Dit was de volledige laatste boodschap van paus Franciscus aan de wereld

Verdieping 22 april 2025 6 minuten Redactie
paus
ANP / Ramon Mangold

Paus Franciscus overleed Tweede Paasdag op 88-jarige leeftijd. Een dag eerder sprak hij op het balkon van de Sint-Pieterbasiliek. Daar sprak de paus de bekende paaszegen uit. Zijn traditionele paasboodschap sprak hij niet meer zelf uit, een kardinaal deed dat voor hem. Maar het was wel zijn laatste boodschap aan de wereld en dat was een indrukwekkende. Lees hieronder zijn paasboodschap!

"Christus is verrezen, Halleluja! Dierbare broeders en zusters, zalig Pasen! Vandaag weerklinkt eindelijk opnieuw het gezang van de “Halleluja” in de Kerk. Het gaat van mond tot mond, van hart tot hart, en dat ontroert het volk van God over de hele wereld tot tranen van vreugde.

Vanuit het lege graf in Jeruzalem horen wij het onverwachte goede nieuws: Jezus, die gekruisigd werd, “is hier niet, Hij is opgestaan” (Lc 24,5). Jezus ligt niet meer in het graf, Hij leeft!

De liefde heeft gezegevierd over de haat, het licht over de duisternis en de waarheid over de leugen. Vergeving heeft overwonnen op wraak. Het kwaad is niet verdwenen uit de geschiedenis; het zal blijven tot het einde der tijden, maar het heeft niet langer het laatste woord. Het heeft geen macht meer over wie de genade van deze dag aanvaarden.

Zusters en broeders, vooral jullie die pijn en verdriet ervaren: jullie stille schreeuw is gehoord, jullie tranen zijn geteld; geen enkele is verloren gegaan! In het lijden en sterven van Jezus heeft God al het kwaad van deze wereld op zich genomen en het in zijn oneindige barmhartigheid overwonnen. Hij heeft de duivelse trots ontworteld die het menselijk hart vergiftigt en overal geweld en corruptie zaait. Het Lam van God heeft overwonnen! Daarom kunnen wij vandaag vol vreugde uitroepen: “Christus, mijn hoop, is verrezen!”

De verrijzenis van Jezus is werkelijk de grondslag van onze hoop. Want in het licht van dit gebeuren is hoop geen illusie meer. Dankzij Christus – gekruisigd en verrezen – stelt hoop niet teleur! Spes non confundit! (vgl. Rom 5,5). Die hoop is geen ontsnapping, maar een uitdaging; zij misleidt niet, maar geeft kracht.

Allen die hun hoop stellen op God, leggen hun zwakke handen in de sterke en machtige hand van Hem; zij laten zich oprichten en gaan op weg. Samen met de opgestane Jezus worden zij pelgrims van de hoop, getuigen van de overwinning van de liefde en van de ontwapende kracht van het Leven.

Christus is opgestaan! Die woorden omvatten de hele zin van ons bestaan. Wij zijn namelijk niet gemaakt voor de dood, maar om te leven. Pasen is het feest van het leven! God heeft ons geschapen voor het leven en Hij wil dat de menselijke familie weer opstaat! In zijn ogen is elk leven kostbaar! Het leven van een kind in de moederschoot, net als het leven van ouderen en zieken, die in steeds meer landen worden gezien als mensen die overbodig zijn.

Wat een grote dorst naar dood, naar vernietiging zien we elke dag in de vele conflicten die op verschillende plekken in de wereld woeden! Hoeveel geweld zien we, vaak zelfs binnen gezinnen, gericht tegen vrouwen en kinderen! Hoeveel minachting wordt er soms opgewekt jegens de kwetsbaren, de gemarginaliseerden en migranten!

Op deze dag wil ik dat wij allemaal opnieuw hoop vatten en ons vertrouwen in anderen hernieuwen, ook in hen die anders zijn dan wij, of uit verre landen komen met onbekende gebruiken, levenswijzen en ideeën! Want wij zijn allemaal kinderen van God!

