Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

SCHOOL voor Leefgemeenschappen
Persbericht

Groeiende interesse in christelijke leefgemeenschappen: trainingen en introductiedagen

De belangstelling voor christelijke leefgemeenschappen blijft groeien. Om mensen te helpen bij het verkennen of starten van zo’n woonvorm, organiseert de SCHOOL voor Leefgemeenschappen dit voorjaar een reeks activiteiten op verschillende locaties in

Domkerk
Nieuws

Micha Nederland organiseert gebedsdienst in aanloop naar debat over asielwetten

In aanloop naar de behandeling van nieuwe asielwetten in de Eerste Kamer komen christenen samen op 12 april bij een landelijke gebedsdienst in de Domkerk in Utrecht. Initiatiefnemer Micha Nederland zegt daarmee aandacht te willen vragen voor de gevol

Gerard en Lydia de Groot
Persbericht

Themadag over geestelijke autoriteit in Nieuwegein: ‘Leef in vrijheid en overwinning’

Op zaterdag 18 april organiseert Heart2Heart een landelijke themadag over geestelijke autoriteit. De bijeenkomst vindt plaats in De Bazuin Familiekerk en richt zich op christenen die verlangen naar meer geestelijke verdieping en kracht in het dagelij

muziek
Analyse

AI als hulpmiddel of grens: het debat in de christelijke muziek

Kunstmatige intelligentie doet in rap tempo zijn intrede in allerlei sectoren, en ook de muziekwereld blijft daarin niet achter. Programma’s die teksten schrijven, melodieën genereren en complete nummers produceren, zijn voor steeds meer mensen toega

Reinier Blijven
Column

De verborgen valkuil van charismatisch leiderschap

Er zijn van die momenten dat je wegloopt van een conferentie of een kerkdienst en je merkt dat je er weer even helemaal tegenaan kan. Je voelt je aangevuurd, opgeladen, gezegend, gezalfd. Je kent alle termen wel... Even een kritische vraag meteen aan

David Slager
Column

Een onvergetelijk christelijk mannenweekend: de kracht van kwetsbaarheid

Vier dagen afzien in de Schotse bergen, met regen, kou en uitputting, bleken onverwacht een spiegel voor wat echte mannelijkheid betekent. In deze column beschrijft David Slager hoe een intens karakterweekend hem confronteerde met de leegte achter su

Annemieke van Bochove
Boekfragment

De Heer van de legermachten: God zelf voert de strijd

Wij zien koninkrijken opstaan en vallen. We zien oorlogen, honger, onderdrukking. We zien machtigen die hun wil opleggen aan de zwakken. Maar achter alles woedt een strijd die ouder is dan de geschiedenis. Een strijd die niet alleen gaat om macht op

Frank van Oordt
Nieuws

CvI-directeur over explosie Israëlcentrum: "We zijn gespaard, maar dit is een stap verder"

Bij het gebouw van Christenen voor Israël in Nijkerk heeft in de nacht van Goede Vrijdag op zaterdag een explosie plaatsgevonden. Volgens directeur Frank van Oordt was de knal zo krachtig dat deze tot in Putten te horen was. Dit vertelt hij in de uit

Meerartikelen

Don Ceder-Chris Stoffer
Nieuws

Reuring over ‘Jij-dag’ in taalgids OCW: christelijke politici uiten kritiek

Een taalgids van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zorgt voor politieke ophef. In de gids wordt onder meer geadviseerd om termen als Vaderdag en Moederdag te vervangen door ‘Jij-dag’. Christelijke politici reageren kritisch en

Matthieu Rougé
Positief nieuws

Steeds meer volwassenen laten zich dopen in Frankrijk: “Weg naar geloof is vaak verrassend”

In Frankrijk groeit het aantal volwassenen dat zich laat dopen. Tijdens de paasnacht van 2026 werden meer dan 21.000 jongeren en volwassenen gedoopt. Volgens bisschop Matthieu Rougé (foto) laat dit zien dat het geloof nog steeds mensen raakt, zo stel

