De Verenigde Staten staan vrijdag stil bij het feit dat de terreuraanslagen van 11 september 2001 precies 25 jaar geleden plaatsvonden. Bij de aanslagen kwamen bijna drieduizend mensen om het leven. De zwaarste aanval vond plaats in New York, waar twee gekaapte vliegtuigen zich in de torens van het World Trade Center boorden.

Mamdani is de eerste islamitische burgemeester van New York. Zijn geplande aanwezigheid bij de herdenking stuit op protest van een groep nabestaanden.

Tijdens een bijeenkomst bij het stadhuis van New York hielden zij dinsdag foto's omhoog van familieleden die op 11 september om het leven kwamen. "Mijn boodschap aan burgemeester Mamdani is: we willen niet dat je komt", zei Jeanette Pucci-Pick. Zij verloor haar vader tijdens de aanslagen.

Ook Charles Wolf, wiens vrouw op 11 september omkwam, sloot zich bij de oproep aan. "We vragen hem respectvol om niet te komen, ook al zullen er andere politici aanwezig zijn."

Petitie meer dan 100.000 ondertekend 
Een petitie tegen de aanwezigheid van Mamdani is inmiddels ruim 109.000 keer ondertekend. De initiatiefnemers zetten vraagtekens bij zijn houding tegenover extremisme. Ze wijzen onder meer op zijn eerdere terughoudendheid om de omstreden leus 'globalize the intifada' expliciet te veroordelen. Critici vinden dat Mamdani daarmee onvoldoende afstand heeft genomen van extremistische denkbeelden.

De afgelopen dagen ontstond bovendien nieuwe kritiek op de burgemeester. Tijdens een eerdere bijeenkomst rond 9/11 overhandigde Mamdani een symbolische pen aan stadsadvocaat Ramzi Kassem. Kassem heeft in het verleden als advocaat een veroordeeld lid van de terreurorganisatie Al-Qaeda vertegenwoordigd. Een zwager van deze man was een van de kapers die betrokken waren bij de aanslagen van 11 september.

Critici van Mamdani vinden het ongepast dat Kassem rond de herdenking op deze manier werd geëerd. Dat Kassem als advocaat een Al-Qaeda-lid heeft vertegenwoordigd, betekent overigens niet dat hij diens opvattingen deelde of de terreurorganisatie steunde.

Demonstratie tegen burgemeester
Dinsdag kwamen ook tegenstanders van Mamdani bijeen tijdens een demonstratie in Manhattan. De bijeenkomst, Unite Against Terror, werd georganiseerd door de beweging End Jew Hatred. Een van de aanwezigen zei speciaal te zijn gekomen om het protest tegen Mamdani's aanwezigheid bij de herdenking te steunen. "Hij is daar niet welkom", aldus de deelnemer.

Ook Rudy Giuliani, die tijdens de aanslagen burgemeester van New York was, steunt de oproep. Hij vertelde zondag aan de Amerikaanse zender Newsmax dat Mamdani's aanwezigheid hem persoonlijk raakt. "Ik heb daar vrienden verloren en ken veel van de families goed", zei Giuliani. "Het beledigt mij dat hij komt."

Mamdani: 'Ik houd van dit land'
Mamdani zelf laat zich niet weerhouden door de kritiek. Hij is van plan vrijdag gewoon bij de herdenking aanwezig te zijn. Volgens hem moet de aandacht niet uitgaan naar de politieke controverse, maar naar de slachtoffers en hun nabestaanden. "Ik ben er trots op burgemeester van deze stad te zijn. Ik houd van deze stad en ik houd van dit land", zei Mamdani.

Hij wil dat deze week vooral wordt stilgestaan bij "de families van wie dierbaren 25 jaar geleden van hen werden weggenomen door de verschrikkelijke terreurdaad van 11 september". Ook wees de burgemeester op de hulpverleners die tijdens en na de aanslagen in actie kwamen. Velen van hen riskeerden of verloren hun leven.

Bij de herdenking op Ground Zero worden ook de vier nog levende voormalige Amerikaanse presidenten verwacht: Joe Biden, Barack Obama, George W. Bush en Bill Clinton. Vicepresident JD Vance vertegenwoordigt de regering-Trump bij de plechtigheid. President Donald Trump woont een afzonderlijke herdenking bij het Pentagon bij.