Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Perez Hilton
Nieuws

Celebrityblogger die met religie spotte, komt na ziekenhuisopname tot geloof

De bekende Amerikaanse celebrityblogger Perez Hilton heeft bekendgemaakt dat hij de volledige Bijbel wil gaan lezen. Dat besluit volgt na een zware periode waarin Hilton met een ernstige ziekte kampte en liefst drie weken in het ziekenhuis lag. De bl

Shamar Elkins
Nieuws

Diepe schok na familiedrama in Louisiana: bij kerk betrokken vader doodt acht kinderen

In de Amerikaanse staat Louisiana wordt met grote verslagenheid gereageerd op een afschuwelijk familiedrama. Een vader heeft acht kinderen gedood, onder wie zeven van zijn eigen gezin. De dader maakte met zijn gezin onderdeel uit van een kerkelijke g

Ds. Neeltje Reijnders
Interview

Een rouwdienst inspireerde ds. Reijnders om dominee te worden: “Ik wil mensen helpen"

“De hele kerk zat vol met snikkende tieners, terwijl de predikant niet verder kwam dan: ‘Wat was ze lief.’ Toen dacht ik: dit moet beter kunnen. Ik wil mensen werkelijk helpen op zo'n moment”, aldus ds. Neeltje Reijnders. In gesprek met Cvandaag vert

Wim Hasselman
Column

Waarom ik van Amerikanen houd (en wat we van hen kunnen leren)

Tot voor kort kon hij op veel sympathie rekenen als hij vertelde over Amerika, schrijft Wim Hasselman. 'Maar dat is aan het kantelen. Begrijpelijk, want Amerika staat volop in de picture. De meningen zijn verdeeld en vaak zwart-wit, met veel te weini

Ds. A. Baars
Video

CGK-predikant roept toehoorders op tot directe bekering: "De tijd gaat snel"

Als er over 'het heden der genade' gesproken wordt, dan wordt daarmee bedoeld dat de Heere God zondaren nog altijd de kans geeft, ruim baan biedt zelfs, om de toevlucht tot Hem te nemen en daarmee voor eeuwig geborgen te zijn in het bloed van Jezus.

Teshale Heldoorn
Video

Van adoptie tot boer: het bijzondere verhaal van Teshale Heldoorn

Hoe ziet een leven eruit dat stap voor stap door God wordt geleid? In een nieuwe aflevering van de In His Company Podcast vertelt Teshale Heldoorn zijn bijzondere verhaal. Van adoptiekind tot jurist en uiteindelijk boer. Zijn levensweg kent onverwach

Spring Break
Persbericht

TeenStreet Spring Break: tieners ontdekken geloof en vriendschap

Van 30 april tot en met 3 mei vindt op vakantiepark Het Beloofde Land de nieuwe editie van TeenStreet Spring Break plaats. Het christelijke tienerkamp wil jongeren helpen om hun geloof te verdiepen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Tijdens het vie

Logos Hope
Nieuws

Zendingsschip Logos Hope na 17 jaar terug in Scheveningen

Na zeventien jaar keert het zendingsschip Logos Hope terug naar Nederland. Van 20 tot en met 31 mei meert het 132 meter lange schip aan in de haven van Scheveningen, dezelfde plek vanwaar het in 2009 aan zijn wereldwijde missie begon. De Logos Hope,

Meerartikelen

Paus Leo
Nieuws

Magazine noemt paus Leo een van de 100 invloedrijkste mensen ter wereld

Paus Leo XIV staat op de Time 100-lijst van 2026. Dit is de jaarlijkse lijst van Time Magazine met de honderd meest invloedrijke mensen ter wereld. Volgens het gerenommeerde Amerikaanse magazine heeft de opvolger van de vorig jaar overleden paus Fran

Jos de Kleuver, Kerkgezocht.nl
Interview

KerkGezocht.nl wil traditionele en migrantenkerken verbinden: “Dit is Pinksteren in actie”

Meer dan een miljoen migrantenchristenen in Nederland zoeken naar een plek om samen te komen, terwijl talloze kerkgebouwen leegstaan. Jos de Kleuver, directeur van Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG), lanceert met KerkGezocht.nl een platform om deze

