De evangelische beweging is geen dwaling

Opinie Ds. M. Klaassen
Ds. M. Klaassen

Mijn artikel over Opwekking in het Reformatorische Dagblad deed de nodige stof opwaaien. De keuze van Cvandaag.nl om mijn artikel als ‘aanval’ te betitelen droeg daar mogelijk aan bij. In het oorspronkelijke artikel in het RD ging het echter om ‘evenwicht’. Naast bijval kreeg ik nogal wat afwijzende reacties vanuit Opwekkingsminnend Nederland. Daarom, bij wijze van afsluiting, een paar (hopelijk) verhelderende opmerkingen, in de hoop dat dit het ‘evenwicht’ weer wat herstelt.

Ik kreeg de vraag nogal eens gesteld of ik ook contact had opgenomen met de organisatie van Opwekking. Nee, dat heb ik niet. Mijn artikel was niet gericht tot de organisatie, maar tot de achterban die ik vertegenwoordig: het reformatorische gedeelte van de kerk in Nederland. Vandaar de plaatsing in het Reformatorisch Dagblad. Het artikel was een samenvatting van een stuk dat ik schreef voor de kerkbode van de Hervormde gemeente Arnemuiden. Ik schreef dit als achtergrond en toelichting bij een aantal opmerkingen die ik in een preek gedaan had en waarin ik wat kritische kanttekeningen plaatste bij Opwekking. Mijn doelgroep was dus niet zozeer de evangelische beweging (wat dat dan ook mag zijn), maar de reformatorische gezindte (waarvan, zoals ik schrijf, een deel ook Opwekking bezoek). Hen wilde ik aan het denken zetten.

Al jaren luister ik mee, heb goede dingen en minder goede dingen gehoord, maar dit keer vond ik, met name bij de genezingsdienst, dat er bijbelse grenzen overtreden werden. Dat noopte me ertoe dit te schrijven. Het is mijn bijbelse roeping alle dingen te onderzoeken, te beoordelen, het goede te behouden en (soms) ook het verkeerde te veroordelen. Dat is niet in tegenspraak met het ‘oordeelt niet’ – zoals sommige mensen mij tegenwierpen. Waar Jezus voor waarschuwt is een ondoordacht oordeel. Het kan echter niet betekenen dat je nooit zou mogen/moeten oordelen. Waarom zou Paulus anders zo vaak dwaalleer en misvattingen bestrijden/weerleggen? En kijk eens wat Jezus zegt over de Farizeeen en Schriftgeleerden! In mijn hoedanigheid van dienaar van het Woord en theoloog is het soms mijn roeping dingen aan de orde te stellen. Uiteraard moet dat in liefde gebeuren.

Ik heb niet beweerd dat de evangelische beweging een dwaling is, wel dat zij dwalingen bevat. Overigens even goed als bepaalde gereformeerde stromingen!

Geen dwaling
Ik heb niet beweerd dat de evangelische beweging een dwaling is, wel dat zij dwalingen bevat. Overigens even goed als bepaalde gereformeerde stromingen! Maar dat laat onverlet dat ik mijn hand er voor in het vuur durf te steken dat de gereformeerde traditie de rijkste verwoording van het bijbelse geloof bevat, in de lijn van Paulus, Augustinus en andere groten in Gods Koninkrijk. De gereformeerde theologie doet het meest recht aan het genade alleen, geloof alleen, Christus alleen, de Schrift alleen.

Ik ben er van overtuigd dat er een en ander niet deugt in de evangelische beweging. Wie rustig Johannes 3 en Romeinen 9-11 leest, zal moeten constateren dat thema’s als verkiezing, de eenzijdige genade van God, de noodzaak van wedergeboorte, de beleving van ellende, verlossing en dankbaarheid niet of onvoldoende aan de orde komen. Als dat onkunde is, is het tot daar aan toe. Als dat bewust is, is het veel erger. Overigens betekent dit niet dat mensen geen oprecht christen kunnen zijn. Mensen kunnen in onwetendheid dwalen, terwijl ze de Heere vrezen en liefhebben. Daarom ben ik er ook van overtuigd dat God Zijn kinderen heeft onder mensen uit de evangelische beweging. We kunnen leren van hun openheid, hun vrijmoedig getuigenis etc.

