Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Don Ceder
Nieuws

Don Ceder stelt Kamervragen over ontvoering christelijk meisje in Pakistan

Tweede Kamerlid Don Ceder (ChristenUnie) heeft schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over een rechtszaak in Pakistan. In die zaak werd een ontvoerd christelijk meisje toegewezen aan de man die haar volgens haar familie h

Tilburg
Nieuws

CBS: aantal religieuze Nederlanders in 2025 opnieuw gedaald

Het aandeel Nederlanders dat een kerkelijke of levensbeschouwelijke stroming aanhangt is vorig jaar opnieuw gedaald. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2024 was er nog een kleine stijging, maar die zette niet

Peter & Marie-Sophie Moerbeek
Video

Peter & Marie-Sophie brengen single over Goede Vrijdag uit: Geef Mij maar de pijn’

Vorig jaar brachten Peter en Marie-Sophie Moerbeek hun eerste aanbiddingslied uit: Alles in Allen. Vandaag verscheen hun tweede single, die specifiek gericht is op Goede Vrijdag: Geef Mij maar de pijn. Het echtpaar uit Zeewolde, dat in hun eigen kerk

Familie Samson
Nieuws

Christelijk gezin uit Zweden al bijna vier jaar gescheiden van dochters

Een christelijk echtpaar uit Zweden dat al bijna vier jaar gescheiden is van hun twee oudste dochters, kan voorlopig niet terecht bij het European Court of Human Rights. Het hof zegt dat de ouders eerst hun zaak verder moeten uitvechten bij Zweedse r

Mike Johnson
Nieuws

Politicus waarschuwt voor groeiende invloed van shariawet in Amerika

De voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Mike Johnson, heeft gewaarschuwd voor wat hij ziet als een 'groeiende invloed van de shariawet' in de Verenigde Staten. Dat schrijft The Christian Post. Johnson deed zijn uitspraken tijdens e

Brits parlement
Nieuws

Organisatie sleept Britse overheid voor de rechter om definitie ‘anti-moslimhaat'

De Britse organisatie Free Speech Union is een rechtszaak gestart tegen de Britse overheid. Dat meldt Christian Today. De Britse regering werkt namelijk aan een nieuwe definitie van wat zij ziet als ‘anti-moslimhaat’. Diverse organisaties, waaronder

Laurentine van Landeghem
Video

Laurentine van Landeghem is zondag te gast in Hour of Power

Ze had een succesvol modemerk, een droomhuis in Spanje en duizenden volgers op social media. Toch bleef er een leegte knagen bij de van oorsprong Belgische Laurentine van Landeghem. Zondag vertelt ze over haar zoektocht in het tv-programma Hour of Po

ds. W. L. van der Staaij
Video

Ds. Van der Staaij licht voor kerkdienst aangenomen beroep naar Kerkwerve toe

Ds. W. L. van der Staaij aanvaardde onlangs het beroep van de christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Kerkwerve en neemt daardoor binnenkort afscheid van de CGK te Scheveningen. In een preek, vlak na het aannemen van het beroep, vertelde de predikan

Meerartikelen

Ds. P. den Ouden
Video

Terugkijken: Ds. P. den Ouden over de terugkomst van Jezus

Tijdens een toerustingsavond van Geloofstoerusting in Rijssen sprak ds. P. (Pieter) den Ouden over de terugkomst van Jezus. Kort daarvoor overleed zijn moeder op 95-jarige leeftijd. Haar laatste woorden raakten hem diep. Ze sprak over het moment dat

Mauritz Vlot
Interview

"In de kerk zijn er mensen die mijn uiterlijk niet gepast vinden"

"Ik heb lang haar en tatoeages, ik rijd op een Harley Davidson en trek op met mensen die er net zo uitzien. Tegelijk ben ik een gepassioneerd gelovige, die trouw naar de kerk gaat. Voor veel mensen ben ik daardoor lastig te plaatsen." "In de kerk zij

