Gezonde schaamte leidt tot zondebesef en begrenst ongezond gedrag

God 16 oktober 2023 4 minuten Wilkin van de Kamp
De oude mens uittrekken

Wie naar Hem opzien, stralen van vreugde, schaamte zal hun gezicht niet kleuren (Psalm 34:6, NBV).

Toen Adam en Eva hadden gezondigd voelden zij zich schuldig en schaamden zij zich voor God en voor elkaar. Schuld en schaamte zijn emoties die voortkomen uit de zonde. Ze gaan meestal hand in hand. Schuld gaat over je gedrag: ā€˜Ik doe iets niet goed.ā€™

Schaamte gaat over je identiteit: ā€˜Ik ben niet goed.ā€™ Als iemand zich schaamt voor wat hij verkeerd heeft gedaan, ervaart hij vooral dat hij niet goed genoeg is. De rooms-katholieke hoogleraar Rein Nauta spreekt over schaamte als: ā€˜Ik ben niet geweest die ik had willen zijn.ā€™ Schaamtegevoel tast je identiteit aan. Je hebt het gevoel dat je niet goed genoeg bent zoals je bent. Je wilt je handen voor je gezicht slaan. Je durft anderen niet onder ogen te komen. Omdat je het moeilijk vindt om van jezelf te houden ben je gaan geloven dat niemand bij jou wil zijn. Schaamte hindert je om betekenisvolle, innige menselijke relaties aan te gaan. Je wordt onzeker, trekt je terug en sluit je op in een kerker van eenzaamheid.

Volgens Paulus bestaat er ook zoiets als gezonde schaamte, een emotie die wordt veroorzaakt door een gezond zondebesef: ā€˜Toen u nog slaven van de zonde was, was u niet gebonden aan de gerechtigheid. Wat hebt u daarmee geoogst? Dingen waarvoor u zich nu schaamt, want ze leiden tot de dood. Maar nu, bevrijd van de zonde en in dienst van God, oogst u toewijding aan Hem en zelfs het eeuwige levenā€™ (Romeinen 6:20-22, NBV). Gezonde schaamte leidt tot zondebesef en stelt grenzen aan ongezond gedrag. Iemand die liegt behoort zich te schamen, dat is alleen maar gezond.

Als je de mantel van schaamte durft af te leggen, zal niets je kunnen weerhouden om je zonden in het licht te brengen en bevrijding te ervaren.

Gevoelens van blijvende schaamte kunnen echter het zicht op Gods troon van genade vertroebelen. De duivel weet dit. Hij wil je naakt te kijk zetten met alle fouten die je hebt gemaakt. Hij klaagt je aan om ervoor te zorgen dat je niet voor de troon van Gods genade durft te verschijnen. De mantel van schaamte is een niet te dragen gevolg van de zonde. Toen Jezus aan het kruis jouw zonden op zich nam werd Hij te kijk gezet in jouw plaats. Jezus heeft niet alleen jouw schuld verzoend, maar ook jouw schande en schaamte gedragen. Zes uur lang hing Hij naakt aan een kruis, zodat jij met Hem bekleed zou worden. Jij mag jouw schaamte inruilen voor zijn gerechtigheid en geborgenheid. Je hoeft je niet te schamen. Je mag er echt helemaal zijn. God zegt tegen jou: ā€˜Wees niet bang: je zult niet worden beschaamd (ā€¦) Ik zal me weer over je ontfermen met eeuwigdurende liefde, (ā€¦) gerechtigheid zal je fundament zijnā€™ (Jesaja 54:4,8b,14, NBV).

Als je de mantel van schaamte durft af te leggen, zal niets je kunnen weerhouden om je zonden in het licht te brengen en bevrijding te ervaren. Koning David sprak uit ervaring toen Hij het uitzong: ā€˜Wie naar Hem opzien, stralen van vreugde, schaamte zal hun gezicht niet kleurenā€™ (Psalm 34:6, NBV). Trek vandaag nog de mantel van schaamte uit en ā€˜trek Christus aan als een kledingstukā€™, dan ga je in Hem gehuld en kan God zijn ogen niet van je afhouden (Galaten 3:27, GN).

Misschien ben je in de leugen gaan geloven dat jouw zonden de reden zijn dat het nu slecht met je gaat. Dit is de straf van God die je hebt verdiend: ā€˜Wie schuld heeft moet boeten.ā€™ Het evangelie van genade leert echter dat jij niet hoeft te boeten voor je zonden, omdat Jezus jouw zonden Ć©n het oordeel van God over je zonden op zich heeft genomen zodat jij vrijgesproken kunt worden. Paulus zegt: ā€˜Wij zijn dus voor God rechtvaardig geworden door het bloed van Christus. Des te meer zal Hij ervoor zorgen dat Gods vreselijke oordeel aan ons voorbijgaatā€™ (Romeinen 5:9, HB). Verderop benadrukt hij: ā€˜Zo is er dan nu geen veroordeling voor hen, die in Christus Jezus zijnā€™ (Romeinen 8:1, NBG).

