Racisme penetreerde Westers christendom

God13 augustus 2020 Steven Paas
Steven Paas

Protesten tegen racisme kunnen verzanden in uitingen van politieke correctheid en hypocrisie. Anti-racisme kan ook worden misbruikt als propaganda voor een revolutionaire ideologie, met een ander doel. We zien beelden van relschoppers die monumenten omverhalen, winkels plunderen, brand stichten en op andere manieren de gevestigde orde aanvallen.

Onlangs wees een Nederland parlementslid terecht op intellectuelen die zich ‘slaafs en kruiperig wentelen in schuldbesef’, om maar te laten zien hoe deugdzaam zij zich hebben bekeerd tot de nieuwe modieuze trend van anti-racisme, en op (zwarte) activisten die het gewelddadige marxisme aanhangen. De parlementariër geeft toe dat racisme ‘uit den boze’ is, maar hij haalt vooral uit naar het anti-racisme dat ‘vaak … uit den boze’ is.

Maar, in zulke geïsoleerde aanvallen op het anti-racisme mist de vereiste nuance. Zo blijft de vraag naar het onderscheid onbeantwoord: Wanneer deugt anti-racisme en wanneer niet? Om dat te weten, moeten we eerst kijken naar de aard van het racisme zelf. Want, lopen we anders niet het gevaar dat met het aan de kaak stellen van de onoprechtheid, de politieke kleur en de gewelddadigheid van sommige actievoerders tegen het racisme het wijd en diep verbreide euvel van het racisme zelf wordt gerelativeerd en veel verzet ertegen verdacht wordt gemaakt?

Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’.

Liefde voor alle volken
Racisme is namelijk een groot kwaad. Het is zonde tegen God. Racisten ‘vergoddelijken’ de natie van hun voorkeur (meestal hun eigen natie of ras) en zij ‘ontmenselijken’ andere groepen mensen of een bepaalde groep, die ze daardoor beroven van het beeld van God waarnaar Hij ze heeft gemaakt (Gen.1:26,27). Maar God niet wil dat het ene ras boven of onder het andere wordt geplaatst. Een van de ernstigste misvattingen in het verstaan van de Schrift is de gedachte dat God een particuliere positieve of negatieve discriminatie toepast op bepaalde categorieën mensen. Zo wordt Gods liefde voor Israël soms uitgespeeld tegen Zijn liefde voor de (andere) volken. Echter, vanaf het begin van de openbaringsgeschiedenis heeft God de hele mensheid lief. De hele schepping valt binnen de lichtkring van Zijn liefde.

Gods bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël als openbaringsmiddel is een uitdrukking van die liefde. Israëls verkiezing sluit Gods liefde voor de volken in (zie bijvoorbeeld de Psalmen 67 en 84 en het boek Jona). In Zijn handelen met Israël heeft God zijn liefde voor de wereld gedemonstreerd. Hetzelfde geldt overigens voor Zijn oordelen. Als Israël in het Oude Testament Gods liefde afwijst, volgen Zijn oordelen. Gods liefdevolle of genadige handelen en zijn straffende en oordelende handelen zijn demonstraties voor de wereld van alle tijden en plaatsen. Op die manier laat God ieder mens weten wie Hij is en wat Hij van ons verwacht.

Met bloed doordrenkt
Het racisme in de vanouds ‘christelijke’ Westerse wereld heeft zich op verschillende manieren geuit. Imperialisme, kolonialisme en extreem nationalisme traden op als bondgenoten ervan. Dichtbij op de eigen ‘blanke’ of ‘boreale’ continenten van Europa en Amerika en veraf op de continenten van de anders gekleurde rassen is de bodem doordrenkt van bloed door vele pogingen om volken te onderwerpen, uit te roeien of tot slavernij te brengen.

Antisemitisme en filosemitisme komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was.

Wie de geschiedenis kent, weet dat er niet maar één genocide tegen één volk is geweest, maar vele tegen vele volken.

Fatale loskoppeling
Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’. Daaronder versta ik elke poging om de bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël los te maken van Gods gerichtheid op de volken. Die loskoppeling is fataal, want zij leidt onvermijdelijk tot de veelbesproken maar weinig begrepen vervangingstheologie. Die religieuze theorie heeft zich naar twee schijnbaar tegengestelde kanten geuit: het verlagen of het verhogen van het Joodse volk ten opzichte van andere volken. Óf de volken vervangen Israël. Óf Israël vervangt de volken. Zo ontstaan de ideologieën van respectievelijk antisemitisme en filosemitisme.

