Hirsi Ali omarmt christendom: ‘Atheïsme heeft geen antwoord op simpele levensvragen’

Nieuws13 november 2023 6 minuten Redactie
Ayaan Hirsi Ali
YouTube

Het seculiere gedachtengoed van het vrije Westen is volgens Ayaan Hirsi Ali niet in staat om met hedendaagse bedreigingen te dealen. 'Het enige geloofwaardige antwoord ligt in het hoog houden van de joods-christelijke traditie’, stelt de bekende feministe en publiciste. Zij was tussen 2003 en 2006 Kamerlid van de VVD en staat bekend als criticus van de islam. Daarna emigreerde ze naar de Verenigde Staten. In een uitgebreid essay licht Hirsi Ali toe waarom ze zich heeft bekeerd tot het christendom en zichzelf vanaf nu christen noemt.

Hirsi Ali beschrijft dat de panelen begonnen te schuiven na de aanslagen op de Twin Towers op 11 september 2001. Was er sprake van een heilige oorlog tegen de ongelovigen in naam van de islam? ‘Vooraanstaande politici, wetenschappers en journalisten hielden vol dat de motivatie van de terroristen verschilden van de woorden die Osama bin Laden uitsprak. En dus beschikte de islam over een alibi. Daardoor was het gemakkelijker om de bal te leggen bij het Amerikaanse buitenlandbeleid dan om de overweging dat we te maken hebben met een religieuze oorlog toe te laten. Die soortgelijke tendens zagen we in de afgelopen weken toen miljoenen mensen sympathiseerden met het lot van de Gazanen na de terreuraanslagen op 7 oktober die werden gerechtvaardigd als antwoord op het Israëlische regeringsbeleid.’

Hirsi Ali werd atheïst
Ze verwijst naar een essay van een in 1937 gehouden lezing door Bertrand Russell, getiteld: ‘Waarom ik geen christen ben’. ‘Zijn bewering dat religie in de eerste plaats gebaseerd is op angst vond weerklank bij mij. Ik leefde (als moslima, red.) te lang in angst voor alle gruwelijke straffen die mij te wachten stonden. Hoewel ik rationele argumenten om in God te geloven had opgegeven, bleef de irrationele angst voor het hellevuur aanwezig. Russells conclusie was voor mij enigszins een opluchting: ‘Als ik sterf, zal ik wegrotten.’

Om te begrijpen waarom ik twintig jaar geleden besloot om atheïst te worden, moet je eerst weten wat voor soort moslim ik was. Ik was een tiener toen ik mij aansloot bij de Moslimbroederschap. De radicale moslims drongen in 1985 mijn gemeenschap in Nairobi, Kenia, binnen. De Moslim Broederschap kwam met een aanvulling met als doel: toelating tot het paradijs van Allah in het hiernamaals. Als middel werd ‘de handeling van de Profeet’ gegeven waarin stond wat we als moslims wel en niet moeten doen: de hadith. Die werd gegeven als gedetailleerde aanvulling op de Koran waarin staat beschreven hoe je het onderscheid tussen goed en kwaad in praktijk kunt brengen. 

'We vervloekten de Joden meerdere keren per dag en uitten onze afschuw, walging en woede vanwege de overtredingen die zij zouden hebben begaan.'

De grootst mogelijke prestatie: sterven als martelaar ter wille van Allah. En wie zich overgeeft aan de geneugten van de wereld verdient de toorn van Allah en is veroordeeld tot een eeuwig verblijf in de hel. De ‘wereldse geneugten’ zijn bijvoorbeeld het lezen van romans, het luisteren naar muziek, dansen en bioscoopbezoek. Toen ik mij als moslima hiermee bezighield, schaamde ik mij voor deze praktijken.'

De 'vruchten' van de radicale islam
'De Moslim Broederschap zorgde ervoor dat mijn leeftijdgenoten en ik als jonge moslims werden getransformeerd van passieve gelovigen in activisten. Als meiden gingen we in boerka gekleed en westerse mode en make-up werden in de ban gedaan. Jongens droegen steeds meer de witte jurkachtige tawb die in Arabische landen werd gedragen of hun broek werd tot boven hun enkels ingekort. We drongen er bij medemoslims op aan om tijd vrij te maken voor gebed en eisten dat niet-moslims zich tot de islam zouden bekeren.’

Hirsi Ali maakt duidelijk dat kritische kanttekeningen niet werden gewaardeerd. 'Herhaaldelijk werd verwezen naar ‘de duidelijke instructies van de Profeet’. Dit had tot gevolg dat wie de islam expliciet verwerpt, moet worden gehaat en vervloekt. De haat richtte zich in het bijzonder tot één groep: Joden. We vervloekten de Joden meerdere keren per dag en uitten onze afschuw, walging en woede vanwege de overtredingen die zij zouden hebben begaan. De Jood had onze Profeet verraden en had de ‘heilige moskee’ in Jeruzalem bezet.’

