Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

christenen
Nieuws

Na zestig doden in Ethiopië waarschuwt Open Doors: christelijke dorpen nauwelijks beschermd

Orthodoxe christenen in de Ethiopische regio Oromia leven steeds vaker met geweld en dreiging. Na twee aanvallen in oktober, waarbij volgens hun kerk zeker zestig gelovigen omkwamen, waarschuwt Open Doors voor het gebrek aan bescherming. Onderzoekers...

IZB logo
Nieuws

IZB stelt missionaire training voor twintigers gratis beschikbaar aan gemeenten

Hoe deel je het christelijk geloof in een cultuur waarin iedereen zijn eigen waarheid lijkt te hebben? En hoe leg je uit waarom het Evangelie relevant is? Met de training Twenties-four-seven wil de IZB twintigers helpen om daar in het dagelijks leven...

Graham
Nieuws

Katholieken stemmen minder Republikeins, witte evangelicals blijven partij Trump trouw

Katholieke kiezers hebben bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van dinsdag ongeveer even vaak Democratisch als Republikeins gestemd. Witte evangelicals bleven juist overwegend achter de Republikeinen staan. Dat blijkt uit voorlopige...

debat
Nieuws

CU helpt kabinet richting meerderheid voor belastingplan, SGP houdt vast aan voorwaarden

Het kabinet lijkt met steun van ChristenUnie, 50PLUS en Groep Markuszower voldoende stemmen te hebben voor het belastingplan in de Tweede Kamer. Maar in de Eerste Kamer ontbreekt die zekerheid nog. Tijdens het debat van woensdagavond koos de...

Judith Fanto
Column

Mijn grootouders werden gered door vreemden: Zou ik hetzelfde durven?

In gedachten heb ik onze hooizolder al verschillende keren opgemeten. Achter de balen een houten schot. Achter dat schot passen twee volwassenen en een kind. Of drie volwassenen die het goed met elkaar kunnen vinden. Dat doe ik niet omdat ik weet dat...

Peter Pilon
Video

Bijbels van steen? Peter Pilon ontwikkelt waterbestendige Bijbel voor zendelingen

Een Bijbel die bestand is tegen tropische regen, vocht en modder. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar drukker Peter Pilon heeft met zijn bedrijf City Bibles een bijzondere uitgave ontwikkeld: een complete Bijbel waarvan de bladzijden...

Jacobs
Column

De directeur van het Amersfoorts Museum moet zich schamen

Opperrabbijn Binyomin Jacobs uit in zijn nieuwe onderstaande dagboek scherpe kritiek op een museumdirecteur die zich heeft teruggetrokken uit het Comité van Aanbeveling voor het 300-jarig bestaan van de Amersfoortse synagoge. Jacobs vindt het...

HVC David
Video

David uit Nigeria overleeft een Fulani-aanval

“Ik hoorde mijn kinderen roepen: papa, papa!” David maakt van dicht bij mee hoe Fulani-herders zijn dorp en zijn gezin aanvallen. Hartverscheurend is zijn verhaal. Voor zijn ogen ziet hij zijn vrouw en eigen kinderen sterven. Alleen zijn dochter en...

Meerartikelen

Business as Mission
Persbericht

BAM Congres brengt geloof en ondernemerschap samen in Ede

EDE, 3 november 2026 – Volgende week, op donderdag 12 en vrijdag 13 november, vindt in 50|50 Hotel Belmont in Ede de negende editie van het BAM Congres plaats. Onder het motto Build what matters komen ondernemers, investeerders en leiders samen...

The Chosen
Persbericht

New Faith Network over nieuw seizoen The Chosen: 'Pasen valt dit jaar in november'

Terwijl de meeste streamingdiensten zich in november voorbereiden op de kerstperiode, staat bij New Faith Network dit jaar een heel ander verhaal centraal. Op 16 november verschijnt het zesde seizoen van de wereldwijd succesvolle serie The Chosen,...

embryo
Nieuws

ChristenUnie en SGP fel tegen embryokweek, CDA worstelt met keuze

ChristenUnie en SGP hebben dinsdag in de Eerste Kamer hun verzet tegen het kweken van embryo’s voor onderzoek herhaald. Volgens beide partijen rechtvaardigen mogelijke medische doorbraken niet dat menselijk leven speciaal wordt gemaakt om het...