Jan Minderhoud
Interview

Jan Minderhoud over pastorale gesprekken: "Te snel troosten is een valkuil"

“Te snel met oplossingen komen: dat is de meest gemaakte fout in het pastoraat”, zegt hij met overtuiging. Jan Minderhoud (67), auteur van het boek 'Luisteren is een kunst', deelt zijn inzichten over pastorale gespreksvoering, een thema dat in kerkel

Jan Pool
Boekfragment

De woestijnvaders hadden gelijk: christenen hebben stilte nodig

In de vroege kerk, rond de derde en vierde eeuw na Christus, trokken duizenden christenen zich vrijwillig terug in de woestijnen van Egypte, Syrië en Palestina. Ze werden bekend als de woestijnvaders (en -moeders): mannen en vrouwen die zich terugtro

Herman Haan in Hour of Power
Video

Komende zondag is Herman Haan te gast in Hour of Power

Herman heeft geen makkelijk leven: als kind kreeg hij te maken met seksueel misbruik, vluchtte hij in drugs en leefde hij met gedachten om zijn vader te vermoorden. Nu kampt hij ook nog met de ziekte van Parkinson. Toch heeft Herman een rotsvast gelo

Kantoorpand
Nieuws

Onderzoek: Britse christenen voelen zich vrij om hun geloof te delen op de werkvloer

Uit nieuw onderzoek van de Evangelical Alliance United Kingdom blijkt dat veel christenen in het Verenigd Koninkrijk zich vrij voelen om hun geloof te delen op de werkvloer. Dat meldt Evangelical Focus. Daarnaast ervaren christenen ook vrijmoedigheid

President Donald Trump
Nieuws

Kort na ophef over AI-afbeelding leest Trump in Witte Huis uit de Bijbel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft deze week uit de Bijbel voorgelezen vanuit het Witte Huis. Hij deed dit tijdens het evenement America Reads the Bible in Washington, D.C, dit is een initiatief waarbij de hele Bijbel hardop wordt voorgeleze

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons roept luisteraars op tot bekering: "Geef je over aan de Zaligmaker"

"Loslaten en geef je over in de armen van de Zaligmaker", aldus ds. A. Simons. De hervormde predikant riep tijdens een recente preek in Katwijk zijn toehoorders op tot bekering. De predikant wees erop dat de tijd kort is en riep zijn luisteraars daar

Ds. J. Belder
God

Waarom spaart God de wereld nog? Ds. Belder wijst op Gods geduld

Waarom grijpt God vandaag niet in, zoals bij de zondvloed? Die vraag leeft bij een vragensteller uit de vragenrubriek van Refoweb. Volgens ds. J. Belder ligt het antwoord in Gods geduld en genade. De vraagsteller wijst op het contrast met de tijd van

Johan Schep
Video

Videoboodschap Johan Schep: Anna en Simeon herkennen de Messias

In een overdenking van evangelist Johan Schep over de ontmoeting van Simeon en Anna met het kind Jezus in de tempel klinkt een krachtige boodschap. Te midden van een plein vol ouders die hun kinderen opdroegen aan God, worden juist twee ouderen door

Rushon T. Patterson II
Nieuws

Amerikaanse voorganger schuldig bevonden na dodelijk ongeval met tiener

De 27-jarige Amerikaanse voorganger Rushon T. Patterson II is schuldig bevonden aan dood door schuld na een tragisch ongeval met een 14-jarige jongen. Het slachtoffer, Malachi I. Nichols-Williams, kwam om het leven nadat hij van een rijdend kerkbusje

Synagoge Birmingham
Nieuws

Londense bisschoppen spreken zich uit na aanvallen op Joodse instellingen

In Londen hebben bisschoppen zich duidelijk uitgesproken na recent antisemitisch geweld. Het London College of Bishops veroordeelt meerdere aanvallen die gericht waren op synagogen, Joodse winkels en goede doelen. Dat meldt Christian Today. Zo werd e