Dit was de volledige laatste boodschap van paus Franciscus aan de wereld

Verdieping 22 april 2025 6 minuten Redactie
paus
ANP / Ramon Mangold

Paus Franciscus overleed Tweede Paasdag op 88-jarige leeftijd. Een dag eerder sprak hij op het balkon van de Sint-Pieterbasiliek. Daar sprak de paus de bekende paaszegen uit. Zijn traditionele paasboodschap sprak hij niet meer zelf uit, een kardinaal deed dat voor hem. Maar het was wel zijn laatste boodschap aan de wereld en dat was een indrukwekkende. Lees hieronder zijn paasboodschap!

"Christus is verrezen, Halleluja! Dierbare broeders en zusters, zalig Pasen! Vandaag weerklinkt eindelijk opnieuw het gezang van de “Halleluja” in de Kerk. Het gaat van mond tot mond, van hart tot hart, en dat ontroert het volk van God over de hele wereld tot tranen van vreugde.

Vanuit het lege graf in Jeruzalem horen wij het onverwachte goede nieuws: Jezus, die gekruisigd werd, “is hier niet, Hij is opgestaan” (Lc 24,5). Jezus ligt niet meer in het graf, Hij leeft!

De liefde heeft gezegevierd over de haat, het licht over de duisternis en de waarheid over de leugen. Vergeving heeft overwonnen op wraak. Het kwaad is niet verdwenen uit de geschiedenis; het zal blijven tot het einde der tijden, maar het heeft niet langer het laatste woord. Het heeft geen macht meer over wie de genade van deze dag aanvaarden.

Zusters en broeders, vooral jullie die pijn en verdriet ervaren: jullie stille schreeuw is gehoord, jullie tranen zijn geteld; geen enkele is verloren gegaan! In het lijden en sterven van Jezus heeft God al het kwaad van deze wereld op zich genomen en het in zijn oneindige barmhartigheid overwonnen. Hij heeft de duivelse trots ontworteld die het menselijk hart vergiftigt en overal geweld en corruptie zaait. Het Lam van God heeft overwonnen! Daarom kunnen wij vandaag vol vreugde uitroepen: “Christus, mijn hoop, is verrezen!”

De verrijzenis van Jezus is werkelijk de grondslag van onze hoop. Want in het licht van dit gebeuren is hoop geen illusie meer. Dankzij Christus – gekruisigd en verrezen – stelt hoop niet teleur! Spes non confundit! (vgl. Rom 5,5). Die hoop is geen ontsnapping, maar een uitdaging; zij misleidt niet, maar geeft kracht.

Allen die hun hoop stellen op God, leggen hun zwakke handen in de sterke en machtige hand van Hem; zij laten zich oprichten en gaan op weg. Samen met de opgestane Jezus worden zij pelgrims van de hoop, getuigen van de overwinning van de liefde en van de ontwapende kracht van het Leven.

Christus is opgestaan! Die woorden omvatten de hele zin van ons bestaan. Wij zijn namelijk niet gemaakt voor de dood, maar om te leven. Pasen is het feest van het leven! God heeft ons geschapen voor het leven en Hij wil dat de menselijke familie weer opstaat! In zijn ogen is elk leven kostbaar! Het leven van een kind in de moederschoot, net als het leven van ouderen en zieken, die in steeds meer landen worden gezien als mensen die overbodig zijn.

Wat een grote dorst naar dood, naar vernietiging zien we elke dag in de vele conflicten die op verschillende plekken in de wereld woeden! Hoeveel geweld zien we, vaak zelfs binnen gezinnen, gericht tegen vrouwen en kinderen! Hoeveel minachting wordt er soms opgewekt jegens de kwetsbaren, de gemarginaliseerden en migranten!

Op deze dag wil ik dat wij allemaal opnieuw hoop vatten en ons vertrouwen in anderen hernieuwen, ook in hen die anders zijn dan wij, of uit verre landen komen met onbekende gebruiken, levenswijzen en ideeën! Want wij zijn allemaal kinderen van God!

Ik wil ook onze hoop vernieuwen dat vrede mogelijk is! Vanuit het Heilig Graf, de Kerk van de Verrijzenis, waar dit jaar Pasen op dezelfde dag wordt gevierd door katholieken en orthodoxen, moge het licht van de vrede uitstralen over het Heilig Land en de hele wereld. Ik betuig mijn nabijheid met het lijden van de christenen in Palestina en Israël, en met zowel het Israëlische volk als het Palestijnse volk. De groeiende sfeer van antisemitisme wereldwijd baart zorgen. Tegelijk denk ik aan het volk van Gaza, en in het bijzonder aan de christelijke gemeenschap daar, waar het verschrikkelijke conflict blijft leiden tot dood en verwoesting en een dramatische en betreurenswaardige humanitaire situatie veroorzaakt. Ik richt een oproep tot de strijdende partijen: roep een staakt-het-vuren uit, laat de gijzelaars vrij en help een uitgehongerd volk dat verlangt naar een vreedzame toekomst!