Met zijn essay gaf Bertrand Russel aan Hirsi Ali min of meer een ‘ontsnappingsmogelijkheid uit een ondraaglijk leven waarin zelfverloochening en het intimideren van anderen centraal staan’, vervolgt Hirsi Ali. ‘Als atheïst dacht ik de angst, die ik als moslima kende, kwijt te raken. Ik kreeg een nieuwe vriendenkring en bracht tijd door met de bekende atheïsten Christopher Hitchens en Richard Dawkins. De atheïsten die ik leerde kennen waren slim én ook nog eens heel erg leuk.'

'In tegenstelling tot de islam is het christendom zijn dogmatische stadium ontgroeid.'

Teleurgesteld in atheïsme
'Wat is er veranderd? Waarom noem ik mezelf nu christen? Een deel van het antwoord heeft een mondiale insteek’, schrijft Hirsi Ali, verwijzend naar de opkomst van autoritaire grootmachten zoals Rusland en China, de opkomst van het islamisme en de verspreiding van de woke-ideologie waardoor volgens haar de morele vezels van de volgende generatie worden aangetast. 'Die bedreigingen proberen we af te weren met moderne, seculiere instrumenten - op militair, economisch, diplomatiek en technologisch gebied - en toch verliezen we terrein. De vraag is: wat verenigt ons (het vrije Westen, red.)? Het antwoord lijkt te zijn: ‘God is dood!’ Maar het enige geloofwaardige antwoord ligt, denk ik, in het hoog houden van de joods-christelijke traditie.

Die traditie bestaat uit een reeks ideeën om de menselijke waardigheid en vrijheid te beschermen en belangrijke instellingen zoals de wetenschap, gezondheidszorg en het onderwijs hoog te houden. Tom Holland heeft in zijn prachtige boek ‘Dominion’ eerder aangetoond dat ogenschijnlijk seculiere vrijheden hun wortels in het christendom vinden. Ik kwam tot het besef dat mijn atheïstische vrienden door de bomen het bos niet meer zagen. Het is uniek dat Russell de lezing ‘Waarom ik geen christen ben’ kon houden in een zaal vol christenen én in een christelijk land. Zou een geboren moslim in een islamitisch land een lezing kunnen houden met de titel: ‘Waarom ik geen moslim ben’? Er bestaat zelfs een boek met deze titel, maar de auteur publiceerde het vanuit Amerika onder een pseudoniem, omdat het te gevaarlijk zou zijn om dit met naam en toenaam te doen.’ 

De vrijheden van het geweten en meningsuiting zijn voor Hirsi Ali ‘misschien wel de grootste pluspunten van de westerse beschaving’, zo schrijft de feministe. ‘Het is een product van eeuwenlange debatten binnen joodse en christelijke gemeenschappen. Deze debatten kwamen de wetenschap en menselijke vrijheid ten goede. In tegenstelling tot de islam is het christendom zijn dogmatische stadium ontgroeid. Het werd steeds duidelijker dat de leer van Christus niet alleen een beperkte rol voor religie impliceerde, als iets dat losstaat van de politiek. Het impliceerde ook mededogen voor de zondaar en een nederige houding jegens ongelovigen. 

'Ik heb mij tot het christendom gewend omdat ik het leven zonder enige geestelijke troost ondraaglijk vond en zelfs bijna zelfdestructief.'

Toch zou het niet eerlijk zijn als ik mijn omarming van het christendom uitsluitend zou toeschrijven aan het besef dat het atheïsme een te zwakke en polariserende doctrine is om onze vijanden te verslaan. Ik heb mij tot het christendom gewend omdat ik het leven zonder enige geestelijke troost ondraaglijk vond en zelfs bijna zelfdestructief. Het atheïsme slaagt er niet in om simpele levensvragen te beantwoorden, zoals: ‘Wat is het doel van het leven?’

Russell en andere activistische atheïsten geloofden dat we met de afwijzing van God een tijdperk van rede en humanisme zouden binnentreden. Maar de leegte die door de terugtrekking van de kerk is achtergelaten is slechts opgevuld door een wirwar aan irrationele quasireligieuze dogma’s. Het resultaat is een wereld waarin moderne sekten azen op de massa. Die ontwikkeling wordt vaak toegeschreven aan deze uitspraak G. K. Chesterton: ‘Als mensen ervoor kiezen om niet in God te geloven, geloven ze daarna niet in niets maar worden ze in staat gesteld om alles te geloven.’

