Unieke vondst in Jeruzalem: zegel met Bijbelse naam ontdekt

Nieuws 4 augustus 2025 2 minuten Jeffrey Schipper
kleizegeltje
Temple Mount Sifting Project

Een piepklein kleizegeltje met een eeuwenoude inscriptie, maar met een grote betekenis, is onlangs ontdekt in Jeruzalem. De vondst werd gedaan door het Temple Mount Sifting Project, een archeologisch initiatief dat al ruim twintig jaar duizenden vrijwilligers laat helpen met het zeven van aarde van de Tempelberg. De inscriptie op het zegel verwijst mogelijk naar een dienaar van koning Josia; een van de rechtvaardige koningen van Juda uit het Oude Testament.

Het kleizegeltje, of bulla, dateert uit de tijd van de Eerste Tempel (ongeveer in de 7e eeuw voor Christus) en draagt een duidelijk leesbare inscriptie in oud-Hebreeuws schrift: “Behorend aan Yed[a‛]yah (zoon van) Asayahu.” Archeoloog Zachi Dvira sprak in The Times of Israel van een bijzondere ontdekking: “Het is pas de tweede keer in twintig jaar dat we een zegel vinden met zo’n volledige en leesbare tekst.”

De naam Asayahu is verwant aan de Bijbelse naam Asaja, een hofdienaar van koning Josia, zoals genoemd in 2 Koningen 22 en 2 Kronieken 34. In deze bijbelgedeelten lezen we hoe koning Josia diep geraakt wordt wanneer het wetboek van de HEER aan hem wordt voorgelezen. Uit ontzetting scheurt hij zijn kleren en geeft hij zijn dienaren - onder wie Asaja - de opdracht om de HEER te raadplegen.

Zo staat er geschreven: “Toen de koning de woorden van het wetboek hoorde, scheurde hij zijn kleren [...] en hij beval: ‘Ga, raadpleeg de HEER voor mij en voor het volk’” (2 Koningen 22:11-13). Hoewel het niet met zekerheid vaststaat dat het om deze Asaja gaat, is het aannemelijk dat het zegel toebehoorde aan iemand uit de koninklijke administratie. Zulke kleizegeltjes werden in die tijd gebruikt om goederen in opslagruimten te verzegelen.

Vondst met symboliek: vlak voor Tisha B’Av
De ontdekking van het zegel komt op een bijzonder moment: vlak voor Tisha B’Av, de negende dag van de Joodse maand Av. Dit is de rouwdag waarop de vernietiging van zowel de Eerste als de Tweede Tempel wordt herdacht. Archeoloog Dvira noemt het opvallend dat juist nu deze vondst werd gedaan: “Het herinnert ons aan de diepe wortels van het Joodse volk in Jeruzalem.”

Toeval of voorzienigheid?
De vondst werd gedaan door vrijwilliger Mordechai Ehrlich, die in een emmer met botmateriaal iets opmerkte. “Het leek op een bot, had de kleur van een bot, maar hij zag dat het van klei was en merkte een inscriptie op”, aldus Dvira. Dankzij moderne technieken zoals Reflectance Transformation Imaging (RTI) kon het object nauwkeurig worden bestudeerd. Zulke technologie maakt het mogelijk om zelfs de kleinste details van artefacten zichtbaar te maken.

Door het zorgvuldig zeven van aarde van de Tempelberg zijn inmiddels ruim een half miljoen voorwerpen ontdekt. Veel van deze vondsten, zoals dit kleizegeltje, hebben een directe link met de Bijbelse tijd. Dvira: “Waar vroeger de meeste kleizegeltjes van de antiekmarkt kwamen, zien we nu dankzij gecontroleerde opgravingen een veel grotere toename in authentieke vondsten.”

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

zimbabwe
Nieuws

Zimbabwaanse christenen verzetten zich tegen nieuwe abortuswet

De christelijke gemeenschap in Zimbabwe verzet zich tegen een nieuw wetsvoorstel dat abortusbeperkingen aanzienlijk zou versoepelen. Het wetsvoorstel, genaamd de Medical Services Bill, is al door de Nationale Vergadering aangenomen en ligt nu ter goe

Nigeriaase pastor
Nieuws

7 christenen vermoord bij aanval op Nigeriaanse mijn

Zeven christelijke mannen zijn in de vroege uren van donderdag 22 januari om het leven gekomen bij een gecoördineerde aanval door vermoedelijke Fulani-milities in Nigeria. De aanval vond plaats bij een mijnlocatie in de Kuru-gemeenschap, gelegen in h

India
Nieuws

Indiase pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken

In het Dhenkanal-district van Odisha, India, heeft een groep hindoenationalisten een pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken. Dit gebeurde na beschuldigingen van gedwongen bekeringen van hindoes tot het christendom. Het incident,

CGK-situatie
Nieuws

CGK-regio Amersfoort zoekt uitweg uit impasse met tijdelijke herindeling van classes

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) in de regio Amersfoort hebben een opvallend voorstel gedaan om het vastgelopen kerkelijk leven weer op gang te brengen. Behoudende en meer progressieve gemeenten zouden tijdelijk van classis wisselen, zodat

minnea
Nieuws

Onrust in Minneapolis mogelijk catastrofaal voor kerken

Kerken in Minneapolis maken zich zorgen door de onrust die de stad al weken zijn greep heeft. Zo waarschuwde een Spaanse pastor deze week dat zijn kerk mogelijk gedwongen wordt te sluiten. Dit komt door de angst voor deportaties na recente invallen d

antisemitsme
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over toenemend antisemitisme in klaslokalen

