Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp over bijzondere vriend: "Mijn grootste bemoediger"

"Bemoedig elkaar en bouw de één de ander op." Aan de hand van die woorden uit 1 Thessalonicenzen 5 vertelt Wilkin van de Kamp over Jochen, een vriend met een verstandelijke beperking die regelmatig voor hem bidt. In een aflevering van Begin je dag me

Kerk Syrië
Nieuws

SGP-Europarlementariër Ruissen organiseert conferentie over toekomst christenen in Syrië

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen organiseert op dinsdag 8 september in Brussel een conferentie over de toekomst van christenen in Syrië. In het Europees Parlement spreken kerkelijke leiders, politici en deskundigen over godsdienstvrijheid, pol

Opwekking 916
Video

Opwekking 916 roept op tot dankbaarheid van ochtend tot avond

Stichting Opwekking heeft met Het is zo goed (Opwekking 916) een nieuw lied toegevoegd aan de reeks Opwekkingsliederen. In het aanbiddingslied staan dankbaarheid en lofprijzing centraal. Van de ochtend tot de avond worden gelovigen uitgenodigd om God

THDV
Persbericht

Tot Heil des Volks vraagt aandacht voor verborgen prostitutie: ‘Dichterbij dan je denkt’

Prostitutie speelt zich in Nederland lang niet alleen af in bekende prostitutiegebieden. Ook vanuit hotels, garageboxen en vakantieparken bieden mensen seksuele diensten aan, vaak zonder dat omwonenden of hulpverleners daarvan op de hoogte zijn. Met

Johan Vink
Column

Nuchter blijven in een tijd vol onrust: wat zegt de Bijbel?

Wij hebben de naam nuchtere Hollanders te zijn. Meestal wordt dat uitgelegd als: beide benen op de grond, niet te veel drama, je ‘boerenverstand’ gebruiken, een beetje relativeren, sceptisch, misschien wel cynisch. Maar in deze tijd komt er zoveel op

cronin
Nieuws

Transgender voorganger gaat Amerikaanse kathedraal leiden

De Amerikaanse Micah Cronin is benoemd tot deken van de All Saints’ Cathedral in Milwaukee. Daarmee is de dertigjarige voorganger vermoedelijk de eerste transgender persoon die leidinggeeft aan een kathedraal van The Episcopal Church. Cronin begon op

anglicaans
Nieuws

Anglicaanse bisschop na vijf jaar vrijgelaten uit Venezolaanse cel: “Ze trokken mijn teennagels uit”

De Venezolaanse bisschop Jylman Red Jurado Farfán is na ruim vijf jaar gevangenschap vrijgelaten. De christelijke leider zegt dat hij in de gevangenis zwaar werd gemarteld. Bewakers zouden onder meer zijn teennagels hebben uitgetrokken en met elektri

Marokko
Verdieping

Marokko noemt zichzelf tolerant, maar legt christelijke bekeerlingen grote beperkingen op

Marokko presenteert zich graag als een tolerant islamitisch land, maar voor Marokkanen die christen worden, ziet de werkelijkheid er anders uit. Zij kunnen hun nieuwe geloof nauwelijks officieel laten erkennen, lopen risico wanneer zij het evangelie

Meerartikelen

Wang
Nieuws

Chinese voorganger al bijna halfjaar spoorloos na jarenlange strijd om kerkgebouw

De 73-jarige Chinese voorganger Wang Sanyuan is al bijna een halfjaar spoorloos nadat hij door de politie werd meegenomen. Zijn vrouw en kinderen hebben nog altijd niet gehoord waar hij wordt vastgehouden, waarvan hij wordt verdacht en of er een aank

