Atheïstische illusionist ziet mensen genezen tijdens theatershow

God 21 november 2017 Matthijs Vlaardingerbroek
Derren Brown

Afgelopen week bekeek ik op aanraden de nieuwste show ‘Miracle’ van Derren Brown op YouTube. Voor degenen die hem niet kennen, Derren Brown is een voormalig christen, nu atheïst en is een van de Engelse top-illussionisten. In zijn uitverkochte theatershow  ‘Miracle’ speelt hij in de tweede helft een christelijke genezingsdienst na, waarin hij de gebedsgenezer is. Confronterend om te zien, maar wat mij werkelijk raakte, is dat vele betalende bezoekers op het podium kwamen om te ‘getuigen’ van hun genezing.

Jarenlange pijn die plotseling verdwenen was. Lichamelijke bewegingen die ineens wel weer mogelijk waren. Glunderende mensen die blij het podium verlieten, omdat ze ‘genezen’ waren. En ik dacht: “Tjonge, als dit in een dienst of een conferentie was gebeurd, waren wij allemaal prijzend en dankend naar huis gegaan, bemoedigd door Gods kracht en grootheid.” Maar het was niet in een dienst. Het was niet eens echt. Het was in een theatershow, waarin Derren Brown dit ‘trucje’ avond na avond herhaalt.

Voordat hij met zijn ‘genezingsdienst’ begint, legt Derren Brown kort uit dat hij natuurlijk niet echt kan genezen. Hij maakt hierbij geen gebruik van bovennatuurlijke krachten, laat staan de kracht van God. De sleutel ligt in de show! Als je als kijker goed oplet, zie je hoe, door gebruik van bepaalde geluids - en lichteffecten, zijn manier van spreken en handelen, de manier waarop hij mensen laat bewegen, zijn beïnvloeding en suggestie, er een soort van (massa) hypnose ontstaat, waardoor mensen bepaalde klachten (tijdelijk) niet meer ervaren.

Hoewel ik het fascinerend vond om te zien, liet het programma mij met een grote vraag achter: “Als een niet-christelijke illusionist in een uitverkochte zaal dit ‘genezings’ effect avond na avond kan reproduceren met elementen uit een christelijke genezingsdienst , in hoeverre zijn onze genezingsdiensten dan nog wel afhankelijk van de kracht van God?”

Oftewel in hoeverre speelt (massa) hypnose en psychologische beïnvloeding bij ons een rol? Zijn er bepaalde ‘trucjes’ en elementen, die je als christelijke gebedsgenezer kunt ‘uithalen’, zodat er een psychologische situatie ontstaat, waardoor mensen (tijdelijk) ervaren dat ze genezen zijn?

Terwijl ik mij deze vraag stel, realiseer ik me dat dit niet altijd bewust hoeft te gebeuren. De manier waarop wij genezingsdiensten organiseren, is al jaren geleden overgenomen vanuit de Verenigde Staten. Wij kopiëren slechts datgene wat we anderen voor ons hebben zien doen.

Kan het zo zijn dat wij ons er ons er niet eens van bewust zijn dat deze ‘trucjes’ een bepalende psychologische rol spelen? Dat wij denken dat Gods Geest mensen aan het genezen is, terwijl het eigenlijk onze manier van werken is, die een psychologisch effect bij mensen teweegbrengt?  

Als ik soms een conferentie of een genezingsdienst bezoek of bekijk, dan lijkt het net of ook wij eerst een krachtige tijd van aanbidding, een preek in de vorm van een powertalk en een bepaalde ambiance nodig hebben, voordat God kan en wil genezen. En dit bedoel ik zeker niet spottend.

Maar… ik ben nog nooit in een genezingsdienst geweest, waar iedereen lekker aan de koffie en het gebak zat, waar we rustig met elkaar in gesprek waren en waar God mensen genas, omdat de gebedsgenezer in de kamer ernaast door de muur heen voor hen aan het bidden was. Waarom niet?

Kan God genezen als we koffie drinken en gezellig kletsen? Moet de gebedsgenezer aanwezig zijn of kan God ook door de muur heen werken? Heeft God echt die tijd van gepassioneerde aanbidding nodig? Is Hij afhankelijk van de motiverende preek? De pianomuziek op de achtergrond? De ambiance en de verlichting in de zaal?