Homostel
Nieuws

Opzienbarende peiling: steun voor Brits conversieverbod keldert van 51 naar 3 procent

Van 51 naar slechts drie procent. Zo spectaculair keldert de steun voor een Brits verbod op conversiepraktijken zodra mensen horen welke gevolgen de wet mogelijk heeft voor christelijke ouders en predikanten. Bidden met je kind of iemand vanuit de...

Stemming in Missouri om abortus
Nieuws

Pro-lifebeweging lijdt nederlaag in Amerikaans staat: kiezers wijzen strengere abortuswet af

De Amerikaanse pro-lifebeweging heeft bij de tussentijdse verkiezingen van gisteren een pijnlijke nederlaag geleden. In de staat Missouri stemde een meerderheid tegen een voorstel om abortus opnieuw aan banden te leggen. Ook in Virginia stemde een...

 Zingende Getuigen
Video

Muziek opent deuren: Honderden jongeren zingen over Jezus op straat

Van Utrecht Centraal tot de straten van Amsterdam: met psalmen en geestelijke liederen probeert het evangelisatieproject Zingende Getuigen voorbijgangers te bereiken met de boodschap van Jezus Christus. Inmiddels telt de bijbehorende appgroep zo'n...

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck
Video

Myriam Klinker-de Klerck geïnstalleerd als hoogleraar Nieuwe Testament: bekijk haar inauguratie terug

Prof. dr. Myriam Klinker-de Klerck is op vrijdag 30 oktober officieel geïnaugureerd als hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Utrecht (TUU). Tijdens de bijeenkomst hield ze haar inaugurele rede. Wie de plechtigheid heeft...

Soedan
Nieuws

Kerk met driehonderd leden in Soedan vreest sloop: "We worden doelbewust aangepakt"

Een kerkgemeente in de Soedanese stad Omdurman vreest haar gebouw kwijt te raken. Volgens de autoriteiten staat de kerk illegaal op openbare grond. De gemeente zegt juist eigendomspapieren te hebben die tientallen jaren teruggaan. Toch blijft een...

Jetten
Nieuws

ChristenUnie ziet belastingplan zitten, SGP houdt vast aan eisen rond abortus

De ChristenUnie reageert positief op het aangepaste belastingplan dat het kabinet dinsdag presenteerde. SGP, JA21 en BBB vinden de tegemoetkomingen nog onvoldoende en willen verder onderhandelen, onder meer over abortus en draagmoederschap....

Trump
Nieuws

Trump verliest meerderheid in Congres, christelijke Democraten boeken opvallende overwinningen

De Democraten hebben bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van dinsdag de meerderheid in beide kamers van het Congres veroverd. Onder de winnaars bevinden zich verschillende kandidaten die hun christelijke geloof nadrukkelijk uitdroegen....

Jerke
Column

Hoe we van Gods schepping een afgod maken

Diep in gedachten loop ik door het Asserbos als iets mijn aandacht trekt. De dichte mist maakt langzaam plaats voor een steeds feller wordende zon. Tussen de takken door tekent zich een schouwspel af: de lichtstralen worden gevat door de dauwdruppels...

Eric Bouter
Opinie

Waarom ik op de kansel Israël vergeleek met het vierde dier uit Daniël 7

De Israëlpreek van predikant Eric Bouter, waarin hij het optreden van Israël in Gaza vergelijkt met het vierde dier uit Daniël 7, heeft stevige kritiek opgeroepen. Onder anderen bijbelwetenschapper Klaas Spronk, theoloog Wim Dekker en opiniemaker...