Trek je boetekleed uit en trek ā€˜het beste kleedā€™ aan, door te gaan staan in je nieuwe identiteit in Christus.

Het feit dat God jou ā€˜in Christusā€™ goedgekeurd en aanvaard heeft is onveranderlijk. Je bent vrij, volkomen vrij om God te dienen. Daarom roept Paulus het uit in Romeinen 8 (NBV): ā€˜Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn?ā€™ (vers 31). En: ā€˜Wie zal Gods uitverkorenen aanklagen? God zelf spreekt hen vrij. Wie zal hen veroordelen? Christus Jezus, die gestorven is, meer nog, die is opgewekt en aan de rechterhand van God zit, pleit voor ons. Wat zal ons scheiden van de liefde van Christus?ā€™ (vers 33- 35a).

Er is geen moment, geen situatie, geen plaats waar God niet vĆ³Ć³r jou is! Trek je boetekleed uit en trek ā€˜het beste kleedā€™ aan, door te gaan staan in je nieuwe identiteit in Christus. Geloof wat koning David je toezingt in een van zijn psalmen: ā€˜Allen die bij Hem schuilen zullen niet boetenā€™ (Psalm 34:23, NBG). Een andere vertaling zegt: ā€˜De Heer redt het leven van zijn dienaren, nooit zal boeten wie schuilt bij Hemā€™ (NBV).

Wilkin van de Kamp is voorganger, schrijver en richtte stichting Vrij Zijn op. Bovenstaand fragment is afkomstig uit het boek 'Live in love'. Klik hier om het boek te bestellen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#341 Jeffrey & ds. M. Messemaker over '7 oktober', pro-Palestijnse demonstranten en Israƫl-visie PKN
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Noord-Korea
Nieuws

Experts: China en Noord-Korea werken samen om christenen te vervolgen

Sinds vorig jaar heeft China honderden Noord-Koreanen onderworpen aan gruweldaden door hen gedwongen terug te sturen naar Noord-Korea. In dat land wordt religie, en vooral het christendom, gezien als de grootste bedreiging voor de macht van de leider

Iran
Nieuws

Iraanse christen na jarenlange marteling en gevangenisstraf op vrije voeten

Een Iraanse christen, Mehdi Akbari, ook bekend als Yasser, is vrijgelaten na bijna vijf jaar gevangenisstraf vanwege zijn betrokkenheid bij een huiskerk. Mehdi werd in januari 2019 gearresteerd en veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf, maar is op

Ds. M. Messemaker
Podcast

Ds. Messemaker teleurgesteld in PKN: ā€œMijn kerk was te stil op 7 oktoberā€

Op 7 oktober werd in ons land massaal stilgestaan bij de pogrom die een jaar geleden in IsraĆ«l plaatsvond. ā€œDie dag heb ik de hele dag op een steunbetuiging of teken van meeleven vanuit mā€™n eigen kerk zitten wachten. Mijn kerk was te stil op 7 oktobe

James Foley
Nieuws

Diane Foley kiest voor vergeving na brute moord op zoon door ISIS

Het is tien jaar geleden dat de wereld geschokt werd door de brute moord op journalist James Foley door ISIS. De video van zijn executie ging wereldwijd rond en liet velen verbijsterd achter. Ondanks dit onbeschrijfelijke verlies heeft zijn moeder, D

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

Jezus' boodschap is radicaal: we moeten niet willen heersen

Misschien heeft u het wel eens meegemaakt dat iemand tegen u zei: ik ga u eens precies zeggen wat Ć­k denk, en dat u dan een mening hoort die exact hetzelfde is als een bekend persoon van bijvoorbeeld de televisie. Want diezelfde mening hoorde u onlan

Jan
Video

In een keer was Jan verlost van zijn chronische hoofdpijn: "God doet wonderen"

Jan is 32 wanneer hij last krijgt van chronische hoofdpijn. Hij meldt zich regelmatig ziek en thuis ligt hij vaak plat, terwijl zijn vrouw Corine voor de vijf kinderen zorgt. Met speciale therapie komt er een beetje verlichting, maar genezing blijft

Ds. Yme Horjus
Verdieping

Zijn wij christenen vreemdelingen of hebben we ons aangepast?

In zijn eerste brief begint de apostel Petrus meteen al met een uitspraak die als een rode draad mag worden gezien. Kortweg komt het hierop neer: wij zijn als gemeente ā€˜wedergeboren tot een levende hoopā€™ en wij bezitten een bijzondere ā€˜erfenisā€™ (1 Pe

Stoffer
Positief nieuws

Chris Stoffer zorgt voor hartverwarmend moment in Tweede Kamer met uniek cadeau aan minister-president

SGP-leider Chris Stoffer heeft voor een hartverwarmend moment gezorgd in de Tweede Kamer. Hij schonk minister-president Dick Schoof een Bijbel in de Statenvertaling. Wat volgde was een hilarisch moment waarbij de Kamervoorzitter opmerkte dat de Bijbe

Meerartikelen

Wijzen uit het Oosten
God

Wat is bekend over de Wijzen uit het Oosten? Ds. Rietveld antwoordt

De wijzen uit het oosten of drie koningen zijn, binnen de christelijke traditie, de wijzen die Jezus na Zijn geboorte kwamen vereren en geschenken van goud, wierook en mirre brachten. 'Wat weten we eigenlijk van de de Wijzen uit het Oosten? Waren dat

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher: "Hoe vaak is al niet geprobeerd om het Joodse volk te vermoorden?"

