Beïnvloedt visie op schepping het ledental van kerken?

God 7 april 2016 Stef Heerema
Het recente rapport ‘God in Nederland’ noopt kerken tot zelfonderzoek. Allerlei deskundigen hebben hun licht op het onderzoek laten schijnen. Echter is een mogelijke relatie met een enquête die het Nederlands Dagblad uitvoerde nog onbelicht (ND; 16 mei 2009). Toen, in het Darwinjaar, zijn alle predikanten van acht kerkgenootschappen bevraagd op hun visie op de schepping. Vierenveertig procent van de predikanten reageerden (twaalfhonderdtachtig). Een kleine minderheid onder hen omarmde de visie dat Genesis 1 een schepping leert in zes dagen van vierentwintig uur. De overigen hadden daar in meer of mindere mate vraagtekens bij. In de tabel is een overzicht gegeven van het aantal leden van de betrokken kerken sindsdien.

De verschillen zijn opmerkelijk aangezien alle zes kerkgenootschappen de drie formulieren van enigheid ondertekenden en alle in dezelfde geseculariseerde samenleving functioneren.

Ongetwijfeld liggen er vele oorzaken onder de afkalving van christelijk Nederland. Dit overzicht dwingt echter na te denken of er mogelijk ook een verband is met de overtuiging van predikanten. Afgezien van het kleinste kerkgenootschap, lijkt het ledental zich te ontwikkelen in verhouding tot het scheppingsgeloof van de predikanten. Het zou oorzakelijk kunnen zijn, aangezien het logisch is dat twijfel over Gods eigenhandig geschreven Woord (“want in zes dagen schiep Ik…”) zich kan vertalen in leegloop. Immers, wie dat niet wil betwijfelen kan besluiten te vertrekken en wie door de gezaaide twijfel tot ongeloof vervalt, vertrekt ook. Bovendien is geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt. En vergrijzing leidt tot achterblijvende geboortecijfers. 
Is “6x24” als het ware de lakmoesproef waaraan de mate van oprukkende schriftkritiek in een kerkgenootschap kan worden afgelezen? In ieder geval is in 2009 genoteerd: “De historische uitleg van Genesis 1 wordt door de kerken heen echter nog steeds als maatstaf van orthodoxie gezien. Predikanten die een ander inzicht hebben, lopen kans dat gemeenteleden vraagtekens zetten bij hun Bijbelgetrouwheid, laten diverse predikanten weten.”

Opvallende uitkomst van het onderzoek in 2009 was ook dat jongeren vaker in “6x24” geloven dan ouderen. Zelf was ik eens getuige van de woedende reactie van een oudere predikant op een VWO-leerling die de predikant bevroeg of hij wel serieus met de Bijbeltekst omging. Uiteraard werkt zo’n clash vergrijzing van de kerkgenootschappen in de hand. Ieder gezond kerkgenootschap hoort een geboorteoverschot te hebben. De cijfers dus verklaren vanwege een vermeend geboorteoverschot bij alleen de kopgroep lijkt een schromelijke onderschatting van andere en waarschijnlijker oorzaken.
Geloofstwijfel een wankele basis om geloof over te dragen aan nieuwe generaties, wat vergrijzing in de hand werkt

Vanwege het oprukkende evolutionisme is te verwachten dat het aantal predikanten dat nog in “6x24” gelooft verder is afgenomen. Denk aan de groeiende groep christelijke wetenschappers en theologen die publiekelijk de evolutietheorie aanhangen. Bovendien zullen ook de leden van behoudende kerken niet immuun zijn voor media en onderwijs. Inderdaad zijn ook creationisten mondiger geworden, bijvoorbeeld via Logos Instituut, maar ze zijn in de media nog ver in de minderheid. De trend kan zich zo verhevigd doorzetten. Een eerste slecht bericht is van de GKV al ontvangen. Per 2016 kent dit kerkgenootschap nog 119.406 leden (- 1,1%).

