Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

#394 Jeffrey & Erik Bakker over huiskerken en de Nederlandse kerkcultuur
Of beluister op:

Meerartikelen

India
Nieuws

India: christelijk gezin afgeslacht door eigen familie na bekering tot christendom

Drie leden van een christelijke familie, waaronder een 15-jarig meisje, zijn vorige maand gedood in de Indiase deelstaat Odisha. Familieleden geloofden dat hun bekering tot het christendom de oorzaak was van ziekte binnen de familie en pleegden de mo

Mexico onrust
Nieuws

Mexicaanse kerkleiders roepen op tot gebed na geweld en onrust

De Mexicaanse bisschoppenconferentie heeft gelovigen opgeroepen tot gebed, voorzichtigheid en onderlinge solidariteit na de recente geweldsgolf in verschillende delen van het land. Aanleiding is de militaire operatie waarbij drugsbaron Nemesio Osegue

Turkije
Nieuws

Kritiek op Turkije na uitzetten christenen zwelt aan

De christelijke mensenrechtenorganisatie ADF International heeft kritiek geuit op de reactie van Turkije, inzake een resolutie van het Europees Parlement over de uitzetting van buitenlandse christenen. Volgens critici betreft het Turkse beleid een "a

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen
Nieuws

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (GerGem Nijkerk) aanvaardt beroep uit Canada 

Ds. G. P. van Nieuw Amerongen (foto) gaat de gereformeerde gemeente te Nijkerk verlaten. De predikant aanvaardde afgelopen week een beroep dat door de Netherlands Reformed Congregation (NRC) te Nobleford (Canada) op hem was uitgebracht. De predikant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas vreest dat de christelijke gemeente gewend raakt aan seksuele zonden

'Raakt de christelijke gemeente niet gewend aan seksuele zonden?' Die indringende vraag stelde ds. J. A. W. Verhoeven in een recente lezing. Volgens hem heeft de kerk de strijd tegen de seksuele moraal van deze tijd mogelijk zelfs al 'half verloren'.

Anouk Dorfmann
Video

Anouk Dorfmann zingt het prachtige 'Met open armen'

In een recente uitzending van Petrus in het land op KRO-NCRV sloot zangeres Anouk Dorfmann af met het lied 'Met open armen'. Het lied, dat in 2013 werd uitgebracht door het christelijke gelegenheidscollectief Schrijvers Voor Gerechtigheid, nodigt je

Statenvertaling
Nieuws

Brief moderamen over SV27 leidt tot gefronste wenkbrauwen binnen GerGem

Binnen de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) woedt al geruime tijd een discussie over de toekomst van de Statenvertaling. De inzet is: hoe blijft de klassieke vertaling verstaanbaar voor jongeren? Maar achter de schermen is er ook sprake van kerkpoliti

Petrina Haak
Interview

Petrina Haak had van kinds af aan een trauma: “Ik dacht dat God nooit voor mij zou kiezen”

Jarenlang geloofde ze niet dat God haar zou kiezen. Het gevoel nooit goed genoeg te zijn wortelde in een jeugd zonder veiligheid, waarin ze te vroeg verantwoordelijkheid droeg. In 'Voorbij de schaduw van mijn jeugd' vertelt Petrina Haak over het opgr

Meerartikelen

Jan Pool
Boekfragment

Bezorgdheid is twijfelen aan het karakter van God

Bezorgdheid, wie kent het niet? Bezorgdheid is die stille innerlijke onrust. Het malen in je hoofd. De ‘wat als’-gedachten die als een molen blijven draaien. We piekeren over onze gezondheid, onze financiën, onze kinderen, onze toekomst. We zijn bezo

Timon
Getuigenis

Timon herkent zich in 'verloren zoon' en getuigt over zijn weg terug naar God

Op het YouTube-kanaal van Xpedition Glory deelt de jonge Timon zijn persoonlijke geloofsverhaal. Ondanks zijn jonge leeftijd zegt hij “een beetje te veel” te hebben meegemaakt in korte tijd. Zijn getuigenis gaat over weglopen, een heftige worsteling

pro life
Nieuws

Kies Leven vraagt uw hulp!