Om de harten en geesten van moslims in het Westen te winnen, moeten we hen meer bieden dan TikTok-video’s. Tijdens mijn jaren bij de Moslim Broederschap leerde ik de kracht van een collectief verhaal, ingebed in goddelijke teksten om grote islamitische menigten te mobiliseren. Als we hen niet iets betekenisvols aanbieden, vrees ik dat de erosie van onze beschaving zich zal voortzetten. En gelukkig is het niet nodig om het antwoord te vinden in een modern mengsel van medicijnen en mindfulness. Het christendom heeft het antwoord.

Daarom beschouw ik mezelf niet langer als een moslimafvallige, maar als een afgehaakte atheïst. Natuurlijk moet ik nog veel leren over het christendom. Elke zondag ontdek ik in de kerk steeds meer. Maar één ding weet ik zeker: er is buiten de islam en ongeloof een manier om de uitdagingen van dit leven aan te gaan’, aldus Hirsi Ali.

Praatmee

Beluister onze podcast

#326 Jeffrey, Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens over LHBTI en een vergeten groep
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Ebrahim Raisi
Nieuws

Helikoptercrash Iraanse president was volgens rabbijnen een straf van God

De helikoptercrash van de Iraanse president Ebrahim Raisi was een straf van God. Dit beweren verschillende rabbijnen, nadat afgelopen maandag werd bevestigd dat Raisi is verongelukt. Ook minister van Buitenlandse Zaken Hossein Amir-Abdollahian is daa

Aminu
Nieuws

Nigeriaanse christen hangt doodstraf boven het hoofd; VN bemoeien zich met de zaak

Al sinds 2020 hangt de doodstraf boven het hoofd van de Nigeriaanse christen Yahaya-Sharif Aminu. Dit vanwege het delen van vermeend godslasterlijke teksten via WhatsApp. De teksten zouden beledigend zijn geweest voor de islam. Hij werd in 2020 veroo

Ruben Flach
Video

Opwekking-directeur Ruben Flach neemt op bijzondere wijze afscheid van Pinksterconferentie

Tijdens de samenkomst op maandagochtend nam Opwekking-directeur Ruben Flach afscheid van de Pinksterconferentie. "De Pinksterconferentie is niet meer van Opwekking, maar van Nederland. Door God aan ons allemaal gegeven!", zo maakte hij duidelijk. Tij

sing-in Opwekking
Video

Terugkijken: duizenden christenen zongen op Pinksterzondag tot eer van God

Tienduizenden christenen waren afgelopen Pinksterzondag op Opwekking. Velen zongen gezellig mee tijdens de sing-in! De presentatie was in handen van Jurjen ten Brinke. Hij sprak ook bezoekers over hun favoriete liederen en het werk van de Heilige Gee

Arno van Engelenburg
Column

Zamiso: getuigen van je geloof mag ook een feestje zijn

Mijn vrouw, Dorien, heeft een moestuin en zij vindt het heerlijk om in de aarde te wroeten, zaadjes te zaaien, plantjes te verpotten en te verzorgen en om te oogsten. Voor de grap zeg ik weleens dat we, toen we het huis kochten, bij de notaris hebben

ds. J. A. van den Berg
Video

Stelt je huwelijkspartner teleur? Ds. Van den Berg heeft een boodschap

"Als je 't moeilijk vindt in het huwelijk omdat die ander tegenvalt, of je jezelf tegenvalt, denk dan aan de Heere Jezus. Denk aan wat Hij gedaan heeft. Hoe Hij alles heeft gegeven", zo vertelde ds. J. A. van den Berg onlangs in zijn preek met als th

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP: Israël mag zich tegen terreur blijven verdedigen tot gijzelaars vrijgelaten worden

Het kabinet moet meer werk maken van het vrijlaten van de gijzelaars, juist om vrede voor Israel en Palestijnen te kunnen bereiken. Tot die vrede mag Israel zich tegen terreur blijven verdedigen. Ook moet er meer humanitaire hulp naar Gazanen maar ni

ceder
Nieuws

De geheime ontmoeting van CU-Kamerlid Don Ceder in Gaza met twee burgemeesters

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder was recent in Gaza. Daar maakte hij een van de meest indrukwekkende ontmoetingen van zijn leven mee, zo vertelde hij afgelopen week tijdens een debat in de Tweede Kamer over Gaza. Ceder sprak er met een Israëlische én

