Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

Fatuma
Nieuws

Doodsbedreigingen voor Ethiopisch meisje (14) nadat zij christen werd

Toen de veertienjarige Fatuma eind vorig jaar besloot Jezus te volgen, wist ze dat dit grote gevolgen kon hebben. Toch had ze niet verwacht dat haar eigen familie haar met de dood zou bedreigen. Inmiddels leeft het Ethiopische meisje ondergedoken, te

monga
Nieuws

Priester doodgeschoten, een dag nadat hij 175 mensen had gedoopt

Een katholieke priester in de Centraal-Afrikaanse Republiek is doodgeschoten, slechts één dag nadat hij 175 mensen had gedoopt. Het gaat om pater Crépin Martial Monga (36), die bekendstond om zijn inzet voor vrede en verzoening in een regio die al ja

Ds. C. Harinck
Video

Ds. Harinck vertelt over bekeerde vrouw die aanvankelijk niet aan het avondmaal mocht

"'Ik weet niet echt of Jezus door de deur binnenkwam of dat Hij een gat in de muur maakte, maar één ding weet ik: Hij was vroeger niet in mijn hart, maar nu wél'", aldus ds. C. Harinck. De predikant binnen de Gereformeerde Gemeenten vertelde onlangs

Katholieke zuster
Nieuws

Katholieke zorgorganisaties dagen euthanasiewet in New York voor de rechter

Tien religieuze organisaties die zorg verlenen aan terminale patiënten hebben de Amerikaanse staat New York aangeklaagd vanwege de nieuwe wet die hulp bij zelfdoding mogelijk maakt. Zij stellen dat de wet hun vrijheid van godsdienst en geweten schend

ADF
Nieuws

Kerkelijk leider en aanbiddingsleider gedood bij nieuwe aanvallen op christenen in Congo

Een kerkelijk leider en een aanbiddingsleider behoren tot de zeker twintig doden die zijn gevallen bij een nieuwe golf van aanvallen op christelijke gemeenschappen in het oosten van de Democratische Republiek Congo. De aanvallen vonden tussen 12 en 1

Erling Haaland
Nieuws

Topvoetballer Erling Haaland schenkt handschrift over kerstening Noorwegen aan bibliotheek

De Noorse topvoetballer Erling Haaland heeft een zeldzaam handschrift geschonken aan de bibliotheek van zijn geboorteplaats Bryne. Het gaat om de Heimskringla, een middeleeuws werk dat onder meer de kerstening van Noorwegen beschrijft en als één van

Stichting Gave
Persbericht

Stichting Gave vernieuwt online academie om vrijwilligers beter toe te rusten

Stichting Gave heeft haar online Gave-academie vernieuwd. Met het opgefriste lesaanbod wil de organisatie vrijwilligers beter toerusten voor het contact met vluchtelingen. Ook mensen die zich willen verdiepen in de leefwereld van nieuwkomers kunnen g

Fred Williams
Preekverslag

Fred Williams: “We moeten een beetje gek zijn om onze vijanden lief te hebben”

“De bitterheid, de pijn, de haat en de duisternis zijn echt. Maar midden in die duisternis schijnt het licht.” Met die woorden beschreef de Nigeriaanse spreker Fred Williams tijdens de New Wine Zomerconferentie de situatie in zijn land. Geweld en ver

Meerartikelen

Een klas in Zuid-Soedan
Interview

Christelijke hulporganisaties bieden hulp in Zuid-Soedan: "Mensen staan constant aan"

Het had een feest moeten zijn deze maand in Zuid-Soedan. Het onafhankelijk worden van Soedan 15 jaar geleden liep echter uit op een nachtmerrie: weer woedt een burgeroorlog, terwijl 70 procent van de bevolking honger heeft. “De normale bevolking hoop

Brian Doerksen
Column

Brian Doerksen (1965-2026) leerde mij wat echte aanbidding is

Met het overlijden van Brian Doerksen verliest de christelijke wereld een invloedrijke aanbiddingsleider en liedschrijver. Gerhard Rijksen bewaart warme herinneringen aan de Canadese muzikant, met wie hij samenwerkte rond de Nederlandse uitgave van M

Minecraft
Positief nieuws

Zwitserse predikant houdt Bijbelstudies in populair computerspel

Een predikant van een kerkelijke gemeente in Zwitserland bereikt iedere week tientallen mensen met een online Bijbeloverdenking in het populaire computerspel Minecraft. Opvallend is dat ongeveer de helft van de deelnemers geen enkele band heeft met e

Vredig stilleven met symbolen van vrede
Opinie

Waarom de open brief aan Israëlorganisaties de plank misslaat

De open brief van zes predikanten en theologen aan zeven christelijke Israëlorganisaties heeft veel losgemaakt. In de open brief worden zeven organisaties aangesproken op gebedspunten uit een nieuwsbrief van het Israëlplatform. Daarmee ontstaat de in

IPC
Nieuws

Handelsverbod op Israëlische producten vanaf 22 september: Christenen voor Israël reageert

Het Nederlandse import- en handelsverbod op Israëlische producten uit Judea en Samaria treedt op 22 september in werking. Voor het Israël Producten Centrum (IPC), dat nauw verbonden is aan Christenen voor Israël, betekent het besluit dat het de samen

JD Vance
Nieuws

Christenen mogen hun geloof volgens JD Vance niet opsluiten in de kerk

De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt dat christenen hun geloof niet moeten beperken tot het privéleven. In dit interview zegt hij dat Jezus Christus ook richting geeft aan politieke en economische keuzes. "De duivel misleidt op intelligente wi

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt in preekfragment waar hij soms enorm onder lijdt

'Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.' Deze woorden uit Johannes 3 vers 16 vormen de kern van het christelijk geloof. Tegelij

Vietnam
Nieuws

119 christenen in Vietnam aangepakt wegens vermeende banden met verboden beweging

De Vietnamese autoriteiten hebben in de eerste helft van dit jaar 119 christenen gestraft vanwege vermeende banden met een verboden separatistische beweging. Het gaat onder meer om verhoren, administratieve sancties, arrestaties en strafrechtelijke v

kerk
Nieuws

Vrouw neergestoken tijdens gebed in Ierse kerk

Een vrouw van in de vijftig is dinsdag ernstig gewond geraakt nadat zij tijdens het bidden werd neergestoken in een katholieke kerk in het Ierse Tramore, in County Waterford. De vrouw verkeert niet in levensgevaar. De politie heeft een man van in de

HelloBible
Nieuws

Nieuwe AI-app wil christenen persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen en gebed

De christelijke AI-app HelloBible is deze week officieel in Nederland gelanceerd. De app wil gebruikers niet alleen antwoord geven op geloofsvragen, maar hen ook persoonlijk begeleiden bij Bijbellezen, gebed en geloofsgroei. Volgens de initiatiefneme

ELIN - Delen
Video

ELIN brengt nieuw lied en videoclip uit: 'Geluk is wat we delen'

De christelijke band ELIN heeft een nieuw lied met videoclip uitgebracht. Het nummer Delen roept christenen op om Gods liefde niet voor zichzelf te houden, maar uit te delen aan de mensen om hen heen. In het lied staat de vraag centraal hoe gelovigen

Doerksen
Nieuws

Aanbiddingsleider Brian Doerksen (60) overleden: 'Hij was tot het allerlaatst een baken van licht'

De Canadese aanbiddingsleider en liedschrijver Brian Doerksen is overleden. Hij stierf dinsdag op 60-jarige leeftijd in zijn woning, omringd door zijn gezin, nadat eerder dit jaar bekend werd dat hij ernstig ziek was. Dat maakt zijn familie bekend.