Vóór de natuur, vóór de boeren, tégen polarisatie

Dagelijks leven 13 maart 2023 Mirjam Bikker, ChristenUnie
Mirjam Bikker

Afgelopen zaterdag was ik (het is campagne) op de markt in mijn oude woonplaats Nunspeet. Een gesprek zal me zeker bijblijven. Ik sprak twee kinderen, we zaten samen aan tafel, een jongen en een meisje, beiden van een jaar of 11. Ze zaten samen op school, even verderop in Elspeet.

‘Kan ik later boer worden?’ vroeg de jongen, zoon van een vader die voor zijn werk veel op boerenbedrijven kwam. Hij had aan de keukentafel opgepikt dat dat inderdaad steeds meer een vraag wordt. ‘Zorgen jullie wel goed voor het bos en de dieren in het bos?’ vroeg het meisje, dat zich, zoals zoveel kinderen, begaan toonde met de natuur.

Vandaag zijn er in Den Haag twee grote demonstraties. De één is van mensen die zich zorgen maken over de toekomst van ons land, ons platteland en onze boeren. De ander is van mensen die zich óók zorgen maken over de toekomst van ons land, van onze natuur en van de aarde. Ze staan vandaag tegenover elkaar, zoals landbouw en natuur in de afgelopen zeventig jaar steeds meer tegen elkaar zijn uitgespeeld. Als het aan de grootste politieke kemphanen ligt, blijven we na 15 maart allemaal tegenover elkaar staan. Het ene kamp haalt de schouders op bij een schepping die zucht onder onze levensstijl en biedt de valse hoop dat er niets hoeft te veranderen aan onze landbouw. Het andere kamp is blind voor de wanhoop in de ogen van redelijke boeren en gelooft in Haagse dictaten op basis van technocratische berekeningen. En allebei is het echt heilloos.

De christelijk-sociale weg is altijd een andere, die van het goede samen leven.. Ook nu. Ik ben er diep van overtuigd dat we beter voor de schepping moeten zorgen én ik ben er even diep van overtuigd dat er een mooie toekomst is voor boeren met liefde voor hun vak en hun land. En zoals de christelijk-sociale beweging, in navolging van Jezus, al veel vaker recht, vrede en verzoening heeft gebracht, zo kunnen we ook nu door concrete politieke keuzes die weg bewandelen. Maar dan komt het er nu wel op aan dat we daar ook echt voor kiezen.

Als de verschillende demonstranten aan het eind van zo’n Haagse demonstratiedag in de trein stappen, kunnen ze allemaal hun eigen plekje kiezen, naar buiten kijken en denken: nou, ik heb het vandaag iedereen maar weer mooi duidelijk gemaakt. Dat lijkt op de tevredenheid van Haagse politici die vooral slogans roepen en niets bereiken. De demonstranten in de trein kunnen ook bij elkaar in een ‘vierzits’ gaan zitten en in gesprek gaan. Dat is veel lastiger, misschien soms ook wel irritant en het kost even tijd. En tegelijk is dit de enige weg voorwaarts die leidt naar een echt vergelijk, echte afspraken.

Dit is de manier waardoor ruim honderd jaar geleden Nederland bewaard is gebleven voor een socialistische revolutie. Omdat het de christelijk-sociale beweging lukte om werkgevers en arbeiders, rijk en arm om de tafel te krijgen en samen te werken aan sociale rechtvaardigheid. Dit is de manier waarop we de Schoolstrijd tussen liberalen en christenen hebben beslecht en onderwijsvrijheid hebben gekregen. Dit is de manier waarop sociaaldemocraten en christenen na de oorlog samen onze verzorgingsstaat hebben opgebouwd, met groeiende zorg voor kwetsbare mensen. Dit is ook de manier waarop we in de vorige kabinetsperiode tot een breed gedragen klimaatakkoord kwamen. Ook toen gingen mensen die meer urgentie voor het klimaat eisten om tafel met mensen die bezorgd waren over werkgelegenheid en een veel te hoge rekening voor mensen met een kleine beurs. En we zijn eruit gekomen.

Als wij er nu voor kiezen, wordt dit ook nu de hoopvolle weg voorwaarts. Dat is wel hard werken. Ook in een kleine, maar brede christelijke volkspartij die de ChristenUnie is, vraagt het inspanning van ons allemaal om elkaar te blijven begrijpen en vasthouden. Maar als het óns lukt de onderlinge verschillen te overbruggen en ons te richten op wat we verlangen voor de toekomst, dan kunnen we óók de weg vooruit wijzen. Zoals de christelijk-sociale beweging dat vaker heeft gedaan. Want aan welke tafel ik ook aanschuif, steeds is duidelijk dat de meeste mensen de huidige polarisatie meer dan spuugzat zijn.

