Complottheorieën over het coronavirus, waarom tieren ze zo welig?

Nieuws 10 november 2020 Henk van Blijderveen
Corona kerk

Complottheorieën zijn weliswaar van alle tijden, maar in het huidige coronatijdperk duiken ze toch wel erg vaak op. In dit artikel zal ik proberen te verklaren waarom complottheorieën over het coronavirus zo welig tieren.

Een simpele vleermuis, zeg je?!
In februari van dit jaar, toen het coronavirus echt goed losging, was de bereidheid van de gemiddelde Nederlander om de regels op te volgen nog groot. Vooral omdat niemand zijn leven zeker leek te zijn. De artsen wisten nog bar weinig over het virus, de gevolgen waren onvoorspelbaar en de ziekenhuizen dreigden het niet meer aan te kunnen.

Inmiddels weten we, meer dan een miljoen coronadoden wereldwijd verder, beter en gooien veel mensen die niet direct tot een risicogroep behoren er met de pet naar. Ze zijn de vrijheidsbeperkingen zat en grijpen ieder bericht, dat de zin van de maatregelen ontkracht, aan om het nauwer te nemen dan anderhalve meter.

De argwaan tegenover overheid en wetenschap is vrij logisch, want hun visies botsen nogal eens met Gods wetten en met Gods wetenschap.

“Want wees nou eerlijk”, zo zeggen ze, “het kán toch niet zo zijn, dat één simpele vleermuis de wereld zo’n slag toebrengt? Nee, daar zit meer achter!” En ze zoeken naar grootse, meeslepende verklaringen, die in verhouding staan tot de catastrofe. Verklaringen waarbij zondebokken, overgoten met pek en veren, op stokpaardjes door de sociale media galopperen. Een peiling van Ipsos laat zien waar die zondebokken zoal uit bestaan: 15% van de Nederlanders gelooft dat het coronavirus een chemisch wapen is, dat in een lab is gemaakt, 5% denk dat er een duister plan van Bill Gates achter zit en 4% ziet 5G als de boosdoener.

De influencers als verspreider van complottheorieën
Vooral influencers, degenen die onze schermen vullen, omdat ze een beetje kunnen presenteren, zingen of rappen en dergelijke, hebben een grote stem in de verkondiging van deze complottheorieën.

Bijvoorbeeld door de inmiddels niet liegende cijfers van ziekenhuisopnames en doden totaal te negeren en te zeggen dat het coronavirus niet meer is dan een griepje. Ja, de woorden influencer en influenza liggen verdraaid dicht bij elkaar… Je zou er bijna een complottheorie achter zoeken.

Maar goed, wie maar vaak genoeg onzinberichten hoort, promoveert ze vanzelf tot werkelijkheid. Kijk maar naar de volgelingen van Donald Trump, die fanatiek en kritiekloos hun leider volgen.

En nu de tweede golf een feit is, zullen de weerstand tegen de aangehaalde vrijheid en de behoefte aan complottheorieën alleen nog maar groeien.

Ook christenen zijn gevoelig voor complottheorieën
Maar wist u dat ook christenen vatbaar zijn voor complottheorieën? Bovengemiddeld vatbaar zelfs! Daar zijn twee redenen voor.

15% van de Nederlanders gelooft dat het coronavirus een chemisch wapen is, dat in een lab is gemaakt, 5% denk dat er een duister plan van Bill Gates achter zit en 4% ziet 5G als de boosdoener.

De eerste is een veelal terechte argwaan tegen overheid en wetenschap, die niet met God rekenen. En de tweede reden is het feit, dat er in de Bijbel profetieën staan die nog in vervulling moeten gaan.

Ik zal beide redenen globaal behandelen.