"Er was ooit een koning die in een arrogante bui tegen zijn raadsheren zei: 'Beargumenteer eens waarom God bestaat.' En toen zei iemand: het volk Israƫl. Hoe vaak is al niet geprobeerd om dit volk te vermoorden? Farao, Haman en Hitler hebben het gepr

Wilkin van de Kamp
Nieuws

Wilkin van de Kamp vertelt dat Jezus onze zonden niet bedekt maar definitief wegneemt

"Het bloed van Jezus bedekt je zonden niet, maar neemt ze van je weg", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt de christelijke spreker en schrijver uit dat Jezus' offer onze zonden in zijn geheel we

Aisha Meel
Nieuws

De Wonderwolk komt met kraamcadeau voor christelijke ouders

Vanaf deze maand is de Goede Start-doos verkrijgbaar via deelnemende christelijke boekhandels. Het kraamcadeau is te koop voor 5 euro om deze voor zoveel mogelijk gezinnen betaalbaar te houden. De Goede Start-doos is een initiatief van de Wonderwolk.

Nelleke en Rahman Yakubu
Interview

In de frontlinie van de zending: "De oogst is klaar, maar wij moeten helpen die binnen te halen"

Het is de enige zendingsorganisatie die zich uitsluitend op moslims richt, waar ze ook leven. Nelleke Yakubu vormt samen met haar man Rahman de directie van stichting Frontiers en stond zelf ook in de frontlinie van het werk onder deze doelgroep. Hoe

Kerk Apeldoorn
Nieuws

Kerkproeverij in 15 Apeldoornse kerken

De kerken in Apeldoorn openen op zaterdag 12 en zondag 13 oktober hun deuren voor belangstellenden. De zogenaamde kerkproeverij is een initiatief dat enkele jaren geleden in Nederland werd geĆÆntroduceerd. Uiteraard zijn de kerken wekelijks open voor

Richard Groenenboom en Aster
Interview

Aster ontmoette beul die haar zus doodsloeg: ā€œIk heb hem kunnen vergevenā€

Tweeƫnhalf jaar zat ze gevangen in verschillende Eritrese gevangenissen samen met haar tweelingzus Azeib. Aster (rechts op de foto) vertelt in een drieluik, geschreven door Richard Groenenboom (links op de foto) namens SDOK, hoe ze is gemarteld omdat

gynecologist
Nieuws

Onbedoelde zwangerschap en abortus: Schreeuw om leven start postercampagne

Schreeuw om leven organiseert in Hilversum een hulpverleningscampagne. In de week van 7 oktober wordt om aandacht gevraagd voor hulpverlening rondom onbedoelde zwangerschap en abortus. Met name wordt daarbij nadruk gelegd op de rol van de man bij onb

antisemitisme
Nieuws

ChristenUnie deelt oproep: "Toekomst Joodse gemeenschap staat op het spel"

Kom met concrete afspraken om de veiligheid van de Joodse gemeenschap te bevorderen. Dat is de oproep vandaag van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker, samen met de VVD, in het debat bij de begroting van Algemene Zaken.  Door afspraken te maken met onde

Mariekes
Interview

Hoe verder na zelfdoding van je partner? "Het was alsof de wereld even stilstond"

Marieke Foppen en Marieke van Lierop noemen zichzelf de ā€œWidowchicksā€. Beide vrouwen verloren hun echtgenoot door zelfdoding, een ervaring die hen diep verbond. Hun gedeelde verhaal van rouw, pijn en herstel staat centraal in hun boek 'Leven in de ro

Ds. K. den Boer
Video

HHK-predikant over Iraanse raketaanval op Israƫl: "God beschermt Zijn volk"

Vorige week schoot Iran circa 180 ballistische en hypersonische raketten af op Israƫl. Gelukkig genoeg vielen daarbij geen slachtoffers. Vele mensen prijzen daarom het geavanceerde luchtverdedigingssysteem van het Israƫlische leger, maar volgens ds.

Malang
Video

Malangs benen waren vergroeid: "Ik huilde als ik hem zo zag lopen"

"Het was moeilijk voor hem om te lopen", herinnert de vader van Malang, Sadio, zich. "Ik was erg verdrietig als ik Malang zo zag lopen. Soms renden zijn vrienden weg en lieten ze hem achter, en dan huilde hij." Sadio was verdrietig over de beperkinge