Wat gebeurt er als je God zoekt in AI?
Verdieping

Wat gebeurt er als je God zoekt in AI? “Wat bijzonder dat je dit zo durft uit te spreken”

Steeds meer mensen stellen hun levensvragen tegenwoordig niet eerst aan een predikant, vriend of familielid, maar aan een algoritme. Kunstmatige intelligentie is voor miljoenen gebruikers het nieuwe startpunt geworden voor vragen over gezondheid, rel

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Wat het vertrek van Daniël van Deutekom tot christenen te zeggen heeft

Het vertrek van evangelist Daniël van Deutekom bij Turning Point Nederland roept fundamentele vragen op. Van Deutekom besloot de organisatie te verlaten nadat hem werd verweten dat hij zich op sociale media uitsprak over godsdienstvrijheid in de zaak

André Flach en Diederik van Dijk
Opinie

Iftarschorsing Tweede Kamer: Wat blijft er over van onze joods-christelijke traditie?

Veel moslims houden zich aan strikte voorschriften. Ramadan en iftar zijn voor hen belangrijke islamitische rituelen. Dat is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is dat steeds meer Nederlandse politici en bestuurders eraan meedoen, met als nieuw dieptepunt:

Ds. W. M. van der Linden
Nieuws

HHK Wezep-Wapenveld beroept ds. Van der Linden uit Ouderkerk aan den IJssel

De hersteld hervormde gemeente te Wezep-Wapenveld (in combinatie met Emst-Epe en omstreken) heeft een beroep uitgebracht op ds. W. M. van der Linden (foto). Daar zoekt men naar een nieuwe predikant vanwege het vertrek van ds. D. C. de Pater in 2023 n

CU-leider Mirjam Bikker en SP-Kamerlid
Nieuws

ChristenUnie en SP willen online gokken aan banden leggen met nieuwe initiatiefwet

De ChristenUnie en de SP presenteerden vandaag een initiatiefwetsvoorstel om mensen beter te beschermen tegen de risico's die met online gokken gepaard gaan. Volgens de twee partijen zijn de maatschappelijke problemen rond gokken sinds de legaliserin

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP stelt schriftelijke vragen over financiering abortussen door de Europese Commissie

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft met collega’s schriftelijke vragen gesteld over het besluit van de Europese Commissie om abortussen te gaan betalen. De Commissie maakte op 26 februari bekend het Europees Sociaal Fonds (ESF+) in te zet

Koos Siegers
Nieuws

ChristenUnie-lijsttrekker schrijft open brief na omstreden uitspraken SGP'er

Een interview met de jonge SGP-lijsttrekker Tim Venekamp in het Nederlands Dagblad heeft geleid tot een open brief van ChristenUnie-lijsttrekker Koos Siegers (foto) in Westerkwartier. In de brief roept Siegers op tot meer verbinding tussen christelij

India
Nieuws

Indiase pastor zwaar mishandeld bij aanval van hindoe-menigte op huiskerk

In de Indiase deelstaat Madhya Pradesh is een kerkdienst ruw verstoord door een woedende menigte. Afgelopen februari viel een groep hindoe-nationalisten op gewelddadige wijze een huiskerk binnen. De aanwezige pastor, Ramesh Barela (42), raakte hierbi

Josh Howerton
Nieuws

Tientallen Amerikaanse stellen stappen in huwelijksbootje na oproep van predikant

Een bijzondere oproep van een Amerikaanse predikant heeft geleid tot tientallen huwelijken. Dat meldt CBN News. Maar liefst 52 stellen trouwden nadat ze in de preek werden aangesproken op het feit dat ze ongehuwd samenwoonden.  De oproep was afkomsti

Linkse Kerk
Nieuws

De Linkse Kerk gelanceerd: "Christenen moeten weer bekendstaan om barmhartigheid"

“God zal ons bij het laatste oordeel niet vragen of we geloofden dat Jezus over het water liep, of dat de vrouw in het ambt mocht. Hij zal vragen: heb je de vluchtelingen opgevangen en de armen gevoed?” Met die boodschap trapte De Linkse Kerk woensda