Argwaan tegen overheid en wetenschap
De argwaan tegenover overheid en wetenschap is vrij logisch, want hun visies botsen nogal eens met Gods wetten en met Gods wetenschap. Ondanks dat bestuurders en wetenschappers vaak goede hersens hebben, hebben ze toch een enorme blinde vlek. En dat is de kijk op Gods Waarheid. Je zou ze Bijbelse analfabeten kunnen noemen, die de gezonde grenzen van God niet kennen.

Toch mogen we dankbaar zijn voor onze regering, die zorgt dat de samenleving zo ordelijk mogelijk functioneert en voor de wetenschap die de mensheid veel zegeningen heeft gebracht. Maar hun visies moeten wel getoetst worden aan Gods Woord, dat als een tweesnijdend zwaard goddeloze gedachten fileert en blootlegt.

En wie zo toetst, kan niet anders dan afstand nemen van heel wat wetenschappelijke standpunten en wettelijk gestuurde ontwikkelingen. Wat betreft de wetenschap kunnen we bijvoorbeeld denken aan de steeds verdergaande maakbaarheid van (het) leven en de oerknal als bron van alle leven. En wat betreft de overheid aan legalisatie van euthanasie, abortus, genderdiversiteit en homohuwelijk.

Onvervulde profetieën ingekleurd met complottheorieën
Maar laten we als christen vooral niet vergeten om ook onze eigen visies te toetsen! Want het komt steeds vaker voor dat ik lees of hoor dat christenen, op grond van bovengemelde argwaan, het precieze hoe en waarom van Bijbelse profetieën die nog vervuld moeten worden, zelf inkleuren met complottheorieën. En dan bedoel ik complottheorieën die geen enkele steekhoudende grond hebben. Het geeft misschien houvast en een verklaring, maar verder zijn deze eigenmachtige vervullingen volstrekt zinloos.

Mijn advies is, om de tijd die verdaan wordt met het zorgen maken over de hedendaagse problemen, te gebruiken om meer over Jezus te horen en lezen en meer tijd met Hem door te brengen.

Zo geloven nogal wat christenen, dat met het komende coronavaccin ook een chip wordt geïnjecteerd. Een chip die de overheid in staat stelt om mensen te volgen. Uit een peiling onder SGP-stemmers bleek dat 20% van hen deze complottheorie geloofwaardig vindt. En uit eigen ervaring weet ik, dat deze gedachte echt niet alleen leeft onder SGP’ers.

Overigens is er voor de complotdenkers die een vaccin met een chip wat te ondoorzichtig en lomp vinden, ook een subtielere variant op internet verkrijgbaar: een coronavaccin dat onzichtbare spionerende nanodeeltjes bevat.

Nuchter en waakzaam
Al met al zijn er heel wat christenen die in beslag worden genomen door het nieuws over de coronapandemie en het zoeken naar “verklarende” complottheorieën. Tegen hen wil ik zeggen: ga terug naar het abc van uw geloof! Naar de rust en zekerheid van de Here Jezus, want door Zijn offer bent u een kind van God. Niets of niemand kan u uit Zijn hand roven!

Mijn advies is, om de tijd die verdaan wordt met het zorgen maken over de hedendaagse problemen en het zoeken naar verklaringen, te gebruiken om meer over Jezus te horen en lezen en meer tijd met Hem door te brengen. Want waar een mens zich mee voedt, daar wordt hij door gevormd. Voed u daarom met Christus en word vervuld met Zijn Geest. Met als gegarandeerde vrucht: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.

Meer heeft een mens, in voor- en tegenspoed, toch niet nodig?

