geloof openlijk uit te dragen. Dat geldt niet minder voor de inter

Petitie
Nieuws

Petitie met ruim duizend handtekeningen roept overheid op terug te keren naar God

Een petitie waarin de Nederlandse overheid wordt opgeroepen zich te bekeren tot de God van de Bijbel is dinsdagmiddag aangeboden aan de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Namens Stichting Evangelisatie Sjofar overhandigde vo

Canada
Nieuws

Christenen bezorgd nu Canada uitzonderingsgrond voor religieuze uitingen schrapt

Christelijke organisaties in Canada maken zich zorgen over een wetswijziging die de juridische uitzonderingsgrond voor religieuze uitingen schrapt. Volgens hen is nog onduidelijk welke gevolgen de verandering op termijn precies zal hebben voor de vri

Kerkleiders bedreigd door gewapende groeperingen
Nieuws

Gewapende groeperingen bedreigden kerkleiders rond Colombiaanse presidentsverkiezingen

Kerkleiders in verschillende delen van Colombia zijn voorafgaand aan de presidentsverkiezingen bedreigd door gewapende groeperingen. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide (CSW). Volgens CSW probeerden militante groepen inv

Chris Develing
Video

Euthanasieverzoeken bij psychisch lijden voortaan strenger beoordeeld: Chris Develing reageert

De regels voor euthanasieverzoeken van mensen met psychisch lijden worden aangescherpt. Daarmee moeten euthanasieverzoeken nog zorgvuldiger beoordeeld worden. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat patiënten onnodig lang op een beslissing moeten wa

Ds. W. J. van de Velde
Nieuws

Ds. W. J. van de Velde ontvangt opnieuw beroep: CGK Bunschoten hoopt op komst predikant

De christelijke gereformeerde kerk te Bunschoten heeft een beroep uitgebracht op ds. W. J. van de Velde (foto). De predikant moet in de Fontein de openstaande tweede predikantsplaats invullen. De eerste predikantsplaats wordt nu nog ingevuld door ds.

Indiase kinderen
Nieuws

Ophef in India om verplichte hindoegebeden op openbare scholen

Een besluit van de regering van de Indiase deelstaat Chhattisgarh om openbare scholen dagelijks hindoegebeden en mantra's te laten uitspreken, leidt tot felle kritiek van christelijke organisaties, stamvolken en oppositiepartijen. Volgens hen schendt

Interserve
Persbericht

Interserve Nederland viert 55-jarig jubileum tijdens bijzondere Encounter Dag

Interserve Nederland staat in 2026 stil bij haar 55-jarig bestaan. Dit jubileum wordt op 26 juni vanaf 16:30 gemarkeerd tijdens een bijzondere editie van de jaarlijkse Encounter Dag, een dag waarop veldwerkers, betrokkenen en genodigden samenkomen ro