Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

CHE
Persbericht

CHE opnieuw beste middelgrote hogeschool van Nederland

De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) staat opnieuw bovenaan de ranglijst van middelgrote hogescholen in Nederland. In de donderdag gepubliceerde Keuzegids hbo 2027 behaalt de instelling 75,5 punten, twee punten meer dan vorig jaar. Daarmee stijgt...

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP verheugd met aangenomen oproep tot verbod Moslimbroederschap

Vanmiddag is na een stemming in het Europees Parlement een resolutie tegen infiltratie door de Moslimbroederschap aangenomen. De resolutie roept op om de Moslimbroederschap en daaraan verbonden organisaties op de lijst van terroristische organisaties...

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun...

Finland
Nieuws

Finse kerkhistoricus waarschuwt voor kerkscheuring door conflict over vrouwelijke predikanten

Binnen de Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland zoeken behoudende christenen een uitweg uit het conflict over vrouwelijke predikanten. Kerkhistoricus Timo Junkkaala roept de kerkleiding in een opiniebijdrage op de christelijke website...

Saunders
Nieuws

Australische oud-bisschop krijgt 6,5 jaar cel voor misbruik

De Australische oud-bisschop Christopher Saunders (76) moet zes jaar en zes maanden de gevangenis in voor het seksueel misbruiken van twee jonge Aboriginal-mannen. De rechtbank in Perth legde hem woensdag de straf op. Aartsbisschop Timothy...

labyrint
Nieuws

Mysterieus 160 jaar oud labyrint in Engelse kerk stelt onderzoekers voor raadsel

Een 160 jaar oud labyrint in een Engelse kerk houdt onderzoekers bezig. Het bijzondere tegelpatroon lag jarenlang deels verborgen onder een altaar. Nu dat is verplaatst, zijn opvallende details zichtbaar geworden. Vooral een vreemd...

Bijbel
Nieuws

Leiden koopt piepklein psalmboekje van ruim 300 jaar oud: geen tweede exemplaar bekend

Het meet slechts zeven bij vier centimeter, maar bevat alle 150 psalmen: de Universiteitsbibliotheek Leiden heeft een bijzonder Frans psalmboekje gekocht uit de zeventiende eeuw. Van deze Amsterdamse druk is geen ander exemplaar bekend. Het boekje...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland vreest averechts effect van diplomatieke druk na arrestatie christenen in Algerije

De twaalf christenen die vorige maand in Algerije werden opgepakt na een inval bij een opvanglocatie, zijn weer vrijgelaten. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen in antwoord op Kamervragen van Diederik van Dijk en Chris Stoffer...

Meerartikelen

AI-chatbot Grok
Nieuws

AI-chatbot Grok noemt Jezus Gods Zoon na vraag van gebruiker

AI-chatbot Grok heeft op sociale media verklaard dat Jezus Christus de Zoon van God is. De uitspraak zorgde voor veel reacties. Kort daarna waarschuwde Sam Altman, de topman van OpenAI, voor het gevaar dat mensen kunstmatige intelligentie (AI)...

Wheaton College
Nieuws

Protest bij christelijk college dat misbruik verzweeg: 'Stop met doen alsof zwijgen Bijbels is'

Oud-studenten en studenten van het Amerikaanse Wheaton College in Illinois eisen openheid over seksueel misbruik dat de christelijke onderwijsinstelling jarenlang verzweeg. Ongeveer zestig mensen demonstreerden zaterdag tegen de manier waarop de...

Properzia
Nieuws

Bekroond jeugdboek bevat 121 grove woorden: "Niet met goed fatsoen voor te lezen"

Het jeugdboek Properzia kreeg dit jaar een Zilveren Griffel, maar de Bond tegen Vloeken waarschuwt ouders voor het taalgebruik. De organisatie telde 121 vloeken, godslasteringen en scheldwoorden in de roman. “Een boek als Properzia kun je met goed...

thuisonderwijs
Nieuws

Thuisonderwijs onder druk: gezinnen vertrekken naar buitenland

Organisaties van thuisonderwijsgezinnen roepen de Tweede Kamer op om ouders ruimte te blijven geven hun kinderen zelf les te geven. Zij waarschuwen dat gezinnen door onzekerheid over de leerplicht onder grote druk staan. Sommige vertrekken zelfs naar...

Jan Pool
Column

Je kunt huilen en toch weten: God is hier

Twintig maanden van chemotherapie, pijn, vermoeidheid en onzekerheid hebben diepe sporen nagelaten bij Jan Pool. Hij heeft veel gehuild. Toch ontdekte hij midden in die moeilijke periode ook iets anders: een vreugde die niet afhankelijk is van zijn...

somalie
Nieuws

Familie ontdekt geloof in Jezus: Somalische vrouw (20) mishandeld en opgesloten

In Somalië houdt een islamitische man zijn twintigjarige nicht opgesloten nadat hij ontdekte dat zij zich tot het christendom bekeerde. De vrouw, Mariam Fatuma, wordt mishandeld en krijgt onvoldoende eten en water. Sinds haar opsluiting op 27...

Thomas Langeveld en Marco Hofland
Interview

Thomas Langeveld ging als tiener op zoek naar God: “Ik dacht dat geloven iets voor gekkies was”

Thomas Langeveld (17) groeide op zonder christelijke opvoeding. Toch begon hij als tiener steeds vaker te twijfelen aan zijn eigen ongeloof. Toen hij vastliep in schaamte en onzekerheid, deed hij iets wat hij zelf nauwelijks kon verklaren: hij...

Jeffrey Schipper
Column

Huwelijkscrisis CGK: relatietherapie of een scheidingsbemiddelaar?

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) doen mij steeds meer denken aan een echtpaar in een ernstige huwelijkscrisis. De ene partner heeft inmiddels zijn koffers gepakt, woont ergens anders en is begonnen een nieuw huishouden in te richten. De...

Cees Hoek
Nieuws

Predikant bezorgd over ‘haat richting Israël’ na felle reacties op Israëlzondag

De hervormde predikant Cees Hoek maakt zich grote zorgen over antisemitisme en de felle reacties rond Israël. Nadat een bericht van hem in aanloop naar Israëlzondag veel reacties opriep, licht hij zijn standpunt verder toe. 'Wat mij het meest...

Kerkscheuring CGK
Nieuws

Rijnsburg reageert op brief CGK-synode: ga niet afzonderlijk met Hoogeveen in gesprek

De groep Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) die zich sinds het vastlopen van de vorige generale synode afzonderlijk organiseert, roept aangesloten gemeenten op niet zelfstandig in gesprek te gaan met de nieuwe CGK-synode in Hoogeveen. Volgens de...

Herdenking 7 oktober
Video

LIVE: Kijk mee met de herdenking van 7 oktober in Barneveld

Woensdagavond 7 oktober vindt in Barneveld een grote herdenkings- en solidariteitsbijeenkomst plaats. De bijeenkomst begint om 19.30 uur en is hieronder live te volgen. Tijdens de avond staan de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 centraal en komen...

India
Nieuws

Bedreigde Indiase voorganger verliest huis door overstroming: kerk biedt gezinnen onderdak

De Indiase voorganger Golu Singh en zijn gezin zijn hun huis kwijtgeraakt door overstromingen in de deelstaat Chhattisgarh. Ze verblijven nu met vijf andere getroffen gezinnen in zijn kerk, die het natuurgeweld wel doorstond. De voorganger kreeg kort...