Of hebben wij die nodig?

En als wij dat nodig hebben, hoe voorkom je dan dat Gods werkelijke genezingskracht niet vermengd wordt met de psychologische effecten, die ‘onze manieren en trucjes’ ook teweegbrengen, zoals te zien  is in de theatershow van Derren Brown?

Zo maar wat vragen aan de hand van een YouTube-filmpje.

Praatmee

Beluister onze podcast

#373 Jeffrey & Petra van de Weetering over Israël, de kerk en geloven vanuit de schuilkelder
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Videoboodschap Wilkin van de Kamp: 3 betekenissen van geloof in de Bijbel

In een nieuwe overdenking legt Wilkin van de Kamp uit dat het Griekse woord pistis in het Nieuwe Testament drie verschillende dimensies van geloof beschrijft: geloof in God, geloof als vrucht en geloof als gave. Aan de hand van Efeziërs 2:8-9 laat hi

Roelof Ham
Video

Wat Habakuk ons vandaag leert: Roelof Ham neemt ons mee

In een video van Het Zoeklicht staat het Bijbelboek Habakuk centraal. Roelof Ham neemt ons mee naar het slot van dit bijzondere profetenboek: hoofdstuk 3. Daar ontdekken we dat Habakuk eindigt met een psalm - een loflied dat juist in donkere tijden t

'De Wereld Rond'
Podcast

Zendingswerker Kenneth Thijm deelt ervaringen in podcast

In de nieuwste aflevering van 'De Wereld Rond' horen we het bijzondere levensverhaal van Pastor Kenneth Thijm. Als jonge student kwam hij naar Nederland met het plan om vooral te genieten van het leven, maar God had een ander en beter plan. Samen met

Hans Alblas
Podcast

Wie nodig jij uit om Jezus te volgen? Beluister deze podcast

Het is zo’n bekend en aansprekend verhaal uit de kinderbijbel: Jezus die langs het meer van Galilea loopt en mensen roept om Hem te volgen. Vissers laten hun netten vallen. Hun boten. Hun zekerheden. En ze gaan. Wat is het, dat die uitnodiging "Kom,

ds. H. Korving
Video

Terugkijken: ds. Korving beantwoordt Refoweb-vragen

In de nieuwste aflevering van Pastorie online, het programma van Refoweb.nl bij de Reformatorische Omroep, gaat ds. H. Korving in op drie veelgestelde, maar vaak ook ingewikkelde geloofsvragen. Wat betekent het werkelijk dat God in de doop zegt: “Ik

Paus Franciscus
Nieuws

Turkse man met IS-lidmaatschap in Nederland opgepakt om moordplan paus

In Nederland is een 45-jarige man van Turkse afkomst aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij een plan om de inmiddels overleden paus Franciscus te vermoorden. Dat meldt de Italiaanse politie aan persbureau ANSA. Hoewel de man eind april al op

Politie
Nieuws

Politie: 'Brand katholieke kerk in Gilze mogelijk aangestoken'

Op dinsdagavond brak er brand uit in de katholieke Sint Petrus’ Bandenkerk in het Brabantse Gilze, waarbij aanzienlijke schade is ontstaan. Volgens de politie is het mogelijk dat de brand opzettelijk gesticht is. Dat melden diverse media. Die brand w

Vrouw
Persbericht

4.000 kerken ontvangen brochure over miskraam en stilgeboorte

Eén op de vier vrouwen krijgt te maken met een verlies in de zwangerschap. Er heerst nog veel onwetendheid hoe om te gaan met een miskraam of stilgeboorte. Schreeuw om leven publiceert daarom een brochure over het christelijk omgaan met miskraam en s

Meerartikelen

Kamer
Persbericht

Protestants Nederland waarschuwt voor wetsvoorstel: 'Bedreiging voor pastorale zorg'

De vereniging Protestants Nederland waarschuwt dat het wetsvoorstel tot strafbaarstelling van conversiehandelingen een bedreiging vormt voor pastorale zorg. Volgens de vereniging is de wet zo geformuleerd dat ook pastorale gesprekken tot strafrechtel

