Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Jerke groeide op als protestant en is nu katholiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. C. B. Westerink
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk: ds. C. B. Westerink

De hervormde gemeente 't Venster te Lekkerkerk krijgt een nieuwe predikant. Ds. C. B. Westerink (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Lekkerkerk volgt Westerink ds. P. Vernooij op. Laatstgenoemde predikant ging vorig jaar oktober met emer

AI
Nieuws

Nieuwe richtlijnen moeten kerken helpen verantwoord om te gaan met AI

Kerken in het Verenigd Koninkrijk worden aangemoedigd om bewuster na te denken over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). De AI Christian Partnership (AICP) heeft hiervoor nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Die moeten voorgangers en kerkleide

US
Nieuws

VS dreigen hulp aan Nigeria stop te zetten vanwege geweld tegen christenen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Amerikaanse hulp aan Nigeria kan stilleggen als het land onvoldoende optreedt tegen het geweld tegen christenen en andere religieuze minderheden. Het voorstel maakt d

China
Nieuws

Bijbels in beslag genomen bij nieuwe actie tegen Chinese huiskerken

De Chinese autoriteiten hebben opnieuw hard opgetreden tegen onafhankelijke huiskerken. Tijdens gecoördineerde politieacties in de provincie Hunan werden Bijbels in beslag genomen, tientallen christenen verhoord en meerdere voorgangers en kerkmedewer

Jens Spahn
Nieuws

CDU-fractieleider Jens Spahn treedt af na ophef over draagmoederschap

De fractievoorzitter van de Duitse christendemocratische CDU, Jens Spahn, is afgetreden nadat hij onder vuur kwam te liggen omdat hij samen met zijn man via een Amerikaanse draagmoeder een zoon kreeg. Dat melden diverse media. In Duitsland is draagmo

Ds. P. de Vries
Video

HHK-predikant vertelt over vrouw die zich uit alle kerkelijke registers wilde laten verwijderen

"Ze vroeg: 'Ben ik dan echt overal van af?' 'Overal', zei hij, 'op één ding na. En dat is iets waar wij niet over gaan: ook u moet straks voor de rechterstoel van Christus verschijnen. Of u nu wel of niet in de kaartenbak van de kerk staat en of u nu

Evert Barten
Video

Evert Barten over het negende gebod: “Roddel is een afschuwelijk kwaad”

“Liegen en bedriegen zijn werken van de duivel.” Met die woorden spreekt Evert Barten, directeur van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG), in een video van Daniël Online over het negende gebod: “Gij zult geen vals getuigenis spreken tegen uw n

fotowedstrijd GroeneKerken
Persbericht

GroeneKerken organiseert fotowedstrijd rond thema 'Vertraag, verwonder, vier'

GroeneKerken nodigt christenen uit om deze zomer hun creativiteit te laten spreken tijdens een landelijke fotowedstrijd. Rond het jaarthema 'Vertraag, verwonder, vier' worden deelnemers uitgedaagd een fotodrieluik te maken dat laat zien hoe deze drie

Meerartikelen

Renzo Merbis
Interview

Renzo Merbis over de lijdensvraag: “Zonder God krijg ik alleen maar méér vragen”

Historische argumenten speelden een belangrijke rol in de documentaire Kan ik dit nog geloven?, maar voor documentairemaker Renzo Merbis bleek uiteindelijk een andere vraag veel ingrijpender: waarom laat God lijden toe? Zijn vrouw is chronisch ziek e

Rik Peels
Recensie

De hel is terug van weggeweest

De hel is terug van weggeweest. Over Bucha, Dachau, het kalifaat en de toekomst van deze aarde wordt in het publieke domein vrijmoedig gesproken als 'de hel'. Zelfs in sportreportages komen we de term tegen. Ondertussen heerst er juist in christelijk

Chantal
Video

Chantal getuigt: "God vond mij de moeite waard om van te houden"

"Jarenlang worstelde ik met gevoelens dat ik niet goed genoeg was. Maar God vond mij de moeite waard om van te houden. Dat gaf mij de kracht om door te gaan." Met die woorden blikt Chantal terug op verschillende dieptepunten uit haar leven. In een vi

Joan Lindhout
Opinie

Voor een zwaluwei komt de politie, een ongeboren kind is vogelvrij

Voor het verwijderen van een beschermd zwaluwnest kan de politie worden gebeld en kunnen hoge boetes volgen. Tegelijk wordt het plegen van een abortus steeds gemakkelijker gemaakt, zelfs bij zwangerschappen tussen 22 en 24 weken. Volgens Joan Lindhou

kerken
Nieuws

Eerste veroordeling voor verwoestende aanvallen op kerken in Pakistan

Een Pakistaanse rechter heeft voor het eerst een dader veroordeeld voor zijn rol bij de grootschalige aanvallen op christenen in de stad Jaranwala in 2023. De 34-jarige Irfan Yousaf kreeg tien jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de ve

vance
Nieuws

JD Vance verdedigt wet over Tien Geboden op scholen in Texas

De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft zich uitgesproken voor een wet in de staat Texas die openbare scholen verplicht de Tien Geboden zichtbaar in elk klaslokaal op te hangen. Volgens Vance gaat het niet om het opleggen van een geloof, maar om

india
Nieuws

Kerken weggespoeld door verwoestende overstromingen in India

Zeker drie kerken zijn verwoest door zware overstromingen in de Indiase deelstaat Arunachal Pradesh. Door de plotselinge watermassa's raakte het afgelegen grensplaatsje Parsi Parlo afgesneden van de buitenwereld. Dat meldt The Christian Post. De over

Soedan
Verdieping

Soedan: de grootste crisis ter wereld “brengt ons dichter bij God”

De oorlog in Soedan (die het vierde jaar ingegaan is) wordt door internationale organisaties omschreven als de grootste humanitaire en vluchtelingencrisis ter wereld. Op dit moment hebben ruim 33,7 miljoen mensen dringend hulp nodig. Enorme groepen m

Ds. Joh Post
Video

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben? HHK-predikant beantwoordt vraag in preekfragment

Hoe weet ik zeker of ik Gods kind ben en dat Hij mijn Vader is? Het is zijn vragen die veel christenen zullen herkennen én die ds. Joh. Post onlangs in een preek behandelde. De hersteld hervormde predikant wees in zijn preek op verschillende gedachte

Johan Schep
Video

Verloochening van Petrus: Johan Schep deelt belangrijke geloofsles

Evangelist Johan Schep heeft in een nieuwe videoboodschap stilgestaan bij de verloochening van Petrus. Volgens Schep laat het Bijbelgedeelte zien dat de Heere Jezus niet alleen zonden vergeeft, maar mensen ook wil herstellen en opnieuw inzetten in Zi

podcast Heilige Grond
Podcast

Hoe kunnen christenen omgaan met polarisatie? Beluister dit gesprek

Hoe kun je in een tijd van toenemende tegenstellingen toch zoeken naar wat mensen verbindt? Die vraag staat centraal in een aflevering van de podcast Heilige Grond, waarin filosoof Daniël Muller en sociaal regisseur Merlijn Slothouber met elkaar in g

Tijd met God
Podcast

Annet de Jonge: "Mijn beste vriend is de Heilige Geest"

In deze aflevering van podcastserie What Really Matters?! vertelt Annet de Jonge openhartig over haar geloofsreis en de bijzondere plaats die de Heilige Geest in haar leven inneemt. "Mijn beste vriend is de Heilige Geest", zegt ze. De Jonge uit Zwoll