De SGP heeft schriftelijke Kamervragen gesteld over het toenemende antisemitisme in Europese en Nederlandse klaslokalen. Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer vragen de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs om opheldering en actie, na

Coastal Family Church
Nieuws

Kerk in Florida vecht verbod op samenkomsten aan bij hoger beroep

Een kerk in de Amerikaanse staat Florida is in hoger beroep gegaan tegen een rechterlijk bevel dat haar verbiedt om samen te komen voor erediensten op het eigen terrein. Het gaat volgens CBN News om Coastal Family Church in Flagler Beach. Predikant R

Taysir Abu Saada en Emanuel Shahaf
Interview

‘Zalig de vredestichters’: een Palestijn en een Jood over liefde voor de vijand

Taysir Abu Saada, Palestijn en ex-moslim, schreef samen met een Joodse vriend, Emanuel Shahaf, het boek Nieuwe hoop op vrede. Hierin komen zij met een uitgewerkt plan voor Israël als een federale staat waarin plaats is voor zowel Joden als Palestijne

Meerartikelen

Jeffrey Schipper
Hoofdredactioneel commentaar

Waarom Iran voor christenen geen ver-van-ons-bed-show is

Alle schijnwerpers zouden op dit moment gericht moeten zijn op een land, waar een duivels regime regeert: Iran. De islamisten hebben daar vreedzame demonstranten de oorlog verklaard. Het resultaat: naar schatting 36.000 doden in twee dagen (8 en 9 ja

Bijbelstudie
Nieuws

Duizenden in Midden-Oosten zoeken Jezus maar begeleiding blijft achter

Christelijke leiders die werkzaam zijn in het Midden-Oosten zien een opvallende toename van geestelijke openheid. Duizenden mensen tonen interesse in het christelijk geloof en verkennen voor het eerst het leven met Jezus. Tegelijk klinkt er een dring

Martin Koornstra
Column

In het Koninkrijk van God is geen concurrentie

Concurrentie en rivaliteit hebben diepe sporen getrokken in de kerkgeschiedenis. Martin Koornstra groeide op midden in een dynamische bedieningswereld, waarin leiders hun plek en achterban fel verdedigden. In dit persoonlijke artikel deelt hij hoe er

Egypte
Nieuws

Egypte introduceert betaald paasverlof voor christelijke werknemers, maar kan op kritiek rekenen

Een nieuw besluit in Egypte, dat christelijke werknemers in de privésector betaald verlof toekent tijdens Pasen, heeft geleid tot gemengde reacties. Terwijl de internationale juridische organisatie ADF International de maatregel als een stap voorwaar

Mahan en Mozhan Motahari
Nieuws

Iraanse christelijke zussen niet langer vast in Amerika, zaak duurt wel voort

Twee Iraanse christelijke zussen, Mahan (38) en Mozhan Motahari (31), zijn vrijgelaten uit federale detentie in de Verenigde Staten. De vrouwen waren vorige maand door Amerikaanse immigratieautoriteiten aangehouden: ze zouden het land niet rechtmatig

SGP-partijdag
Nieuws

Steeds meer vrouwen verkiesbaar voor SGP bij gemeenteraadsverkiezingen

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart staan in zeker negen gemeenten voor het eerst vrouwen op de kandidatenlijst van de SGP. In totaal zijn in achttien gemeenten één of meer vrouwelijke kandidaten verkiesbaar namens de partij. Daarmee

Adriënne Mendrik
Interview

Wat betekent het om een neurodiverse christen te zijn? Adriënne vertelt

Van jongs af aan kijkt Adriënne Mendrik al naar Hour of Power. Het programma vormt een rode draad in haar geloofsleven, juist in de jaren waarin ze ontdekte dat ze leeft met kenmerken van ADHD, dyslexie en hoogsensitiviteit. Die combinatie brengt uit

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie wil scherpere inzet tegen christenvervolging en voor geloofsvrijheid

De ChristenUnie presenteert vandaag een uitgebreide initiatiefnota waarin zij pleit voor een versterkte Nederlandse inzet tegen christenvervolging en voor de vrijheid van religie en levensovertuiging wereldwijd. Aanleiding is de zorgwekkende toename

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontdekte

Ds. V. S. van der Meer is sinds 2021 predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk. Maar zijn weg naar het predikantschap was zeker niet zonder obstakels. In de serie Getuigend Gesprek vertelt hij hoe hij als puber het uitgaansleven van Rotterdam ontde

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over vriendin die een zwaar auto-ongeluk meemaakte

Soms lijkt het alsof God zwijgt en de hemel van koper is, terwijl we juist om een antwoord verlegen zijn. Dat wordt indringend zichtbaar in het verhaal van een vriendin van Wilkin van de Kamp die na een zwaar auto-ongeluk in shock lag en niet merkte

Shawn Bolz
Nieuws

Leiding Bethel Church erkent fouten rond 'profeet' Shawn Bolz

De leiding van Bethel Church in de Amerikaanse stad Redding heeft publiekelijk schuld bekend na nieuwe onthullingen over 'profeet' Shawn Bolz. Volgens de kerk hebben leiders te laat en te onduidelijk gehandeld bij ernstige signalen over misleiding en

Jood in Jeruzalem
Interview

Messiasbelijdende Israëliër over 7 oktober, verdeeldheid en gemeenschap

“Israël is mijn thuisland, en ik zou echt nergens anders willen wonen,” zegt Tuvia Pollack en eigenlijk vindt hij de situatie in Europa veel enger. “Er zijn daar rellen, protesten en openlijke steunbetuigingen voor Hamas. De Europeanen die rond Oekra