Wim Verwoerd: "Sommige naziwetten waren één op één gelijk aan kerkelijke wetten"

Interview 23 oktober 2019
Wim verwoerd

Hij groeide op met de visie dat Gods profetieën vandaag de dag nog steeds letterlijk moeten worden genomen. Daar hoort een liefde voor het volk Israël bij, zo vertelt Wim Verwoerd tegenover Cvandaag. Hij schreef het boek 'Het bloed schreeuwt uit de aarde', waarin hij de trieste en hartverscheurende geschiedenis van eeuwenlange Jodenvervolging in Europa beschrijft.

De meer dan zestig reizen naar de Joodse gemeenschap in Oekraïne, en de bezoeken aan tientallen massagraven en kampen in Estland, Letland, Litouwen, Wit-Rusland, Oekraïne, Polen en Oostenrijk zijn van grote invloed geweest. Hij vertelt tegenover Cvandaag over de relatie tussen christenen en Joden en waar zijn liefde voor het volk van God vandaan komt. Vandaag deel 1: over het verband tussen christendom en antisemitisme.

"Er wordt bijvoorbeeld aangetoond dat sommige naziwetten één op één gelijk zijn aan kerkelijke wetten van eeuwen eerder"

Het boek is met name geschreven om het verband tussen het christendom en de Jodenvervolging in het verleden aan te tonen. Er blijkt een lijn te lopen van de antisemitische kerkleer, waarin Joden als vervloekt werden gezien, naar de Shoa, de vernietiging van de Joden in Europa. "Er wordt bijvoorbeeld aangetoond dat sommige naziwetten één op één gelijk zijn aan kerkelijke wetten van eeuwen eerder", vertelt Verwoerd. "Er komen heel veel zaken voorbij die de meeste mensen niet of nauwelijks weten, zoals het feit dat Duitsland naast Italië nog zeker vijf ‘christelijke’ landen als bondgenoot had, die meegewerkt hebben Gods volk uit te roeien. En wie weet dat Nederland zich in de jaren vóór de oorlog schuldig gemaakt heeft door Joden niet op te willen nemen, terwijl ze op de vlucht waren voor hun leven? Ook de eeuwenlange Jodenvervolging in naam van het kruis voorafgaand aan de Shoa, tijdens de kruistochten, de verdrijvingen uit de christelijke landen, de inquisitie en de vele pogroms, is bij velen nauwelijks bekend."

"Terwijl in haar oorsprong het christendom natuurlijk niet antisemitisch was. Hoe zou dat ook kunnen? De heidenen werden uitgekozen om door geloof in Jezus Christus mede-erfgenamen te zijn van de 'heiligen', van het volk Israël. Jezus komt immers Zelf uit het huis van David en is een echte Jood. En Hij komt ook terug te midden van het Joodse volk en zal straks vanuit Jeruzalem Zijn Koninkrijk op aarde gaan regeren."

"Het 'overwinnend christendom' van keizer Constantijn plaatste de Joden aan de rand van de 'christelijke' samenleving"

"Paulus waarschuwt er in zijn brief aan de Romeinen voor dat 'wij ons niet moeten verheffen' tegen de takken die afgesneden zijn", vervolgt de schrijver. "Maar dat is wel gebeurd. Er werd geleerd dat de Joden als volk door God verworpen zijn. Een christendom dat steeds verder losraakte van haar Joodse wortels, is het Joodse volk gaan beschuldigen van 'godsmoord', van allerlei kwaadwilligheid en van 'aardsgezind en vleselijk' te zijn bijvoorbeeld door hun Koninkrijk verwachting. Het 'overwinnend christendom' van keizer Constantijn plaatste de Joden aan de rand van de 'christelijke' samenleving. Kerkvaders uit die tijd, maar later zelfs ook de protestantse Luther, spuugden hun gal over de Joden om zo de christenen afkerig te maken van onder andere het vieren van de sabbat en de feesten samen met de Joden. Verachting, valse beschuldiging, uitsluiting, verdrijving, brandmerken en uiteindelijk enorme massamoorden, het Joodse volk is het allemaal overkomen in 'christelijke' landen."

Maar is dat vandaag de dag nog steeds aanwezig? Is die gedachte niet behoorlijk teruggedrongen? Verwoerd: "Het verband is er in de ogen van de Joden nog altijd, er is nog steeds een zekere angst voor het christendom. En nog steeds zijn er heel veel christenen en kerken die zichzelf zien in plaats van Israël. In theorie misschien niet, maar de praktijk is weerbarstig. Hebben we ons wel eens ten volle beseft dat het Nieuwe Verbond met Israël gesloten is (Jer. 31:31)? Daarnaast zitten vele vrijzinnige christenen op de lijn van de VN, die zich in 1975 al heeft uitgesproken dat 'Zionisme gelijk staat aan racisme'. Het recht op het land wordt door deze 'christenen' aan de Joden ontzegd. Een christendom dat nu opnieuw zwijgt, wanneer Israël wordt 'aangevallen' of 'veroordeeld' heeft nog niets geleerd van ons verleden. In mijn boek is een hoofdstuk gewijd aan het thema: 'Het kwaad van onverschilligheid'. De spiegel die ons daar wordt voorgehouden vertelt ons of we er nu beter voorstaan dan vóór de Tweede Wereldoorlog. Ik ben bang van niet."

