“Zoveel pijn en leed heb ik mijn leven nog nooit gezien.” Natalia Shalata, coördinator bij Kerk in Actie partner LEF in Oekraïne, is ontzet over het vele geweld en de burgerslachtoffers in haar land. Zelf blijft ze op haar post in Lviv, van waaruit haar hulporganisatie burgers bijstand biedt bij evacuatie naar veilige plekken en kerken in het hele land ondersteunt bij het bieden van noodhulp.

Nergens veilig
De afschuwelijke berichten stapelen zich op. Beelden van burgerslachtoffers in Boetsja eerder deze week, en nu vanuit Kramatorsk. Mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld lijken nu nergens veilig. “Te afschuwelijk voor woorden”, aldus een geschokte Natalia bij de vreselijke beelden van het treinstation van Kramatorsk. In deze plaats is ook een lokaal hulpcentrum van een bij LEF aangesloten kerk ingericht. “Mensen zijn zelfs op hun vlucht niet veilig.”

Verdriet en pijn
Ook op het treinstation van Lviv, de meest westelijke stad van Oekraïne, komen dagelijks nog steeds vluchtelingen uit het hele land aan. Van daaruit zoeken ze hun toevlucht in buurlanden Polen, Hongarije, Moldavië of andere landen in Europa. Kerk in Actie-partner LEF biedt hulp bij de evacuatie. "Afgelopen weekend hielpen we 167 landgenoten uit het oosten van het land op weg naar een veiligere plek", vertelt Natalia. “We zijn dankbaar dat we hen kunnen helpen, maar dat neemt het verdriet en de pijn niet weg. Vreselijk om al die wanhoop van mensen te zien en de verhalen van oorlog te horen.”

In Lviv zijn ook locaties ingericht waar hulp wordt geboden aan geëvacueerde landgenoten. “We hebben bijvoorbeeld gezorgd voor een ruimte bij het station waar moeders met kinderen kunnen wachten en tot rust kunnen komen voor ze verder reizen. Deze ruimte is de hele dag open en er zijn altijd vrijwilligers aanwezig om hen te helpen en een praatje te maken.”

Dagen in schuilkelder
Daarnaast steunt LEF lokale kerken in heel Oekraïne. Veel gemeenten hebben hulpcentra ingericht en bieden vluchtelingen op weg naar het westen voedsel, kleding, onderdak en een plek om even tot rust te komen. Ook in Sloviansk, een plaats in de buurt van Donetsk in het oosten van Oekraïne, is in allerijl zo’n noodhulpcentrum opgericht. Medewerker Daria (25) vertelt: “Al vanaf de eerste dagen van de oorlog besloten we dat we niet aan de kant wilden staan, maar iets wilden doen voor iedereen in nood. Teplytsia, het jongerencentrum van onze kerk is nu de ‘hotspot’ van waaruit we mensen hulp bieden.”

En het team doet veel: iedere dag krijgen 200 tot 300 mensen uit Sloviansk hulp. Er is grote vraag naar babyvoeding en medicijnen. “We helpen iedereen”, vertelt Daria. “Ouderen en kinderen uit onze eigen stad, maar ook iedereen die gevlucht is uit regio’s waar het geweld plaatsvindt. Onze vrijwilligers regelen slaapplekken voor hen en zorgen dat ze een maaltijd krijgen. We zien veel vermoeide mensen die dagen in een schuilkelder hebben doorgebracht."

De situatie in Sloviansk is onzeker. Daria: “Veel mensen vertrekken omdat er een constante dreiging van vijandelijkheden is. Het geluid van beschietingen lijkt normaal geworden.”

Liefde overwint haat
In Krementsjoek heeft de kerk ook een hulpcentrum ingericht. Vrijwilliger Maria coördineert alle noodhulp die wordt geboden. “Mensen melden zich spontaan aan als vrijwilliger. We maken pakketten met houdbare levensmiddelen die we uitdelen aan vluchtelingen die hier in Krementsjoek aankomen. De lokale bevolking wil hen helpen zoveel als ze kunnen.” Hoewel Krementsjoek nog niet in de vuurlinie lag, zijn veel inwoners bang en slaan zelf ook op de vlucht richting het westen.

Maria zag al veel vrienden en kennissen vertrekken, maar blijft zelf op haar post. “Er zijn zoveel mensen die onze hulp hier nodig hebben. Ik wil laten zien dat liefde geven de haat kan overwinnen.” Ze betrekt ook haar kinderen bij het noodhulpwerk. “Het is belangrijk om een voorbeeld voor ze te zijn, zodat ook zij omzien naar anderen. Het is niet altijd makkelijk, maar ik probeer zoveel mogelijk de kalmte te bewaren en niet in paniek te raken.”

De oorlog in Oekraïne betekent onbeschrijflijk leed voor de mensen daar. Kerk in Actie werkt al jarenlang samen met kerken en christelijke organisaties die de meest kwetsbare mensen in Oekraïne helpen. Klik hier om bij te dragen aan de noodhulpactie van Kerk in Actie.

Bovenstaand artikel verscheen op de website van Petrus Magazine van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) en is met toestemming overgenomen door CIP.nl.