Vóór de natuur, vóór de boeren, tégen polarisatie

Dagelijks leven 13 maart 2023 Mirjam Bikker, ChristenUnie
Mirjam Bikker

Afgelopen zaterdag was ik (het is campagne) op de markt in mijn oude woonplaats Nunspeet. Een gesprek zal me zeker bijblijven. Ik sprak twee kinderen, we zaten samen aan tafel, een jongen en een meisje, beiden van een jaar of 11. Ze zaten samen op school, even verderop in Elspeet.

‘Kan ik later boer worden?’ vroeg de jongen, zoon van een vader die voor zijn werk veel op boerenbedrijven kwam. Hij had aan de keukentafel opgepikt dat dat inderdaad steeds meer een vraag wordt. ‘Zorgen jullie wel goed voor het bos en de dieren in het bos?’ vroeg het meisje, dat zich, zoals zoveel kinderen, begaan toonde met de natuur.

Vandaag zijn er in Den Haag twee grote demonstraties. De één is van mensen die zich zorgen maken over de toekomst van ons land, ons platteland en onze boeren. De ander is van mensen die zich óók zorgen maken over de toekomst van ons land, van onze natuur en van de aarde. Ze staan vandaag tegenover elkaar, zoals landbouw en natuur in de afgelopen zeventig jaar steeds meer tegen elkaar zijn uitgespeeld. Als het aan de grootste politieke kemphanen ligt, blijven we na 15 maart allemaal tegenover elkaar staan. Het ene kamp haalt de schouders op bij een schepping die zucht onder onze levensstijl en biedt de valse hoop dat er niets hoeft te veranderen aan onze landbouw. Het andere kamp is blind voor de wanhoop in de ogen van redelijke boeren en gelooft in Haagse dictaten op basis van technocratische berekeningen. En allebei is het echt heilloos.

De christelijk-sociale weg is altijd een andere, die van het goede samen leven.. Ook nu. Ik ben er diep van overtuigd dat we beter voor de schepping moeten zorgen én ik ben er even diep van overtuigd dat er een mooie toekomst is voor boeren met liefde voor hun vak en hun land. En zoals de christelijk-sociale beweging, in navolging van Jezus, al veel vaker recht, vrede en verzoening heeft gebracht, zo kunnen we ook nu door concrete politieke keuzes die weg bewandelen. Maar dan komt het er nu wel op aan dat we daar ook echt voor kiezen.

Als de verschillende demonstranten aan het eind van zo’n Haagse demonstratiedag in de trein stappen, kunnen ze allemaal hun eigen plekje kiezen, naar buiten kijken en denken: nou, ik heb het vandaag iedereen maar weer mooi duidelijk gemaakt. Dat lijkt op de tevredenheid van Haagse politici die vooral slogans roepen en niets bereiken. De demonstranten in de trein kunnen ook bij elkaar in een ‘vierzits’ gaan zitten en in gesprek gaan. Dat is veel lastiger, misschien soms ook wel irritant en het kost even tijd. En tegelijk is dit de enige weg voorwaarts die leidt naar een echt vergelijk, echte afspraken.

Dit is de manier waardoor ruim honderd jaar geleden Nederland bewaard is gebleven voor een socialistische revolutie. Omdat het de christelijk-sociale beweging lukte om werkgevers en arbeiders, rijk en arm om de tafel te krijgen en samen te werken aan sociale rechtvaardigheid. Dit is de manier waarop we de Schoolstrijd tussen liberalen en christenen hebben beslecht en onderwijsvrijheid hebben gekregen. Dit is de manier waarop sociaaldemocraten en christenen na de oorlog samen onze verzorgingsstaat hebben opgebouwd, met groeiende zorg voor kwetsbare mensen. Dit is ook de manier waarop we in de vorige kabinetsperiode tot een breed gedragen klimaatakkoord kwamen. Ook toen gingen mensen die meer urgentie voor het klimaat eisten om tafel met mensen die bezorgd waren over werkgelegenheid en een veel te hoge rekening voor mensen met een kleine beurs. En we zijn eruit gekomen.

Als wij er nu voor kiezen, wordt dit ook nu de hoopvolle weg voorwaarts. Dat is wel hard werken. Ook in een kleine, maar brede christelijke volkspartij die de ChristenUnie is, vraagt het inspanning van ons allemaal om elkaar te blijven begrijpen en vasthouden. Maar als het óns lukt de onderlinge verschillen te overbruggen en ons te richten op wat we verlangen voor de toekomst, dan kunnen we óók de weg vooruit wijzen. Zoals de christelijk-sociale beweging dat vaker heeft gedaan. Want aan welke tafel ik ook aanschuif, steeds is duidelijk dat de meeste mensen de huidige polarisatie meer dan spuugzat zijn.