Beide ideologieën komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was. Genoemde ideologieën zijn typerende aspecten ervan. Ze illustreren dat het Westerse racisme ten diepste religieus van aard is. De Schrift laat juist eenheid tussen de rassen zien (Ef. 2:14; Gal. 3:28). Het ontwaren van die samenhang doet ons beter begrijpen wie Christus is (Gal. 3:14-18) en geeft zicht op het geheim van de grootheid van God (Joh. 17:21; Ef. 3:6-10).

Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom.

Genezen
Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom. De onbijbelse gedachte dat een bepaald ras een exclusieve ‘goddelijke roeping’ zou bezitten, plaatst andere rassen lager op de ladder van Gods veronderstelde voorkeuren of prioriteiten. In feite is dit sociaal-Darwinisme in een christelijk jasje.

De schade die deze dwaling heeft aangericht is naar mijn overtuiging een belangrijke oorzaak van de terugval van kerk en geloof in het Westen. Wie als christen met de verlossende boodschap van Jezus Christus zijn of haar multiculturele wereld wil tegemoet treden, moet zich door Hem laten genezen van elke vorm van racisme.

Dr. Steven Paas sr is theoloog. Hij publiceert over kerkgeschiedenis, zending, Israëltheologieën en de lexicografie van het Chichewa, een veel gesproken taal in Centraal-Afrika.

Praatmee

Beluister onze podcast

#326 Jeffrey, Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens over LHBTI en een vergeten groep
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

GZB-lied 'Here i am, Lord'
Video

GZB vraagt middels nieuw lied 'Here i am, Lord' aandacht voor (uit)zending

Al ruim 100 jaar zendt de GZB mensen uit naar verschillende landen in de wereld. De afgelopen tijd blijven veel ‘zendingsvacatures’ echter onvervuld. Met een Pinkstercampagne hoopt de GZB het zendingsvuur (opnieuw) aan te wakkeren. Speciaal voor deze

Pete Greig
Preekverslag

Volgens Pete Greig maakt Gods aanwezigheid ons anders

Zoals Mozes ervoor koos niet zonder Gods aanwezigheid verder te gaan naar het beloofde land, moeten ook Nederlandse christenen steeds weer kiezen voor Gods nabijheid. Dat is de boodschap van de Britse voorganger en aanjager van de gebedsbeweging 24/7

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen vertelt over man die uit de homoscene stapte: "Gods Woord was raak"

"Hij is uit de homoscene gestapt en kwam tot geloof in de Heere Jezus. Op scholen vertelt hij nu wat voor grote dingen God in Zijn leven heeft gedaan. Dat is Gods genade, en dat kan ook in uw en jouw leven. Het kan echt voor de slechtsten, omdat God

Ani
Video

Ani's dochter raakte ernstig gewond bij inslag mortiergranaat: "Ik zag een vreselijke hoofdwond"

Tijdens de oorlog in Syrië raakt Maria, de nog jonge dochter van Ani, door een mortiergranaat ernstig gewond aan haar hoofd. Ani gaat samen met haar man en dochter een moeilijke tijd door. Hoewel het beter gaat, komen ze af en toe nog nieuwe probleme

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp legt uit dat eenheid in Christus verschil in leer en beleving overstijgt

"Onze individuele eenheid met Christus vormt de basis van onze gezamenlijke eenheid in Christus, daarom verbindt het avondmaal ons niet alleen met Hem maar ook met elkaar. De band van eenheid die verschil in leer en beleving overstijgt. We zijn broer

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt ziet antisemitisme angstvallig toenemen: "De geschiedenis lijkt zich te herhalen"

"De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn we misschien niet vergeten, maar de vraag is wel: hebben we onze lessen daaruit getrokken en doen we er vandaag ons voordeel mee? Want ondanks dat heel veel mensen roepen: ‘dat nooit meer’, lijkt de ge

Gods Geest
Verdieping

Vuur van Gods Geest brandt uit: afgoden en zonden gaan in rook op

Met Pasen worden in het oosten en noorden van het land paasvuren ontstoken, een traditie uit de tijd van de Germanen. Het vuur was bij hen een offer aan de god Ostara en een teken van vruchtbaarheid. In de Bijbel komen wij het teken van vuur onder an

Joke Buis
Nieuws

Christelijke zangeres Joke Buis lanceert nieuwe EP: ‘Hoe ik je zie'

Het lijkt een ongeschreven regel: de mooiste (en vaak ook beste) liedjes zijn die waar je iets in herkent. Een gevoel, een beschrijving, een situatie. De christelijke zangeres Joke Buis kent de kracht van wat zo'n lied met je doet maar al te goed. En

Meerartikelen

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

Hoe herken je de Heilige Geest in je leven?