Praatmee

Beluister onze podcast

#402 Patrick & Don Ceder over christenvervolging en politiek
Of beluister op:

Meerartikelen

The Shelter/Voordewind
Interview

Joël Voordewind liep als jongetje rond bij The Shelter: "Knipoog van boven dat we nu opengaan"

Na zes jaar gesloten te zijn geweest opent hostel The Shelter weer haar deuren. THDV-directeur Joël Voordewind liep er als klein jongetje al rond. “Het is een knipoog van boven dat we nu weer opengaan.” Bijzonder, vindt hij het dat hij betrokken is b

3xm
Persbericht

3xM bereikte in 2025 ruim 95 miljoen mensen online met het Evangelie

Zendingspionier 3xM bereikte in 2025 online ruim 95 miljoen mensen met het Evangelie van Jezus Christus, voornamelijk onder onbereikte volken in landen als Pakistan, Afghanistan, Bangladesh en Somalië. Het aantal volgers op de social media-kanalen st

Rose Docherty
Nieuws

Schotse pro-life demonstrante vrijgesproken na arrestatie bij abortuskliniek

De aanklacht tegen de Schotse pro-life demonstrante Rose Docherty is geseponeerd. Dat meldt Christian Today. De 75-jarige oma werd aangeklaagd nadat ze in september 2023 gearresteerd werd vanwege het 'beïnvloeden' van personen binnen de 'bufferzone'

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Oldebroek brengt beroep uit op ds. A. S. Middelkoop

De hersteld hervormde gemeente te Oldebroek (Oldebroek- 't Harde) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. S. Middelkoop (foto). De predikant moet in de Veluwse plaats ds. M. van Reenen opvolgen. De predikant nam in juni 2022 afscheid van de gemeente n

Voorganger Jurgen Tholel
Video

Voorganger Rotterdamse kerk wijt verkiezingswinst D66 aan 'slapende kerken'

De Tweede Kamerverkiezingen van oktober vorig jaar werden uiteindelijk geworden door D66. Inmiddels heeft Nederland een minderheidskabinet, samengesteld uit D66, VVD en het CDA. Veel christenen hadden liever een ander kabinet gezien. Jurgen Tholel, v

Herman Haan
Interview

Misbruik, drugs, Parkinson én een ontmoeting met God: het levensverhaal van Herman Haan

In de christelijke wereld is Herman Haan bekend als liedjesschrijver, auteur, radio- en televisiemaker, theoloog én voorganger. Onlangs schoof hij aan in het tv-programma Hour of Power. Daarin deelde hij in gesprek met presentator Jan van den Bosch z

Theologische Universiteit Apeldoorn
Persbericht

TUA organiseert studiedag ‘Homoseksualiteit en kerk’

Op vrijdag 8 mei organiseert de Theologische Universiteit Apeldoorn samen met Hart van Homo's een studiedag over homoseksualiteit en kerk. De bijeenkomst is bedoeld voor ambtsdragers, pastoraal werkers, catecheten, bezoekzusters en anderen die binnen

Strandheem Festival
Persbericht

Strandheem Festival viert jubileum met ‘Kom naar huis’

Het Strandheem Festival viert dit jaar een bijzondere mijlpaal. Tijdens het Hemelvaartsweekend van 14 tot en met 17 mei vindt de tiende editie plaats. Onder het thema ‘Kom naar huis’ wil de organisatie opnieuw duizenden bezoekers welkom heten voor ee

Meerartikelen

pater Frans
Video

Gedood, maar niet vergeten: pater Frans leeft voort

Wat betekent het om trouw te blijven in een tijd van oorlog? In deze video vertelt KRO-NCRV het verhaal van pater Frans van der Lugt. De jezuïet bleef tijdens de Syrische burgeroorlog in Homs om mensen bij te staan, ongeacht hun achtergrond. Hij werd

Toer voor het Goede Doel
Persbericht

IZB en GZB organiseren Toer voor het Goede Doel

Op zaterdag 13 juni organiseren GZB en IZB de Toer voor het Goede Doel: een sponsortocht voor racefietsers die méér willen dan alleen kilometers maken. "Het is heel boeiend om pioniersplekken te bezoeken en inspiratie op te doen voor je eigen kerk."