Hoe is die antisemitische kerkleer dan ontstaan? "Toen het christendom 'godsdienstvrijheid' kreeg, ging het zich superieur voelen, terwijl steeds meer heidendom de kerk werd binnengelaten. Uit aversie tegen het Jodendom en de Joden werd de Bijbel steeds meer 'geallegoriseerd'; er werd een geestelijke betekenis achter de tekst gezocht. Deze ingelegde betekenis was vaak ook heel negatief voor de Joden. Zo werd Israël uit de Bijbel weg getheologiseerd en werd er heel veel vervangen; de kerk in plaats van Israël, Rome in plaats van Jeruzalem en een letterlijk duizendjarig rijk werd omgebogen naar een geestelijk aanwezig rijk dat langzamerhand de wereld veroverde. De geest van anti-Judaïsme veranderde in een geest van wat wij nu antisemitisme zouden noemen."

"Deze geest vergiftigde uiteindelijk Europa en werkte door tot in de Holocaust", legt Verwoerd uit.  "Zonder het kerkelijk antisemitisme had de rassenhaat van Hitler nooit zo wortel kunnen schieten. In het boek wordt aangetoond dat er geen Holocaust, zeker niet op deze breed gedragen wijze, had plaatsgevonden zonder deze antisemitische kerkleer."

Praatmee

Beluister onze podcast

#400 Jeffrey & Paulien Vervoorn over preekstress, kunstmatige intelligentie en plagiaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Victor Glover
Video

Christelijke astronaut deelt na terugkeer op aarde zijn geloof bij huis

De maanmissie Artemis II kwam afgelopen weekend ten einde en zodoende keerde ook de christelijke astronaut Victor Glover weer huiswaarts. Bij zijn thuiskomst stond een grote, enthousiaste menigte hem op te wachten. Voor zijn huis sprak Glover hen toe

Akster
Nieuws

Voormalig zendingswerker moet zich verantwoorden voor vijf aanklachten van seksueel misbruik

Voormalig zendingswerker Wim Akster moet zich verantwoorden voor vijf van de zes aanklachten van seksueel misbruik die in Malawi tegen hem zijn ingediend. Dat bepaalde de rechter in Blantyre maandag, zo meldt het Reformatorisch Dagblad. Akster was in

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse kerken veranderen in rouwcentra: zeker 200 doden rond Pasen

In de periode rondom Pasen zijn minstens 200 mensen om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen op met name christelijke gemeenschappen in Nigeria. De slachtoffers vielen voornamelijk in de centrale regio van het land, waar veel christelijke boer

Kasper Jager (Kerkasiel Kampen)
Video

Predikant Open Hof Kampen reageert op behandeling controversiële asielwetten Faber

In de Eerste Kamer wordt vandaag gesproken over de controversiële asielwetten van voormalig minister Marjolein Faber. Deze wetten liggen gevoelig, omdat ze de regels voor asiel flink aanscherpen en volgens critici kunnen leiden tot minder bescherming

John Kirpestein
Video

Amerika-kenner John Kirpestein over verbale aanvallen van Trump op paus Leo

De Amerikaanse president Donald Trump haalde eerder deze week fel uit naar paus Leo XIV. De leider van de Rooms-Katholieke Kerk riep op om de oorlog met Iran te beëindigen, waarna Trump hem onder meer 'zwak' noemde op het gebied van misdaad en 'heel

Jennifer Melle
Nieuws

Christelijke verpleegkundige na tien maanden schorsing in gelijk gesteld

Een christelijke verpleegkundige in het Verenigd Koninkrijk heeft een schikking bereikt met haar werkgever na een conflict over een transgender patiënt. Ze werd tien maanden geschorst nadat ze weigerde een man als vrouw aan te spreken. Jennifer Melle

Petitie Stop de Asielwetten
Nieuws

Raad van Kerken roept Eerste Kamer op tot ‘medemenselijkheid’ bij asielwetten

De Raad van Kerken doet een indringende oproep aan de Eerste Kamer om bij de behandeling van nieuwe asielwetten te kiezen voor “medemenselijkheid”. Tijdens een wake in de Haagse Kloosterkerk klonk maandag de zorg dat de menselijke waardigheid van kwe

Pauline Calmez
Interview

Pauline Calmez helpt jongeren zonder thuisbasis: “Ik word gedreven door de liefde van God”

Ze was twaalf toen ze voor het eerst op straat stond om warme chocolademelk uit te delen en ontdekte wat echte aandacht kan doen. Eén ontmoeting liet haar niet meer los en gaf richting aan haar leven, zo vertelde Pauline Calmez onlangs in Hour of Pow

Meerartikelen

Gianni da Costa
Interview

Gianni da Costa bereikt 130 kinderen met zijn missie: “Mensen dienen is God dienen”

In het hart van Amsterdam-Oost zet Gianni da Costa zich dagelijks in voor mensen die vaak over het hoofd worden gezien. Als diaconaal opbouwwerker in de Elthetokerk staat hij oog in oog met de rauwe realiteit van armoede, eenzaamheid en uitsluiting.