In Den Haag werd, mede op verzoek van de ChristenUnie, het beruchte ‘stikstofkaartje’ van tafel gehaald. Het was zo’n symbool van heilloze dictaatpolitiek. En aan de andere kant moeten we af van de valse hoop dat er niets hoeft te veranderen. Je kunt er op de korte termijn verkiezingen mee winnen, maar op de lange termijn verlies je de schepping - en elkaar. De weg voorwaarts is langs de tafels waaraan Piet Adema nu met boeren, burgers en mensen van natuurorganisaties samen praat. En wat mij betreft schuiven ook die jongen en dat meisje uit Elspeet aan. Want met onze kinderen voor ogen, wil toch niemand blijven steken in z’n eigen gelijk? Dit cruciale overleg kan slagen. Als we ervoor kiezen.

Deze blog van CU-fractievoorzitter Mirjam Bikker verscheen eerder op de website van de partij.

Foto credits: Nienke van Denderen

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #10: Christian Verwoerd over Israël en Gods Koninkrijk
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher vertelt over rabbijn die gevraagd werd hoe hij na de shoah nog kon geloven

De nazi's vermoordden tijdens de Tweede Wereldoorlog liefst zes miljoen Joden in de concentratiekampen en daarbuiten. Nogal eens wordt door mensen de vraag gesteld: 'Als God bestaat, waarom liet Hij dit dan toe?' In een recente preek vertelde ds. W.

Zomerfair 2026
Video

Terdege blikt terug op Zomerfair 2026: bekijk de video

Terdege heeft een aftermovie gepubliceerd van de Zomerfair 2026. In de video wordt teruggeblikt op vier dagen vol workshops, samenzang en activiteiten voor jong en oud. Bezoekers spreken enthousiast over de sfeer op het evenement en kijken terug op e

podcast Heilige Grond
Podcast

Is kerkelijke samenwerking meer dan een antwoord op krimp? Beluister dit gesprek

Zijn fusies en samenwerking tussen kerkelijke gemeenten vooral een noodzaak vanwege teruglopende ledentallen of bieden ze juist een kans om de eenheid van christenen zichtbaar te maken? Die vraag staat centraal in deze aflevering van de podcast Heili

Will Ballantyne
Video

Timmerman vindt bijzondere roeping op ziekenhuisschip: bekijk de video

Toen Will Ballantyne timmerman werd, had hij nooit gedacht dat hij ooit op een ziekenhuisschip zou werken. Toch is hij inmiddels een onmisbare schakel aan boord van de Global Mercy, het grootste particuliere ziekenhuisschip ter wereld. "Het is een dr

Migranten
Nieuws

Migranten overspoelen Spaanse enclave Ceuta, evangelische kerk schiet te hulp

Een evangelische gemeente in de Spaanse enclave Ceuta biedt hulp aan migranten die de afgelopen dagen massaal vanuit Marokko de grens overstaken. Volgens voorganger Javier Santolaria staat de stad onder grote druk. In een gesprek met Evangelical Focu

Saudi
Nieuws

Anglicaanse bisschoppen vragen Saudische kroonprins executie Ethiopische christenen te stoppen

Drie bisschoppen van de Church of England hebben de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman opgeroepen de executie van tientallen Ethiopische christenen tegen te houden. Volgens hen dreigen minstens 58 Ethiopiërs in de Khamis Mushait-gevangenis ter

kathedraal
Nieuws

Kerkbezoek aan Engelse kathedralen stijgt voor vijfde jaar op rij

De Church of England ziet het aantal bezoekers en kerkgangers in haar kathedralen opnieuw toenemen. Uit de nieuwste jaarcijfers blijkt dat de opgaande lijn, die na de coronapandemie werd ingezet, zich voor het vijfde achtereenvolgende jaar heeft voor

vlag
Nieuws

Brandweer in Amerikaanse plaats haalt christelijke vlag weg na klacht atheïstische organisatie

Een brandweerkazerne in de Amerikaanse plaats Diamond (Missouri) heeft een christelijke vlag verwijderd nadat een atheïstische belangenorganisatie had geklaagd over de vlag bij het overheidsgebouw. Volgens de brandweer gebeurde dat 'in overeenstemmin

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Mensenrechtenorganisatie roept VN op in te grijpen na nieuwe maatregelen tegen christenen in Iran