Ik wil ook onze hoop vernieuwen dat vrede mogelijk is! Vanuit het Heilig Graf, de Kerk van de Verrijzenis, waar dit jaar Pasen op dezelfde dag wordt gevierd door katholieken en orthodoxen, moge het licht van de vrede uitstralen over het Heilig Land en de hele wereld. Ik betuig mijn nabijheid met het lijden van de christenen in Palestina en Israël, en met zowel het Israëlische volk als het Palestijnse volk. De groeiende sfeer van antisemitisme wereldwijd baart zorgen. Tegelijk denk ik aan het volk van Gaza, en in het bijzonder aan de christelijke gemeenschap daar, waar het verschrikkelijke conflict blijft leiden tot dood en verwoesting en een dramatische en betreurenswaardige humanitaire situatie veroorzaakt. Ik richt een oproep tot de strijdende partijen: roep een staakt-het-vuren uit, laat de gijzelaars vrij en help een uitgehongerd volk dat verlangt naar een vreedzame toekomst!

Laten we bidden voor de christelijke gemeenschappen in Libanon en Syrië, die momenteel een delicate overgangsperiode doormaken. Zij verlangen naar stabiliteit en participatie in het leven van hun respectieve landen. Ik roep de hele Kerk op om de christenen in het geliefde Midden-Oosten in haar gebeden en gedachten te houden.

Ik denk ook in het bijzonder aan het volk van Jemen, dat als gevolg van oorlog een van de ernstigste en langdurigste humanitaire crises ter wereld doormaakt, en ik nodig iedereen uit om oplossingen te zoeken via een constructieve dialoog.

Moge de opgestane Christus Oekraïne, dat verwoest is door oorlog, zijn paasgeschenk van vrede schenken, en alle betrokken partijen aanmoedigen om verder te werken aan een rechtvaardige en duurzame vrede.

Op deze feestelijke dag gedenken wij de Zuidelijke Kaukasus en bidden wij dat er spoedig een definitief vredesakkoord komt tussen Armenië en Azerbeidzjan, dat leidt tot de langverwachte verzoening in de regio.

Moge het licht van Pasen de inspanningen inspireren om harmonie te bevorderen op de westelijke Balkan en de politieke leiders ondersteunen in hun inspanningen om spanningen en crises te verminderen, en samen met hun partnerlanden in de regio gevaarlijke en ontwrichtende acties te verwerpen.

Moge de opgestane Christus, onze hoop, vrede en troost schenken aan de volkeren van Afrika die slachtoffer zijn van geweld en conflicten, in het bijzonder in de Democratische Republiek Congo, in Soedan en Zuid-Soedan. Moge Hij hen bijstaan die lijden onder de spanningen in de Sahel, de Hoorn van Afrika en het Grote Merengebied, evenals die christenen die op veel plaatsen hun geloof niet vrij kunnen belijden.

Er kan geen vrede zijn zonder godsdienstvrijheid, vrijheid van denken, vrijheid van meningsuiting en respect voor de opvattingen van anderen.

Evenmin is vrede mogelijk zonder echte ontwapening! De noodzaak dat elk volk voor zijn eigen verdediging zorgt, mag niet ontaarden in een nieuwe wapenwedloop. Het licht van Pasen spoort ons aan de muren af te breken die verdeling veroorzaken en grote politieke en economische gevolgen hebben. Het spoort ons aan om zorg te dragen voor elkaar, onze onderlinge solidariteit te versterken en te werken aan de integrale ontwikkeling van elke mens.

In deze tijd mogen we het volk van Myanmar niet vergeten, dat al jarenlang geteisterd wordt door gewapende conflicten, en dat met moed en geduld de nasleep verwerkt van de verwoestende aardbeving in Sagaing, die duizenden mensenlevens eiste en veel leed veroorzaakte onder de overlevenden, waaronder wezen en ouderen. We bidden voor de slachtoffers en hun dierbaren, en we danken van harte alle vrijwilligers die hulp bieden. De aankondiging van een staakt-het-vuren door verschillende partijen in het land is een teken van hoop voor heel Myanmar.

Ik roep alle mensen met politieke verantwoordelijkheid in onze wereld op om niet toe te geven aan de logica van angst, die alleen maar leidt tot isolement, maar om de beschikbare middelen in te zetten om de behoeftigen te helpen, de honger te bestrijden en initiatieven te steunen die ontwikkeling bevorderen. Dat zijn de “wapens” van de vrede: wapens die de toekomst opbouwen in plaats van dood te zaaien!

Moge het principe van menselijkheid altijd het kenmerk zijn van onze dagelijkse daden. In het aangezicht van de wreedheid van conflicten die weerloze burgers treffen en gericht zijn op scholen, ziekenhuizen en hulpverleners, mogen we nooit vergeten dat het geen doelwitten zijn die geraakt worden, maar mensen, elk met een ziel en menselijke waardigheid.

