Planned Parenthood biedt onder meer anticonceptie, soa-tests, zwangerschapsbegeleiding en - in veel staten - ook abortussen aan. Voorstanders zien het als een belangrijke zorgverlener, vooral voor vrouwen met een laag inkomen. Tegenstanders, waaronder veel christenen, bekritiseren de rol van de organisatie in het uitvoeren van abortussen.

De zaak draaide om de vraag of de federale wet Medicaid-ontvangers het recht geeft om zélf hun zorgverlener te kiezen - inclusief organisaties die abortussen aanbieden. Volgens de Hoge Raad is dat niet het geval.

'Een wet biedt pas een afdwingbaar recht als die wet duidelijke en ondubbelzinnige taal gebruikt die wijst op het creëren van rechten', schreef rechter Neil Gorsuch in het meerderheidsbesluit. Hij kreeg bijval van vijf andere conservatieve rechters, waaronder Amy Coney Barrett en opperrechter John Roberts.

Tegengeluid uit minderheid
Rechter Ketanji Brown Jackson, gesteund door de progressieve rechters Elena Kagan en Sonia Sotomayor, was het daar niet mee eens. In haar minderheidsopinie stelde Jackson dat het recht op vrije keuze van zorgverlener wél wettelijk is vastgelegd.

'Het Congres maakte een bewuste keuze om Medicaid-ontvangers het recht te geven hun eigen zorgverlener te kiezen', schreef ze. 'De intentie van het Congres had niet duidelijker kunnen zijn.'

South Carolina nam eerder al actie
In 2018 gaf gouverneur Henry McMaster van South Carolina opdracht om de samenwerking met alle abortusaanbieders binnen Medicaid stop te zetten. Planned Parenthood, dat toen twee klinieken in de staat had, stapte daarop naar de rechter. De federale rechtbank gaf Planned Parenthood gelijk, en ook het hof van beroep bevestigde dat oordeel in maart 2024.

Rechter Harvie Wilkinson stelde toen: "Deze zaak draait om de vraag of het Congres een individueel afdwingbaar recht heeft toegekend aan Medicaid-patiënten om hun eigen zorgverlener te kiezen." Hij benadrukte dat toegang tot organisaties als Planned Parenthood voor veel moeders en baby's betaalbare en kwalitatieve zorg betekent.

Gevolgen voor andere staten
Met deze uitspraak kunnen ook andere conservatief bestuurde staten stappen ondernemen om abortusaanbieders uit hun Medicaid-programma’s te weren. De uitspraak is daarmee van grote betekenis voor het Amerikaanse zorglandschap én het voortdurende debat over abortus.