Het is hip en hot: mindfulness. Duizenden mensen volgen meditatiecursussen, trainingen of lezen er over. Mindfulness richt zich op een levenshouding die zich kenmerkt door acceptatie van negatieve of positieve gevoelens en gedachten en helpt mensen bewust te laten leven door onder andere ademhalings- en meditatieoefeningen. "Boeddhisten zijn niet de uitvinder van mindfulness. De uitvinder is de God van Israël," zegt Philip Troost daarover. Hij schreef het boek 'Mindful met Jezus'. "Toen ik door mijn opleiding in aanraking kwam met mindfulness ontdekte ik dat de dingen die erin worden geleerd heel erg goed aansluiten op wat er in de Bijbel staat."  

In Nederland wordt mindfulness vooral vermarkt als een middel tegen stress, somberheid en burn-out klachten. "Je leert bijvoorbeeld dat je gedachten niet bepalen wie jij bent. Dus als je min over jezelf denkt, wordt je geleerd dat dit niet je identiteit bepaalt. Verder kun je iets doen aan stress door goed adem te halen, omdat je dan letterlijk meer lucht krijgt. En wanneer je vervelende ervaringen hebt wordt je bij mindfulness trainingen geleerd om het oordeel los te laten, omdat je druk maken een verspilling van je energie is. Heel veel van die principes staan ook in de Bijbel."

Mindfulness legt een sterke nadruk op het leven hier en nu en het accepteren daarvan. Christenen leggen die accenten vaak wat minder, vindt Philip. "Christenen vluchten nog wel eens weg van het leven hier en nu door het geestelijke leven te gebruiken als compensatie voor de narigheid in het gewone leven hier op aarde. Dat is eigenlijk vluchtgedrag. "Neem een gebedsverhoring. Je kunt wel bidden of God je wil helpen om je tot rust te laten komen, maar je kunt ook beginnen met goed ademhalen en dingen die stress veroorzaken in je leven te elimineren, en ruimte te maken voor  meditatie. Zo verhoort God gebeden. De beweging van God is altijd naar de aardse werkelijkheid toe, niet andersom."

Vaak is er daarentegen wel een spanning tussen de waarheid die je gelooft en de werkelijkheid zoals je die ervaart. "Bijvoorbeeld wanneer je je te min voelt. Want de waarheid is dat je bij God geliefd bent, maar je voelt dat niet zo. In trainingen die ik geef laat ik mensen uitspreken over zichzelf wat God over hen zegt, maar wat ze zelf spreekwoordelijk gezien hun strot niet uitkrijgen. 'Ik ben geliefd,' bijvoorbeeld. Dat laat ik mensen herhalen terwijl ze voelen hoe alles in hen zich er tegen verzet. Door zo in die spanning te gaan staan tussen dat wat waarheid is en wat je niet zo voelt en die twee met elkaar te verbinden in plaats van met het een het ander uit te sluiten, zie ik vaak gebeuren dat zoiets opeens wel begint te landen en mensen leren een waarheid als 'Ik ben door God geliefd' zichzelf toe te eigenen."

"Waar dus ook veel nadruk ligt in mindfulness is dat je weg moet gaan als mens bij het oordeel. Wij christenen zullen dat ook herkennen, omdat het oordeel gedragen is door Jezus. Bovendien spreekt de Bijbel over het oordeel dat is als een licht (in Johannes, red.). Het ontmaskert mensen, maar niet als een dreigende vinger. Want de plek van de ontmaskering, is tegelijk de plek van warmte, liefde en genade. De wereld is vol van schijnheiligheid en stoerderigheid. Mensen verbergen zich voor hun zonden. Juist bij God hoeft dat niet." Als christenen hoeven we weg te vluchten van hoe we echt zijn. We willen ontmaskert worden, de werkelijkheid eerlijk nemen, Want ja, het ontmaskert ons en laat zien dat we in de kern slechte mensen zijn. God geeft tegelijkertijd genade en neemt ons liefdevol aan.

Christenen hoeven verder ook niet gestresst te zijn. "Juist christenen zouden nooit gestrest hoeven te zijn. Want als christen geloof je in de woorden van Jezus: 'Het is volbracht'. Je gelooft dat alles klaar is, genoeg, en dat we van genade leven. De vrede van God is niet maar een medicijn tegen stress, maar is de basis van je leven." 

Veel christenen krijgen bij het woordje 'mindfulness' de kriebels, omdat het al heel snel met Oosterse religies en soms zelfs occultisme wordt verbonden. Dat is niet nodig, vindt Philip Troost. "De invulling van mindfulness vanuit het christelijk geloof verschilt alleen. Het is zaak om het instrument en de toepassing ervan te onderscheiden. Zie het als een hamer. Je kunt met een hamer een mooie tafel timmeren. Maar je kunt ook iemands hersenen ermee inslaan. Het verschil zit niet in de hamer, maar in wat je met de hamer doet. Zo is het met mindfulness ook."

Bekijk het boek van Philip Troost.

Word vriend van CIP.nl en ontvang een dvd of boek