Het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” (MVMC) duwt de Europese Unie richting een “solidariteitsmechanisme” dat er in de praktijk op neerkomt dat lidstaten zouden worden gedwongen om abortus in het buitenland mee te financieren, zodat men

Lee Greenwood
Nieuws

Amerikaanse countryzanger onder vuur na promoten ‘Trump-bijbel’ tijdens tv-optreden

De Amerikaanse countryzanger Lee Greenwood ligt onder vuur na een recent optreden bij het programma Fox & Friends van Fox News. In de uitzending van 16 februari promootte hij tijdens een interview een speciale Bijbeluitgave die ook wel bekendstaat al

Eline
Video

Terugkijken: Zangeres ELINE vertelt over haar nieuwe theatervoorstelling 'Zielsgeluk'

Zielsgeluk, zo heet de nieuwe theatervoorstelling van de christelijke zangeres Eline, ook wel bekend als Eline van Dijk. De zangeres, onder meer bekend van het lied Jezus Overwinnaar, zingt in deze persoonlijke voorstelling betekenisvolle liedjes, af

Ds. W. A. Zondag
Video

Ds. Zondag wijst op films en muziek die niet tot Gods eer zijn: "Stop ermee"

"Terecht is er nu veel aandacht voor de streamingsdiensten. Laten we daarbij ook eerlijk naar onszelf en onze gezinnen kijken: hoe ver zijn we hier al in meegegaan en vinden we het normaal om naar films te kijken waarin seks voorkomt, God gelasterd w

NET Foundation
Persbericht

NET Foundation benoemt nieuwe directeur en voorzitter

NET Foundation heeft per 1 februari een wijziging doorgevoerd in de directie. Willem Baarssen is benoemd tot Algemeen Directeur en wordt daarmee eindverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en bedrijfsvoering van de organisatie. Hij vervulde deze

Myanmar
Nieuws

Wereldraad van Kerken veroordeelt geweld tegen burgers in Myanmar

De Wereldraad van Kerken (WRK) heeft onlangs een scherpe veroordeling uitgesproken tegen het voortdurende geweld tegen burgers in Myanmar. Deze veroordeling volgt op een bomaanslag eerder deze maand op een overwegend mennonitisch dorp in het westen v

Bijbel in een jaar
Persbericht

'Bijbel in een jaar' trekt duizenden nieuwe lezers

Steeds meer christenen kiezen ervoor om de Bijbel van kaft tot kaft te lezen. Het initiatief Bijbel in een jaar zit duidelijk in de lift. Sinds 1 januari zijn duizenden mensen gestart met dit leesprogramma. Dat blijkt uit cijfers van het Nederlands-V

Martien Timmer
Interview

"Nieuwe christenen vallen snel van geloof af": 3xM directeur Martien Timmer

Na vier jaar bidden krijgt hij duidelijkheid over zijn weg naar 3xM. Martien Timmer, directeur-bestuurder van zendingsorganisatie 3xM: “Het geloof heeft mijn keuzes altijd bepaald.” Inmiddels is hij 37 jaar directeur en leert hij steeds weer opnieuw

Hans Reinders
Column

Wat Korinthe ons leert over zonde, tucht en genade

In de gemeente van Korinthe speelde er ook heel wat. Dat hoor je nogal eens zeggen. Deze uitspraak wordt dan gebruikt om een ontspoorde gemeente te legitimeren. Inderdaad speelde er in de gemeente van Korinthe veel. Korinthe was een havenstad. Dat ha

Roelof Ham
Preekverslag

Roelof Ham over spanningen Amerika en Iran: “Het past allemaal in Gods plan”

In een wereld vol geopolitieke spanningen en ontwikkelingen rijst de vraag: hoe moeten we dit alles duiden in het licht van Gods Woord? Roelof Ham staat stil bij de onrust in Iran en de veranderende rol van de Verenigde Staten op het wereldtoneel. Wa