Een internationale mensenrechtenorganisatie heeft de Verenigde Naties opgeroepen in actie te komen tegen een nieuwe golf van maatregelen die zich richt op christenen in Iran. Volgens het European Centre for Law and Justice (ECLJ) neemt de druk op pro

Bijbel
Positief nieuws

"Ik wilde hem vervloeken, maar vond Christus", vertelt jonge vrouw na Bijbelmarathon

De Amerikaanse predikant Matthew Olson zegt dat zijn 96 uur durende Bijbelprediking onverwacht heeft geleid tot de bekering van een jonge vrouw die zich bezighield met hekserij. Volgens Olson nam zij na afloop contact met hem op om te vertellen dat z

Ds. Oscar Lohuis
Opinie

Zonder Israël hanteren christenen een versmald evangelie

Soms krijg ik de vraag waarom ik zo vaak over Israël spreek. Alsof Israël iets is voor liefhebbers van het Oude Testament, terwijl wij ons als christenen vooral met Jezus en het Nieuwe Testament zouden moeten bezighouden. Ik begrijp die gedachte en h

klas
Nieuws

Onderwijsinspectie kritisch over bestuur reformatorische schoolvereniging Kootwijkerbroek

De Inspectie van het Onderwijs heeft het bestuur van de Vereniging Basisonderwijs op Reformatorische Grondslag in Kootwijkerbroek op alle onderzochte onderdelen als onvoldoende beoordeeld. Volgens de inspectie schiet het bestuur tekort in de manier w

record
Nieuws

Nigeriaanse vrouw leest 144 uur onafgebroken uit de Bijbel

De Nigeriaanse Habibat Salawudeen Ihiovi-Jack heeft zes dagen lang onafgebroken uit de Bijbel voorgelezen in een poging een Guinness World Record te vestigen. De 27-jarige christen begon op 22 juni aan de marathon en sloot de uitdaging 144 uur later

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden doet indringende oproep: "Zorg ervoor dat u God kan ontmoeten"

"Maak uzelf klaar. Als het gebeurt dat je God ontmoeten moet, zorg ervoor dat het kan. Maak u gereed", aldus ds. G. van Zanden. In een recente preek over Amos 4 deed de hervormde predikant uit Katwijk aan Zee deze indringende oproep. "Amos zegt niet:

Robbie
Video

Zondag is Robbie van Veen te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag in de zomerherhaling van Hour of Power schuift Robbie van Veen aan bij Jan van den Bosch. Hij wilde ooit profvoetballer worden, maar het leven liep anders. Robbie had een aantal geloofscrises en vertelt heel openhartig wat dat met zijn geloofs

Doop
Positief nieuws

Bijzondere doopdienst in Centraal-Azië

Kortgeleden vond er een doopdienst plaats in een Centraal-Aziatisch land. Een van de dopelingen was Elnur*. Hij kwam tot geloof in Jezus Christus vanuit de islam. Hij was jarenlang verslaafd aan alcohol. Via een familielid sloot hij zich aan bij een

Roemenië vlag
Nieuws

Pride-mars: Roemeense kerken spreken zich uit over het Bijbelse huwelijk

Leiders van zes grote christelijke kerkgenootschappen in de Roemeense regio Bihor hebben gezamenlijk een verklaring gepubliceerd over menselijke waardigheid en het Bijbelse huwelijk. De verklaring verscheen volgens Christian Daily International een d

Soedan
Nieuws

Nieuwe details over ontvoering Soedanese predikant en zijn gezin

Er is meer bekend over de ontvoering van een Soedanese predikant en zijn gezin. Dat gebeurde tijdens een gewelddadige aanval van een islamitische rebellengroep in Nuba Mountains. Morning Star News meldt dat de predikant met zijn vrouw, zoon, dochter

Hans Alblas
Podcast

Hans Alblas over vergeving en genezing door Jezus: beluister de podcast

Wat gebeurt er wanneer Jezus een verlamde man ontmoet? In een deze podcast van het Evangelisch College legt bijbelleraar Hans Alblas dit bekende Bijbelverhaal uit. De vrienden van de man hopen op genezing. De religieuze leiders reageren boos wanneer

India
Nieuws

Indiase christenen spreken steun uit voor landelijke studentenprotesten

Voor het eerst hebben christelijke organisaties in India zich openlijk aangesloten bij een landelijke studentenbeweging die protesteert tegen vermeende misstanden binnen het onderwijssysteem. Volgens de initiatiefnemers is het protest niet politiek v