‘Gereformeerd’ en ‘opwekking’ bijt elkaar niet. Integendeel! De grootste opwekkingspredikers uit de geschiedenis waren calvinisten. Edwards, Whitefield en Spurgeon waren allen gereformeerd in hun overtuigingen en zagen hun bediening rijk gezegend met een grote oogst. Ik heb geen moeite met opwekking (integendeel, daar zie ik naar uit), maar laat het dan wel een opwekking zijn die voldoet aan bijbelse maatstaven. De opwekkingen uit de tijd van de genoemde predikers gingen gepaard met een diep besef van Gods heiligheid en majesteit, een daaraan gepaard oprecht berouw en schuld belijden. Wie een voorbeeld daarvan wil lezen, kan te rade bij het pas verschenen boek over de opwekking in Korea uit 1907 toen de Heilige Geest met kracht neerdaalde en de gebeurtenissen van Pinksteren zich leken te herhalen: ‘Op maandag tussen de middag kwamen we als zendelingen bij elkaar en riepen ernstig tot God. Geestelijk waren we een en we weigerden God te laten gaan tenzij Hij ons zegende. Deze avond was geheel anders. Iedereen die de kerk binnenkwam, voelde dat de ruimte vol was van Gods aanwezigheid (…). Na een korte preek leidde Lee de samenkomst en riep op tot gebed. Er begonnen zoveel mensent tegelijk te bidden, dat Lee zei: ‘Als jullie graag zo willen bidden, laat dan iedereen bidden’. Het effect was onbeschrijfelijk. Het was geen verwarring. Er lag een sterke harmonie in het geluid en in de geest. Zielen voegden zich samen, in beweging gebracht door een onweerstaanbare drang om te bidden. Het gebed klonk als het geluid van vele wateren, een oceaan van gebed beukte op de troon van God. Het waren niet vele gebeden, maar het was één gebed, geboren uit één Geest, gericht tot één Vader in de hemel. (…) Toen het gebed verderging, kwam er een zware geest van berouw over de zonde over de aanwezigen. Aan één kant begon iemand te huilen en een moment later huilde de hele menigte (…) De ene na de andere man stond op, belijd zijn zonden, brak en huilde. Hij gooide zichzelf dan op de vloer, sloeg met zijn vuisten op de grond in grote zielsangst vanwege de overtuiging. (…) Het effect van honderden mannen die samen hardop baden, is onbeschrijfbaar. Steeds na een volgende belijdenis, begonnen ze oncontroleerbaar te huilen. We huilden allemaal,we konden het niet inhouden. Zo ging de bijeenkomst door tot twee uur in de morgen, met belijdenis, geween en gebed’ (W. Blair en B. Hunt, De opwekking in Korea en het lijden dat volgde, Apeldoorn 2016, 80-81).

Wie bekend is met de geschiedenis van opwekkingen, weet dat er veel kaf onder het koren bleek te zijn

Kaf onder het koren
Wie bekend is met de geschiedenis van opwekkingen, weet dat er veel kaf onder het koren bleek te zijn. Indrukwekkende belijdenissen, tranen, emoties en enthousiasme bleek later van voorbijgaande aard. Reden dat grote opwekkingspredikers als Jonathan Edwards zich zorgvuldig bezonnen op de aard van religieuze gevoelens. Ja, er is geen geloof zonder gevoel, maar niet alle gevoel is geloof. Niet alle werk van de Geest is zaligmakend (iets wat Jezus in de gelijkenis van zaaier overigens ook leerde). Dat kan ons leren voorzichtig en behoedzaam te zijn en niet teveel waarde te hechten aan indrukwekkende woorden, diepe emoties e.d. Een wijs advies vroeger was om het nog eens te laten ‘overzomeren’ en ‘overwinteren’. Aan de vruchten zul je uiteindelijk de boom kennen.

De Bijbel laat duidelijk zien dat het mogelijk is God ook op een verkeerde wijze te dienen en te aanbidden. De geschiedenis van Nadab en Abihu, de zonen van Aäron die met ‘vreemd vuur’ voor Gods aangezicht verschijnen, is daar een duidelijk voorbeeld van (Lev. 10). Zij roepen daarmee Gods toorn over zich uit. Ook vandaag is het zeer wel mogelijk om God op een verkeerde manier te dienen. Om die reden heeft John MacArthur in zijn boek ‘Strange Fire’ recent allerlei excessen in de charmatische beweging aan de orde gesteld (waaronder ‘fake healings’).

Gebedsgenezing is een moeilijk onderwerp. Ik geloof dat God bij machte is te genezen. Ik geloof ook dat genezing iets is wat in je eigen gemeente plaats kan vinden. Dat is de plek waar God je geplaatst heeft en waar mensen voor je kunnen bidden. Worden er mensen genezen in genezingsdiensten? Het is niet aan mij om dat te ontkennen. Maar is alle genezing ook echt genezing? Wat is de rol van je psyche op zo’n moment? Kan het zijn dat mensen door de emotie van het moment, de geweldige (psychische druk) ineens uit een kramp schieten die hen lange tijd bezet heeft gehouden? Als een arts een genezing medisch kan bevestigen, geloof ik dat er sprake is van een genezing. Ook bij een genezingsdienst. Maar dan is het nog de vraag of het de bedoeling is. Deden Paulus en Petrus het zo? Of is gebed iets wat eerst en vooral in de eigen gemeente hoort plaats te vinden? Ik denk het laatste.