Het is Pinksteren, we vieren de gave van de Geest aan Maria en de Leerlingen. De Kerk wordt op weg gezet om de wereld in te gaan, om te getuigen van het Evangelie. De Geest maakt ons nieuwe mensen, zet ons op een nieuwe weg. We krijgen een bijzondere

Wycliffe Bijbelvertalers
Nieuws

Wycliffe Bijbelvertalers: "Het verlangen naar een Bijbel is ontzettend groot"

Met Pinksteren hoorden velen in Jeruzalem het Evangelie in hun eigen taal. Duizenden kwamen tot geloof en de eerste kerk werd gesticht. Nu, ruim tweeduizend jaar later, ziet Wycliffe Bijbelvertalers nog steeds hoe Gods Woord in de eigen taal mensen v

Marijn Burkunk
Column

Laten we de Heilige Geest weer de allerhoogste autoriteit toekennen

Johannes de Doper was niet zomaar iemand. Hij was Gods heraut om Jezus bij de mensen te introduceren. Hij verkondigde dat Jezus de Zoon van God is, die de zonden van de wereld zou komen wegnemen. Dat hij, Johannes, de mensen doopte met water, maar da

Kees van Helden
Opinie

Wat we kunnen leren van een strafzaak over illegale abortus

Op 18 oktober 2019 werden twee lichamen gevonden in een huis in Diemen. Het waren de Braziliaanse Patricia en het één maand te vroeg geboren kindje van haar en haar vriend Dennis E. Die laatste staat deze week voor de rechter voor een gruwelijk misdr

Anja Haga / Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie hamert in Tweede Kamer op komst nieuwe godsdienstgezant

Treuzel niet met benoeming van de nieuwe gezant Godsdienstvrijheid, dat was de oproep afgelopen week van Anja Haga, Europese lijsttrekker voor de ChristenUnie en Don Ceder, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie, tijdens het debat over de staat van de

Jan Pool-Opwekking-ds. Alfred van de Weg
Nieuws

Christenen betreuren dat SGP niet naar Opwekking komt: "Gemiste kans"

"Een gemiste kans", zo reageren verschillende christenen via sociale media op het besluit van de SGP om het bezoek aan de Pinksterconferentie Opwekking te annuleren.  Vanwege ‘veel kritische reacties uit de achterban’ heeft de SGP op de valreep beslo

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt dat een christen zichzelf niet kan redden: "Alleen Hij maakt zalig"

“Uiteindelijk moet de redding van elders komen. Als christenen zeggen we dan: ‘De redding komt niet van een ander, de redding komt van boven.’ We hebben alles van Hem te verwachten. Als Jezus Zich aan u openbaart als uw Zaligmaker, dan is Hij het die

Sekten
Nieuws

Franse christenen verwelkomen nieuwe wet tegen religieuze sekten

Frankrijk heeft een nieuwe wet om zogeheten schadelijke religieuze sekten te bestrijden. Dat meldt Evangelical Focus. De wet past de eerdere wet uit 2001 aan nieuwe situaties aan waarin groepen proberen de vrijheid van burgers psychologisch of fysiek

Concertgebouw
Nieuws

Joodse muzikanten mogen tóch optreden in Amsterdam; concert via livestream te volgen

Aanstaande zaterdag vindt er in het Amsterdamse Concertgebouw tóch een concert plaats van het Jerusalem Quartet. Eerder besloot het Concertgebouw alle optredens van het strijkkwart te annuleren omdat men de veiligheid niet kon garanderen. Daarop reag

PerspectieF
Nieuws

ChristenUnie-jongeren verafschuwen rechts kabinet: 'Zwarte dag voor Nederlandse democratie'

'Na maanden formeren zijn de partijen die al van begin af aan met elkaar in gesprek zijn eruit. Hoewel het goed is dat er na lange tijd zicht is op een kabinet, betekent dit akkoord wat betreft PerspectieF een zwarte dag voor de Nederlandse democrati

John Robert Hill Jr.
Nieuws

Ex-gevangene komt tot geloof na ontmoeting met God in gevangeniscel

Een voormalige gevangene die op zoek was naar roem, geld, drugs en vrouwen, zegt dat zijn leven radicaal veranderd is na een ontmoeting met de Heilige Geest in zijn gevangeniscel. Dat meldt CBN News.  Het gaat om John Robert Hill Jr., beter bekend al

SGP Opwekking
Nieuws

SGP toch niet naar Opwekking vanwege kritische reacties uit de achterban

De SGP heeft besloten om tijdens het Pinksterfeest geen stand te plaatsen op het drukbezochte evangelische festival Opwekking in Biddinghuizen. Dit besluit volgde na kritische reacties uit de achterban, zo liet een woordvoerder van de partij donderda