Woord en Daad
Persbericht

Woord en Daad ziet inkomsten groeien, maar armoede en onrecht toenemen

De noodzaak om zich tegen armoede en onrecht in te zetten, ziet Woord en Daad toenemen. Tegelijk blijft de verbondenheid vanuit de christelijke achterban onverminderd groot. Nooit eerder ontving de stichting zoveel inkomsten als afgelopen jaar. Dat e

Massadoop Australië
Positief nieuws

Honderden dopelingen met Pasen in Australië: “Een nieuw begin met Jezus”

In Australië hebben honderden mensen met Pasen een belangrijke stap in hun geloof gezet. In de stad Perth werden op Goede Vrijdag ongeveer duizend mensen gedoopt, volgens organisatoren de grootste massadoop in de geschiedenis van het land. De doop vo

Nigeria vlag
Nieuws

Bloedige paasdag in Nigeria: tientallen christenen gedood tijdens kerkdiensten

Op paaszondag zijn in Nigeria zeker 29 christenen gedood bij gewelddadige aanvallen op kerkdiensten. De aanvallen vonden plaats in de staten Kaduna en Benue en zijn volgens lokale bronnen uitgevoerd door gewapende Fulani-militanten. In de plaats Arik

Ds. H. B. van der Knijff
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente IJsselmuiden/Grafhorst: Ds. H. B. van der Knijff

De hervormde gemeente te IJsselmuiden/Grafhorst mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. H. B. van der Knijff nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In de Dorpskerk volgt de predikant de eerder naar Amersfoort vertrokken ds. M. van Dam o

Pakistan vlag
Nieuws

Christelijk meisje (16) vermist in Pakistan: familie vreest gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan vraagt om hulp nadat hun 16-jarige dochter, Neha Bibi, is verdwenen. Volgens haar vader is ze ontvoerd, gedwongen bekeerd tot de islam en mogelijk uitgehuwelijkt aan een islamitische gebedsleider, zo laat Morning

Bemanning
Nieuws

Christelijke astronaut Victor Glover deelt paasboodschap tijdens maanmissie

Terwijl de bemanning van de Artemis II-missie momenteel rond de maan reist, klonk er vanuit het ruimteschip ook een bijzondere paasboodschap. De christelijke astronaut Victor Glover sprak openlijk over zijn geloof in God en de Bijbel. Dat meldt CBN N

Patrick van der Laan en Djarno Hofland
Interview

Voetballer Djarno Hofland over zijn bekering: "Ik werd als christen voor gek verklaard"

Succes, status en een leven in de voetbal en artiestenwereld, Djarno Hofland leek alles te hebben. Hij was neef en voormalig manager van André Hazes jr, maar van binnen worstelde hij met angst en donkere gedachten. Afgelopen paaszondag sprak hij daar

Carlino Bus
Nieuws

Pinksterconferentie bijna van start: Opwekking-directeur Carlino Bus deelt updates

Over een kleine twee maanden start de 56e editie van de jaarlijkse Pinksterconferentie Opwekking. Daarom is Stichting Opwekking inmiddels al volop bezig met de voorbereidingen op het event dat jaarlijks door tienduizenden christenen bezocht wordt. Vo

Syrische christenen
Nieuws

Syrische kerken annuleerden uit angst voor geweld paasactiviteiten

Syrische christenen hebben Pasen dit jaar op sobere wijze moeten vieren. Kerkleiders zagen zich genoodzaakt om de vieringen alleen binnen de kerkmuren plaats te vinden. Ook door verschillende openbare activiteiten werd een streep gezet. Deze beslissi

Jan Keuken en Hans van Hoof
Persbericht

Jan Keuken nieuwe directeur van Stichting IRS

Per 1 april 2026 is Jan Keuken (links op de foto) door het bestuur benoemd als directeur van Stichting IRS in Apeldoorn. Hij volgt interim-directeur Hans van Hoof (rechts op de foto) op. Jan Keuken (37) heeft twintig jaar ervaring in commercie en man