Spijt
Tot slot: Als ik onverhoopt mensen bezeerd heb met mijn opmerkingen, dan spijt me dat. Ik heb het verlangen de waarheid te delen in liefde. Maar ‘liefde’ betekent niet een klakkeloos aanvaarden van alle dingen en ook niet dat we elkaar niet mogen corrigeren of soms ook waarschuwen. Dat was de bedoeling van mijn artikel. Eenheid is belangrijk, maar niet ten koste van de waarheid. Ik heb ieder lief die de waarheid liefheeft en ik verlang naar een toekomst waarin allen die Christus’ verschijning lief hebben gekregen, ongeacht hun kerkelijke achtergrond, Hem zullen aanbidden: de grote Zaligmaker van grote zondaren.

Ds. M. Klaassen is predikant van de hervormde gemeente in Arnemuiden. Lees hier het oorspronkelijke artikel van ds. M. Klaassen op de site van het Reformatorisch Dagblad.

Praatmee

Beluister onze podcast

#326 Jeffrey, Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens over LHBTI en een vergeten groep
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Ebrahim Raisi
Nieuws

Helikoptercrash Iraanse president was volgens rabbijnen een straf van God

De helikoptercrash van de Iraanse president Ebrahim Raisi was een straf van God. Dit beweren verschillende rabbijnen, nadat afgelopen maandag werd bevestigd dat Raisi is verongelukt. Ook minister van Buitenlandse Zaken Hossein Amir-Abdollahian is daa

Aminu
Nieuws

Nigeriaanse christen hangt doodstraf boven het hoofd; VN bemoeien zich met de zaak

Al sinds 2020 hangt de doodstraf boven het hoofd van de Nigeriaanse christen Yahaya-Sharif Aminu. Dit vanwege het delen van vermeend godslasterlijke teksten via WhatsApp. De teksten zouden beledigend zijn geweest voor de islam. Hij werd in 2020 veroo

Ruben Flach
Video

Opwekking-directeur Ruben Flach neemt op bijzondere wijze afscheid van Pinksterconferentie

Tijdens de samenkomst op maandagochtend nam Opwekking directeur Ruben Flach afscheid van de Pinksterconferentie. "De Pinksterconferentie is niet meer van Opwekking, maar van Nederland. Door God aan ons allemaal gegeven!", zo maakte hij duidelijk. Tij

sing-in Opwekking
Video

Terugkijken: duizenden christenen zongen op Pinksterzondag tot eer van God

Tienduizenden christenen waren afgelopen Pinksterzondag op Opwekking. Velen zongen gezellig mee tijdens de sing-in! De presentatie was in handen van Jurjen ten Brinke. Hij sprak ook bezoekers over hun favoriete liederen en het werk van de Heilige Gee

Arno van Engelenburg
Column

Zamiso: getuigen van je geloof mag ook een feestje zijn

Mijn vrouw, Dorien, heeft een moestuin en zij vindt het heerlijk om in de aarde te wroeten, zaadjes te zaaien, plantjes te verpotten en te verzorgen en om te oogsten. Voor de grap zeg ik weleens dat we, toen we het huis kochten, bij de notaris hebben

Chris Verhagen
Video

Christelijke apologeet waarschuwt tegen theologie van hypergenade

In deze onderstaande video staat Chris Verhagen, initiatiefnemer van Christelijke apologeet, stil bij het concept van "hypergrace theology", oftewel: hypergenade theologie. De invloed van hypergenade theologie is volgens hem merkbaar in de evangelisc

ds. J. A. van den Berg
Video

Stelt je huwelijkspartner teleur? Ds. Van den Berg heeft een boodschap

"Als je 't moeilijk vindt in het huwelijk omdat die ander tegenvalt, of je jezelf tegenvalt, denk dan aan de Heere Jezus. Denk aan wat Hij gedaan heeft. Hoe Hij alles heeft gegeven", zo vertelde ds. J. A. van den Berg onlangs in zijn preek met als th

Gerard de Korte
Podcast

Andries Knevel in gesprek met markante katholiek: Gerard de Korte

Het cliché wil dat protestanten de Bijbel uit hun hoofd kennen, terwijl katholieken het ‘boek der boeken’ nooit openslaan. Maar wat is daar van waar? Die vraag is het uitgangspunt van de podcast Het Gedeelde Woord. Andries Knevel voert daarin iedere