Laten we bidden voor de christelijke gemeenschappen in Libanon en Syrië, die momenteel een delicate overgangsperiode doormaken. Zij verlangen naar stabiliteit en participatie in het leven van hun respectieve landen. Ik roep de hele Kerk op om de christenen in het geliefde Midden-Oosten in haar gebeden en gedachten te houden.

Ik denk ook in het bijzonder aan het volk van Jemen, dat als gevolg van oorlog een van de ernstigste en langdurigste humanitaire crises ter wereld doormaakt, en ik nodig iedereen uit om oplossingen te zoeken via een constructieve dialoog.

Moge de opgestane Christus Oekraïne, dat verwoest is door oorlog, zijn paasgeschenk van vrede schenken, en alle betrokken partijen aanmoedigen om verder te werken aan een rechtvaardige en duurzame vrede.

Op deze feestelijke dag gedenken wij de Zuidelijke Kaukasus en bidden wij dat er spoedig een definitief vredesakkoord komt tussen Armenië en Azerbeidzjan, dat leidt tot de langverwachte verzoening in de regio.

Moge het licht van Pasen de inspanningen inspireren om harmonie te bevorderen op de westelijke Balkan en de politieke leiders ondersteunen in hun inspanningen om spanningen en crises te verminderen, en samen met hun partnerlanden in de regio gevaarlijke en ontwrichtende acties te verwerpen.

Moge de opgestane Christus, onze hoop, vrede en troost schenken aan de volkeren van Afrika die slachtoffer zijn van geweld en conflicten, in het bijzonder in de Democratische Republiek Congo, in Soedan en Zuid-Soedan. Moge Hij hen bijstaan die lijden onder de spanningen in de Sahel, de Hoorn van Afrika en het Grote Merengebied, evenals die christenen die op veel plaatsen hun geloof niet vrij kunnen belijden.

Er kan geen vrede zijn zonder godsdienstvrijheid, vrijheid van denken, vrijheid van meningsuiting en respect voor de opvattingen van anderen.

Evenmin is vrede mogelijk zonder echte ontwapening! De noodzaak dat elk volk voor zijn eigen verdediging zorgt, mag niet ontaarden in een nieuwe wapenwedloop. Het licht van Pasen spoort ons aan de muren af te breken die verdeling veroorzaken en grote politieke en economische gevolgen hebben. Het spoort ons aan om zorg te dragen voor elkaar, onze onderlinge solidariteit te versterken en te werken aan de integrale ontwikkeling van elke mens.

In deze tijd mogen we het volk van Myanmar niet vergeten, dat al jarenlang geteisterd wordt door gewapende conflicten, en dat met moed en geduld de nasleep verwerkt van de verwoestende aardbeving in Sagaing, die duizenden mensenlevens eiste en veel leed veroorzaakte onder de overlevenden, waaronder wezen en ouderen. We bidden voor de slachtoffers en hun dierbaren, en we danken van harte alle vrijwilligers die hulp bieden. De aankondiging van een staakt-het-vuren door verschillende partijen in het land is een teken van hoop voor heel Myanmar.

Ik roep alle mensen met politieke verantwoordelijkheid in onze wereld op om niet toe te geven aan de logica van angst, die alleen maar leidt tot isolement, maar om de beschikbare middelen in te zetten om de behoeftigen te helpen, de honger te bestrijden en initiatieven te steunen die ontwikkeling bevorderen. Dat zijn de “wapens” van de vrede: wapens die de toekomst opbouwen in plaats van dood te zaaien!

Moge het principe van menselijkheid altijd het kenmerk zijn van onze dagelijkse daden. In het aangezicht van de wreedheid van conflicten die weerloze burgers treffen en gericht zijn op scholen, ziekenhuizen en hulpverleners, mogen we nooit vergeten dat het geen doelwitten zijn die geraakt worden, maar mensen, elk met een ziel en menselijke waardigheid.

Moge Pasen in dit Jubeljaar ook een passende gelegenheid zijn voor de vrijlating van krijgsgevangenen en politieke gevangenen!