De Verenigde Pinkster- en Evangelie gemeenten en de Unie van Baptistengemeenten, waarvan de predikanten in 2009 ook zijn geënquêteerd, zijn niet meegenomen in dit overzicht, vanwege het ontbreken van betrouwbare data over aantallen leden.

Stef Heerema is betrokken bij het Logos Instituut.
ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Trouwringen
Nieuws

Onderzoek: getrouwde moeders gelukkiger dan ongetrouwde moeders

Getrouwde moeders blijken gemiddeld gelukkiger te zijn dan niet-getrouwde moeders. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Britse organisatie Marriage Foundation. Vooral vrouwen die getrouwd zijn en bij hun partner blijven, geven aan meer tevreden te...

Adam Hamilton
Nieuws

Amerikaanse dominee onder vuur na uitspraken over maagdelijke geboorte Jezus

De Amerikaanse predikant Adam Hamilton vindt dat christenen niet per se in de maagdelijke geboorte van Jezus hoeven te geloven om gered te worden. Dat schrijft The Christian Post. De uitspraken van Hamilton leidde tot kritiek van Amerikaanse...

Israëlische vlag
Persbericht

Online Opbodevent voor Israël op 28 oktober: bied mee voor verschillende actiedoelen

Op woensdagavond 28 oktober organiseren het Landelijk Contact Jeugdwerk (LCJ) en het Centrum voor Israëlstudies (CIS) het Online Opbodevent Israël vanuit de Botterschuur op Urk. Deelnemers kunnen vanaf 19.30 uur via de livestream op YouTube of via de...

Martin Edens
Persbericht

Martin Edens lanceert eerste solo single en kondigt album aan

Na vijftien jaar muziek te hebben gemaakt als artiest in hiphopformatie Damascus, brengt Martin Edens nu voor het eerst eigen muziek uit. De single ‘Tegen Beter Weten In’ is vanaf 23 oktober 2026, 9:00 uur voor iedereen te beluisteren. Een oproep...

Hans Reinders
Opinie

De verzengende hitte van de zon: klimaatcrisis of Gods oordeel?

Hittegolven, droogte en opwarmende oceanen: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Maar hoe moeten christenen deze ontwikkelingen duiden? Columnist Hans Reinders onderzoekt wat de Bijbel over de zon zegt. De zomer van 2026...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Angst voor het levenseinde? "Het zielenheil van patiënten gaat misschien zelfs boven hun gezondheidstoestand"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...

Een protest tegen ICE
Nieuws

Opgepakt tijdens kerkbezoek? Amerikaanse kerken winnen hoger beroep tegen immigratiecontroles

Amerikaanse kerken en Joodse organisaties hebben een juridische overwinning behaald in hun strijd tegen immigratiecontroles in gebedshuizen. De regering Trump schrapte vorig jaar de beperkingen op immigratieacties bij onder meer kerken, synagogen...

Bijbel
Nieuws

Britse evangelist: 'Kerken besteden veel te weinig geld en tijd aan evangelisatie'

Kerken besteden veel tijd en geld aan hun eigen gemeenteleden, maar nauwelijks aan het bereiken van mensen buiten de kerk. Dat stelt de Britse evangelist J. John. Volgens hem gaat meer dan 95 procent van de beschikbare middelen naar erediensten en...

Meerartikelen

Stephen Hubbard vrijgelaten
Nieuws

Vader van Amerikaanse priester na vier jaar vrijgelaten door Poetin: 'Geschenk van genade'

De 74-jarige Amerikaan Stephen Hubbard is na ruim vier jaar gevangenschap in Rusland vrijgelaten. Zijn zoon, de orthodoxe priester Joseph Coleman, is diep dankbaar. Hij spreekt van 'een geschenk van genade'. De vrijlating kwam mede door inmenging van...

*Musa
Persbericht

Christenvervolging in Nigeria komt dichtbij tijdens HVC Regiotour 2026

Musa* uit Nigeria komt naar de Regiotour 2026 van Stichting Hulp Vervolgde Christenen (HVC). In november vertelt hij op verschillende locaties over de vervolgde Kerk in Nigeria. Van dichtbij ziet Musa wat er gebeurt wanneer christenen in Nigeria...

