Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. A. M. van Mourik
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Waddinxveen: ds. A. M. van Mourik

De hervormde gemeente te Waddinxveen mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. A. M. van Mourik (foto) nam het onlangs op hem uitgebrachte beroep aan. In de Hoeksteen volgt de predikant ds. R. W. de Koeijer op. Laatstgenoemde predikant nam...

paus
Nieuws

Paus Leo XIV noemt ongeboren kinderen, armen en ouderen in toespraak voor Argentijnse leiders

“Welke plaats hebben ongeboren kinderen in onze besluiten?” Die vraag stelde paus Leo XIV zondag 8 november in het Palacio Libertad in Buenos Aires. President Javier Milei zat in de zaal, samen met andere bestuurders, diplomaten en vertegenwoordigers...

Pastorie gereedgemaakt voor opvang statushouders
Nieuws

Apeldoornse kerk maakt pastorie binnen enkele dagen klaar voor opvang statushouders

De protestantse wijkgemeente De Hofstad in Apeldoorn (PKN) heeft binnen enkele dagen een leegstaande pastorie omgebouwd tot een tijdelijk thuis voor een gezin van vijf statushouders. Vrijwilligers zorgden voor meubels, schilderwerk en andere...

Paypal
Nieuws

PayPal schrapt ‘haat’ en ‘intolerantie’ uit Amerikaanse voorwaarden na bezwaar christelijke juristen

PayPal heeft de woorden ‘haat’ en ‘intolerantie’ geschrapt uit een bepaling in zijn Amerikaanse gebruiksvoorwaarden. De christelijke juridische organisatie Alliance Defending Freedom (ADF) had bij een Amerikaanse toezichthouder bezwaar gemaakt...

Deelnemers Mars voor het Leven
Nieuws

Week van het Leven van start met campagne over abortusverdriet, zaterdag Mars voor het Leven

Zaterdag is de Week van het Leven van start gegaan. Dit jaar vraagt Platform Zorg voor Leven met de campagne 'Ik rouw om mijn abortus' aandacht voor vrouwen die na een abortus verdriet en gemis ervaren. De campagne loopt tot en met zaterdag 14...

pastor
Nieuws

Vrouwelijke voorgangers leiden tot discussie binnen Amerikaanse evangelische beweging

Een evangelische kerk in Californië heeft voor het eerst publiekelijk uitgelegd waarom zij vrouwen als voorganger aanstelt. Het gaat om Calvary Chapel Costa Mesa, de gemeente van waaruit de Amerikaanse kerkbeweging Calvary Chapel groeide. De gemeente...

ds. A. Schot
Nieuws

Predikant uit stevige kritiek op doopvisie ds. Schot: ‘Is hij zelf nog wel gereformeerd?’

Ds. W. J. van den Brink uit stevige kritiek op de onlangs verschenen 95 stellingen over de Heilige Doop van ds. A. Schot (foto bovenaan), predikant in Nunspeet en rector van de Theologische School. In een uitgebreide recensie op Refoweb stelt Van den...

Frankrijk
Nieuws

Franse bisschoppen adviseren katholieke zorginstellingen hoe ze euthanasie kunnen weigeren

De Franse bisschoppen roepen katholieke zorginstellingen op zich juridisch voor te bereiden op de invoering van euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een brief die zij zondag 8 november na hun vergadering in Lourdes bekendmaakten, adviseren ze...

Meerartikelen

Krakau
Nieuws

Kardinaal na bloedbad in Krakau: 'Het laatste woord is aan God en niet aan de haat’

Na het bloedbad in de Poolse stad Krakau, waarbij zaterdag zes mensen omkwamen en vijftien gewond raakten, sprak kardinaal Grzegorz Ryś zondagavond tijdens een herdenkingsmis indringende woorden over leven en dood. De geestelijke merkte op dat het...

cui
Nieuws

Voorganger van ondergrondse kerk in Beijing zit vast op verdenking van fraude

De Chinese voorganger Xianfeng Edward Cui, oprichter van de ongeregistreerde Jiaquan-kerk in Beijing, zit vast op verdenking van fraude. Zijn vrouw vertelde maandag 9 november aan persbureau Associated Press dat de verdenking volgens haar verband...

