cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
rab en rik
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

09 april 2021 door Opperrabbijn Jacobs en Rik Bokelman

Koosjer eten hygiënischer? Totale onzin! Rab en Rik

Vaak zeggen mensen dat de spijswetten die God aan het Joodse volk gaf goed zijn omdat ze hygiënisch zijn. Totale onzin, zo stelt opperrabbijn Jacobs. Koosjer eten is volgens hem bovendien helemaal niet per definitie gezond. En waarom zijn alle dieren die gegeten mogen worden eigenlijk rustig van karakter? Je leest het allemaal in deze verse aflevering van Rab en Rik! 

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Patrick Simons.

Word ook lid

Gedurende het Joods jaar wordt de hele Thora gelezen in de synagoge. Opperrabbijn Jacobs deelt drie keer per week een wijze levensles aan de hand van het schriftgedeelte van die week. Naar aanleiding van die les stelt Rik enkele vragen, waar de rabbijn weer antwoord op geeft. Rab en Rik is een boeiend initiatief waarbij je vanuit het oudste boek ter wereld lessen leert voor vandaag!

Sidra/Schriftgedeelte van de week: Wajikra/Leviticus 9:1 - 11:47

In hoofdstuk 11 worden de wetten gebracht van kasjroet, de spijswetten. Beesten met gespleten hoeven die herkauwen zijn geoorloofd voor consumptie, dieren die geen gespleten hoeven hebben en niet herkauwen zijn ongeoorloofd. En dan zijn er nog drie beesten, te weten de kameel, de klipdas en de haas die weliswaar herkauwen maar geen gespleten hoeven hebben en het varken dat wel gespleten hoeven heeft maar niet herkauwt.

Vaak hoor je de opmerking dat die spijswetten zo goed zijn want ze zijn hygiënisch. Totale onzin! Koosjer kan net zo hygiënisch zijn als niet-koosjer en koosjer ook net zo onhygiënisch zijn als niet-koosjer. De spijswetten vallen onder de wetten die choekim heten en geen rationele verklaring hebben. Dat wellicht blijkt dat er gezondheidsaspecten aan gekoppeld zitten, dat is dan interessant, maar dat is niet de reden. Ja het Jodendom kent ook gezondheidswetten, maar die staat los van de spijswetten. Zo brengt Maimonides (leefde zo’n 800 jaar geleden in Cordoba) dat te veel eten van iets dat gezond is,  schadelijker is dan het eten van een klein beetje ongezond voedsel.

Alle dieren die geoorloofd zijn, zijn rustig van karakter. 

Onze geleerden geven ook aan dat als iemand je vraagt waarom je geen varkensvlees eet, dan is het onjuist om te zeggen dat je dat vies vindt. Zeg dat je het wellicht erg lekker zou vinden, maar je eet het niet omdat G’d het heeft verboden.

Maar ondanks het ontbreken van een rationele reden, zijn er wel diepere betekenissen. Wat is voedsel en wat doet voedsel met onze geest. Als iemand wild is zeggen we in het Nederlands: hij heeft paardenvlees gegeten. Voeding heeft invloed op gedrag en geest. Wijn maakt vrolijk. Vette voeding maakt moe. Als we kijken naar de dieren die geoorloofd zijn zien we dat al deze beesten rustig van karakter zijn. Het zijn allen herbivoren, geen roofdieren.

Maar waarom dan wel of niet gespleten hoeven? Wat heeft dat te maken met de invloed op de geest van de mens. Hier ligt een belangrijke les. Ieder mens heeft ook dierlijke eigenschappen, emoties die niet met verstand zijn onderbouwd, soms verscheurend en kwalijk zijn, maar soms geoorloofd mits goed gebruikt. Hoe ga ik om met dat dierlijke in mezelf? Ik dien ervoor te zorgen dat er tussen de aarde, het materialisme, en mezelf een scheiding aanwezig is, gesymboliseerd door de hoef. Maar waarom moet die hoef dan gespleten zijn? Het is toch prima om mezelf boven het materialisme te plaatsen? Het antwoord op die vraag luidt: zeker moet een mens zich boven de materie stellen, een scheiding aanbrengen tussen spiritualiteit en materialisme. Maar er moet wel een duidelijke spleet aanwezig zijn tussen de mens en de wereld, met andere woorden: ja, een scheiding is prima, maar ook voor het aardse dienen we oog te hebben.

Met betrekking tot pluimvee en gevogelte is er niet sprake van specifieke kenmerken, maar worden de namen genoemd van de vogels die ongeoorloofd zijn. Maar ook hier zien we wel weer dat de rustigere vogels vaak geoorloofd zijn en de roofvogels niet. De vraag rijst dan waarom een ooievaar ongeoorloofd is. Hij staat bekend als een goedaardige vogel en wordt in Hebreeuws ook genoemd chassida, hetwelk lieftallige betekent. De reden is dat hij voor zijn eigen groep, zijn eigen soort inderdaad goedaardig gedrag vertoont, maar naar andere soorten is hij agressief. En dat is een niet-koosjere eigenschap.

Rik: U stelt dat koosjer eten in de kern te maken heeft met het feit dat God het van je vraagt. Punt. Ik ken heel wat mensen die totaal niet Joods zijn en toch koosjer eten. Niet omdat ze denken dat God dat van hen vraagt maar omdat dat zo gezond zou zijn. Is dat volgens u ook zo?
Rab: "Koosjer eten is niet per definitie gezond. Het Jodendom kent wel gezondheidswetten, maar koosjer staat hiervan geheel los. Dat vaak blijkt dat koosjer-eten ook gezond is, is interessant. Maar ook als koosjer eten niet gezond zou blijken, dan nog is het voor de Jood verplicht om het koosjere dieet te volgen omdat G’d dat van ons verlangt.

Rik: Begrijp ik ’t goed dat de gespleten hoef dus de scheiding symboliseert tussen het dierlijke in de mens en het goddelijke in de mens? Of zou u eerder zeggen het dierlijke in de mens en het spirituele?
Rab: "Goddelijk en spiritueel staat voor hetzelfde, althans als je met spiritueel doelt op G’d. Als met spiritueel gedacht wordt aan een geestelijke vorm van denken zonder de aanwezigheid van G’d of met de aanwezigheid van een afgod, dan is dit niet de spiritualiteit waarop ik doel. Misschien is het duidelijker als ik zeg dat de gespleten hoef oog heeft voor het Boven, dus voor G’d, maar het zicht op materialisme, het aardse, niet uit het oog verliest."

Rik: De les van de ooievaar is dus dat je kennelijk heel lief en voorbeeldig kunt zijn voor je eigen volk maar de outsider werkelijk kunt haten. Is dat de les van de ooievaar in deze tijd?
Rab: "Je hebt het weer helemaal begrepen. Alleen goed zijn voor je eigen familie, je eigen bedrijf, je eigen gemeenschap en een negatief gedrag vertonen naar ‘de ander’, is een niet-koosjere eigenschap."

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Rab en Rik
- De allerlaatste aflevering van Rab en Rik...
- Beschreef Mozes zijn eigen sterven in de Bijbel? Rab en Rik
- De Thora is net een huwelijksakte - Rab en Rik
- Als een mens echt vroom is, is er geen ego - Rab en Rik
- Vergeving vragen zonder iets fout te hebben gedaan - Rab en Rik
Meer over Rab en Rik »

Meld je gratis aan voor de wekelijkse Rab en Rik Nieuwsbrief!

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

J
een interessante video over clean and unclean food by Walther Veith