Moge Pasen in dit Jubeljaar ook een passende gelegenheid zijn voor de vrijlating van krijgsgevangenen en politieke gevangenen!

Dierbare broeders en zusters,

In het paasmysterie van de Heer streden dood en leven in een wonderbaarlijke strijd, maar de Heer leeft nu voor altijd. Hij vervult ons met de zekerheid dat ook wij geroepen zijn om deel te hebben aan het leven dat geen einde kent, wanneer het gedreun van wapens en het geluid van de dood niet meer zullen klinken. Laten wij ons aan Hem toevertrouwen, want Hij alleen maakt alle dingen nieuw.

Zalig Pasen aan iedereen!"

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #13: Theoloog Wim Dekker over wetticisme
Of beluister op:

Meerartikelen

india
Nieuws

Kerken in India laten bezoekers verklaring tekenen uit angst voor vervolging

Kerken in de Indiase deelstaat Maharashtra laten bezoekers verklaren dat zij vrijwillig een kerkdienst of gebedsbijeenkomst bijwonen. Met de formulieren willen de gemeenten zich beschermen tegen beschuldigingen van gedwongen bekering. Op de verklarin

guanco
Nieuws

Overleden bezoeker christelijk festival blijkt voorganger: massale steun voor gezin

De man die vrijdag om het leven kwam bij het Big Church Festival in Engeland was de 41-jarige voorganger Robert Earl Guanco. Voor zijn vrouw Isaeli en hun dochter Ellie is inmiddels ruim 116.000 euro ingezameld. Guanco was voorganger bij Jesus the Li

weg Zimbabwe
Nieuws

27 kerkgangers omgekomen bij ernstig busongeluk in Zimbabwe

Bij een ernstig verkeersongeval in Zimbabwe zijn zeker 27 kerkgangers om het leven gekomen. Zeven anderen raakten gewond. Volgens persbureau AP waren de slachtoffers onderweg naar een christelijke bijeenkomst toen hun minibus frontaal botste op een v

Canada-Israël
Nieuws

Amerikaanse christenen willen snellere toelating Joodse Canadezen vanwege antisemitisme

Christelijke politici en kerkleiders in de Verenigde Staten roepen president Donald Trump op om Joodse Canadezen die vrezen voor hun veiligheid gemakkelijker toegang tot de VS te geven. Aanleiding is de sterke toename van antisemitische incidenten in

ICE-agenten
Nieuws

Iraanse christen krijgt asiel in Canada na uitzetting uit Verenigde Staten

De Iraanse christen Artemis Ghasemzadeh heeft asiel gekregen in Canada. Ze was eerder vanuit de Verenigde Staten uitgezet naar Panama, terwijl ze bescherming zocht omdat ze na haar bekering tot het christendom niet veilig naar Iran kon terugkeren. Ee

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 99: "Neem God serieus"

Psalm 99 bezingt Gods koningschap en grootheid, maar bevat tegelijkertijd een indringende waarschuwing. In een videoboodschap van de IZB staat dominee Ron van der Spoel stil bij de gevolgen van ongehoorzaamheid aan God. Zijn oproep is helder: "Neem G

Opwekking 915
Video

Opwekking 915 bezingt kruis, opstanding en wederkomst van Jezus

Wij houden van die God (Opwekking 915) is eerder dit jaar toegevoegd als een nieuw lied aan de reeks Opwekkingsliederen. Het nummer heeft het karakter van een gezongen geloofsbelijdenis en bezingt God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Schepping, de k

Donald Trump
Verdieping

Houdt Trump Gen Z werkelijk uit de kerk?

Houdt de steun van Amerikaanse christenen aan Donald Trump jongeren uit de kerk? Een onderzoek onder Gen Z lijkt daarop te wijzen. Joshua Arnold plaatst echter stevige kanttekeningen bij die conclusie. De enquête blijkt uit 2024 te stammen en volgens

Meerartikelen

Erik
Video

Erik twijfelde of God zijn gebeden hoorde: "Toen wist ik: God hoort mij echt"

Hoewel Erik als kind werd gedoopt en later bewust belijdenis van zijn geloof deed, begon na zijn overstap naar een evangelische gemeente onverwacht het verlangen te groeien om zich als volwassene te laten dopen. Tegelijkertijd worstelde hij met een h

Steef de Bruijn
Verdieping

Steef de Bruijn waarschuwt: “AI komt dichter dan ooit bij de kern van ons mens-zijn”

