Het beginselprogramma van de net beginnende orthodoxe partij is in 1918 duidelijk: er is binnen de partij geen ruimte voor vrouwen. Mannen en vrouwen hebben een eigen roeping, waarbij het regeerambt toekomt aan de man. De invoering van het vrouwenkiesrecht in 1922 brengt de partij in een lastige positie. Na tientallen jaren van touwtrekken ondergaat het beginselprogramma in 1989 een lichte metamorfose. Het stemrecht van vrouwen wordt niet meer veroordeeld, maar vrijgelaten.

Eenzelfde interne discussie volgt over het vrouwelijk lidmaatschap. Vanaf 2006 stelt de partij uiteindelijk - onder druk van de rechter - het lidmaatschap open voor vrouwen, maar politiek actief worden is dan nog onmogelijk. Een rechtszaak die oploopt tot het Europese Hof voor de Rechten van de Mens velt het finale oordeel: de partij moet vrouwen toelaten tot het politieke ambt, of de subsidiekraan wordt dichtgedraaid. De partij van orthodoxe signatuur kiest sindsdien voor een ‘middenweg’. Het beginselprogramma sluit vrouwen in theorie uit, maar praktisch kunnen vrouwen politiek actief worden. Sinds die uitspraak zijn inmiddels diverse SGP-vrouwen lokaal actief geworden.

Eline Nieuwland-van den Bosse, gemeenteraadslid in Dordrecht, geeft aan dat ze de bemoeienis van de rechter destijds niet als positief ervaarde: "Dat er steeds meer SGP-vrouwen politiek actief zijn vind ik een mooie ontwikkeling. Tegelijkertijd ben ik van mening dat de rechtszaak binnen de SGP voor vertraging heeft gezorgd." Nieuwland suggereert dat zonder inmenging van de rechter vrouwenemancipatie van binnenuit zou zijn bevorderd. SGP-wethouder Paula Schot begrijpt de analyse van Nieuwland en vult aan: "Na de uitspraak van het Europees Hof nam het draagvlak binnen de SGP voor vrouwenemancipatie af. Het terugwinnen van dat draagvlak heeft de nodige tijd gekost", aldus Schot in Dit is de Dag.

Eerder kwam in dit Cvandaag-artikel naar voren dat er in verschillende plaatsen door de SGP vrouwen voor de lijst gevraagd worden, "Er waren te weinig kandidaten en mede door mijn achtergrond bij het ministerie van Financiën, denk ik dat ze bij mij uitkwamen", zei Nieuwland twee jaar geleden in gesprek met Cvandaag. Ze heeft er geen moeite mee om actief te zijn voor een partij waarvan de achterban verschillend denkt over een vrouw op een bestuurlijke post. Op haar kandidaatstelling kreeg Nieuwland alleen maar positieve reacties, ook uit de kerkenraad van de plaatselijke gereformeerde gemeente.  

Lees ook: Steeds meer SGP-vrouwen politiek actief: vijf actieve SGP'ers delen ervaringen en beluister hier het volledige radiogesprek over de vrouwendiscussie binnen de SGP.