Dakloze man op straat
Nieuws

Amerikaanse kerk sluit opvang voor zestig daklozen na hoge boete van gemeente

Een Amerikaanse kerk die tientallen daklozen onderdak bood op haar terrein, moet het tentenkamp afbreken. De gemeente Lawrence heeft de kerk al een boete van ruim duizend euro opgelegd en dreigt met nieuwe dagelijkse boetes als het kamp niet wordt...

Voorganger preekt
Nieuws

Kerkbezoek onder jonge Amerikanen opvallend hoog, maar onderzoekers blijven voorzichtig

Steeds meer jonge Amerikanen lijken de weg naar de kerk te vinden. Vooral onder jongvolwassen mannen is het kerkbezoek opvallend hoog. Toch is het volgens onderzoekers van het Pew Research Center te vroeg om van een religieuze opleving te spreken....

milad
Nieuws

Egyptische christen (20) volgens familie in Libië gedood nadat hij weigerde zijn geloof af te zweren

De 20-jarige Koptische diaken Milad Malak reisde vanuit Egypte naar Libië om werk te zoeken. Daar werd hij begin oktober ontvoerd, samen met twee vrienden. Volgens zijn familie doodden de ontvoerders hem nadat hij had geweigerd zijn geloof in Jezus...

mackezie
Nieuws

Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie krijgt 200 jaar cel voor moord op 191 mensen

De rechtbank in de Keniaanse kuststad Mombasa heeft sekteleider Paul Mackenzie vrijdag 6 november veroordeeld tot 200 jaar cel. Hij werd in oktober schuldig bevonden aan de moord op 190 kinderen en één volwassene. Volgens persbureau AP is zijn...

India
Nieuws

Christenen in Kolkata protesteren tegen aanvallen en zoeken gesprek met hindoe-nationalisten

Christenen kwamen donderdag 5 november in de Indiase stad Kolkata bijeen om te bidden en te protesteren tegen bedreigingen, vernielingen en geweld rond kerken en gebedsbijeenkomsten in West-Bengalen. Een dag eerder vroegen hun vertegenwoordigers...

Nico van der Voet
Column

De ziekte gaat niet over, maar de aandacht van de kerk soms wel

Wie ernstig ziek wordt, kan vaak rekenen op aandacht, bezoek en gebed vanuit de kerk. Maar wat als een ziekte niet overgaat? Volgens Nico van der Voet verdwijnen chronisch zieken dan gemakkelijk uit beeld. Hun dagelijkse worstelingen blijven vaak...

Hans Hamoen
Video

Hans Hamoen smokkelde Bijbels naar Sovjet-Unie: "Ik dacht: dit is een wonder"

Met een koffer vol Bijbels reisde Hans Hamoen in 1978 naar Moskou. Wat begon als een gewone zakenreis, veranderde in een avontuur dat hij nooit meer zou vergeten. De christelijke boeken waren niet toegestaan, maar tot zijn verbazing mocht hij de...

Digitale kerk
Nieuws

Digitale kerk verbindt maandelijks ruim 20.000 Iraanse christenen en geloofszoekers

Voor christenen in Iran is het niet altijd mogelijk om een kerkdienst te bezoeken. Afstand, taalverschillen en veiligheidsrisico's kunnen een fysieke ontmoeting in de weg staan. De christelijke organisatie Transform Iran biedt daarom via de Persian...

Ethiopie
Nieuws

Zeker 34 orthodoxe christenen gedood bij nieuwe aanval in Ethiopië

Gewapende mannen hebben donderdag 5 november volgens lokale media minstens 34 Ethiopisch-orthodoxe christenen gedood in het dorp Endato, in de regio Oromia. De aanval volgt op twee bloedige aanvallen in oktober, waarbij volgens de...

politie
Nieuws

Federaal parket onderzoekt terreurmotief na vondst explosief bij Antwerpse kerk

Het Belgische federale parket onderzoekt of een explosief dat op zondag 1 november voor een kerk in Antwerpen-Noord werd gevonden, bedoeld was voor een terroristische aanslag. Volgens VRT NWS was de Belarussische Grieks-katholieke gemeenschap die...