Dierbare broeders en zusters,

In het paasmysterie van de Heer streden dood en leven in een wonderbaarlijke strijd, maar de Heer leeft nu voor altijd. Hij vervult ons met de zekerheid dat ook wij geroepen zijn om deel te hebben aan het leven dat geen einde kent, wanneer het gedreun van wapens en het geluid van de dood niet meer zullen klinken. Laten wij ons aan Hem toevertrouwen, want Hij alleen maakt alle dingen nieuw.

Zalig Pasen aan iedereen!"

ChristenvervolgingOpvoedenIsraëlGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #18: SGP-Kamerlid Diederik van Dijk over zijn geloof in God
Of beluister op:

Meerartikelen

schotland
Nieuws

Ouderling op je negentiende: kerk in Glasgow geeft jongeren verantwoordelijkheid

Erica Matteo en Luke Anderson zijn pas negentien, maar dragen sinds zondag verantwoordelijkheid als ouderling in hun kerk in Glasgow. De twee werden op 25 oktober bevestigd in Sandyhills Parish Church. Daar ging anderhalf jaar meelopen met de...

Hans van Hoof
Video

In de Rechte Straat ziet belangstelling onder jongeren voor Hervormingsdag afnemen

Vandaag is het 509 jaar geleden dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de kerkdeur in het Duitse Wittenberg spijkerde. Daarmee stelde hij misstanden binnen de Rooms-Katholieke Kerk aan de kaak. Zijn optreden vormde het begin van de Reformatie. Deze...

Westerkerk
Nieuws

Vijf kerken in Veenendaal kleuren wit tijdens Halloween: ‘Angst en dood hebben niet het laatste woord’

Vijf kerken in Veenendaal worden zaterdag 31 oktober wit verlicht als christelijk antwoord op Halloween. De gemeenten willen tegenover de aandacht voor geesten en de dood hun geloof in Jezus Christus zichtbaar maken. „Angst en dood hebben niet het...

Sheri
Nieuws

Egyptische christen opgepakt na kritiek op onderwijs: agenten kwamen als ‘gasmedewerkers’

De Egyptische christen Sherif Wagih Fahmi (41) zit vast nadat hij op Facebook kritiek uitte op islamitische invloeden in het onderwijs. Volgens zijn zus namen veiligheidsagenten hem mee nadat zij zich voordeden als medewerkers van het gasbedrijf....

Podcast De Stem
Podcast

Ex-moslim Joseph Fadelle ontsnapte aan de dood na bekering tot christendom

De Iraakse Joseph Fadelle groeide op in een islamitisch gezin, maar besloot zich te bekeren tot het christendom. Die keuze bracht zijn leven in gevaar. Er werd een fatwa tegen hem uitgesproken en zijn eigen familie lokte hem in de val. In een...

Willem Lingeman
Video

Mag je als christen hertrouwen na overspel? Willem Lingeman antwoordt

Mag een christen scheiden en opnieuw trouwen wanneer zijn of haar partner overspel heeft gepleegd? Veel gelovigen wijzen daarbij op de uitzonderingsregel in Mattheüs 19:9. Willem Lingeman, bekend van het initiatief Verbonden voor het Leven, zet in...

India
Nieuws

Christelijk gezin wil Indiaas dorp verlaten na geweld: "We zullen ons geloof in Christus niet verloochenen"

Het christelijke gezin van Vikas Salam (24) wil het Indiase dorp Bhandardigi verlaten na mishandeling en aanhoudende druk om het geloof op te geven. Liever laat Salam zijn huis en landbouwgrond achter dan dat hij Jezus afzweert. "We zullen ons geloof...

Rob Veenstra-van Amerongen
Persbericht

Christelijk hotel Stadsklooster Dordt viert driejarig bestaan: "God is de eigenaar van deze plek"

Stadsklooster Dordt bestaat op 1 november drie jaar. Het christelijke hotel en restaurant in de historische binnenstad van Dordrecht groeide uit tot een ontmoetingsplek voor toeristen, kerkgroepen en mensen die verdieping zoeken in hun geloof. De...

Meerartikelen

Opwekking
Persbericht

Thema Pinkster­­conferentie 2027 bekend: Eén God. Eén Weg. Eén Thuis. Volg Mij.

Van 13 t/m 17 mei 2027 organiseert Opwekking voor de 57ste keer haar jaarlijkse Pinksterconferentie. Dit jaar is het thema: ‘Eén God. Eén Weg. Eén Thuis. Volg Mij.’ Dat maakte Lourens du Plessis, directeur Inhoud en Inspiratie, dinsdag bekend bij...