Meerartikelen

Evert Leeflang
Nieuws

Studiedag over christelijke toekomstverwachting

Bij de christelijke toekomstverwachting denken we al gauw aan de ideeën die we als christenen hebben over wat er in de toekomst gaat gebeuren. Maar is er meer te zeggen? Evangelisch College-docent Evert Leeflang gelooft van wel en heeft een boek gesc

Nigeria
Nieuws

Wederom priester ontvoerd in Nigeria

Voor de vierde keer in 2024 is er in Nigeria een priester ontvoerd. Het gaat om pater Basil Gbuzuo. Dat meldt de organisatie Kerk in Nood. Afgelopen jaar werden er in Nigeria in totaal 23 priesters ontvoerd. De internationale katholieke hulporganisat

Bert-Jan Ruissen
Opinie

Een oproep aan de EU: stop met het ondermijnen van het gezin!

Vorige week was de Week van het Gezin. Terecht is hier een speciale week voor, want het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Helaas lijkt de Europese Commissie dit belang niet te beseffen. Brussel ondermijnt juist de gezinnen, met voorstellen zo

GZB-lied 'Here i am, Lord'
Video

GZB vraagt middels nieuw lied 'Here I am, Lord' aandacht voor (uit)zending

Al ruim 100 jaar zendt de GZB mensen uit naar verschillende landen in de wereld. De afgelopen tijd blijven veel ‘zendingsvacatures’ echter onvervuld. Met een Pinkstercampagne hoopt de GZB het zendingsvuur (opnieuw) aan te wakkeren. Speciaal voor deze

William Boné
Preekverslag

Hoe geef je de Heilige Geest meer ruimte in je leven? William Boné antwoordt

“Wie zal mij verlossen van de strijd tegen de zonde? De Heilige Geest! Hij is mijn Helper, Advocaat, Raadgever en Trooster”, zo maakte William Boné duidelijk tijdens de Pinksterconferentie Opwekking. Tijdens zijn seminar ‘Leven door de Geest is leven

Ruben Flach
Preekverslag

Ruben Flach deelt indrukwekkende verhalen én doet indringende oproep tijdens pinksterpreek

"God zoekt mensen die vandaag op hun knieën gaan en zeggen; 'Heer wilt U het opnieuw doen? Wilt U het opnieuw doen door mij?' Dat stelt Ruben Flach tijdens de zondagochtenddienst van Opwekking. De directeur van de organisatie deelde indrukwekkende ve

Pete Greig
Preekverslag

Volgens Pete Greig maakt Gods aanwezigheid ons anders

Zoals Mozes ervoor koos niet zonder Gods aanwezigheid verder te gaan naar het beloofde land, moeten ook Nederlandse christenen steeds weer kiezen voor Gods nabijheid. Dat is de boodschap van de Britse voorganger en aanjager van de gebedsbeweging 24/7

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen vertelt over man die uit de homoscene stapte: "Gods Woord was raak"

"Hij is uit de homoscene gestapt en kwam tot geloof in de Heere Jezus. Op scholen vertelt hij nu wat voor grote dingen God in Zijn leven heeft gedaan. Dat is Gods genade, en dat kan ook in uw en jouw leven. Het kan echt voor de slechtsten, omdat God

Ani
Video

Ani's dochter raakte ernstig gewond bij inslag mortiergranaat: "Ik zag een vreselijke hoofdwond"

Tijdens de oorlog in Syrië raakt Maria, de nog jonge dochter van Ani, door een mortiergranaat ernstig gewond aan haar hoofd. Ani gaat samen met haar man en dochter een moeilijke tijd door. Hoewel het beter gaat, komen ze af en toe nog nieuwe probleme

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp legt uit dat eenheid in Christus verschil in leer en beleving overstijgt

"Onze individuele eenheid met Christus vormt de basis van onze gezamenlijke eenheid in Christus, daarom verbindt het avondmaal ons niet alleen met Hem maar ook met elkaar. De band van eenheid die verschil in leer en beleving overstijgt. We zijn broer

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt ziet antisemitisme angstvallig toenemen: "De geschiedenis lijkt zich te herhalen"

"De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn we misschien niet vergeten, maar de vraag is wel: hebben we onze lessen daaruit getrokken en doen we er vandaag ons voordeel mee? Want ondanks dat heel veel mensen roepen: ‘dat nooit meer’, lijkt de ge

Gods Geest
Verdieping

Vuur van Gods Geest brandt uit: afgoden en zonden gaan in rook op

Met Pasen worden in het oosten en noorden van het land paasvuren ontstoken, een traditie uit de tijd van de Germanen. Het vuur was bij hen een offer aan de god Ostara en een teken van vruchtbaarheid. In de Bijbel komen wij het teken van vuur onder an