Christenen schakelen kunstmatige intelligentie in bij de preekvoorbereiding en ook persoonlijke geloofsvragen. Steef de Bruijn volgt deze ontwikkeling met argusogen. Tijdens de Haamstedeconferentie waarschuwde de scheidend RD-hoofdredacteur dat AI st

Nepal overstroming
Persbericht

Leprazending verleent noodhulp in Nepal na verwoestende ramp

Nepal wordt opnieuw getroffen door de verwoestende gevolgen van overstromingen. Vooral de districten Rasuwa, Nuwakot en Dhading, ten noordwesten van de Kathmanduvallei, zijn zwaar getroffen. Leprazending Nepal is noodhulp gestart en stemt af met de N

The Box
Persbericht

Reformatorisch Dagblad lanceert game om jongeren nepnieuws te leren herkennen

Het Reformatorisch Dagblad (RD) introduceert een interactieve leerervaring waarmee middelbare scholieren leren om betrouwbare informatie van misleiding te onderscheiden. Met ‘The Box’ worden jongeren geconfronteerd met tegenstrijdige berichten, twijf

ds. Justin Lester
Nieuws

Amerikaanse predikant maakt AI-versie van zichzelf: "Meer tijd om betere pastor te zijn"

Een Amerikaanse predikant heeft met kunstmatige intelligentie een digitale versie van zichzelf gemaakt. Gemeenteleden kunnen deze ‘AI-predikant’ op ieder moment vragen stellen over geloof en Bijbel. Toch benadrukt ds. Justin Lester dat technologie no

Nepal overstromingen
Nieuws

Kerken bieden hulp na dodelijke overstromingen Nepal en Tibet

Christelijke gemeenten en zendingsorganisaties zijn in actie gekomen na zware overstromingen en aardverschuivingen in het grensgebied van Nepal en Tibet. Honderden mensen zijn omgekomen en bijna 2.000 mensen worden nog vermist. Christelijke leiders i

OM Missiedag
Persbericht

OM nodigt christenen uit om hun plek in Gods wereldwijde missie te ontdekken

Hoe deel je het Evangelie in je eigen omgeving of misschien zelfs ver weg? Rond die vraag organiseert Operatie Mobilisatie op zaterdag 5 september de jaarlijkse OM Missiedag in Nijkerk. Tijdens de gratis bijeenkomst staan ontmoeting, inspiratie, gebe

Zwangere vrouw
Nieuws

Recordaantal abortussen in Schotland leidt tot roep om meer steun voor zwangere vrouwen

In Schotland zijn vorig jaar 18.783 abortussen uitgevoerd, het hoogste aantal dat ooit in het land is geregistreerd. De prolifeorganisatie Society for the Protection of Unborn Children (SPUC) roept de Schotse regering daarom op om zwangere vrouwen me

Pakistan gevangenis
Nieuws

Politici vragen Pakistan om bescherming van christelijke tiener

Elf leden van het Amerikaanse Congres hebben de Pakistaanse regering opgeroepen om de 18-jarige christelijke Neha Faqir te beschermen. Haar familie zegt dat ze is ontvoerd en gedwongen zich tot de islam te bekeren. De parlementariërs maken zich volge

Ds. D. Breure
Preekverslag

Ds. Breure over Hizkia: "Meewind geen bewijs van Gods zegen, tegenwind niet van Zijn ongenoegen"

De Bijbel tekent koning Hizkia als een man die de Heere aankleefde. Tegelijk werd juist deze gelovige diep beproefd, kwam hij oog in oog te staan met de dood en bleek ook hoogmoed hem niet vreemd. Volgens ds. D. Breure laat zijn leven zien dat voorsp

Alex en Stefania Leão
Interview

Van persoonlijk gebed naar het WK voetbal: hoe een dagboek de wereld over ging

Wat begon als een persoonlijk dagboek tijdens de moeilijkste periode uit haar leven, groeide uit tot een internationale bediening. The Prayer: Rise with Jesus van de Braziliaanse Stefania Leão bereikte inmiddels lezers op vier continenten. Ook werd h

Andries Knevel
Column

Kun jij uitleggen waarom je in God gelooft?

Bestaat God? Waarom is er zoveel lijden? En hoe verhoudt het christelijk geloof zich tot andere religies? Christenen krijgen zulke vragen van anderen, maar kunnen er ook zelf mee worstelen. Andries Knevel merkt dat het niet altijd eenvoudig is om het