Arie de Paauw
Opinie

Is de core business van Jezus ook de onze?

Als het zoeken en redden van verloren mensen de corebusiness van Jezus was, welke plaats krijgt dat dan in het leven van Zijn volgelingen? Die vraag verdient ruimte in onze gemeenten én in ons persoonlijke geloofsleven, betoogt Arie de Paauw,...

Hour of Power
Nieuws

Te gast in Hour of Power zijn Elisa en Reni Krijgsman: ze vieren hun 25-jarig jubileum

Voor Reni en Elisa Krijgsman breekt een nieuwe tijd aan, nu ze hun 25-jarige jubileum vieren. Ze zingen erover: 'Dit is een nieuwe tijd, een nieuwe dag. Een nieuwe kans die je grijpen mag. Het is van jou.' Komende zondag vertellen ze erover op RTL5...

Ds. G. van Roekel
Nieuws

Ds. G. van Roekel (CGK) op 64-jarige leeftijd overleden

Ds. G. van Roekel is gisteren op 64-jarige leeftijd overleden. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De predikant, verbonden aan de christelijke gereformeerde kerk te Heerde, was ernstig ziek.  Ds. Van Roekel werd op 19 februari 1962 geboren in...

Schoolbus
Nieuws

Christelijk gezin stapt naar rechter: religieuze scholen uitgesloten van schoolgeldsteun

Een christelijk gezin uit de Amerikaanse staat Vermont is naar de rechter gestapt omdat de overheid niet langer wil meebetalen aan het schoolgeld van hun dochter. Zij volgt onderwijs op een katholieke middelbare school. Volgens haar ouders worden...

flavius
Nieuws

Wat schreef Josephus over Jezus’ opstanding? Onderzoek vergelijkt eeuwenoude teksten

Een Joodse geschiedschrijver die geen christen was, maar toch schreef over Jezus en Zijn verschijning na de kruisiging. Een bekende passage van Flavius Josephus roept al eeuwen vragen op. Een nieuwe analyse onderzoekt welke woorden van hemzelf kunnen...

Vlag
Nieuws

Suriname wil 63 mennonieten uitzetten: christelijke gezinnen verliezen rechtszaak

Suriname bereidt de uitzetting voor van 63 mennonieten, onder wie drie baby’s. De christelijke gezinnen behoren tot een geloofstraditie die haar naam dankt aan de Friese kerkhervormer Menno Simons. De politie verwijderde hen deze week uit het...

Amerikaanse kerk
Nieuws

Amerikaanse kerken onder financiële druk: kosten stijgen en giften blijven achter

Steeds meer Amerikaanse kerken hebben moeite om de stijgende kosten bij te benen. De inkomsten uit collectes en giften groeien nauwelijks, terwijl het leven duurder wordt. Uit onderzoek van Lifeway Research onder 1.004 predikanten blijkt dat 54...

Justin Bieber
Nieuws

Justin Bieber zou gezin oud-Hillsongvoorganger na overspel uit huis hebben gezet

Justin Bieber en zijn vrouw Hailey zouden het gezin van voormalig Hillsongvoorganger Carl Lentz binnen 24 uur uit hun appartement in New York hebben gezet. Dat schrijft International Business Times UK. De popartiest had de woning tijdelijk...

Priester
Nieuws

Vermiste priester in Libanon vermoord teruggevonden in eigen woning

De vermiste priester Samir Daou is donderdag dood aangetroffen in een woning die hij bezat in het Libanese dorp Ain Jrain. Zijn familie vond zijn lichaam nadat ze sinds woensdagmiddag geen contact meer met hem hadden kunnen krijgen. Het...

Parlementsgebouw
Nieuws

Canada wil euthanasie bij uitsluitend psychisch lijden definitief verbieden

De Canadese regering wil voorkomen dat mensen euthanasie kunnen krijgen als zij uitsluitend aan een psychische aandoening lijden. Tegelijk wil de regering toestaan dat mensen met een ongeneeslijke ziekte, zoals alzheimer, vooraf toestemming geven...

Oeganda
Nieuws

Acht mannen krijgen doodstraf voor moord op twee Oegandezen die Evangelie verspreidden

Acht mannen in Oeganda hebben de doodstraf gekregen voor de moord op Robert Bagume en Moses Okech. De twee trokken volgens de christelijke nieuwsdienst Morning Star News naar het Victoriameer om onder vissers het Evangelie te delen. Hun voorganger...