AI-beeld Trump
Nieuws

AI-beeld Trump als Jezus verwijderd na felle kritiek

De Amerikaanse president Donald Trump krijgt felle kritiek na het delen van een opvallende AI-afbeelding waarin hij zelf wordt afgebeeld als een genezende figuur die sterk aan Jezus Christus doet denken. De afbeelding, die zondagavond op zijn platfor

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP stelt vragen over EU-steun aan Syrië en Palestijnse gebieden

Wie krijgt precies de onlangs beloofde EU-steun voor Syrië, de Palestijnse gebieden en omringende landen? Dat wil Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) van de Europese Commissie weten, samen met 23 collega’s. Op 16 maart maakte de Europese Commis

SGP-er Diederik van Dijk en CU-leider Mirjam Bikker
Nieuws

SGP, ChristenUnie en BBB stellen Kamervragen na nieuwe mediarichtlijn Fiom over abortus

SGP'er Diederik van Dijk heeft Kamervragen gesteld over de nieuwe mediarichtlijn van Fiom. Dat deed hij samen met CU-leider Mirjam Bikker en BBB-Kamerlid Femke Wiersma. Fiom bracht de mediarichtlijn afgelopen week uit en kon toen al op flinke kritiek

March of Life
Persbericht

March of Life keert terug: oproep om op te staan tegen antisemitisme

Op zondag 19 april vindt de tweede editie van de March of Life Nederland plaats. Na de eerste mars in Haarlem vorig jaar, wordt dit keer Zwolle het decor van een stille tocht en bijeenkomst waarin aandacht wordt gevraagd voor het Joodse volk en de st

Week van het Gezin
Persbericht

GezinsPlatform.NL kondigt Week van het Gezin 2026 aan en doet oproep aan politiek

Tijdens de Week van het Gezin (9 t/m 16 mei) pleit GezinsPlatform.NL voor aandacht en erkenning vanuit de landelijke politiek voor de druk op gezinnen en voor samenhangend beleid rondom gezinszaken. Met het thema ‘Voor Elkaar’ benadrukt het initiatie

Ds. F. van den Bosch
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde Sionskerk in Nunspeet: ds. F. van den Bosch 

De hervormde Sionskerk te Nunspeet (PKN) beschikt binnenkort weer over een eigen predikant. Ds. F. van den Bosch (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorpt volgt Van den Bosch de in 2023 naar Staphorst-Rouveen vertrokken ds.

Pakistaanse vrouw
Nieuws

Christelijke vrouw bedreigd in Pakistan: “Bekeer je of je wordt gedood”

In Pakistan is een man gearresteerd die een christelijke vrouw met de dood bedreigde als zij zich niet zou bekeren tot de islam en met hem zou trouwen. Dat gebeurde rond Pasen, toen de vrouw haar familie bezocht, laat Morning Star News weten. De 20-j

Spaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Spaanse christenen bezorgd om wetsvoorstel dat abortus in Grondwet wil opnemen

Spaanse christenen maken zich grote zorgen over een nieuw voorstel van de regering. Dat meldt Evangelical Focus. De regering wil namelijk abortus opnemen in de Spaanse Grondwet. Volgens de bezorgde christenen komt het ongeboren leven hiermee verder o

Ds. K. Hak
Video

Hervormde predikant houdt in preek over gebed spiegel voor: "We zijn soms te lui"

Soms verloopt ons gebed vloeiend en soms komen er nauwelijks woorden uit onze mond. Maar eerlijk gezegd komen we er soms helemaal niet aan toe om te bidden. Drukte kan daaraan ten grondslag liggen, maar misschien ook wel luiheid. Dat laatste stelde d

Chosen
Nieuws

World Vision introduceert ‘Chosen’ in kerk: kinderen kiezen hun sponsor

De NGK Doetinchem is de eerste kerk in Nederland die het programma Chosen van World Vision een plek heeft gegeven in een kerkdienst. Bij dit initiatief kiezen niet volwassenen een kind om te sponsoren, maar kiezen kinderen zélf hun sponsor. Tijdens d

Christenen vieren Heilig Vuur
Nieuws

Duizenden orthodoxe christenen vieren Heilig Vuur in Jeruzalem

In Jeruzalem zijn duizenden orthodoxe christenen samengekomen voor de viering van het Heilig Vuur. Deze bijzondere ceremonie vond plaats in de Heilig Grafkerk, de plek waar volgens de traditie Jezus werd gekruisigd en begraven. De viering kwam na een