In Den Haag werd, mede op verzoek van de ChristenUnie, het beruchte ‘stikstofkaartje’ van tafel gehaald. Het was zo’n symbool van heilloze dictaatpolitiek. En aan de andere kant moeten we af van de valse hoop dat er niets hoeft te veranderen. Je kunt er op de korte termijn verkiezingen mee winnen, maar op de lange termijn verlies je de schepping - en elkaar. De weg voorwaarts is langs de tafels waaraan Piet Adema nu met boeren, burgers en mensen van natuurorganisaties samen praat. En wat mij betreft schuiven ook die jongen en dat meisje uit Elspeet aan. Want met onze kinderen voor ogen, wil toch niemand blijven steken in z’n eigen gelijk? Dit cruciale overleg kan slagen. Als we ervoor kiezen.

Deze blog van CU-fractievoorzitter Mirjam Bikker verscheen eerder op de website van de partij.

Foto credits: Nienke van Denderen

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Dina-Perla Portnaar
Nieuws

Blasfemiewetten beschermen geen geloof maar macht

Vrijheid van godsdienst is een fundament van de rechtsstaat. Het beschermt het diepste wat een mens heeft, namelijk geweten, overtuiging en identiteit. Maar diezelfde vrijheid wordt steeds vaker misbruikt om anderen het zwijgen op te leggen, of erger

Chris Verhagen
Opinie

Waarom postchristelijk Nederland het kwaad niet meer herkent

Onlangs vielen Israël en de Verenigde Staten het radicaal sjiitische leiderschap van Iran aan. Een regime dat al decennia lang zijn eigen bevolking onderdrukt, christenen vervolgt en openlijk spreekt over de vernietiging van Israël en de Verenigde St

Mariët
Getuigenis

Mariët (22) deelt getuigenis: “Ik was zes toen ik God ontmoette”

Toen Mariët zes jaar oud was, bad ze een eenvoudig gebed: of Jezus in haar hart wilde komen wonen. Wat er daarna gebeurde, zou haar leven blijvend vormen. “Ik ervaarde echt dat God mij vulde, van top tot teen”, vertelt ze. “Voor mij was dat het momen

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Meerartikelen

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe

Muzikanten
Interview

Christelijke musici kritisch op gebruik van AI: "Het haalt de ziel uit muziek"

Christelijke muziek maken met AI is in opstand komen tegen God, stelde musicus Fred de Vries vorige maand in een opiniebijdrage op Cvandaag. Maar hoe denken andere christelijke musici hierover? Gebruiken zij AI bij het maken van hun muziek en wat is

Ds C. H. Oechies
Interview

Ds. Oechies droomde niet van het predikantschap: "In de kerk keek ik vaak naar buiten"

“Het hart van mijn predikantschap ligt in het pastoraat: met mensen spreken over de diepere dingen van het leven en zoeken hoe geloof daarin kan helpen.” Met die woorden vat ds. C. H. (Harold) Oechies zijn roeping samen. Sinds september vorig jaar is

Annelies van Walsem-Hoogenboom
Column

Een toevallige ontmoeting: iemand kwam voor een waslijn, maar vond een nieuw hart

Op een gewone, drukke werkdag zegt Annelies van Walsem-Hoogenboom bijna gedachteloos dat een klant zijn bestelling mag omruilen. Wat volgt, blijkt geen toevallige ontmoeting. Een man rijdt twee uur voor een waslijn, maar blijkt terminaal ziek te zijn

Ondergrondse kerk
Boekfragment

Christenen herontdekken in Iran de grote opdracht zonder zondaarsgebed

Sommige christenen geloven dat vervolging opwindend is, zelfs aantrekkelijk, en dat het leidt tot een snelle groei van de kerk. Maar dat is een mythe. Als je in het Iran van na de fatwa had geleefd, zou je weten dat dit niet klopt. Vervolging is verw

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De antichrist: wie is hij en wanneer komt hij?

Te midden van alle tegenwoordige politieke overwegingen komt de vraag op: wie en waar is de antichrist? Maar wat zegt de Bijbel daar eigenlijk over? In het Nieuwe Testament wordt de antichrist slechts op enkele plaatsen expliciet genoemd. Toch geven

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over onverwachts emotioneel getuigenis van kerkganger

Tijdens een kerkdienst vroeg spreker en schrijver Wilkin van de Kamp spontaan of iemand naar voren wilde komen om te vertellen wat Gods liefde in zijn of haar leven betekent. Een man reageerde op de oproep en liep naar voren. Wat volgde, verraste de

Proponent G. T. van Lingen
Nieuws

Hervormde gemeente Rijsoord ontvangt nieuwe dominee: proponent G. T. van Lingen

De hervormde gemeente te Rijsoord mag een nieuwe dominee verwelkomen. Proponent G. T. van Lingen (foto) aanvaardde het beroep dat onlangs op hem werd uitgebracht. In het Zuid-Hollandse dorp, dat officieel deel uitmaakt van de gemeente Ridderkerk, vol

Kees van Helden
Opinie

Feminist March in Amsterdam: welke vrouwen worden verdedigd?

Tijdens de Feminist March op 8 maart in Amsterdam liepen duizenden mensen mee om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, veiligheid en gelijkheid. Terwijl sommige demonstranten spraken over geweld tegen vrouwen en femicide, ontstond er spanning bij e