Ds. A. van der Zwan
Video

Ds. Van der Zwan tijdens nabetrachting avondmaal: "Geef u nou eens over, arme tobber"

"Bij de Zafnath Paaneah is genoeg te vinden om uw ziel mee te verzadigen, maar laat Hem dat dan ook doen. Uit welke stad of dorp u ook maar komt, u bent welkom bij de meerdere Jozef. Arme tobber in ons midden: geef u nou eens over en u zult leven",...

Stephen Clayden
Nieuws

Engelse kerk overhandigt 27.000 handtekeningen tegen beperkingen op straatprediking

Een kerk heeft een petitie met ruim 27.000 handtekeningen overhandigd aan de gemeenteraad van de Engelse stad Colchester. Dat meldt Christian Daily International. De kerk protesteert tegen maatregelen die straatevangelisatie beperken. Volgens...

Justin Heath
Nieuws

Amerikaanse voorganger verongelukt kort na preek over opstanding Lazarus

De Amerikaanse voorganger Justin Heath (67) is zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeluk. Dat meldt The Christian Post. Nog geen twee uur eerder preekte hij over de opstanding van Lazarus. Tijdens zijn laatste preek sprak hij ook over...

Ana Pereira Marghidan
Video

Kun je als christen Halloween vieren? Ana Pereira Marghidan waarschuwt

Is Halloween een onschuldig feest waarbij mensen zich verkleden en plezier maken, of zijn er redenen voor christenen om er afstand van te houden? In een video op haar YouTube-kanaal legt Ana Pereira Marghidan uit waarom zij het vieren van Halloween...

Wim Grandia
Video

Wim Grandia over ontmoeting van Johannes met Jezus: 'Wees niet bang!'

Hoe reageer je als je Jezus plotseling in al Zijn hemelse heerlijkheid zou zien? De apostel Johannes maakte het mee toen hij als balling op het eiland Patmos verbleef. Overweldigd viel hij als dood aan de voeten van Christus. Maar Jezus legde Zijn...

Opvoedsymposium
Persbericht

Opvoedsymposium wil ouders weerbaar maken met lessen uit vervolgde kerk

Hoe kunnen christelijke ouders hun kinderen opvoeden in een wereld vol onzekerheid, dreiging en geestelijke strijd? Die vraag staat centraal tijdens het opvoedsymposium ‘Opvoeden in een wankele wereld’, dat op 30 oktober in Ede en 20 november in...

Landelijke Toerustingsdag Gebedspastoraat
Persbericht

Landelijke toerustingsdag over gebedspastoraat op komst

Hoe help je iemand die worstelt met zichzelf om dichter bij God te komen? En welke rol spelen stilte, gebed en de Heilige Geest daarbij? Deze vragen staan centraal tijdens de Landelijke Toerustingsdag Gebedspastoraat op zaterdag 31 oktober in...

kerk in moslimland
Interview

Zo ziet de islamitische onderdrukking van christenen er in de praktijk uit

Hoe ziet islamitische onderdrukking van christenen er in de praktijk uit? Cvandaag spreekt daarover met Michael Bosch (schuilnaam), onderzoeker en analist bij World Watch Research, en Wimco Ester, politiek adviseur en woordvoerder van Open Doors...

Judith Fanto
Column

Mag een overheid doden om een moord te vergelden?

Mag een overheid iemand ter dood brengen om een moord te vergelden? Die vraag houdt schrijfster en jurist Judith Fanto bezig na berichten over een mislukte executie in de Verenigde Staten. Vanuit haar Joodse achtergrond onderzoekt ze de betekenis van...

Jaap Feddes
Interview

Wie durft er een geestelijke vader of moeder te zijn voor de jonge generatie?

Misschien heeft de jonge generatie niet nóg meer advies nodig, maar volwassenen die bereid zijn te blijven. Volgens ondernemer en jongerenmentor Jaap Feddes (foto) zijn liefde, tijd en aandacht inmiddels ‘schaarse goederen’ geworden. Zijn vraag aan...