Unieke vondst in Jeruzalem: zegel met Bijbelse naam ontdekt

Nieuws 4 augustus 2025 2 minuten Jeffrey Schipper
kleizegeltje
Temple Mount Sifting Project

Een piepklein kleizegeltje met een eeuwenoude inscriptie, maar met een grote betekenis, is onlangs ontdekt in Jeruzalem. De vondst werd gedaan door het Temple Mount Sifting Project, een archeologisch initiatief dat al ruim twintig jaar duizenden vrijwilligers laat helpen met het zeven van aarde van de Tempelberg. De inscriptie op het zegel verwijst mogelijk naar een dienaar van koning Josia; een van de rechtvaardige koningen van Juda uit het Oude Testament.

Het kleizegeltje, of bulla, dateert uit de tijd van de Eerste Tempel (ongeveer in de 7e eeuw voor Christus) en draagt een duidelijk leesbare inscriptie in oud-Hebreeuws schrift: “Behorend aan Yed[a‛]yah (zoon van) Asayahu.” Archeoloog Zachi Dvira sprak in The Times of Israel van een bijzondere ontdekking: “Het is pas de tweede keer in twintig jaar dat we een zegel vinden met zo’n volledige en leesbare tekst.”

De naam Asayahu is verwant aan de Bijbelse naam Asaja, een hofdienaar van koning Josia, zoals genoemd in 2 Koningen 22 en 2 Kronieken 34. In deze bijbelgedeelten lezen we hoe koning Josia diep geraakt wordt wanneer het wetboek van de HEER aan hem wordt voorgelezen. Uit ontzetting scheurt hij zijn kleren en geeft hij zijn dienaren - onder wie Asaja - de opdracht om de HEER te raadplegen.

Zo staat er geschreven: “Toen de koning de woorden van het wetboek hoorde, scheurde hij zijn kleren [...] en hij beval: ‘Ga, raadpleeg de HEER voor mij en voor het volk’” (2 Koningen 22:11-13). Hoewel het niet met zekerheid vaststaat dat het om deze Asaja gaat, is het aannemelijk dat het zegel toebehoorde aan iemand uit de koninklijke administratie. Zulke kleizegeltjes werden in die tijd gebruikt om goederen in opslagruimten te verzegelen.

Vondst met symboliek: vlak voor Tisha B’Av
De ontdekking van het zegel komt op een bijzonder moment: vlak voor Tisha B’Av, de negende dag van de Joodse maand Av. Dit is de rouwdag waarop de vernietiging van zowel de Eerste als de Tweede Tempel wordt herdacht. Archeoloog Dvira noemt het opvallend dat juist nu deze vondst werd gedaan: “Het herinnert ons aan de diepe wortels van het Joodse volk in Jeruzalem.”

Toeval of voorzienigheid?
De vondst werd gedaan door vrijwilliger Mordechai Ehrlich, die in een emmer met botmateriaal iets opmerkte. “Het leek op een bot, had de kleur van een bot, maar hij zag dat het van klei was en merkte een inscriptie op”, aldus Dvira. Dankzij moderne technieken zoals Reflectance Transformation Imaging (RTI) kon het object nauwkeurig worden bestudeerd. Zulke technologie maakt het mogelijk om zelfs de kleinste details van artefacten zichtbaar te maken.

Door het zorgvuldig zeven van aarde van de Tempelberg zijn inmiddels ruim een half miljoen voorwerpen ontdekt. Veel van deze vondsten, zoals dit kleizegeltje, hebben een directe link met de Bijbelse tijd. Dvira: “Waar vroeger de meeste kleizegeltjes van de antiekmarkt kwamen, zien we nu dankzij gecontroleerde opgravingen een veel grotere toename in authentieke vondsten.”

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlOpvoedenGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Handen rond de Holy Bible
Nieuws

Christelijke organisaties slaan alarm over mogelijk Brits verbod op conversietherapie

Drie Britse christelijke organisaties maken zich grote zorgen over een wetsvoorstel dat conversietherapie moet verbieden. Volgens hen gaat de wet veel te ver en kunnen zelfs gewone gesprekken tussen ouders en kinderen of tussen voorgangers en...