TU
Persbericht

George Harinck onderscheiden met Kuyperprijs 2026

Dr. George Harinck, gerenommeerd historicus, wetenschapper en rector magnificus van de Theologische Universiteit Utrecht, is onderscheiden met de Abraham Kuyper Prize for Excellence in Reformed Theology and Public Life. De Kuyperprijs, ingesteld in 1

Belder
Opinie

Hoe Jeruzalem een lastige steen des aanstoots is en blijft

Jeruzalem is een lastige steen. Een hinderlijke steen. Een steen die uit de weg geruimd moet worden. De volken zullen zich aan hem stoten en zich aan hem vertillen. Ze zullen zichzelf aan haar verwonden. Het valt allemaal te lezen bij de profeet Zach

Vlag Soedan
Nieuws

Soedanese politie arresteert vijf christenen tijdens rouwdienst

In Soedan zijn vijf Zuid-Soedanese christenen gearresteerd tijdens een rouwdienst. Dat melden diverse kerkleiders. Op 16 augustus viel de politie een rouwdienst binnen in Noord-Khartoum. Pastor Peter Perpeny van de Presbyteriaanse Kerk van Soedan en

Júlia Herku
Video

Jonge Theoloog des Vaderlands Júlia Herku te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is Júlia Herku te gast in Hour of Power. Deze jonge theologe heeft een grote passie voor Gen Z en zoekt via kunst het gesprek met hen over diepe levensvragen, zoals: wat betekent het om persoonlijk in God te geloven?  Kijk komende z

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK-predikant waarschuwt voor een geloof zonder kennis

Kennis zonder geloof is dood, maar geloof zonder kennis is net zo ernstig. Zo stelde ds. A. van der Zwan in een recente preek over 2 Petrus 1. De CGK-predikant uit Dordrecht wees erop dat we hiervoor juist in onze tijd op onze hoede moeten zijn en ui

Gevangenis
Nieuws

Man vernielt Amerikaanse kerk uit woede tegen God

In de Amerikaanse staat Wisconsin is een man aangehouden vanwege het vernielen van een kerk. Volgens de politie stelde de man tijdens zijn verhoring dat hij “heel boos op God” was en daarom de kerk vernielde. De 35-jarige Jute T. Handrick sloeg vorig

Huwelijksproblemen
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller erkent: “We hebben eigenlijk geen huwelijk meer”

Een vrouw die al meer dan tien jaar getrouwd is, deelde in de vragenrubriek van Refoweb haar aangrijpende verhaal. Haar man, bij wie autisme is vastgesteld, heeft zich steeds verder van haar verwijderd. Hij slaapt niet meer naast haar, vindt haar nie

Samuël
Video

Waarom rationaliteit niet kan bestaan zonder God

In deze video van ChristenDOM? legt Samuël uit waarom rationaliteit volgens hem onmogelijk is zonder God. Vanuit een verrassend perspectief, gebaseerd op inzichten uit de natuurkunde, laat hij zien hoe geloof en logica onlosmakelijk met elkaar verbon

 prof. dr. Herman Selderhuis
Video

Herman Selderhuis over invloed van de kerk op Nederlandse geschiedenis

De kerk heeft een diep stempel gedrukt op de Nederlandse geschiedenis. In deze video vertelt prof. dr. Herman Selderhuis over het Handboek Nederlandse Kerkgeschiedenis; een volledig herzien en rijk geïllustreerd standaardwerk. Het laat zien hoe de ke

Anne Borkent
Podcast

Terugluisteren: Anne Borkent nodigt uit tot rust aan Jezus’ voeten

In een wereld vol haast en rumoer nodigt Aan de voeten van Jezus van Anne Borkent je uit om even stil te staan. Dit 40-dagenboek helpt je om dagelijks tijd te nemen om te bidden met de Bijbel, te luisteren naar Jezus en dichter bij Hem te komen. Juis

Ds. H. Polinder
Preekverslag

Ds. Polinder wijst predikanten op essentiële taak: “Wees een rover van de hel”

"Hebben we nog voor ogen dat we vissers van mensen zijn? Bidden we dat de Heere ons werk zo gebruiken wil dat we een rover van de hel zijn?", aldus ds. H. Polinder. De CGK-predikant stond deze week tijdens de Haamstedeconferentie stil bij Johannes. V