Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Junia
Persbericht

Christelijke kinderopvang Junia opent nieuwe vestiging in Amsterdam

Op vrijdag 5 juni opent Junia officieel de deuren van de peutergroep en buitenschoolse opvang bij IKC Veerkracht in Amsterdam. Van 13.00 tot 14.00 uur vieren kinderen, ouders, school, opvang en genodigden samen de feestelijke opening van deze nieuwe

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Christelijke gereformeerde kerk Kampen brengt beroep uit op ds. J. R. Bulten

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. Bulten (foto). De predikant moet in de Overijsselse plaats ds. A. Hakvoort opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin vorig jaar naar Amersfoort. Bulten is s

SGP
Nieuws

SGP-Kamerlid snoeihard over kabinet: "We moeten ons kapot schamen"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk haalde deze week snoeihard uit naar het kabinet. Hij noemt het onbegrijpelijk dat de Amerikaanse rapper Kanye West welkom is in Nederland om op te treden, terwijl hem in tal van andere landen de toegang is ontzegd. De o

Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid Don Ceder trekt aan de bel over situatie christenen India en Congo

CU-Kamerlid Don Ceder heeft Kamervragen gesteld over de situatie van christenen in zowel Congo als India. Uit beide landen kwamen de afgelopen periode verontrustende berichten. Het Kamerlid wil weten hoe de minister van Buitenlandse Zaken daarover de

Muurschildering
Nieuws

Archeologen stuiten in Turkije op muurschildering van Jezus uit de derde eeuw

Archeologen hebben in Turkije een reeks belangrijke christelijke vondsten gedaan. Onder de ontdekkingen bevindt zich onder meer een muurschildering van Jezus uit de derde eeuw. Dat meldt The Christian Post. De vondsten werden gedaan op verschillende

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: Oscar Lohuis bespreekt geruchten rond de Tempelberg

De Tempelberg in Jeruzalem blijft een van de meest gevoelige plekken in het Midden-Oosten. Aanleiding is een bericht van het Britse platform Middle East Eye, waarin wordt beweerd dat de Verenigde Staten en Israël zouden overwegen het beheer van de Te

Bethel Church
Nieuws

Bethel Church voert ingrijpende hervormingen door na beschuldigingen tegen voorganger

De Amerikaanse megakerk Bethel Church heeft een reeks hervormingen aangekondigd naar aanleiding van beschuldigingen van seksueel misbruik tegen voorganger Ben Armstrong. Ook neemt de kerk volgens de Christian Post nadrukkelijk afstand van verschillen

Jonge Generaties Dag
Persbericht

Jeugdtrends 2026: christenjongeren zoeken steeds vaker richting en houvast in geloof

Christelijke jongeren lijken geloof steeds minder te zien als een beperking van hun vrijheid en juist vaker als een bron van betekenis en richting. Dat blijkt uit de Jeugdtrends 2026, die vrijdag werden gepresenteerd tijdens de eerste Jonge Generatie

Meerartikelen

paus
Nieuws

Paus Leo reist naar Spanje om migranten te ontmoeten

Paus Leo XIV brengt deze week een bezoek aan Spanje, waarbij vooral zijn reis naar de Canarische Eilanden de aandacht trekt. Daar wil hij migranten ontmoeten die vaak onder gevaarlijke omstandigheden de oversteek naar Europa hebben gemaakt. Volgens C

Frankrijk
Nieuws

Stijging van anti-christelijke incidenten in Frankrijk baart zorgen

Het aantal anti-christelijke incidenten in Frankrijk is in 2025 opnieuw gestegen. Volgens cijfers van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken werden vorig jaar 843 anti-christelijke voorvallen geregistreerd, een stijging van negen procent ten op

Preekfestival 2026
Persbericht

Preekfestival 2026 in Utrecht: twee dagen inspiratie rond vrijmoedig spreken

In juni 2026 staat Utrecht opnieuw in het teken van het Preekfestival. Op maandag 8 en dinsdag 9 juni komen predikanten, voorgangers en andere kerkelijke werkers samen voor twee dagen vol inspiratie, ontmoeting en verdieping rond het thema ‘Vrijmoedi

Nigeria
Nieuws

Vijf verdachten opgepakt na ontvoering van honderden christelijke scholieren in Nigeria

De Nigeriaanse veiligheidsdiensten hebben meerdere verdachten gearresteerd voor de massale ontvoering van christelijke leerlingen en leraren in Nigeria. In november 2025 werden honderden leerlingen en personeelsleden van een katholieke school ontvoer

Hendrina Harmannij
Interview

Na haar doop kwam Hendrina Harmannij in een geloofscrisis: “Ik miste iemand die met mij meeliep”

Toen Hendrina Harmannij tot levend geloof kwam en zich liet dopen, was ze vol van blijdschap. Maar daarna kwam al gauw de vraag: hoe nu verder? Terugkijkend op die periode na haar doop, voelde ze zich alleen en kwam ze zelfs in een soort geloofscrisi

Popzangeres Raye
Nieuws

Popzangeres Raye: “Ik zoek antwoorden in de Bijbel, niet op Instagram”

De Britse popzangeres Raye zegt dat haar geloof en de Bijbel haar richting geven in het leven. In een interview met de Britse krant The Times vertelde de zangeres dat zij bewust afstand neemt van sociale media. “Ik zoek antwoorden in een Bijbel-app,

Wilfred Kols
Interview

Evangelist Wilfred Kols ontmoet jihadisten en ministers: “God opende de deur”

Op zijn verjaardag op Ambon staat Wilfred Kols oog in oog met tientallen ex-gevangenen. Sommigen zaten jarenlang vast. Anderen brachten een groot deel van hun volwassen leven achter tralies door. Toch zijn ze die dag niet gekomen om over hun verleden

Vietnam
Nieuws

Vietnamese Montagnard christenen opnieuw gearresteerd om geloof

Twee Vietnamese christenen, dominee Siu Yúi (68) en kerklid Siu Dok (40), zijn onlangs gearresteerd in de provincie Gia Lai, gelegen in de centrale hooglanden van Vietnam. De mannen, die behoren tot de Montagnard-gemeenschap, worden ervan beschuldigd

China
Nieuws

China ontzegt pastors Bijbels in gevangenis

Drie predikanten van de Maizhong Reformed Church in China mogen in de gevangenis geen Bijbels ontvangen. Pastor Zhang Sen, Pastor Chang Shun en ouderling Ma Tao, die in juni 2025 werden gearresteerd, hebben herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Bi

Kamer
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met wijziging Embryowet: CU luidt noodklok

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Daardoor geldt de wet straks niet alleen voor embryo’s die ontstaan uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel, maar ook voor embryo-achtige structuren die in een laboratorium

Kerk in Kyiv zwaar beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Opnieuw Oekraïense kerk zwaar beschadigd door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is zwaar beschadigd geraakt door een Russische raketaanval. Dat meldt Evangelical Focus. De aanval vond gisterenochtend plaats. Er vielen geen slachtoffers, omdat het kerkgebouw op dat moment leeg

Jongeren met LHBTI-vlag
Nieuws

Rechter wijst bezwaar van christen tegen LHBTI-symbolen op kantoor af

Een Britse christen heeft opnieuw een rechtszaak verloren over LHBTI-symbolen op de werkvloer. Mark Jennings wilde dat zijn toekomstige werkgever alle regenboogsymbolen en andere LHBTI-uitingen uit het kantoor zou verwijderen. Volgens hem waren deze