Jan van den Bosch en Wilfred Krols
Getuigenis

Wilfred Kols zondag te gast in Hour of Power: "In de isoleercel vond ik Jezus"

Hij stal, verkocht drugs en ging voor jaren de cel in. De Molukse Wilfred Krols beleefde een radicale ommekeer toen hij in de isoleercel Jezus vond. Je ziet het zondag in Hour of Power: om 8 en 9 uur op RTL5 en om 17 uur op Family7.

Patriarch Bartholomeus
Nieuws

Orthodoxe patriarch hekelt Russische kerkleiders: “Ze noemen de oorlog heilig”

De orthodoxe patriarch Bartholomeus heeft fel uitgehaald naar Russische kerkleiders die de oorlog tegen Oekraïne verdedigen. Volgens hem misbruiken zij het christelijk geloof om het geweld te rechtvaardigen. “Ze noemen het een heilige oorlog en...

Aardbeving Venezuela
Nieuws

CGK haalt ruim 110.000 euro op voor slachtoffers aardbevingen Venezuela

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben inmiddels ruim 110.000 euro ingezameld voor de slachtoffers van de zware aardbevingen die Venezuela afgelopen juni troffen. Via partnerorganisaties wordt noodhulp geboden aan gezinnen die hun huis...

Watervoorziening Oekraïne
Nieuws

Medair ontvangt vier miljoen euro voor herstel watervoorziening in Oekraïne

Medair Nederland, de Nederlandse fondsenwervende partner van hulporganisatie Medair, heeft via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een bijdrage van vier miljoen euro toegekend gekregen voor het herstel van de watervoorziening in het...

Adam Hamilton
Nieuws

Invloedrijke Amerikaanse dominee onder vuur na uitspraken over maagdelijke geboorte Jezus

De invloedrijke Amerikaanse predikant Adam Hamilton vindt dat christenen niet per se in de maagdelijke geboorte van Jezus hoeven te geloven om gered te worden. Dat schrijft The Christian Post. De uitspraken van Hamilton leiden tot kritiek van...

Paul Cherryseed en Ilse Roskam
Interview

Ilse brengt bijzonder eerbetoon aan overleden man Paul: "Ik bad tot de laatste nacht voor zijn genezing"

Het wordt een bijzonder eerbetoon. Een jaar geleden verloor Ilse Roskam haar man, muzikant Paul Cherryseed, aan kanker. Ze had tot de laatste nacht voor zijn genezing gebeden. Het concert woensdag 'Wonder of Tomorrow' moet een vrolijk eerbetoon en...

Roberto Rosso
Persbericht

Christelijk festival in Katwijk biedt alternatief voor Halloween: ‘Feest van het Licht’

Op zaterdag 31 oktober staat Tripodia in Katwijk aan Zee in het teken van het interkerkelijke festival Waves of Praise. Met livemuziek, creatieve workshops, kinderactiviteiten en een christelijk dancefestival wil initiatiefnemer Amerike Verdoes een...

Meerartikelen

Ds. W. M. Dekker
Interview

Ds. Dekker over zijn weg tot het ambt: “Roeping groeit nog iedere dag”

Wie ds. W. M. Dekker vraagt wanneer God hem tot het ambt riep, krijgt geen verhaal over een plotselinge ervaring of een onmiskenbare stem uit de hemel. Zijn roeping groeide. Sterker nog: het besef geroepen te zijn, werd naar eigen zeggen juist ná...

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

De wederkomst van Christus ligt al verborgen in Leviticus

God openbaart Zich in de Bijbel als ‘Hij die is en die was en die komt’. Maar wat betekent dat laatste precies? In de tweede aflevering van zijn columnreeks onderzoekt theoloog Willem J. Ouweneel hoe de wederkomst van Christus volgens hem al wordt...