Meerartikelen

ceder
Nieuws

De geheime ontmoeting van CU-Kamerlid Don Ceder in Gaza met twee burgemeesters

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder was recent in Gaza. Daar maakte hij een van de meest indrukwekkende ontmoetingen van zijn leven mee, zo vertelde hij afgelopen week tijdens een debat in de Tweede Kamer over Gaza. Ceder sprak er met een Israëlische én

Evert Leeflang
Nieuws

Studiedag over christelijke toekomstverwachting

Bij de christelijke toekomstverwachting denken we al gauw aan de ideeën die we als christenen hebben over wat er in de toekomst gaat gebeuren. Maar is er meer te zeggen? Evangelisch College-docent Evert Leeflang gelooft van wel en heeft een boek gesc

Nigeria
Nieuws

Wederom priester ontvoerd in Nigeria

Voor de vierde keer in 2024 is er in Nigeria een priester ontvoerd. Het gaat om pater Basil Gbuzuo. Dat meldt de organisatie Kerk in Nood. Afgelopen jaar werden er in Nigeria in totaal 23 priesters ontvoerd. De internationale katholieke hulporganisat

Bert-Jan Ruissen
Opinie

Een oproep aan de EU: stop met het ondermijnen van het gezin!

Vorige week was de Week van het Gezin. Terecht is hier een speciale week voor, want het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Helaas lijkt de Europese Commissie dit belang niet te beseffen. Brussel ondermijnt juist de gezinnen, met voorstellen zo

GZB-lied 'Here i am, Lord'
Video

GZB vraagt middels nieuw lied 'Here I am, Lord' aandacht voor (uit)zending

Al ruim 100 jaar zendt de GZB mensen uit naar verschillende landen in de wereld. De afgelopen tijd blijven veel ‘zendingsvacatures’ echter onvervuld. Met een Pinkstercampagne hoopt de GZB het zendingsvuur (opnieuw) aan te wakkeren. Speciaal voor deze

William Boné
Preekverslag

Hoe geef je de Heilige Geest meer ruimte in je leven? William Boné antwoordt

“Wie zal mij verlossen van de strijd tegen de zonde? De Heilige Geest! Hij is mijn Helper, Advocaat, Raadgever en Trooster”, zo maakte William Boné duidelijk tijdens de Pinksterconferentie Opwekking. Tijdens zijn seminar ‘Leven door de Geest is leven

Ruben Flach
Preekverslag

Ruben Flach deelt indrukwekkende verhalen én doet indringende oproep tijdens pinksterpreek

"God zoekt mensen die vandaag op hun knieën gaan en zeggen; 'Heer wilt U het opnieuw doen? Wilt U het opnieuw doen door mij?' Dat stelt Ruben Flach tijdens de zondagochtenddienst van Opwekking. De directeur van de organisatie deelde indrukwekkende ve

Pete Greig
Preekverslag

Volgens Pete Greig maakt Gods aanwezigheid ons anders

Zoals Mozes ervoor koos niet zonder Gods aanwezigheid verder te gaan naar het beloofde land, moeten ook Nederlandse christenen steeds weer kiezen voor Gods nabijheid. Dat is de boodschap van de Britse voorganger en aanjager van de gebedsbeweging 24/7

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen vertelt over man die uit de homoscene stapte: "Gods Woord was raak"

"Hij is uit de homoscene gestapt en kwam tot geloof in de Heere Jezus. Op scholen vertelt hij nu wat voor grote dingen God in Zijn leven heeft gedaan. Dat is Gods genade, en dat kan ook in uw en jouw leven. Het kan echt voor de slechtsten, omdat God

Ani
Video

Ani's dochter raakte ernstig gewond bij inslag mortiergranaat: "Ik zag een vreselijke hoofdwond"

Tijdens de oorlog in Syrië raakt Maria, de nog jonge dochter van Ani, door een mortiergranaat ernstig gewond aan haar hoofd. Ani gaat samen met haar man en dochter een moeilijke tijd door. Hoewel het beter gaat, komen ze af en toe nog nieuwe probleme

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp legt uit dat eenheid in Christus verschil in leer en beleving overstijgt

"Onze individuele eenheid met Christus vormt de basis van onze gezamenlijke eenheid in Christus, daarom verbindt het avondmaal ons niet alleen met Hem maar ook met elkaar. De band van eenheid die verschil in leer en beleving overstijgt. We zijn broer

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt ziet antisemitisme angstvallig toenemen: "De geschiedenis lijkt zich te herhalen"

"De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn we misschien niet vergeten, maar de vraag is wel: hebben we onze lessen daaruit getrokken en doen we er vandaag ons voordeel mee? Want ondanks dat heel veel mensen roepen: ‘dat nooit meer’, lijkt de ge