Kibirige
Nieuws

Oegandese vader zwaar mishandeld door eigen zoons na bekering

Een vader uit Oeganda is volgens lokale bronnen ernstig mishandeld door zijn vijf volwassen zoons nadat zij ontdekten dat hij christen was geworden. De 52-jarige Kibirige Abumusa liep verwondingen op aan onder meer zijn handen, benen en rug en moest

paki
Nieuws

Pakistaanse rechter: samenleven met minderjarige bruid kan kindermishandeling zijn

Een Pakistaanse rechter heeft bepaald dat een huwelijksrelatie met een minderjarig meisje kan worden beschouwd als kindermishandeling. Christelijke belangenbehartigers zijn blij met de uitspraak, omdat ook christelijke meisjes in Pakistan geregeld wo

Russisch-orthodoxe kerk
Video

EO onderzoekt aantrekkingskracht Nederlandse jongeren tot Russisch-orthodoxe kerk

Nederlandse jongeren voelen zich aangetrokken tot de Russisch-Orthodoxe Kerk vanwege haar tradities, geloof en duidelijke structuur. Tegelijkertijd roept hun keuze een beladen vraag op: hoe ga je als christen om met een kerk waarvan de hoogste leider

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Na de lofzangen van de voorgaande psalmen klinkt in Psalm 99 ook een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij Gods heiligheid en de gevolgen van ongehoorzaamheid. Zijn oproep is helder: "Neem

Peter en Guido
Podcast

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel? Peter en Guido in gesprek

Waarom zou je geloven in de God van de Bijbel en niet in die van een andere religie? En wat wordt eigenlijk bedoeld met 'Gods Naam'? Die vragen staan centraal in de derde aflevering van de podcastserie Waarom zou ik in GodsNaam geloven? Guido (rechts

Kees van Helden
Video

Terugkijken: Kees van Helden bezorgd over thuisabortus en late abortussen

Kees van Helden van prolifeorganisatie KiesLeven uit stevige kritiek op de werkwijze rond Thuisabortus.nl en op abortussen tussen 22 en 24 weken om niet-medische redenen. In het programma Uitgelicht! van Family7 reageert hij op de recente bevindingen

Silvan
Opinie

Niet elke bekering is spectaculair; mijn aarzeling bij indrukwekkende verhalen

Ik lees ze maar al te graag: de verhalen van mensen bij wie de Heere het leven radicaal veranderde. Maar wat nu als je zelf geen spectaculair bekeringsverhaal hebt?  Op Cvandaag en andere christelijke media verschijnen ze regelmatig: bekeringsverhale

Indian
Nieuws

Christelijk gezin weigert terugkeer naar hindoeïsme: menigte vernielt dak van woning

Een christelijk gezin in de Indiase deelstaat Chhattisgarh is zwaar onder druk gezet om terug te keren naar het hindoeïsme. Nadat het gezin weigerde deel te nemen aan een hindoeïstische ceremonie, zou een menigte het dak van de woning hebben vernield

Noodhulp Nepal
Interview

Christelijke jongeren vermist na ramp Nepal: “Voor ons zijn dit geen cijfers”

De overstromingsramp in Nepal heeft meer dan duizend levens geëist en duizenden mensen worden nog vermist. Ook binnen christelijke gemeenschappen is de onzekerheid groot. Van tientallen jongeren die betrokken zijn bij Alongsiders ontbreekt ieder spoo

Con Ceder en Chris Stoffer
Nieuws

ChristenUnie en SGP botsen met kabinet over Israëlbeleid

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder en SGP-leider Chris Stoffer hebben donderdag stevige kritiek geuit op het Nederlandse handelsverbod voor goederen uit Israëlische nederzettingen. Tijdens een commissiedebat over het sanctiebesluit zette Ceder vooral vr

Belder
Column

Zeven deugden: Ik denk dat ongelovigen niet bestaan

Na een zevendeelse columnserie over de hoofdzonden gaat ds. J. Belder verder met een columnserie over de zeven deugden. En met welke deugd kan de predikant beter beginnen dan geloven? In onderstaande column legt Belder onder meer uit waarom er volgen