Jordaanse stad Karak
Nieuws

Schutters openen vuur in kerk Jordanië: zeker zeven doden en tientallen gewonden

Bij een schietpartij in een kerk nabij de Jordaanse stad Karak zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen en raakten in ieder geval 34 anderen gewond. Dat meldt de Jordaanse televisiezender Al-Mamlaka. Drie gewapende mannen zouden tijdens een...

Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mattheüsevangelie uitgelegd en toegepast tijdens Winter Bijbeluren in Jaarsveld

Schatgraven in het Bijbelboek Mattheüs. Dat is de insteek van de Winter Bijbeluren in Jaarsveld. Ds. K. H. (Karel) Bogerd verzorgt opnieuw een aantal Winter Bijbeluren. Ds. Bogerd kreeg in de Friese Wouden bekendheid als Bijbeluitlegger tijdens...

De band Abrupt Demise, die ook optreedt
Nieuws

SGP ontstemd over 'godslasterend' metalfestival in jongerencentrum: “Dit doet pijn”

Het metalfestival Disciples of Blasphemy zorgt voor discussie in Bodegraven. De plaatselijke SGP heeft bezwaar tegen het evenement, dat op 7 november wordt gehouden in jongerencentrum De Zon. Fractievoorzitter Jacob Biemond vindt het ongepast dat een...

Geld
Nieuws

Man berooft bank 'in de naam van Jezus' en belt daarna zijn voorganger op

Een 37-jarige man uit de Amerikaanse staat Alaska heeft schuld bekend aan een opmerkelijke bankoverval. Dat schrijft The Christian Post. Deshalon Bosha Jelks beroofde in februari dit jaar een bank in Anchorage. Daarbij overhandigde hij een briefje...

Vrouw in bed met arts
Nieuws

Tienduizenden Nederlanders steunen voorstel voor ruimere euthanasiewet: Tweede Kamer gaat in debat

Moet iemand zelf kunnen bepalen wanneer zijn leven eindigt, ook als hij volgens de wet niet in aanmerking komt voor euthanasie? Die vraag komt opnieuw op tafel in de Tweede Kamer. Tienduizenden Nederlanders tekenden een burgerinitiatief dat hiertoe...

Pro-abortusdemonstranten in Krakau
Nieuws

Pools parlement stemt voor versoepeling abortuswet, bisschop waarschuwt voor gevolgen

Het Poolse parlement heeft ingestemd met twee voorstellen om de abortuswet te versoepelen. Dat schrijven diverse media. Als het aan een kleine meerderheid ligt, moet abortus weer mogelijk worden als een ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft....

Amin Ismail
Nieuws

Soedanese christen vrijgelaten uit beruchte gevangenis, maar loopt nog gevaar

De Soedanese christen Amin Ismail is na ruim een jaar gevangenschap vrijgelaten uit de beruchte Kobar-gevangenis in Khartoem. Dat meldt mensenrechtenorganisatie International Christian Concern (ICC). Hoewel Ismail inmiddels op een veilige plek in...

Tiktok
Nieuws

Zes jonge christenen vast in Egypte na TikTok-parodie op biddende moslimgevangenen

Zes jonge christenen zitten in Egypte vast vanwege een video op TikTok. Dat schrijft Alliance Defending Freedom (ADF). De jongeren, van wie er één minderjarig is, speelden een scène na uit de Egyptische komediefilm Khalawis. Daarin proberen...

Ds. C. R. van der Toorn
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Rotterdam (Kralingse Veer) beroept ds. C. R. van der Toorn

De hersteld hervormde gemeente te Rotterdam (Kralingse Veer) heeft een beroep uitgebracht op ds. C. R. van der Toorn (foto). De predikant moet in de Laankerk ds. F. van Binsbergen opvolgen. Laatstgenoemde predikant is sinds september 2025 predikant...

Drs. Marjolein de Bruin
Interview

Christelijke arts over levenseinde: "Als christen houd je in het sterven ook hoop"

In de medische wereld is steeds meer mogelijk. Betekent dat ook dat we alles moeten doen? Drs. Marjolein de Bruin, specialist ouderengeneeskunde bij de christelijke zorgorganisatie Accolade Zorg, spreekt met patiënten over behandelkeuzes, angst...