Pastor Yuvraj uit India
Getuigenis

Geloven onder druk: Yuvraj uit India deelt Gods Woord ondanks vervolging

Van een leven zonder hoop, naar een roeping om Gods Woord te delen. In één van de gevaarlijkste regio’s voor christenen, op het platteland van India, worden voorgangers mishandeld, kerken vernield en leven gelovigen dagelijks onder druk van religieuz

Matthijn
Column

Mijn genezingsproces na kanker: wat God me leert is veel belangrijker dan beter worden

De diagnose kanker zette het leven van Matthijn Doekes op zijn kop. Hij werd geopereerd en kreeg vervolgens het goede nieuws dat de tumor was verwijderd en er geen uitzaaiingen werden gevonden. Het genezingsproces dat volgde ging echter langzaam, zo

Tim Thijs Ketting
Interview

De westerse geloofsbeleving is op zichzelf gericht: "Ons is geleerd dat alles fijn moet zijn"

Kies je voor jezelf of voor elkaar en God? Tim Thijs Ketting, auteur van het boek De reis naar minder ik merkte dat ook christenen in Nederland met die vraag worstelen. “Ik ben ervan overtuigd dat ik-gerichtheid niet van God komt.” “Eens kwam een Sri

Ds. A. C. de Kruijf
Nieuws

Protestantse gemeente Alblasserdam beroept ds. A. C. de Kruijf

Wijkgemeente Grote Kerk van de protestantse gemeente Alblasserdam (PGA) heeft een beroep uitgebracht op ds. A. C. de Kruijf (foto). De predikant moet ds. R. W. van Mourik opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam vorig jaar februari in verband met emeri

Pastor Stephen Clayden en gemeentelid
Nieuws

Petitie voor kerk Colchester tegen evangelisatieverbod levert 10.000 handtekeningen op

Een petitie ter ondersteuning van de Bread of Life Community Church in de Engelse stad Colchester is meer dan 10.000 keer ondertekend. De kerk mag van de gemeenteraad niet langer het evangelie in het stadscentrum verkondigen. De petitie roept het sta

Donald Trump
Nieuws

Dader mislukte moordaanslag op Trump begaf zich in christelijke kring

De man die zaterdagavond een aanslag probeerde te plegen tijdens een diner in Washington D.C. begaf zich in christelijke kring. Dat schrijven verschillende Amerikaanse media. In een persconferentie kort na het incident merkte de Amerikaanse president

Ds. Oscar Lohuis
Video

Oscar Lohuis over gedode Khamenei: "47 jaar lang riep hij op tot Israëls vernietiging"

Iemand die jaren uit was op de vernietiging van Israël, en daarmee ook constant dreigde, was voormalig Iran-leider Ali Khamenei. Diezelfde Khamenei werd uiteindelijk zelf gedood. Iedereen die Israël naar het leven staat, of dat nu individuele persone

Calum Miller
Podcast

Terugluisteren: Oxford-onderzoeker spreekt zich uit tegen abortus

Een nieuwe aflevering van De Podcast van je Leven! staat sinds kort online. In deze aflevering spreekt presentator Chris Develing met de Britse arts, ethicus en filosoof Calum Miller. Calum Miller begon zijn studie ooit als voorstander van abortusrec

Clive Johnston
Nieuws

Noord-Ierse predikant wacht op uitspraak na preek in bufferzone bij ziekenhuis

Een gepensioneerde predikant in Noord-Ierland wacht in spanning op de uitspraak van de rechter. Het gaat om Clive Johnston. Hij wordt vervolgd na een openluchtpreek binnen de bufferzone van een ziekenhuis waar abortussen plaatsvinden. Dat meldt The C

Bram Hofland
Video

Openbaring is volgens dominee Bram Hofland geen puzzelboek

Het Bijbelboek Openbaring roept bij veel christenen vragen op. Sommigen vinden het ingewikkeld en laten het liever liggen. Anderen proberen het te lezen als een soort puzzel over de toekomst. In deze video legt dominee Bram Hofland uit dat Openbaring